Líon iontrálacha sa taifead staire: 52,871 (Taispeántar anseo na 500 ceann is deireanaí.)
- duine anaithnid11/14/2026 12:58:00 AMahead of us. Well about four miles I suppose, somewhere about four miles at this side of Castleisland there appeared on the roadside a hedge, several feet high, seven or eight feet high I suppose, a hedge, closely clipped and afther a little we closed up on the horses agin. I was guiding an' the man sitting on the other side o' the car put his hands across to pull up our horse, that he'd strike agin 'um. Afther a bit they turned an' they jumped in across the hedge into a place where 't is only a goose or a duck would travel. Neither a man nor beast would travel it, a swamp, a regular swamp, flew in across it. We saw no more of 'um. Well my father never saw the horses but he saw the hedge plainly. They appeared to be three horses to somewan of the party of us an' I thought there was four of them there. But anyway this looked very strange to us but we took no particular notice of it but we often spoke of it afther. My father used to say he couldnt see 'um at all because he was born at some particular hour of the day, in the daytime. In the middle of the day he used to say he was born an' that he
- ball sinsearach (stair)11/14/2026 12:39:25 AMmyself left for Castleisland Fair. We left Droman say about eleven o' clock at night I suppose and went for Castleisland fifteen Irish miles off . We travelled on and at a place called The Lighthouse there is a house there on the road to Castleisland, it is called The Lighthouse because you could see it from a great distance. Oh I don't know what parish, the parish of nowhere. Coming near that house we saw horsemen anyway at the door and there was light in the house and being a fair-day or making for the fair like ourselves we thought they were and they moved off an' went ahead of us, we were sitting in a common cart an' we walked away. They kept ahead of us for a while an' afther a time we got close up to 'um. Then they'd move off and again we'd move up close to 'um. Well we never took any particular notice of 'um thinking of course, at the Lighthouse that they were going to the fair. So we went on an' on an' out past the Inybridge, 't is counted about half-way to Castleisland an' it is farther on from there when we overtook 'um agin. An' they moved off agin
- ball sinsearach (stair)11/14/2026 12:10:48 AMmyself left for Castleisland Fair. We left Droman say about eleven o' clock at night I suppose and went for Castleisland fifteen Irish miles off . We travelled o and at a place called The ?lighthouse there is a house there on the road to Castleisland, it is called The Lighthouse because you could see it from a great distance. Oh I don't know what parish, the parish of nowhere.
- ball sinsearach (stair)11/14/2026 12:02:13 AM[This happened to himself] New Year's Day eighteen seventy six my father, a brother o' mine and a near relation of ours wit'
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 11:57:48 PMcouldn't see um but he saw the hedge plainly an' he knew no hedge to be there, not a bit of a hedge, 't isn't there today nor it was never there, no, no hedge at all. I couldn't tell you you know but that was our experience of it.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 11:53:19 PM[ - ]
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 11:43:53 PMBean Chabhartha Chathair Dearagáin(1) Do bhí bean chabhartha fudó i gCathair Dearagáin 'n-a cónuí. Go h-aon duine á dtagach a' triall uirthe, í ag imeacht lé na gcois agus oídhche dá dtáinig do tháinig fear capaill a' glaoch uirthe. Chuai' sí anáirde ar a' gclaoí agus nuair a thairrg sé 'steach a chapall ní bhrath sí aon (1) Baile I bPar Chíll Maolcaodair
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 11:05:10 PMÁirne(1)," ar seisean. "Do chaillfá do mheabhair nuair a bheach a' méid sin óir agat agus níl ao' ghnú 'gat do a Sheáin," ar seisean, "ná dho anánaiste dho t' dhóthain," ar seisean. "Ní bheithfá buan," ar seisean. "Cuirfá chuin báis tú fhéinig. Ach lé fnacht mar thán tú," ar seisean, "tá próca óir i ndorus a' leasa gur mharuís a' cat draoidheachta," ar seisean, "agus bíoch sé 'gat agus déunfai' sé tú fhéinig agus do bhean agus do chlann 'n fhaid mhairfi' sibh." "Alright," ar seisean. "Tá fleaige 'nuas air," ar seisean, "agus bíoch sé 'gat agus ní bheig aon easba lét' shaoghal ort agus," ar seisean, "táimíd-na tógthaithe ó'n ndraoídheachf agat-sa 'nois," ar seisean. "Triúr cloine an Rí b'eadh sinn." (1) go Tig na Gealt.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 10:47:17 PMthú," arsa Seán na Sgraige. "Bhíos a' cainnt cheana leat," ar seisean, "agus tá's agam cé h-é tú fhéin go maith anois " ar seisean, "agus ní dh'aithníos in aochor ó chiainibhín tú". "Lagaig aríst é," ar seisean lé na dhrifúr. Do dhin. "Connus a thaithníonn sé anois leat?" arsan mac críona leis. "By Gorr," ar seisean, "ní raibh aon splannc meabharach agam," ar seisean, "an dá babhta dh'ólas é," ar seisean, "agus táim chómh maith is bhíos riamh anois." "Alright, sin é thá bhuam," ar seisean. "A Sheáin," ar seisean, "dá dtúbharfainn-se do chothrom óir duit-se anois," ar seisean, "tá 'sa gam-sa gud é'n 'temper' athá 'stig it chroí agus it cheann, sé 'n áit go raghfá," ar seisean, "go Cíll
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 10:27:28 PM"Ní cuín a' b'eadh?" ar seisean. "Ní cuín," ar seisean. "Ní cuín 'n aochar anois tú," ar seisean. "Níl ao' rud agam á dh'fhiscint anois," ar sise, "ach fallaí óir. Ór ar fad," ar seisean, "atá ar mo radharc. Tithe agus áruistí agus tá na h-aon duine 'gaibh-se thá as mo choinne 'mach, níl aon rud ionnaibh ach ór ar fad iseadh sibh." "Mar sin a chíonn tú?" arsan fear críona. "Seadh," ar seisean. "Cuir braon eile uisce tríd," ar seisean leis a' ndrifúr. Cuir. "Túbhair anois do é," ar seisean. Do thug. "Connus a thaithníonn sé sin leat?" ar seisean. "Is cuín liom go bhfeaca cheana
- duine anaithnid11/13/2026 10:27:10 PMIII. Agus rachad-sa Carraig amáireach. fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Agus tabharfad cailín breagh liom. fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Geobhaimid tríd an Blárnan. fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Cuir fios ar sagart láithreach. fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Cuir fios ar sagart láithreach fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Críoch Pádhraich Ó'Briain Tigh Uí Mhathghamhna Drom an Althig Béal Átha na Gaorthaidh Co. Chorcaigh
- duine anaithnid11/13/2026 10:23:25 PMI. o bhíos-sa lá i bPort Lairge, fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Bhí fion is puins is clár ann. fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Bhí lán a tighe dhe mná ann. [fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Agus mise ag ól a sláinte. fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó.] (faoí dhó) II. Agus d'éaluigh bean ón Rath liom. fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Agus trúir ó Thiobrad Árann. fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. Ní raibh a muinntir sásta, fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó. [Ní raibheadar acú leath sásta, fol the dú, fol the dee, fol the di-rí-ó.] (faoí do)
- duine anaithnid11/13/2026 10:08:11 PMan diabhal sin a ruaigeadh as an teach seo, acht go nuige sin caithfidh sibh cur suas leis agus lóistín a thabhairt dhó". D'imthigh cúpla seachtmhaine thart is tháinic mo shagart abhaile. Cuireadh fios air chuig an teach seo is nochtughadh chuile rud dhó í dtaobh an diabhal fhir uasail a raibh 'san teach seo i nár eirighe le aoinee é a chuir amach. Tháinic sé is a leabhar urnuigthe 'na láimh aige, las sé coinneal beannuigthe is thosuigh sé á léigheamh is mo dhuine 'san gcoirnéal. D'iompuigh sé thart is chonnaic sé aghaidh an fhir a' deargadh suas. Lean sé dhon léigheamh is ba ghéarr go bhfacha sé an lasrach teineadh amach as a bhéal is iorball mhór aige is é a' luasgadh anonn is anall. Ar deireadh thug sé boch léim amháin agus amach leis idir craiteachaían tighe ag fágáil poll mór millteach 'na dhiaidh. Ó shoin í leith ní thig le aoinne an poll seo a dhúnadh cébí díon nó tuighe a cuireadh air, acht, creid mise ann gur bheag cártaí a cuireadh ar bhord 'san teach sin óshoin i leith. Fuaireas an sgéal seo ó Cáit Uí Mhaoir, Cnocha, Co. Mhuighóe.
- duine anaithnid11/13/2026 9:59:19 PMthuit cártaí ón fear uasal is rith girrseach is thóg sé suas íad agus b'fhachas dí go raibh an 'cloven foot' aige. Ghabh fearg is faittíos í agus nochtaigh sí a sgéal dá mháthair (máthair). Nochtaigh a máthair dá fear é is rinneadar a seacht ndicheall é a chuir amach acht ní thig leobh, ní rachaidh sé amach go mbéarfaidh sé rud éigin leis. Cuireadh fios ar na Póilínibh is tháinic sluagh mór acu chun bhealaigh. Isteach leobh. "Céard é do ghnó annseo, amach leat nó cuirfidh mé lán an bharraile seo trí do choirp". "Déan Iarracht air má tá tú abálta creid mise gur beag seans dhuit mise a chuir amach as seo" adeir an duine uasal má b'fhíor dó fhéin. Tharlaigh go raibh cataloiceach cailín 'san teach is d'ordauigh sí an sagart a thabhairt. Tháinic an sagart chuaidh sé isteach acht ní raibh aon mhaith ann "ní thig liom tada a dhéanamh leis nó mó lámh a fhágháil air" ar seisin, acht an chéad sagart óg a bhéas 'san paróiste tig leis
- duine anaithnid11/13/2026 9:58:41 PMa' beiriú. "Tóg anois braon dá cuid anuirthe" arsan mac críona lé na drifúr. Do thóg. "Túbhair do Sheán anois é," ar seisean, "bologam dho." "Dhere léun go brách air," arsa Seán. "Níor dh'ólas-sa riamh is ní chaitheas a' saghas san," ar seisean, "in Éirinn." "Ná bac san," ar seisean. "Ólfam-na it' dheabhaig é." Do fuair sé é agus do dh'ól sé dhá bhologam do agus agus do stad an dá dhritheár agus do bhíodar a' féuchaint ar Sheán na Sgraige. Connus a thaithníonn sé leat a Sheáin?" arsan mac críona. "By Gorr," arsa Seán. "N'fheadar-sa cé h-é tú fhéin in aochor," arsa Seán. "Ní cuín liom riamh tú dh'fhiscint."
- duine anaithnid11/13/2026 9:40:55 PMBhí clann áithrithe a mhair í bPort Lairge, protústúnaigh a b'eadh íad agus a seacht sinnsear róibh (romhaibh?). An oidche ar chuma ar bith tháinic fear uasal isteach is é gléasta í gculaith breagh sioda a leithéid nár bhfachadar le na mbeó. Níor bheannaigh aoinne isteach é mar ní raibh fhios acu cé bhí ann, acht, rug sé fhéin ar chathaoir is tharraing sé suas chuig an teine é is rinne sé suidheachán compórdamhach dhó fhéin gan chur isteach nó amach ar ceachtar acu. Í gceann sgathaimh d'fhiafruigh sé dhe fhear a' tighe cluiche cártaí a imirt leis. "Tá go maith" adeir fear a' tighe "is fada anois ó bhí a leithéid á'm (agam) ó fuair mo shean athair bás go ndéanaidh Dia trócaire air" ar seisin. Leis sin tharruing sé chuig an mbord is an fear uasal ós a chómhair amach. Fhad is a bhíodar ag imirt
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 9:38:29 PMdo leag sé í. "Tóg í sin a Sheáin," ar seisean. "Dhere léun go brách uirthe," arsa Seán. "Ní h-aon 'value' dhuit í sin lé breith go dtí 'n dtig leat," arsa Seán. "Ná bac san," ar seisean. "Beir leat go dtí 'n dtig í sin," ar seisean "agus beig braon anuirthe uirthe sin againn-ne ar a' ballach". Rug Seán ar erball ar a' lui [luich] agus thug sé leis isteach 'on tig é go dtí 'n ndrifúr. "Buin aiste sin," arsan bheirt dritheár leis a' ndrifúr. "Alright," ar sise. "Agus din cheithre ceathrúna dhi," ar sise [ar seisean], "agus cuir síos in árus a' beiriú í." "Alright," arsan drifúr. Do dhin agus nuair a bhí sí tamall
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 9:03:51 PMCaithfi' sé bheith agat," arsa fear a' leasa leis. Nuair a dh'éiríodar ar maidin do bhí an bruicfeast ba bhreághtha do chonnaic Seán riamh roimis sin 'n-a dhá shúil ligthithe amach age'n ndrifúr chuin triúr aca dos go h-aon tsórt bíg agus do dh'itheadar a ndóthain agus do dh'imíodar agus trí cínn do ghunnaí 'ca i láimh gach duine 'ca agus ní dhineadar aon stad go gcuadar isteach 'on choíll. Táim-se fair' ort-sa(1). Ní raibh 'ios agam-sa cad a bhí 'gat ó shoin(2) agus n'fheacadar oiread agus éun ar feag a' lae nú go rabhadar a' déunamh ar a' gcúirt agus do dh'éirig luch trasna an 'walk' go rabhadar a' gabháilt tríd agus do dhírig mac críona an rí a ghunna uirthe agus (1) (2) Dá abhairt i leath-taoíbh.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 8:43:06 PM"Seadh nois a Sheáin," arsa duine ca, "ní chuai' sé riamh go h-Éirinn," ar seisean, "aon fhear is saibhre ná thú as cad athá déunta 'gat." "Ní chuaidh a' b'eadh!" arsa Seán. "Ní chuaidh," ar seisean. " "Ar maidin amáireach," ar seisean, "chómh luath is bheig do bhruicfeast ithte 'gat," ar seisean, "bei' tú lé á' gcois-na agus trí cínn do ghunnaí amáireach againn," ar seisean, "mise agus mo dhritheáir agus tusa im' theannta agus raghaimís a' foghalaereacht amáireach.". "By Gorr," arsa Seán, "ní rugas-sa riamh ar ao' gunna, a dhuin-uasail," arsa Seán, "agus níl ao' ghnú 'gam do," ar seisean. "Ní rugas riamh air agus níl ao' ghnú 'gam do
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 8:13:05 PMDo bhearraig. Beirt dritheár agus drifúr a b'eadh triúr aca san agus do bhíodar fé dhraoidheacht lé seacht céud blian age 'n gcat draoidheachta san. " 'Mig ort síos a dhrifúr," arsan fear críona, "agus túbhair leat aníos an gléus ceóil athá ansan agat," ar seisean, "ná seineach lé seacht céud blian." Do dh'imig agus thug sí léithe aníos é agus in aon áit go gcualaig aon duine riamh ceól ba bhreághtha agus ba mhíne ná 'n ceól a bhí 'ge 'n ndrifúr á sheimint dóibh agus a' dá dhritheáir ceann nochthuithe ar a' lic a' rínnce ní go bhris Dia a gcroí.
- duine anaithnid11/13/2026 6:12:17 PMfamilies furncifvally.
- duine anaithnid11/13/2026 6:11:18 PM3. boiling in the ordinary way. I have not heard of any cures from eating the flesh but the blood is put on to cure pains or aches and some times people eat it with salt to get rid of illness. 4. The story of the woman who grudged St. MArtin the hen and the hen died ( No mills here ). 5. The bird killed was usually a cock and so got to be known as St. Martin's cock. 6. No locals wells are called after St. Martin nor is there any place. 7. The name is not as common as Patrick or Johiv for example and is to be found in the Power and Quinlan
- duine anaithnid11/13/2026 6:04:41 PMMartin." When Saint Martin's night came the woman caught the hen. The hen had an egg and the woman said it would be a pity to kill her and so she didn't. When the woman got up the next morning the hen was dead.
- duine anaithnid11/13/2026 6:02:18 PMSt. Martin's night comes on the 10th November. When that night comes the people kill a duck, a hen, or a goose in honor of Saint Martin because on that night Saint Martin was martyred. Long ago people used to kill sheep, lambs and cattle but now they only offer hens, ducks and geese. When the victim is killed the Sign of the Cross is made inside the door for Saint Martin's protection. The blood is left remain on the door for a year, and when the year is up it is put on it again. People kept the blood in a jar becasue there are many cures in it. It would cure cuts, boils, burns and all sorts of sores. There are many stories about St. Martin's night. There was a woman once and she had a fine big fat hen. She used lay an egg every day and this old woman used be always saying "I will offer up this big fat hen to St.-
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 6:02:06 PMindeas do'n bhág go rabhdar nuair a bhí an fhairrge a 'glasa agus a 'teacht trom go maith orrtha agus ní misde dhuit a reádh ná rabhdar dímhín agus do bhí f'léar Sheáin Uí Shéaghdha á líonadh air. Chuaidh duine 'osna fir a taoscadh agus thángadar ar éigin , sioc na seac, go dtí an t-oileán' agus d'fhanadar annsan go dtáinig a ' lá orrtha agus ní misde dhuit a reádh go bhfuaireadar scannradh maith agus siné a dheire. Seán Chormaic féin a thug an scéal so do'n scéalaidhe. Fear mór seanachaidheachta iseadh Seán. Maireann sé fós . Ar an gCorrach i bParóiste na Priaireachta atá cómhnuidhe air. T.O.M. Do cailleadh Seán Chormaic Samhain 1934.
- duine anaithnid11/13/2026 5:54:09 PMThe name Martin is not common in the parish, neither are any places called after him. The people keep some of the blood in a crock all during the year.
- duine anaithnid11/13/2026 5:52:55 PMthan the rest. When the fair day came the farmer was sick, and his workman had to go to the fair with pigs. The farmer's wife and the man planned to sell Saint Martins pig and to leave back one of the others, for it was better than the rest. On the way to the fair St. Martin's pig died and the man turned home. When the farmer heard him coming back he got up, and asked the man what happened. The man told him. The farmer filled with rage went over for his axe, saying that I will give two pigs to St. Martin hitting the other pig and killing her.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 5:52:50 PMí agus do bhíodar 'á mbeartúghadh féin 'n-a cómhair agus do chleósáil sí leo , ana chóngarach , agus nuair a tháinigh sí cóngarach dóibh , as go bráth leis an dá shaighne agus í eatortha istig agus ní mór an fharraige a bhí curtha aca dhíobh nuair a ghaibh sí amach. "Táim 'á chosg orraibh ", adubhairt captaén a ' bháid eile, " scíleadh léi sin " agus do scíleadar ." Seadh 'nois," adubhairt sé "níl aon ghnó is fearra dhíbh ná bheith a 'bainnt an bhaile amach", "Cad , a bhiarfadh ", adubhairt Seán Ó Séaghdha", go raghaimís abhaile chómh luath. Nach a 'teacht' rainn a bheidh a' bharraois". "Pé barraois a thagfaidh orainn", adubhairt sé, " raghad-sa abhaile agus is féidir leat-sa fuireach mar a bhfuil agat". Do chuir a 'chriú a gcómhairle a dteannta 'chéile agus do ghluaisíodar a' teacht abhaile agus nuair a chonnaic Seán Ó Séaghdha go raibh sé a' teacht abhaile, do ghluais sé 'n-a dhiaidh agus ní fada
- duine anaithnid11/13/2026 5:52:37 PMThe Feast of St. Martin occurs on the 11th November. In this district no public honor is given to the saint, except that the people kill a foul commonly a cock while others kill animals. When the victim is slain the blood is taken and sprinkled on the backs of the doors in the Sign of the Cross. All the blood is not sprinkled beacuse the people believed that there is a cure in the blood. Some people say it was for a head ache and by morning it would be cured by making the Sign of the Cross on their forehead the pain would go away. The blood of the victim is sometimes called St. Martin's "blood". Some people say that the reason some thing is killed is on account of St. Martin crushed to death in the wheels of a mill. All mills and machinery are stopped on that day
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 5:38:39 PMDo chuadar ó dheas go Duíbh'nis, dhá shaigne aca , agus an am is dur shroiseadar ó dheas Duibh'nis , ní raibh aon bharraois san uisce. Do bhíodar a 'fireach lé barraoís agus do bhí an dá shaigne 'n-a stad suas agus do bhí criú an dá shaighne a ' cainnt lé 'n-a chéile. Ba gheárr do bhfeacadar chúcha andeas an bád bán agus ceathrar fear innti agus iad a ' stiúradh an bháid eatortha gan aon chaptaén , agus ní misde dhuit 'reádh go raibh siúbhal fúithi agus do bhuail sí lastig ó dheas díobh. Do thugadar fé ndeara í go maith agus do chuir Seán Ó Séaghdha-Seán Chormaic , i n-úmhail do'n chriú gurb úthásach an siúbhal a bhí aici 'á dhianamh , "agus má chasann sí 'rainn" adubhairt Seán, " andeas , bainfimíd triaill aisti." Ní mór a 't-aigneas a bhí caithte aca nuair a chonnacadar chúcha andeas
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 5:01:37 PMMuíntir Dhuibhneacha a b'eadh iad. Is amhal a bhíodar thoir annsan -a dTráig na h-Aoine a bhíodar , agus bhí triúr mac do sa bhád agus nuair a tháinig an bharraoís san uisce , do stad na cnúdáin, agus 'iasgach chnúdán a
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 4:14:09 PMlandlady what was her 'charge'. She told him, mossa, an' said "I hope ye liked the tea." "Wisha" says Paddy "Gra mo chree" the Congo tay" but may the devil sweep the "sweeten to yere likin'". 'Twas worse with ould Nell Collin 'begorr'. Ould Nell bough a half pound o' tay from a 'tay-man'. They used be goin' round the country that time tryin' to sell it. Poor ould Nell never say 'tay' before, an' she didn't know no more than the man in the moon how to make it; an' another thing she was too 'damn' grand an' big in herself to ask the "tay-man" how to make it. She only pretended she had the 'devil' of a bargain an' that she knew more about it than the 'tay-man' himself. Well, why, she said to herself she wouldn't touch it till ould Sean would come in from work in the evenin' an' they would have it for their supper instead of the stirabout. So she got the 'skillet' ready, 'scrope' an'
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 4:12:37 PMThere was a man be the name of Clifford going to build a shop above at the chapel gate where the curate's house is now and he had it partly built but some of the people didn't like it to be there at all. Wan night there was a crowd coming from the fair at Bartlemy and they half drunk and they went in and pulled out every board he had inside. Next day he put them in again, but they tore them out again, and as fast as he'd put them in. In the end he gave it up altogether
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 4:12:25 PMWisha, 'tis long 'go ould Paddy Mickey went to Cork of a day. There was no trains that time, an' indeed the people didn't want 'em 'either' for 'tis they were able to walk. The journey from this to Cork wasn't much to Paddy Mickey, although he was ould at the time. But anyway when he had his bit o' business done, he felt hungry. An' in with him to a 'cook-shop'. He said to the Landlady he wanted something to 'ate'. 'Very well' she says
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 3:47:25 PMfor a Druid'a altar. So you see we can trace our history from out pagan forefathers. The only games I ever remember or hear the old people talk about was running, bowling, an' cardplaying. Bowling an' cardplaying were the two favorite games. Yes, there was some good runners here too. I know the names of a lot o'fields in the townland. There's Markie's field, where the ould people said Bill Markie had gold buried. There's the Pedlars field, where they say a poor ould Pedlar was murdered long ago an' buried where he fell. There's "Páirc a Phíobhra" Páirc a Moll Fínín", "Páirc a Data", "Páirc a Luchtrun", an' a lot more o' Irish names but I can't think o' them now. Yes. Cill Colmáin was in the ancient parish o' Desertserges, 'tis Enniskean parish not. The last Parish Priest o' Desert Serges was
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 1:48:05 PMlandlady what was her 'charge'. She told him, mossa, an' said "I hope ye liked the tea." "Wisha" says Paddy "Gra mo chree" [unclear] "the Congo tay" but may the devil sweep the "sweeten to yere likin'". 'Twas worse with ould Nell Collin 'begorr'. Ould Nell bough a half pound o' tay from a 'tay-man'. They used be goin' round the country that time tryin' to sell it. Poor ould Nell never say 'tay' before, an' she didn't know no more than the man in the moon how to make it; an' another thing she was too 'damn' grand an' big in herself to ask the "tay-man" how to make it. She only pretended she had the 'devil' of a bargain an' that she knew more about it than the 'tay-man' himself. Well, why, she said to herself she wouldn't touch it till ould Sean would come in from work in the evenin' an' they would have it for their supper instead of the stirabout. So she got the 'skillet' ready, 'scorpe' [unclear] an'
- duine anaithnid11/13/2026 1:36:23 PMSt Martin was born in Tours in France. In Ireland Saint Martins night is honoured on the 10th November and his day is honoured on the 11th November. On that night a pig or cock is killed and its blood is spread around the house and its flesh is eaten by household. When a pig or a cock or animal would get sick the people of the house would promise if the animal would recover that they would kill it Saint Martins night. On one occasion when Saint Martin was on horse-back he met a tramp who asked alms of him. St. Martins having nothing to give him cut a big piece of his cloak a gave it to him and himself went half naked. A true story is told of a farmer whose pig got sick and he promised that if it recovered that he would kill it Saint Martins night. Time went on and the pig recovered and became finer.
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 1:20:17 PM"Will ye have some tea" "Mossa fein" says Paddy "I often heard of 'tay' but i never tasted it! so I'll try some." Well, why, he wasn't long waitin' when in comes the Landlady with a cup o' 'tay' an' bread an' butter. The tay was sweetned an' coloured an' all "Here" she says "this is the best Congo tea I hope you'll like it." Poor Paddy drank it; tasted 'damn' nice he though; an' when he had it finished he asked for another cup. So, mossa, she brought him another cup, but there wasn't milk nor sugar in this wan. "Here now" she says, "ye can sweeten to yer'e likin" So Paddy was lookin' at it; Begorr he says to himself that is like porter. But anyway he took a good sup out of it; an' if he did, it nearly roasted the mouth out o' him. He got ashamed, begorr, but sooner than throw it away he drank it; yerra, what did the poor 'omadhaun' know about milk or sugar So when he was finished he asked the
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 1:17:01 PMand the shop was never built there. The curate's house is there now. But before that a long time I remember when the priest had no house of his own at all, but lodging with people above in the village of Castlelyons.
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 1:14:36 PMClifford and the Shop. There was a man be the name of Clifford going to build a shop above at the chapel gate where the curate's house is now and he had it partly built but some of the people didn't like it to be there at all. Wan night there was a crowd coming from the fair at Bartlemy and they half drunk and they went in and pulled out every board he had inside. Next day he put them in again, but they tore them out again, and as fast as he'd put them in. In the end he gave it up altogether
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 1:13:17 PMWisha, 'tis long 'go ould Paddy McChey [unclear] went to [unclear] of a day. There was no trains that time, an' indeed the people didn't want 'em 'either' for 'tis they were able to walk. The journey from this to [unclear] wasn't much to Paddy McChey, although he was ould at the time. But anyway when he had his bit o' business done, he felt hungry. An' in with him to a 'cook-shop'. He said to the Landlady he wanted something to 'ate'. 'Very well' she says
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 1:07:40 PMFather O'Donovan. He is buried inside in Ahiohill chapel. Yes, there was a lot o' quare old characters lived here from time to time. A lot o' funny yarns could be told about them. it was always a quiet sort o' place. There may be an occasional squabble, but it would pass away. Nearly all the old people, the old families I mean, are gone out o' the townland. Some have removed to other townlands, others have sold their farms an' gone to America, others to England; they're scattered here an' there. So 'tis hard to get old local history now, my boy. It should be collected, 'tis a pity to let it die out.
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 1:04:18 PMfor a Druid'a altar. So you see we can trace our history from out pagan forefathers. The only games I ever remember or hear the old people talk about was running, bowling, an' cardplaying. Bowling an' cardplaying were the two favorite games. Yes, there was some good runners here too. I know the names of a lot o'fields in the townland. There's Markie's field, where the ould people said Bill Markie had gold buried. There's the Pedlars field, where they say a poor ould Pedlar was murdered long ago an' buried where he fell. There's [unclear], [unclear], [unclear], [unclear], an' a lot more o' Irish names but I can't think o' them now. Yes. Cill Colmáin was in the ancient parish o' Desertserges, 'tis Enniskean parish not. The last Parish Priest o' Desert Serges was
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 12:58:30 PMthe people around built a hut for him in the chapel yard, and he never went into another house to live but that. He stayed there till he died. There's part of the hut there yet in the chapel yard but they're knocking it down now to make room for the piece they're adding to the curate's house.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:55:19 PMHe was Governor of the Ionian Islands in 1857 and 1858. He was M.P. for Cavan up to 1856, and he was Chief Secretary for Ireland from 1852 to 1856. He became Baron Lisgar about 1870 on his return from Canada. After being Governor of the Ionian Islands he became Governor General of Australia. His wife's Christian name was Adelaide Annabella, and it was said that the city of Adelaide was called after her. Adelaide Street in Bailieboro' was also called after her. When he completed his term as Governor General of Australia he became Governor General of Canada. He was the second Governor General of Canada under the new Constitution . When he returned to Bailieboro' from Canada he was broken down in health, and he died in 1876, in Bailieboro' Castle, and was buried in the grounds of Bailieboro' Protestant Church, between the Dispensary and the Church. There was no heir to the property. His Secretary
- gnáthbhall (stair)11/13/2026 12:54:37 PMserved his time at it in Cork for a bit. Anyway, the day the soldiers came to evict Fr. Ferris, Murry closed all the windows of the chapel and went into it and locked himself in and he started to ring the bell for all he was worth to call the people around. The soldiers were mad looking for ladders to get in through the window after him but every ladder in the place was ahide and they could not get at him. If they caught him that day they'd shoot him. I was alone near the sacristy door and I afraid of my life to stir, and ould Mrs Kent was there and she having a big horn under her shawl and every now and then she'd pull it out and blow a blast on it. Twas a great fashion then to be blowing horns under the people that were boycotted. When the priest was put. out, all
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:50:02 PMRev Patt White, the first of the famous Whites, was Minister of Corglass when Young got the estate. Young claimed the townland and sued White for possession. White employed Daniel O'Connell as his counsel, and a settlement was made, leaving the Manac property of 112 acres to the Presbyterian Church. And at the present time it is the biggest Manse property in Ireland. The Rev. Patt White had six sons, and each of them became Presbyterian Ministers. One of them was Minister in Islington at London. William Young got into very big financial business in London, and it was said he had a "a lot of failures." He didn't die at Bailieboro', and it isn't known where he died. When he died his son John became owner of the castle and estate and got the title of Sir John Young some time later. He was elected Member of Parliament for Cavan in 1831.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:16:30 PMDhíol sé an t-ualach ar a’ sgilling. Agus nuair a chath sé an t-ualach dhe chonnaic sé héin an tsail i ndia’ an choile’ cho math le chuile dhuine gá ru ar a’ tsráid a’ breathnú air. Agus sén t-údar nach bhfaca sé i ndia’ an choileach i dtosach ach a’ sop tuíghiú, i n-áit a ru an tSeamair Mhuire ins an ualach luachair a bhí ar a dhruím, agus nuair a chath sé dhe é bhí dallach dú ar a súile héin chó math le chuile dhuine eile gá ru ’breathnú ar a’ gcoileach sa mbaile mór.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:16:19 PMcoileach ag imeacht ’fud na sráide agus go leór léor daoine cruinníthe breathnú air, agus a’ diana íon- tais de, agus é a’ tarraint sail ina dhia’ ’fud na sráide. Ní dheárna sé seo ’ru an t-ualach air aoin íontas gon choileach, ach rinne sé íontas mór gon méid daoine bhí a’ breathnú ar a’ gcoileach a’ siúl na sráide, agus ní fhaca sé aon chosúlacht ar a’ gcoileach, cuma íontach a’ bith bheith air, ach go ru sé ’tarraint sop tuíghiú ’n-a dhia’ fud na sráide. D’fhiarthui sé g’fhear bhí ’breathnú air cén t-údar a ru an méid sin daoine cruinníthe ’diana íon- tais gon choileach sin bhí ’siúl na sráide, ná ru ánn ach go ru sé ’tarraint sop tuíghiú ’n-a dhia. "Nach sail atá sé tharraint n-a dhia’?" dúirt a’ fear a bhí a’ caint leis. Agus chuala an máistir a bhí ar a’ seó an chaint adúirt sé, agus d’fhiarthui sé dhe a’ ndíolfat sé an t-uailín luachra bhí ar a dhruím. Dúirt a’ fear a ru an t-ualach air go ndíolfach. "Tiúra mé sgilling duit air," adúirt máistir a’ tseó. "Tá go math," adúirt a’ fear a ru an t-ualach air.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:16:07 PMAn tSeamair Mhuire Rec. 55B. Bhí fear fadó thímpull baile mór na Gaill- imhe agus sén obair a bhíoch air a’ baint luachair agus gá díol le daoine sa mbaile mór le h-aghaidh farúach choinneál i stáblaí, san áit a mbeadh capall istigh ar stábla, nó bó. Agus tháinic sé isteach go baile mór na Gaillimhe lá agus ualach luachair ar a dhruím. An lá céanna a dtáinic sé isteach agus ualach luachair ar a dhruím bhí seó i nGaillimh. Agus sén sórt seó a bhí ánn
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:15:29 PMmac. Shuí, agus thosui air ag imeacht n-a cioth-theíntí thríd a’ gcriathrach. Ba luatha é ná an seabhac, agus ní ru aon uathbhás faoin domhan ach a’ bealach bhí sé dhiana thrí álltrachaí agus clocha agus lochannaí agus chuile áit. Ach níor stop sé agus níor mhór-chûnai sé gur fhága sé taobh ó thua go Loch n-Éach é, agus lig sé amach annsin é. "Tá mé cho dona," adeir Seán, "anois agus bhí mé aríú," adeir sé. Ach chath Seán a’ tsíorruíocht aimsire ’g iarra a theacht abhaile. Sin é ru go bhárr a’ Sluagh Sidhe aige.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:15:17 PMSeán goite amach, nuair a bhreathnui sé ar ais ní ru blas aríú ánn ach tulán arís. Chua sé abhaile, agus bhí a chlánn sa mbaile, nach ru ach ina ngasúir [nuair a d’fhág sé an baile] bhíodar fásta suas ina bhfir óga. Agus d’innis sé an sgéal dóib mar bhí. Agus ní dheárna sé héin agus a chlánn ach ghluaiseadar leóthab, go dtugadar a gcuid gróití, a gcuid láidheantaí, agus a gcuid piocóid agus slaiste leóthab, go réabaidís a’ crocán. Agus nuair a tháiniceadar go dtí an crocán d’iúnnsuíodar é. Bhí sé a’ réaba ar feadh an tsíorruíocht ánn, agus ní chloisfeat sé tada ach daoine a’ gáirí thart tímpull air sa chuile áit, agus a’ spocha air, go mb’éigin dó tóirt suas agus a dhul abhaile. Bhuail Seán amach arís nuair a bhí a sgíth leigthí aige, agus d’iúnnsui sé an crocán, agus is geárr go dtáinic stoirm faoi héin agus faoin gclánn, agus crochú é agus fágú thíos i gCiarraidhe é. Bhí sé ’siúl annsin, ag iarra bheith teacht abhaile, ar a dhícheall, agus is geárr go bhfaca sé gluaisteán bhreá ’tíocht chuige thríd a’ gcriathrach agus fear istigh ánn. "Sui isteach," adeir sé le Seán agus leis a gclánn
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:15:04 PMGiorrfhiadh Sidhe Rec. 61B Bhí fear ánn fadó a dtugaidís Seán Ó Súilleabháin air, agus chua sé lá a’ foulaéracht agus a ghunna aige. Agus is geárr gur eiri giorrfhia agus sgaoil sé faoi, agus cheap sé gur bhris sé a chosa, agus chua sé isteach i dtulán. Bhí Seán ag ul tímpull a’ tóruíocht ar feadh i bhfad agus chínn sé air an giorria ’fháil. Is geárr go bhfaca sé fear breá i n-a sheasa ánn, agus d’iúm- pui an tulán ina theach agus chuadar isteach. Bhí cláir- seóirí a’ ceól ánn agus bhí an-spraoí go deó ann, damhsa agus chuile shórt, agus cuiriú Seán a’ damhsa. Ach bhí Seán a’ damhsa go ru sé maruíth’ aige héin agus go ru sé ionnan’s bheith sguabaíthe. "Cén fáth," adeir Seán, adeir sé, "nach dtiúrthá cead dom," adeir sé, "stopa?" "Suí síos, a Sheáin," adeir sé, "agus lig do sgíth." Shuí Seán síos annsin. Agus bhí crowd mór mrá ánn agus thosuíodar a’ diana spraoí le Seán agus a’ caruíocht leis. Ach bhí Seán sgatha mór annsin. "Cén fáth," adeir Seán, adeir sé, "nach licthá abhaile as seo mé?" Agus thug mé amach é. Agus nuair a bhí
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:14:15 PM"Seod é an Flathartach atá a’ tíocht a’ baint an chínn díom-sa," adeir sé. "Ní h-é," adeir a’ Súilleabhán, adeir sé. "Tá fuarú fáighte ag a’ bhFlathartach anois," adeir sé. "Tá sé báidhte," adeir sé, "thuas ag oileán Mana." Bu dreithiúr go Fhlathartach Árainn a d’éalui le Éarúbhán a bhí pósta aige, agus bhíot sé chuile lá a’ tíocht go maruíot sé é mar gheáll ar gur imi a dhriufar leis, ach sin é an chríoch a chua ar Fhlathartach Mór Árann.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:14:03 PMeabhánach. Bhí sgian ag a’ Súilleabhánach agus ní dheárna sé ach a’ sgian a chur siar thairis agus a’ sto ’ghearra. Agus bhí a mheadhchan leigthí ag a’ bhFlathartach ar a’ gcránn, agus nuair a gearrú a’ sto d’imi an cránn siar un deire g’aon iarra amháin. Crochú a’ Flathartach agus cuiriú i bhfaraige é. Séard a bhí ánn taoille trághú rourta, agus nuair a chua sé i bhfar- aige bhí a chuid ceithearna’ fhada ag iarra é fháil, ach bhí an sruth cho láidir agus chínn orthab é fháil. Agus séard a rinne an Súilleabhánach lig sé síos sa bhfaraige é héin as a’ mbád, agus shnámh sé go ndeacha sé i dtír ar an Oileán Iarach, míle taobh thoir g’Oileán Mana; agus chua sé treasna an oileáin agus shnámh sé amach go ndeacha sé go h-Inis Bearachan, agus bhí bealach na n-oileán teirm amach as Inis Bearachan, go ndeacha sé amach go na h-Uaimíní, ’n-aice an Cruic; agus chua sé as sin siar go ndeacha sé Siar Coigéal, go ndeacha sé isteach go Doidhnis (Dynis), áit a ru fear a dtugat siad Éarúbhán air - ceith- irneach eile. Agus bhuail sé an dorus ánn. "Á, murdur!" ader Éarúbhán, adeir sé,
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:13:48 PMsin ar báll," adeir sí. D’iarr sé deoch bhainne orm- sa," adeir sí, "agus níor thug mé dhó é, agus nuair nach dtugas," adeir sí, "d’ól sé a dhóthain é héin," adeir sí, "agus chua sé amach agus thug sé leis criafóg isteach," adeir sí, "agus chraith sé ar uachtar chuile soitheach gá ru i dteach a’ bhainne é." "Ó, cá’il sé anois?" adeir a’ Flathartach, adeir sé. "Siud é amach é," adeir sí, "a’ bád beag sin fheiceanns tú ag Ceánn Gúlaim," adeir sí. Ní dheárna sé ach iúmpú ar ais - a’ Flathartach, é héin agus a chuid ceithearna’ fhada; agus sén sórt bád a bhí aige bád a ru cheithre bhuille fhichead iúmra urthe - dhá bhuille dhéag ar a’ taobh - agus ghluais leis. Agus bhí an Súilleabhánach ’diana a bheala’, ach i bhfus i gCuan Chill Chiaráin, ag áit a dtugann siad Oileán Man air, seadh tháinic a’ Flathartach suas leis; agus nuair a tháinic, tháinic sé isteach sa mbád go dtí an Súilleabhánach. Agus nuair a tháinic rith a’ Súilleabhánach suas un cínn ins a’ mbád, agus chuir sé a chúl leis a’ sto, agus sheas a’ Flathartach agus Rec. 59a. chuir sé a chúl leis a’ gcránn, ’diana ’íntinn suas cér chóir mharú a chuirfeat sé ar a’ Súill-
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:13:33 PMsé ag Céann Gólaim agus go ndeacha sé - lig sé isteach gCaoláir’ é héin, go ru sé ’tarraint ar Phort Mhuiribhí i nÁrann Mhóir. Agus bhí an lá te agus bhuail tart é, agus bhuail sé suas go dtí teach mór a bhí ánn, agus sér fear a bhí n-a chônuí sa teach ceithearnach eile go Fhlathartach a bhí i nÁrainn. Agus d’iarr sé deoch bhainne ar a’ gcailín a bhí ánn. Dúirt sí nach dtiúrach, ná ru aon bhainne aici ach bainne a bhí ar suídheachan le h-aghaidh ime. Ach nuair nach dtug gho sé isteach i dteach a’ bhainne agus bhí sé ag ól gur ól sé a dhóthain de, agus bárr ar a’ donas, gho sé amach agus níor fhága sé aon tsoitheach gá ru i dteach a’ bhainne nár chraith sé criafóg ar a uachtar. Bhí an ceithearnach mór seo a bhí i nÁrainn agus a chuid ceithearnaigh fhada goite go Cúndae an Chláir, a’ tóirt chreach as; agus nuair a tháinic sé ar ais trathnôna d’iarr sé deoch bhainne ar a’ gcailín thóirt dó héin agus gá chuid fear. "Níl aon deór bhainne," adeir sí, "gá bhfuil i dteach a’ bhainne," adeir sí, "nár mhíll," adeir sí, "fear as a’ taltha ó thua ’tháinic i dtír ann-
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:13:20 PMNa Flathartaigh i nÁrainn Rec. 58B. Bhí fear go Shúilleabhánach ’n-a chônuí i n-áit a dtugann siad Camus air i bpobul Ros Muc. Ach bhí báidín beag aige go ghleóiteóg, agus bhuail sé amach lá sa Samhra ag iasgach. Ach sheól leis síos go ndeacha
- duine anaithnid11/13/2026 12:05:39 PMhttps://doras.gaois.ie/cbe/CBE_0675%2FCBE_0675_0612.jpg?format=jpg&width=800&quality=85&format=webp
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 10:36:14 AMchiorcallach acu-san a's mharbhuigheadar saigdiúirí phaírc na Cille. le "Queen Annes" seadh mharbhuigheadar a cheíle. Tá thíómpal a's míle idir a' dá áit. Treasna phortach a' Chuil Bháin 'seadh bhíodar a lámhach a cheíle..
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 10:34:16 AMTá Páirc na Cille i dTulach Meacan i bparráisde Cill Caoide. Sé'n fáth a bhfuil "páirc na Cille" ar an áit mar marbhuigheadh a lán saighdiúirí ann a's cuiriag ann iad a's dennag cill do'n áit. Bhí party eile shaighdiúirí i gCeartú Chraithín i ndáil le te a' Mhaighistir sgoile ins sa tobar. Bhí Dún Leath-
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 10:27:25 AMBíonn sé shórt éisg ins na lochanna a's na h-abhanntracha. Bíonn an péirse, an róistín, an eascú, an gaill-iasg, an breac, agus an bricín giúir. (geamhair) Ceann ana-bheag 'seadh an bricín giúir. Ní bhíonn acht leithead a gheamhair (giúir) ann a's sin é an chiall a bhfuil an bricín geamhair air. Ní marbhuightear an bricín giúir in ao- chor.
- duine anaithnid11/13/2026 8:39:22 AMNuair bha Criosda na balach beag, chaidh E aon latha a stigh de'n tigh-shaoirsnachd aig a Oide, nuair bha Naomh Ioseph an deigh fhágail. Chunnaic E an t-àite làn le luchain. Bha iad a ruith air feadh an ùrlair, a leum air a bhòrd-shaoirsnachd, agus a streap ris na ballachan, is bha'n t-àite a falbh beo leotha. Ruga Iosa air sliseag challtainn a thàinig a ruis friodha a bha an Oide a lochdrach. Sheid E i eadar a dha laimh, agus gu grad leum i na cat, a ghearr sìnnteag as deigh nan luch. Thug iadsan na tuill orra, agus ann an iomláin na mionaid cha robh ti ri faìcinn.
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:34:29 AMh-aghaig síos ansa mhias chré agus do thriomui' sí leis a' dtubháile seo í fhéinig agus n'fheacaig Seán na Sgraige riamh aon bhean eile ba bhreághtha ná í agus do bhí an fear críona ansa chlíobhán agus é chuir a' dá shúil thriotha. "Mhuise a dhuine bhoicht," ar seisean , "is fearr a bhí 'ge duine bocht riamh, a' mbeárrfá mo cheann-sa?" "Ná bearraig," arsa fear na cathaoíreach, "ní mhaith a' túsach é sin duit-se a Sheáin," ar seisean. "Is cuma é sin," arsa Seán, "thá sé chómh maith againn an rud céudhna dhéunamh leis seo a dhineamair lé beirt agaibh-se. Beárrfai' mé," ar seisean , "agus fáilte."
- duine anaithnid11/13/2026 12:19:47 AMá luasca fhéinig anún agus anall, fear thall agus a' fear abhfus agus nuair a chonnacadar an fear breágh glan-bheárrtha suas age Seán na Sgraige : "Mhuise a dhuine bhocht," arsan bhean , "is fearr a bhí idti' riamh," ar sise, "an ndéunfá mo cheann a bhearra dhó-sa?" "Ná bearraig," arsa fear na cathaoíreach, " mar do bhí sí sin á rá dá bhfaghach sí teacht suas leat go gcuirfeach sí laistig do'n dteine thú." "By Gorr mhuise pé'n rud, adubhairt sí liom," arsa Seán na Sgraige, "beárrfai' mé do cheann-sa leis." Do fuair sé sisiúr agus cíor agus do bhearraig sé ceann agus do nig sí lá' agus a
- ball sinsearach (stair)11/13/2026 12:04:21 AMa' bearra ceann a chéilig," ar seisean, "lé díos agus," ar seisean, "ní bhearras éinne puínn ó shoin," ar seisean, "ach bearraim mé fhéin," ar seisean. "Ní bhearras éinne riamh." "Mbeárrfá mé?" arsa fear na cathaoireach. "By Gorr," arsa Seán, beárrfai' mé thú ach go h-áirithe," ar seisean. Do thug sé leis sisiúr agus cíor agus bhearraig sé a cheann agus thug sé leis galúnach agus rásúr agus do bhearraig sé a chrán agus do nig sé a lá' agus aghaig síos ansa mhias chré agus nuair a triomui' sé é fhéinig leis a' dtubhaile bhí 'ge n'fheacaig Seán na Sgraige riamh ar féur ná fatha aon fhear ba bhreághtha ná 'n síofara san a bhí 'n-a shíofara istig ar chathaoír agus do bhí 'n bheirt
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:57:21 PMwater was supposed to be a cure for rheumatism and stiffness in horses.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:56:44 PMThis is not done at the present time, but was a fairly common practice in this side of the country about four score years ago. When the hard work was over - the spring-work - the horse was brought to New Quay and given a good bath in the salt-water. The horse was not driven into the sea but was brought out at low-tide, and kept abroad until the sea rose gradually and covered the body. The horse would not frighten at this. A good rub-down with the salt-
- duine anaithnid11/12/2026 11:56:02 PM'á cur chun siubhail dtí'n margadh. Bhí capal acu agus bhí sé mhála móra cruithneachta lán ar sa phota. Tá eirghe deas cnuic ó dorus a' sgiobóil mar a raibh a' t-ualach lár ar a gcapal aníos tímpal dachad rámhan de bhóithrn choiriceach go dtí geata 'n bhóthair. Pé stailc a bhuail a' capal go dtóga 'n donas pioc de'n ualach a bhogfadh sé. Tháinig buile 'gus uabhar ar Shéamus. Nior dhein sé ach breith ar phíce a bhí ann agus a' capal a bhualadh le h-iaracht de fé bhun na cluaise agus é shíneadh ar an láthair sin. "Sguiridh amach anois é," ar seisean leis na fearaibh. Dheineadar. "Seadh, saoraidh na carraí 'nois dom," arseisean. Shaoradar go mear agus sgannradh 'na gcroidhe mar cheapadar go raibh a' fear ar buile dearg. Sin fear a chuaidh isteach idir a' dá charra. Bhuail a' raothach treasna a shlinneáin agus thug a' pota agus na sé mhála cruithneachta san aníos a' cnoc agus amach ar a' mbóthar gan stad ná staonadh, gan chabhair ná congnamh ó aoinne. Amuigh ar a' mbóthar iseadh chuireadh a' capal arís fé'n bpota ach ní raibh aon strus ar 'á bhogadh á bhogadh an
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:49:52 PMBhí cainnt ag na ciaróga gur dhean ceánn acub spiadóireacht ar ár Slánnuightheóir. "Go mba ciaróg thusa arít go brách! Deir ár Slánuightheóir. Caileadar an chainnt annsin.
- duine anaithnid11/12/2026 11:48:14 PM"Dún do bhéul," arsa Fear na Cathaoireach. "Seo 'nois," arsa Seán, "sin iad na h-áirlimeintí aduibhrîs-se liom-sa thúbhairt chughat agus do mharuíos-sa an cat draoidheachta," ar seisean, "agus sin iad na h-áirlimeintí bhí 'stig sa lios," ar seisean. "Bhfuil siad agat a Sheáin?" ar seisean. "Táid", ar seisean. Thóg sé 'mach na seacht cínn d'áirlimeintí. "Táid siad agat a Sheáin," ar seisean, "agus is tusa dhéunfaig Seán saibhir. Anois a Sheáin," ar seisean , "cad athá déunta 'gat? A' mbearrais éinne riamh a Sheáin?" ar seisean. "Ní bhearras mhuise," arsa Seán. "Nuair a bhíos im' gharsún théighinn síos go Sráid na nGabhar (1) agus do bhímíst fhéin (1) Sráid sa Daingean.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:46:31 PMNuair a bhíodh muid a' dul a chodhla chuile oidhche nigheadh muid ár gcosa. Bheadh coileach a' tighe in áirde ar a' lota os ceánn a dorais. Thiúradh ár máthair anuas é a's nighfheadh sí a chosa in uisge na gcos. Nigheadh muide á gcosa in a dhia' annsin. Ba é an coileach ba túisge a nighfí chuile oidhche
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:41:37 PMNúair a lasfaí na broib luachra ar a' gac bo oidhche Chínn a' Dá lá Dhéag leagadh muid a' cac bo in áirde faoi cheann dho na rataí faoi chóir na bliana a bhí chugainn. Dhá dtagadh pian nú tinneas ar dhuine i gcaithe na bliana cimileafhaoi an cac bo sin do.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:10:07 PM'drive' siar agus aniar agus do scaoíl sé 'steach 'on 'leán Seán na Sgraige agus má scaoíl do chuai' sé go dtí dorus a' leasa agus má chuaidh chómh luath is thuit an oídhche do 'rap'-áil Seán. "Cé thá ansan?" arsan fear istig. "Tá, Seán na Sgraige. Nách mithid duit aithne bheith agat air," arsan fear amu'. "Dhere an tú Seán?" "Is mé," ar seisean. Scaoíl sé 'steach é. "Nár thuga Dia ná Muire anall tú," arsa bean a' chlíobháin, "mar tiarnúil a' gnú thán tú a' teacht isteach im' thig," ar sise. "Nuair a bhíomar-na in Éirinn ceana ní mhaith na dhíosaig sibh-se."
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 10:56:18 PMSeán?" "Is mé mhuise," arsa Seán. "Connus tá ó shoin agat?" "By Gorr" ar seisean "do dhineas mo phoínnteáil ó shoin," ar seisean, "do dhineas do dhó nú trí fichidí púnt ó shoin." "Mhuise mo ghrá croí thú," ar seisean. "Ní dhéunfainn mara mbeach tusa," ar seisean. "An mór é do phá," arsa Seán, "go ndíolfai' mé thú?" Pé meid adubhairt sé do dhíol Seán é. "Mbéurfá siar indiu mé," ar seisean, "ansa n-áit chéudhna?" ar seisean. "Ombriathar go mbéurfai' mé," ar seisean. "Alright," arsa Seán. "Díolfad-sa thú agus caithfi' tú mé thubhairt aniar amáireach," ar seisean. "Alright," ar seisean. Do dhíol Seán amach é as an
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 10:54:02 PMbuttermilk". Some of the boys said it "would do them rightly", but one chap objected and said that "if the teams ate a feed like that they wouldn't be long kickin' till they'd all burst." I think that "a feed of tea and bread" was finally agreed upon", and some of us were "to see Phil Carroll about getting the boards for the boarding of the lake. One evening some time later I was coming along the road and I met Andy a short distance from the home of his daughter, a Mrs. Sullivan, whom he was after visiting. She was rocking a cradle in the house, and you could hear the "thud, thud" of the cradle in the distance. Andy thought it was muff band that was playing and that the noise made by the cradle
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 10:26:05 PM"Nach tú Seán," "Táim ann," arsa Seán . "Connus tá 'gat ó shoin?" "Go maith. By Gorr," arsa Seán, "ní dhíolas ó shoin tú," arsa Seán. "Tá do dhóthain aimsire 'gat," ar sise. "Ó díolfai' mé 'nois tú," arsa Seán." "Alright" ar sise. Do dhíol Seán as luach leath-raoil do 'rán agus luach thrí leath-phiní dubhairt sí sin agus as bhalla trí leath-phiní agus do chuai' sé siar agus is sé 'n duine bhí thiar roimis a' captaen farraige do rug leis a' chéud lá é ná thug sé ao' phigin do. "Tán tú ansan a Chaptaen," ar seisean. "Táim," arsan Captaen . "An tú
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 10:11:03 PM"Mo ghrá do lámh a Sheáin," arsa Cáit anáirde as a chiúnn. "Tá go h-ao' ní' 'alright' anois," arsa Seán, " má dh'fhaghaimíd na h-áirlimeintí thá bhuainn." Do dh'imi' sé 'steach 'on lios, Seán, agus do bhuail mias chré istig leis. Do bhuail tubháil leis, rásúr, sisiúr, snáthad, galúnach - do bhí seacht áirlimeintí a bhí 'miss'-álta. Do thug Seán leis ansa mhias chré go h-ao' cheann dos na seacht áirlimeintí agus do thug sé leis abhaile iad agus ar maidin dar na mháireach dubhairt sé lé Cáit go mbeach tarrac ar ór age fhéin anois asta so agus do dh'imi' sé air agus do chuai' sé go dtí Bean an 'Ráin
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 10:03:30 PMTobracha Beannuighthe atá i líomatáiste Sgoile Bhaile-Mhúirne, i Músgraighe, i gco. Chorcaighe. I. An Tiobrait .i. Tobar beannuighthe Ghobnatan naomhtha Bhaile- Mhúirne; (ar Gort-na-Tiobratan). II. Tobar Chíll Ábáin ; (ar An- tSean-a- Chluain. III.Tobar Iníona, nú Tobar an Fhíona ; (ar Baile -mhic-íre). IV. Tobar na bfaithinnidhe; (ar Baile - mhic- íre). V. Tobar Pháircín - na -Sgairte - [Ní tobar é, acht cloc throm ‘na bhfuil poll mar bheadh méirín bhruinn .e.árd] ; ( ar Cnuic - an -iubhair). I. An Tiobrait. [Feic peictiúir a h-1, agus a 2, agus a 3; agus an mapa]. "An Tiobrait. Tá sé ar an dtaobh thiar de "bhóthar, tamall suas 'ó'n easach" [.i. Easach-an-Teampaill]. "Tá dhá bheárnainn le hais a chéile ar an bpáile "do dhaoinibh chun dul isteach go dtí é. Ní'il an "Tiobrait i bhfad ó'n mbóthar". (E.D.) Tá sí ag bun cnuic, agus ní'il sí i bhfad ó shean-(a)-theampaill Ghobnatan naomhtha. Nuair a tugtar turas Ghobnatan, críochnuightear an turas ag an dTiobrait. Ar shroisint na Tiobratan do dhuine, siubhluigheann sé, de leith na láimhe deise, mór-thímcheall oirthi, go béal na Tiobratan, agus deineann fé úrnuighthe ag an áit sin. "Oltar uisge na Tiobratan agus beirtear chun siubhail é. Táid rodaidh mar smut{aibh de phaidrínidhibh,
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 9:56:18 PMas a' dteine é agus bhuail 'dir a dhá lapa é agus i gciúnn núiminte do bhí sé coganta 'dir chnámh agus fheóil aige agus nuair a bhí a bholog lán do shín sé siar agus do dh'úntai' sé a dhrom leis a' dteine agus ní bhfada go gcualaig Seán go h-aon tsrann age 'n gcat draoidheachta. Seo 'niar Seán agus bhí Cáit anáirde ar chlíathán cnuic fé chab cloithe[cloiche] a' faire Sheán agus a rann[ramhan] 'n-a láimh aige agus tháini' sé as chiúnn a' chait anáirde agus thug féig agus do scar an ceann ó'n gcolainn aige agus anáirde ansa spéir leis a' gceann agus do thug Seán féig agus chuir sé i leath-taoíbh é agus do mharaibh sé 'n cat.
- duine anaithnid11/12/2026 9:42:03 PMuirthe agus nuair a bhí an fheóil a' rósta ar a' dteine do chuaidh Seán i lúib a' ghuirt a' leasa in áit go raibh raithineach ná raibh aon radharc air agus do luig sé agus do chlúdai' sé é fhéinig agus a' rann 'n-a láimh aige agus nuair a bhí an mairtfheóil[chaoírfheóil] a' rósta agus teine chreasa chuíthe do fuair a' cat draoidheachta blath[bolath] na feóla istig ansa lios agus dh'éiri' sé 'mach agus do shiúbhlai' sé claoí 'n leasa trí h-uaire agus chonnaic Seán é. "Ó Thiarna," arsa Seán, "tán tú ana-dhoimhinséarach," ar seisean. Bhí oiread beithíg ann agus do bhí sé siúbhal agus dtaobh ná feacai' sé duine ná daona do tháini' sé 'nuas go dtí 'n dteine agus do chuir sé a lapa ansa mholtachán agus thóg amach
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 9:15:32 PMsé a' cliabh i ngort a' leasa. "Á ansúd a chuirfi' sé prátaí," ars iad san. "Féuch tá 'n chliabh múna leagthaithe 'ge, an t-amadán agus níl ao' chúram eile air ach a' brise chloch do'n bhfeirimiúr." Níor chuaidh aon duine i ngoire Sheáin ná féuchaint air as san amach. Do dh'aduig Seán a' teine i ndorus a' leasa agus do tháini' sé 'bhaile agus cliabh múna aduithe 'ge agus do bhuail sé 'steach 'n-a phaca moltachán a thug sé ó'n mbúistéir sa Daingean agus bhí Cáit agus í lógóireacht nuair a chonnaic sí Seán ag imeacht agus an fheóil aige agus do bhuail sé an chuíora trasna ansa teine agus í lasta agus do bhí rann[ramhan] nua 'ge agus bhí sé cuir faor ar feag dhá lae
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 8:58:45 PMthar do cheann-sa. Fan istig agus túbharfai' mé fhéin liom é." Do dh' imi' sí agus thug léithe cliabh múna agus nuair a tháinig a' cliabh múna do bhuail Seán spré anáirde imbarra 'n chléibh agus bhuail ar a dhrom a' cliabh agus do chonnaic an Sgraig Seán ag imeacht agus deatach as a' gcliabh. "Dhere n'fheadar cail a' t-amadán úd a' dul?" arsa cuid do mhuíntir a' bhaile. "N'fheadar-sa cail sé a' dul," ar siad. "Ná dhói' leat go bhfuil teine ansa chliabh aige." "Tá, is dócha," ars iad san, "go b'amhla thá prátaí 'ge lé cur i ngarraí éicint agus sula thá sé a' cuir teine ar chloith[chloich](1). Do bhíodar a' faire air. Is sé 'n áit a leag (1) chuin na cloiche do bhrise.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 8:27:29 PMDo agus bíoch ciall agat," ar sise, "agus fan ó'n gcat draoídheachta mar má théigheann tusa i gcúrac leis a' gcat maróig a' cat tú agus beam-na caillte id' dheabhaig." "Ombriathar ná fanfai' mé mhuis," arsa Seán, "go raghai' mé chómh fada lém' dhícheall." "Táim-se ar mhaithe leat a Sheáin,' ar sise, "agus din rud orm agus ná téire 'n-a ghoire agus is maith a' tamall a bhuinfimíd as trí fichid". "Déunfai' sé an gnú," arsa Seán. Seadh chrom Cáit ar lógóireacht "Faighig a' cliabh dom," arsa Seán, "go dtúbharfai' mé liom cliabh múna." "Ní fhláir," arsa Cáit, "nú sé is lú 's gann dom-sa, a Sheáin," ar sise, "cliabh múna thúbhairt liom
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 8:02:11 PM[ - ]
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 6:12:24 PMit did not take much to put her drunk. You'd get a pennyworth o' whiskey in them times, but you would not get a halfpenny worth. The old people had a nick-name on her. They used call her "Halfpenny worth (He'porth) o' Whiskey" for they used reckon that that much whiskey would set her drunk.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 6:09:53 PMI knew Raftery's daughter - Raftery the poet. She was a small little womaneen, and I dont think she could be the seventy years buried. She was a poor travellin woman when I knew her, and she used have her little basket on her back, and she selling pins, needles, candles and little nick nacks. She was a cántalach little woman, and she'd get mad if she was not left within until morning. No one used to refuse her, however. She was fond of a "drop" o whiskey and she was such a small little woman that
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 6:05:57 PM"Nuair a sgapann na gaolta A's a d'imigheann a' grádh, Ní bhíonn aon ghaol ag éinneach le duine gan áird"
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 6:04:08 PMThe old people of this district had to wear the "tally" and every time they spoke English a mark was put on it, and they were punished.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 5:59:26 PMCatechism in Irish. He came to the town of Athenry one time and began to ask the Catechism in Irish. No one would answer a single word. They all knew Irish in the town at the time but no one wanted to speak it. They were too "grand". Doctor McHale spoke no English. "Ó, muise (?) nach leitheadach sibh! Clann ceannadihe siopa an bhaile!" says he to them. He put them all back in a corner, and put the country children that had the Irish in front.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 5:56:39 PMThere was an old chapel in the site of the present School-House of Baile Meadhonach. There was an old school there too. The scholars used wear a "tally" around their neck
- duine anaithnid11/12/2026 5:56:38 PMSt Martin was born in Tours in France. In Ireland Saint Martins night is honoured on the 10th November and his day is honoured on the 11th November. On that night a pig or cock is killed and its blood is spread around the house and its flesh is eaten by household. When a pig or a cock or animal would get sick the people of the house would promise if the animal would recover that they would kill it Saint Martins night. On one occasion when Saint Martin was on horse-back he met a tramp who asked alms of him. St. Martins having nothing to give him cut a big piece of his cloak a gave it to him and himself went half naked. Of true story is told of a farmer whose pig got sick and he promised that if it recovered that he would kill it Saint Martins night. Time went on and the pig recovered and became finer.
- duine anaithnid11/12/2026 5:46:05 PMNine nights and a night without counting from Halloween to St Martin's night. The Practice of still killing a fowl is kept on in the homes where the older people are. No difference is made about fishing or wheel turning A cock, hen or goose is killed by the woman herself. The blood is collected and after making the Sign of the Cross on the back of the door the rest is kept in the cupboard or on the dresser in an old cup or [jar] The sign on the door is never touched or cleaned off and is left to remain there. The flesh of the bird is cooked by
- duine anaithnid11/12/2026 5:39:28 PMthan the rest. When the fair day came the farmer was sick, and his workman had to go to the fair with pigs. The farmer's wife and the man planned to sell Saint Martins pig and to leave back one of the others, for it was better than the rest. On the way to the fair St. Martin's pig died and the man turned home. When the farmer heard him coming back he got up, and asked the man what happened. The man told him. The farmer filled with rage went over for his are, saying that I will give two pigs to St. Martin hitting the other pig and killing her.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 5:17:59 PMClaremorris is a inland town in the co mayo; it is well served by railway acommidation as there is four branches comeing into it but at the time I am writing about there was no railroad entering Claremorris. That was in the 40s and 50s of the 19th centuary. There was then living in Claremorris a family named Killeens who kept a strong provision and grocery stores wholesale and retail and there is some of their decendants carrying on
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 4:45:28 PMThe old people used to say that the meaning of Killann was "The Church in the Valley" or "The Church in the Meadow." The ruins of the old Church are there still - they are in the graveyard. There is a vault in the old Church, and the old people used to say that long ago they could see the coffins along the walls in the vault. Nobody was buried in that vault in my time. James Traynor, aged 77, Auctioneer, Nollagh, Bailieboro', told the writer that when the old Chapel was built at Killann it was under the ecclesiastical jurisdiction of the Abbot of Kells, Co. Meath.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 4:42:10 PMher away and leave her at what they now call "an unknown destination." And the servant boy did so. The years rolled by, and one Saturday night the wife returned. The husband was married to Garrawog in the meantime. The first wife asked for lodgings, and Garrawog said she had no place to keep here only in the barn. The first wife asked for a hook so that she could go to the bog and cut a sheaf or two of rushes. She got the hook, and when cutting the rushes she cut (?) her hand. When she cut her hand she began to cry and she cursed Garrawog. Garrawog was at Confession in Moybologue Church that day, and next morning she was going to Mass and to receive Holy Communion. On her way to the Church she saw a bunch of blackberries, and
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 4:37:20 PMhorses, but when there was a vacancy for the position of Cess Collector the Grand Jury gave him the job as a reward. He got the job through the influence of Thomas Chambers, agent of the Lisgar estate. (Writer's Note:- The "hold up" described on last page occurred on a Christmas 'Eve.)
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 4:35:03 PMbuilt on the northern side of "the Church Hill," and the houses were mostly built of wood and thatched with straw. It is said that Bailey had an "army" of twenty-eight men. The Baileys remained in possession of the property up towards the end of the seventeenth century. I can't say if they sold it or if the family "died out," but, anyway, it passed on to another Scottish family called Hamilton. There was a Colonel Steward in possession of it later on, and in the course of time the Stewards sold it to a friend of their own called Corry. Corry sold it to Sir William Young about the year 1813. William Young belonged to the East Indies Company, and it was said that he was a native of Armagh. After he bought it he got into a big dispute with the Presbyterian Minister of Corglass. The dispute was over the ownership of the Manse and townland of Corglass, and it went to rial in Dublin. The
- gnáthbhall (stair)11/12/2026 12:45:21 PMsurnames. The name, Martin occurs in the name of the highest summit among the hills of the district, - i.e. Shielmartin ("Shellmartin") but no one knows or indeed cares, whether it means St. Martin's Hill or it is called after a "local Martin". In the Malahide District, I knew an old ploughman, now deceased (R.I.P.), who held - "St. Martin's Day's Feast, 11th Nov. was a lucky day to begin your ploughing, especially, if you are breaking up virgin soil".
- gnáthbhall (stair)11/12/2026 12:35:48 PMritual. About the disposal of the flesh, no-thing is known, for the reason above stated. I have never heard any local stories about St. Martin, or such phrases as Martins Cloak or Bull. There was, as far as I know, milling ever done in the Howth District - the apparent reason being, the soil generally is poor and agricultur-al persuits not followed. The harvest of the sea - fishing, seemed to be the more natural per-suit, hence for years, fishing was the chief industry. There is no local well, dedicated to the honour or name of St. Martin. Re- Christian, or surname, from inquiry, there appears to be six persons bearing the name-three being Christian names, and three
- gnáthbhall (stair)11/12/2026 12:20:21 PMSubject St. Martin Some people know of St. Martin's Day and say "the 11th day of November is his feast day. Locally, there are not, and in living memory, there were never any special celebrations, acts of honour, or special prayer or devotion or special reverence for the saint. I have never heard of people re-fraining from such things as fighting or avoiding work in-volving wheel-turning on the Saint's Feast Day. There seems some latent knowledge of "Martin's Cock" but no knowledge of the kill-ing of it or any animal, or the sprinkling of the blood of any victim, about the house, doors, etc. and hence no local reasons are assigned to such acts, or whether ill luck follows neglect of the said
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 12:05:38 PM(ar lean) Seán fé mar a mheasfadh duine ó 'n-a chuid eachtraidhthe. Ní h-eadh i n-ao'chor ach fear óg lúthmhar, láidir i lár a shaoghail agus a mhaitheasa. Do rugadh é i gCloch Bhuaille i bParóiste an Dromad tuairim is dachad éigin bliain ó shoin. Ó Pharóiste na Priaireachta d'á mháthair agus nuair a bhí Seán tuairim is deich mbliadna d'aois d'fhág a mhuintir Paróiste an Dromad agus thángadar chun cómhnnuidhthe sa Phriaireacht.-áitreabh dhúthchais a mhathair. Ní mór dá shaoghal a thug Seán sa "Scoil Náisiúnta" agus tá a chómhartha san air mar nár loiteadh a mheabhair ná a aigne le teagasg bréige "bothán na Scoile" Tá meon agus uaisleacht na seana chine aige : é scáthmhar , macánta , deagh-bhéasach agus é go h-úmhal i gcómhnuidhe chun an saibhreas atá bailighthe aige ' n-a cheann aige a thabhairt do'n t-é gur mian leis é ghlacadh uaidh. Is fánach go léir a gheobhfí a leithéid d'fhear óg indiu a thug éisteacht do bhéaloideas a shínnsear le línn 'óige agus a choimead ina cheann go cruinn baileach é. Gura fada buan é agus a leithéidí i ngach ball d'Eirinn d'á bhfuilid ! Tadhg Ó Murchadha , M. G. An Coirrean , i gCiarraidhe Meitheamh 1934.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:39:11 AMSprain: The best cure for a sprain is to pull the persons foot by holding it by the heel and toes and while pulling the foot you say the following words : Leonadh é seo? Ní headh ach gortú' Leonadh é seo? Ní headh ach gortú' Leonadh é seo? Ní headh ach gortú' The person with the sprained foot lies on the ground while the other one is pulling his foot. Scab: The sap of the mountain ash is the best cure for scab. To be bathed in, and a cloth wrapped around it as a poultice. Miorror: The mirror or looking glass the people had long ago was a pot of clear water and to see their shadow down in it. Polish It is the polish they had was to scrape the dust down off the pot with a knife and holding a lid with the other hand under it.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:37:52 AMbe 'stirring' for the road, they'd 'gout' an' see what way would the wine be, for they'd never start off without having the wind to their backs. I remember wan morning they were starting off, an' the jennet had a shoe lost an' the same morning the smith was out. So wan o' the young lads gave under putting on the shoe. "Well," says the ould lad, "did ye put it on Paddy?" "Begorra, I did" says Paddy. "I drove four nails alright, but the fifth wan came out on me." Oh no. I don't remember to have the first National School be built. It was built between fifteen an' twenty years before my time. The teacher in my time was John Deasy. There was two teachers before his time. The "máistirín" was the first national teacher in Cill Colmáin. The next was the Humpy. The Humpy was the first to teach when the school was built. It was in an old workman's
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:35:28 AMNuair a chailleamair Seán Dhómhnaill (Ó Conaill) beannacht Dé leis, cheapamair go raibh easnamh orainn ná líonfí go bráth agus níorbh iongna san mar ba dheacair a shárúghadh de scéalaí 'fhágháil san iarthar so , ach a bhuidhe le Dia tá duin' eile 'nár measg fós agus cé gur dheacair a rádh ná a mhaoidheamh go bhfuil an scéalaidhe seo cómh maith le Seán, ní misde a rádh gur deacair a mhaca-samhail fhágháil i n -Uíbh Ráthach indiu. Tuairim is bliadhain ó shoin is ead do chuireas aithne ar Sheán Mhárthan Ó Súillobháin agus is mó cuidreamh agam leis agus is mó cúrsa tabhartha agam air ó shoin agus ag meadúghadh orm atá mo mheas air mar scéalaidhe . Is liosta le h-áireamh an méid scéalta agus eachtraidhthe atá bailighthe 'n-a cheann aige agus is breágh go léir an samhas a n- ínnste é. Níor bhuail aon scéalaidhe liom fós gur b'fhusa scéal a thógaint síos uaidh ná Seán. Ni thagann mearathall na corra -bhuar air ach scaoileann sé an scéal uaidh go bréagh socair réidh , díreach fé mar a bheadh sé 'á innsint do chuilleachta cois na teine oidhche fhuar Gheimhridh. Agus ní seanóir críona caithte
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:35:07 AMNuair a chailleamair Seán Dhómhnaill (Ó Conaill) beannacht Dé leis, cheapamair go raibh easnamh orainn ná líonfí go bráth agus níorbh iongna san mar ba dheacair a shárúghadh de scéalaí 'fhágháil san iarthar so , ach a bhuidhe le Dia tá duin' eile 'nár measg fós agus cé gur dheacair a rádh ná a mhaoidheamh go bhfuil an scéalaidhe seo cómh maith le Seán, ní misde a rádh gur deacair a mhaca-samhail fhágháil i n -Uíbh Ráthach indiu. Tuairim is bliadhain ó shoin is ead do chuireas aithne ar Sheán Mhárthan Ó Súillobháin agus is mó cuidreamh agam leis agus is mó cúrsa tabhartha agam air ó shoin agus ag meadúghadh orm atá mo mheas air mar scéalaidhe . Is liosta le h-áireamh an méid scéalta agus eachtraidhthe atá bailighthe 'n-a cheann aige agus is breágh go léir an samhas a n- ínnste é. Níor bhuail aon scéalaidhe liom fós gur b'fhusa scéal a thógaint síos uaidh ná Seán. Ni thagann mearathall na corra -bhuar air ach scaoileann sé an scéal uaidh go bréagh socair réidh , díreach fé mar a bheadh sé 'á innsint do chuilleachta cois na teine oidhche fhuar Gheimhridh. Agus ní seanóir críona caithte <
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:33:29 AMNuair a chailleamair Seán Dhómhnaill (Ó Conaill) beannacht Dé leis, cheapamair go raibh easnamh orainn ná líonfí go bráth agus níorbh iongna san mar ba dheacair a shárúghadh de scéalaí 'fhágháil san iarthar so , ach a bhuidhe le Dia tá duin' eile 'nár measg fós agus cé gur dheacair a rádh ná a mhaoidheamh go bhfuil an scéalaidhe seo cómh maith le Seán, ní misde a rádh gur deacair a mhaca-samhail fhágháil i n -Uíbh Ráthach indiu. Tuairim is bliadhain ó shoin is ead do chuireas aithne ar Sheán Mhárthan Ó Súillobháin agus is mó cuidreamh agam leis agus is mó cúrsa tabhartha agam air ó shoin agus ag meadúghadh orm atá mo mheas air mar scéalaidhe . Is liosta le h-áireamh an méid scéalta agus eachtraidhthe atá bailighthe 'n-a cheann aige agus is breágh go léir an samhas a n- ínnste é. Níor bhuail aon scéalaidhe liom fós gur b'fhusa scéal a thógaint síos uaidh ná Seán. Ni thagann mearathall na corra -bhuar air ach scaoileann sé an scéal uaidh go bréagh socair réidh , díreach fé mar a bheadh sé 'á innsint do chuilleachta cois na teine oidhche fhuar Gheimhridh. Agus ní seanóir críona caithte
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:31:53 AM1 Nuair a chailleamair Sean Dhómhnaill (Ó Conaill) beannacht Dé leis,cheapamair go raibh easnamh orainn ní líonfí go bráth agus níorbh iongna san mar ba dheacair a shárúghadh de scéalaí 'fhágháil san iarthar so , ach a bhuidhe le Dia tá duin' eile 'nár measg fós agus cé gur dheacair a rádh ná a mhaoidheamh go bhfuil an scéalaidhe seo cómh maith le Seán, ní misde a rádh gur deacair a mhaca-samhail fhágháil i n -Uíbh Ráthach indiu. Tuairim is bliadhain ó shoin is ead do chuireas aithne ar Sheán Mhárthan Ó Súillobháin agus is mó cuidreamh agam leis agus is mó cúrsa tabhartha agam air ó shoin agus ag meadúghadh orm atá mo mheas air mar scéalaidhe . Is liosta le h-áireamh an méid scéalta agus eachtraidhthe atá bailighthe 'n-a cheann aige agus is breágh go léir an samhas a n- ínnste é. Níor bhuail aon scéalaidhe liom fós gur b'fhusa scéal a thógaint síos uaidh ná Seán. Ni thagann mearathall na corra -bhuar air ach scaoileann sé an scéal uaidh go bréagh socair réidh , díreach fé mar a bheadh sé 'á innsint do chuilleachta cois na teine oidhche fhuar Gheimhridh. Agus ní seanóir críona caithte
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 11:31:19 AM1 Nuair a chailleamair Sean Dhómhnaill (Ó Conaill) beannacht Dé leis,cheapamair go raibh easnamh orainn ní líonfí go bráth agus níorbh iongna san mar ba dheacair a shárúghadh de scéalaí 'fhágháil san iarthar so , ach a bhuidhe le Dia tá duin' eile 'nár measg fós agus cé gur dheacair a rádh ná a mhaoidheamh go bhfuil an scéalaidhe seo cómh maith le Seán, ní misde a rádh gur deacair a mhaca-samhail fhágháil i n -Uíbh Ráthach indiu. Tuairim is bliadhain ó shoin is ead do chuireas aithne ar Sheán Mhárthan Ó Súillobháin agus is mó cuidreamh agam leis agus is mó cúrsa tabhartha agam air ó shoin agus ag meadúghadh orm atá mo mheas air mar scéalaidhe . Is liosta le h-áireamh an méid scéalta agus eachtraidhthe atá bailighthe 'n-a cheann aige agus is breágh go léir an samhas a n- ínnste é. Níor bhuail aon scéalaidhe liom fós gur b'fhusa scéal a thógaint síos uaidh ná Seán. Ni thagann mearathall na corra -bhuar air ach scaoileann sé an scéal uaidh go bréagh socair réidh , díreach fé mar a bheadh sé 'á innsint do chuilleachta cois na teine oidhche fhuar Gheimhridh. Agus ní seanóir críona caithte
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 9:51:59 AMit doesn’t happen in all cases, but it does in some cases. Small farmers in Meath don’t sell out their stock but Protestants that have big farms do.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 9:50:40 AMAfter “the head of a house” died the cattle on his or her lands were said to pine away and die, therefore, when the owner of the place died all the stock were taken out and sold as soon as possible after the death took place. That is NOT so in this locality, but it is very common among “the PLANTERS” up in Meath. It is not so much in East Cavan, but in a number of cases in Meath they would sell out the whole stock and buy in new stock. It happens around Cavan town and parts of West Cavan, but it is not general in East Cavan. I mean
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 9:50:25 AMA raven flying near the home of a sick person was looked upon by the old people as an omen of approaching death.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 9:50:20 AMthe morning than at any other time. We call it “The Zero Hour,” in this country.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 7:45:59 AMchinn 'san teine agus tuille dibhail chugat-sa a chailligh." Tháinig an chú agus thosuigh sí dá stróice. "Conghnamh, conghnamh a sheabhaicín ó," adeir Donn Mhac Fáisg fáisg a ribe" adeir an chailleach. "Cé'n chaoi a bhféadfa mé agus mé ar chúl mo chinn 'san teine agus tuille diabhail chugat-sa a chailligh," adeir an rive. Tháinic an seabhac agus phioc sé na súile aiste. "Fóill, fóill a bhodaigh", ars an chailleach. "is tú an gaisgidheach fir ná mná is fearr a casadh ariamh orm. Tuibharfadh mé mo phoitín íoc - shlainnte, mo chlaitín draoidheachta, do dhreatháir cé gur mharbh se mo thriúr mac, a each, a chú agus a sheabhac ach leig as seo mé." "Cé bhfuighe mé iad sin, a chailligh?" adeir Donn Mhac. "Gheobhfaidh tú faoi'n gcloich ghlas sin thuas iad a gceann an tighe. "Buail buille den tslaitín draoidheachta ar gach ceann aca agus eireochaidh siad chugat chonh beó agus a bhíodar ariamh," adeir an chailleach
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 7:36:49 AM1. Cluain-an-ch -Seamair - the cluain of the clover, because of its rich soil. It was noted until quite recently for the production of lime. Here was situated a "Soupers" School still shown on Ordnance Survey Maps as having been in the centre of the townland. At the extreme east is a well, known as "Loyd's Well", so named from an Evangelical Minister, Rev. M. Loyd, who lived here and it nis said protected the OConnor Don family during the period of the Penal Code. It would appear that Son succeeded father in Ministry. The descendants of the last parson are living in Australia, and visited this parish in 1933. It appears the family are now practising Catholics. 2. Priests' Rev. Mark Kilbride, son of John Kilbride and Anne Lavin, at present in the Diocese of Elphin and also according to a List of priests, 11th July 1704, there was ordained a Father Teighe McDonagh, age
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 7:29:01 AMVI Nuair a bhuaileam ar talamh Nach muid a bhí áthasach 'Sa a Dia cé'n ár dhúinn 'Sa theacht slán i dtír. An cé raibh airgead aige Bhí íthe 'gus ól aige 'Sa leaba cóirighthe Ó thús na h-oidhche. VII Acht pócaí follama bocht Ní bhfuair siad an chóir sin Ná fios aon loistín Ó thús na h-oidhche Acht tá "shantees" fairsing ann Agus buailidís bóthar Agus gheobhfaidh siad loístín Amach fé'n dtír.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 7:25:10 AMAgus fuair muid cóir. Chroch muid bratachaí suas i n-áirde Gur bailigh muid Árainn Agus cuan an Fhir Mhóir. IV A oileán Phádhruic Mo mhíle slán leat Mar is ann a d'fás mé 'Smo sinnsear róman Gur bé lobhadh na bprátaí A cuir go na Stácaí muid Agus Dia na nGrastaí Dá dtreórá anonn. V Trathnóna Oidhche Nodlaig Seadh neartuigh an gála Agus shílmuid an t-ám udaifh Go mbead muid shíos Bhí dhá cheúd is naonbhar againn Ag gol 's a' caoineadh An t-og 'san críonna I n-a suidhe ar bord.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 7:19:52 AMI Ag dul trí Ghaillimh dhúinn Is muid buaidhearta cráidche, Marachy súil a bheith ní bhfeárr againn Ní mairfeadh muid beó. Ceannuig muid beatha, Agus chuir muid anus a'ár málaí é Agus shílmuid gurbh é lón an báis Bhí againn ag dul anonn. II Cuaidh muid amach ar an bhpoillín báitte Atá idir Árainn agus Orán Mór Bhí muid annsin nó go raibh muid Sáruighthe Go mbá toil leis an Árd Rí muid a thabhairt 'un cuain. III Maidin mhoch dár eirigh muid Do bhí sé a' báisteach [?] gaoth bhreágh áluinn ann
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 7:08:24 AMMonsignor Harte P.P. of Kilkeevan Parish and Dean of the Chapter was also Parish Priest of Castlerea where he resided and where he died on Saint Patrick's Day in the year 1935. His grave can be seen in the grounds surrounding St Patrick's Church Castlerea. Where also lies the remains of Monsignor Hanley P.P. of Kilkeevan and P.P. of Castlerea. Canon Hanley built St Patrick's Church in Castlerea, he was succeeded by Monsignor Harte. There was a collection held in every parish and in every Church in the Diocese of Elphin to aid in the erection of St Patrick's Church. People contributed very generously to the Collection. Monsignor Hanley was very popular with all classes and creeds, Affable in Manner, of fine appearance, tall, erect and a fluent preacher _ People came a considerable distance to hear him preach at the Sunday Mass in Castlerea and during Lent.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 6:45:09 AMFrom the year 1306 we can trace the Elphin Chapter back to the Pontificate of Innocent IV. (1243-1254) In the year 1345 John OHughrin, having been elected Bishop of Elphin Diocese, paid his Visitatis ad Timina to the Pope at Lyons. He made such a favourable impression that the Holy See set aside the election of Comarb of Coman, who had been elected by the Junior Connors! and confirmed O Hughrin in the Episeapate. He was son of Comarb of Mochua. He died at Rath-Hugh - Mic-Bric in the County Westmeath. During the Penal Days the Diocesan Chapter of Elphin was allowed to lapse. It was only in the Episcopate of the late Dr John Clancy (1895-1912), on the occasion of his first Visitatis ad Limina that the Chapter was reconstructed. The late Monsignor Harte, P.P. of Kilkeevan and Dean of the Chapter, was the last surviving member of the new Chapter.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 6:32:24 AMThe Bishop at the time was Donal OFlanagan (1303-1308) who very likely was a native of the Parish of Kilkeevan. He was succeeded by Charles OConnor, a relative of the OConnor Don's. A dispute arose regarding the validity of his appointment. Charles OConnor had been Abbot of Lough Cé. One part of the Diocesan Chapter, including the Prefendary of Ard Carne, had selected him; while the other part of the Chapter had elected Malachy Mac High, Canon of Elphin. Charles OConnor had been actually been consecrated by the Archbishop of Tuam when an appeal was lodged with the Holy See against the Validity of his appointment. There was heat and bitterness on both sides; the dispute continued for some time. The result was - that Malachy Mac Hugh's appointment was confirmed in Rome and Charles OConnor there upon retired again to the Abbey of Loch Cé where he lived in retirement and where he died at an advanced age in the year 1343.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 6:25:41 AMlea, about fifty yards away. The ancestral tomb of the OConnors is here and also the tomb of the McDonaghs, though their ancestral one, is in Ballindoon Abbey, at the Northern end of Lough Arrow. An important event in the Community life of Kilkeevan was to send a contribution to Peter's Pence in 1306 to the Pope, Clement V. In 1306 a petition was sent out by the Holy See to all the Bishops of Ireland to ask the monastic houses in their several dioceses to contribute towards the maintenance of the Holy See; and it is a proof that Kilkeevan was not the least among the monastries of Elphin Diocese that it should have been selected to send a contribution to the Vicar of Christ _ The Amount sent was not given nor is it known. Kilkeevan was spelled as Kilcuivan. The OConnor Don at this time was Hugh, son of Rory, son of Hugh, son of Cathal, King of Connaught.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 6:16:03 AMIt would appear that it was during the reign of Turlough OConnor as King of Connaught (1118-1156) that the Kilkeevin Church now in ruins was originally built. The Bishop of the Diocese of Elphin during the initial changes and improvements that took place, as a result of the Council of Rath_Breasil, was Donal ODuffy who was also the Bishop of Clonmacnoise. It is probable that he was native of the O'Duffy Country, on the western side of Slieve Ban, marked with the place name and the ruined monastery of Lis-a-Nuffy. Donal O'Duffy died at Clonfert, but the place of his internment is unknown. The ruins of the old church of Kilkeevan as they now stand would indicate a church of about sixty feet by twenty feet, built of a wall four feet thick. The windows must have been very narrow, with rounded arch reveals; and from the width of the span the roof must have been of flags. The river Suck flows slowly by, through a rich and pleasant
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 12:28:50 AMCOIMISIÚN BÉALOIDEASA ÉIREANN, An Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath 17th January, 1940. A chara, We have received very interesting replies to our St. Martin questionnaires we are anxious to have the information as representative as possible of all districts. It would help us greatly if you could let us have your account before the end of January. Perhaps you did not trouble to reply as there was no information about St.Martin, or only very little available in your district. We should like,however, to know this definitely as it is as important for us to know where a custom is not observed as where it is. The June, 1939, number of Béaloideas, together with Amhráin na nGleann, has already been sent to those who have replied. We shall be glad to send them to you when we hear from you. Is mise, le mór-mheas, S Ó Dulearga Stiúrthóir Oifigh. I have a recollection that I answered the questionnaire referred to above. I got a copy of "Béaloideas". If you wish send on questionnaire again and I'll fill in. P Savage Durrow Laoighis.
- ball sinsearach (stair)11/12/2026 12:06:00 AMFormerlyCullohill G.N.S, Rathdowney Clonboyne Maryboro' 23 Jan '40 A chara, In reply to your request relative to St Martin's Questionnaire, I beg to state that I am no longer in the Cullohill district, having resigned the principalship of the Girls' N.S. there some time ago. The Principal there at present is Miss Brophy. She will I am confident be only too pleased to supply the information required, if you apply to her. Wishing your great work every success. Faithfully yours R. Baird.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:48:53 PMMartin Byrnes Clonohill. Martin Cuddy, Ballinvally, Martin Scully, Garranbawn Martin Delaney Cappanarrow, Martin Kelly Kyle. Martin. Lyons Shrahane Martin Delaney Glencondra Taken from Mrs Carroll, Kyle.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:18:33 PMgo h-aon rud a bheach aige go dtí na leanuí agus do tháini' sé 'bhaile agus nuair a chonnaic Cáit é. "Mhuise céud míle fáilte rút a Sheáin," ar sise. "Connus tá 'gat?" "Tá cabhair Dé ar a' mbóthar," arsa Seán. "Tá mo dhóthain agam," ar seisean. "Cuir síos a' corcán," Bhuail sí síos corcán uisge agus dubhairt sé léithe go raibh té agus siúicire agus 'rán bán ansan i bpaca, a dóthain, agus a ndóthain a thúbhairt do'n gclann. Do dh'itheadar agus do dh'óladar agus do chrom Seán bheith a' cuir síos do Cháit ar an airigead. Shín sé chúiche trí fichid 'Sovereign'. "A Sheáin," ar sise. "Seadh," arsa Seán. "Tá ár ndóthain anois againn
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:04:03 PMsé go dtí 'n dtobar go raibh an t-uisge á thógaint ann do tháinig bád beag isteach go raibh ceatharar fear ínnte ó árthach gur theastuig uisge bhuatha. "Mbéurfach sibh mise 'on bhaile mhór?" arsa Seán na Sgraige. "Béurfaimîd," adúbhradar, "má tá airgead agat." "Tá mo dhóthain," ar seisean. "Alright," adubhradar. "Bhí 'stig sa bhád. Do dh'imi' sé agus is sé'n áit go dtáini' sé isteach 'on Daingean an t-árthach san, agus nuair a tháini' sé 'steach 'on Daingean do bhuail sé suas go dtí 'n búistéir agus do rug sé leis, cuíora, moltachán sa tslán-chruinne agus do thug sé leis paca 'ráin agus annlan dos
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:53:03 PM"Níor ínnseas ", adubhairt sé , "mar do bhí eagla orm go ndianfadh sé buadhairt aigne dho agus b'fheárr liom é 'fágaint 'n-a shuaineas. "Anois ", adubhairt sé , "sar a n-eósfaidh -mé cúrsa mo scéil duit, ", D'oscail sé a mhála a bhí 'n-a lámh aige agus thóg sé amach peictiúir na mná óige. "Go gcuire Dia Mór ", adubhairt a 't-úncail , " ar do leas tu agus anois," adubhairt sé "pé áit gur seóladh é sin mar pheictiúir , cuir bhuait thar n-ais é, agus a n-ainm Dé ", adubhairt sé ," fill abhaile ar t'athair agus ar do mháthair mar níl aon mhac eile aca ach tusa agus 'sé mo thuairim dóchais ná fuil aon easnamh ort agus ná beidh faid a mhairfir agus caith iad san mar chúrsaí as t-aigne".
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:42:30 PMroimis agus d'fhan sé aige an oidhche sin Do bhí oidhche shocair aca agus oidhche mhaith agus nuair eiríghheadar amáireach do bhí a mbroicfeast ollamh rómpa go maith. Nuair a bhí a bhroicfeast ithte ag an gCárthach , do chonnaic a 't'úncail é féin 'á dhianamh suas . "Amás ", adubhairt a' t'úncail, "ní h-ag imtheacht ataoi , ó b'anamh leat teacht?". "Ní h-a 'dul abhaile atáim", adubhairt a ' Cárthach , "ach tá beagáinín rúin agam agus n'fheandar ar mhisde dhom é chur i n-umhal duit"?. " Amás" , adubhairt a't'úncail , "níl aonne eile as giorra dhuit ót' athair nó ód mháthair ná go bhfuilim-se cómh h-athchumair duit". " Is rúin é seo ", dubhairt a 'Cárthach, "ná fuil aon chúntas agem 'athair air ach tá agem 'báthair". "Agus ca'- ' thaobh," adubhairt a 't-úncail, " nár 'nisis dot' athair é?"
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:42:02 PMroimis agus d'fhan sé aige an oidhche sin Do bhí oidhche shocair aca agus oidhche mhaith agus nuair eiríghheadar amáireach do bhí a mbroicfeast ollamh rómpa go maith. Nuair a bhí a bhroicfeast ithte ag an gCárthach , do chonnaic a 't'úncail é féin 'á dhianamh suas . "Amás ", adubhairt a' t'úncail, "ní h-ag imtheacht ataoi , ó b'anamh leat teacht?". "Ní h-a 'dul abhaile atáim", adubhairt a ' Cárthach , "ach tá beagáinín rúin agam agus n'fheandar ar mhisde dhom é chur i n-umhal duit"?. " Amas" , adubhairt a't'úncail , "níl aonne eile as giorra dhuit ót' athair nó ód mháthair ná go bhfuilim-se cómh h-athchumair duit". " Is rúin é seo ", dubhairt a 'Cárthach, "ná fuil aon chúntas agem 'athair air ach tá agem 'báthair". "Agus ca'- ' thaobh," adubhairt a 't-úncail, " nár 'nisis dot' athair é?"
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:36:02 PM"Stop do bhéul anois," arsa fear na cathaoíreach lé fear a' chlíobháin. "N'fheadaraoís cad a dhéunfach Seán." "Déunfad-sa mar dubhairt leat mhuis," arsa Seán. "Alright," ar seisean, "geóir-se an t-airgead ar maidin. Dá mhuitheact [mhoicheacht] a d'éiri' sé ar maidin bhí bhruicfeast ollamh age fear na cathaoíreach agus dubhairt sé leis go dtiocfach árthach go dtí 'n dtobar a' triall ar cheaig 'on uisge agus a bheith age'n dtobar roímpe agus díol ná fuil ao' bhaoghal ná go bhfaghach sé é thúbhairt aniar nuair a bhí airgead 'n-a phóca. Sin mar bhí. Dho dh'imig Seán na Sgraige agus nuair a tháini'
- duine anaithnid11/11/2026 10:21:28 PMsnug, an' if they don't that we may.
- duine anaithnid11/11/2026 10:19:46 PM"Ye done a horrid favour for me", says he. "Well", says Jack, "I'll come back sometime to see ye". Jack goes home, an' he goes to the lord's place where he was marrit, an' he tould them that he wouldn't sleep that night till he'd go down an' demand out his wife an' father from the mermaid. Jack wint down an' he demanded out the mermaid. He says, "I got the kays o' yer treasure, an' gimme out me wife an' me father". "Oh" she says, "give them to me". "No", says Jack, "not till I get what I want". So she handed out his father an' his wife. Jack wint home; brought his father home wit' him that night, brought his wife home to his own father's house the next day, so there they put in a happy time, had a great family an' lived
- duine anaithnid11/11/2026 10:08:17 PMhunt, whin he killed the hare. Afther he killed the hare, he opened the hare, an' out steps a duck an' flew up in th' air. Jack turned himsel' into a parrot an' up in th' air afther the duck, an' ketched the duck an' brought her down, an' killed her an' opened her, an' inside o' the duck there was an egg, an' whin he opened th' egg, wasn't it the kays of the mermaids' treasure! Jack started back; took home his cows wit' him – the gintleman was in a state wit' him for killin' the boar – gev him all sorts of entertainment – wanted Jack to stop wit' 'im be hook or be crook. Jack says "No." "I have another job to do", he says, "but I'll come back to see ye". "All right" says the gintleman, "yer welcum any time ye come back".
- duine anaithnid11/11/2026 10:04:46 PM"there's somethin' wrong for", says he, "these cows never had the same [amount of] milk before". "An' I'll go down in the mornin' before 'im, an' I'll get up in a three", he says, "till I see what occurs". The steward wint down, an' he got up in a three, an' whin Jack left his cows below an' [on] the good grass, he come back whistlin' an' he met the boar, an' they started an' they fought tell dinnertime come. An' wasn't the steward up in the three, an' they both separated for a rest an' doesn't he throw Jack down a leg o' mutton – to the lion. An' he devoured it, an' they started agin, an' he kill the boar, an' the minnit he kill him he took out his knife an' opened him an' out leps a hare. Turned himsel' into a greyhound an' after the hare; an' they had a horrid
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:00:46 PMmuid héin," adeir sé, "lámh a chratha le chéile," adeir sé, "agus math gá chéile a ndeárna muid ’muintir a chéile aríú," adeir sé. Ach bhí mac Uí Laoidh, bhí sé cineál bog, agus chua sé a’ craithe lâmh leis. Nuair a chua bhí an sgian ina lâmh ag a bhFlathartach, agus thug sé an sgian dó i n-íochtar a bhoilg is sháith sé é. Ach shiúil mac Uí Laoidh, shiúil sé ar ais, go ndeacha sé go Beárna; agus uair a’ bith a tháinic sé abhaile aríú cheana san áit a ru sé, ní dheacha sé go dtí an geata go dtí an lá sin. Ach bhí a mháthair ina seasa amuich agus nuair a chonnaic sí é - "ó, is fíor sin," adeir sí, "tá mo mhac marú," adeir sí. "Well, ní baileach é," adeir sé, "tá mé marú ach go bhfuil mé teagthaí abhaile," adeir sé. Ach sin é an chuma a chuir siad ar a chéile - muíntir Laoidh agus na Flathartaí.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:00:32 PMsgian," adeir sé, "a mharui t’athair, a mharui do shean-athair agus a athair sin," adeir sé. "Muise, deón," adeir a’ Flathartach, "mar’ cheart go mbeadh nádúr á’m léithi," adeir sé, "mar’ cheart dom go n-íosainn biadh héin léithi," adeir sé. Shui sé síos agus rug sé ar a’ sgian. D’eiri sé g’aon iarra amháin agus níor lig sé aoin fhear aríú go mhuintir Laoidh ar siúl gur mharui sé iad. Ach bhí colceathar eile go mhuintir Laoidh n-a chônuí i mBeárna, a dtugat siad Cuimín {?} Ó Laoidh air, i n-áit a dtugat siad a’ Lic Léith air. Agus nuair a chuala sé go ru a úncail agus a cholceatharachaí marú ag a’ bhFlathartach ghluais sé leis go ndeacha sé go hEach na n-Iúir, agus chuir sé troid aoinfhir ar a’ bhFlathartach. agus sér sórt deis troda a bhí aige treabhsar leathair agus chaon fhear acab cos a chur sa treabhsar - ar chuala tú aríú caint ar ’cuir cos i mo thriúis’? - agus troid annsin le sgeana. Ach chuir. Agus bhí mac Uí Laoidh in’ fhear an-tréan. Ach mharui sé an Flathartach agus nuair a bhí sé marú aige - "Well anois," adeir a’ Flathartach, nuair a thit sé, "’ceart,
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:00:20 PMthroid aoinfhir idir iad héin agus a’ ceathar deireann- ach. Ach sén sgéal é mharuíodar a’ ceathar: ach bhí an dá dhuine dhéag marú go na Flathartaí ag muíntir Laoidh. Bhí go math. Faoi cheánn tamall blianta ina dhia’: "Well anois," adeir sé, - ach bhaist annsin na Flathartaí mar gheáll ar a’ t-ám a chuir sean-mhac Uí Laoidh a lámh i nead a’ tseabhaic bhaisteadar Laoidh ar Salachar air, - "Well," adeir sé, "má bhí Laoidh ar Salachar cheana orm," adeir sé, "bu cheart é bheith go math anois orm," adeir sé - nuair a bhí an dá fhear déag marú acab. Faoi cheánn tamall blianta ina dhia’ sin níor mhair aon nduine go na Flathartaí ach aoin fhear óg amháin. Bhí sé ’siúl thart, lá san Earrach, agus bhí mac Uí Laoidh agus a cheathar mac amu’ ag obair, san Earrach. Agus bhí dínnéar acab san áit a rudar ag obair, agus sér sórt beatha a bhí acab rán coirce agus mairtfheóil. Ach nuair a tháinic a’ Flathartach óg seo thart ánn dúirt sean-mhac-Uí Laoidh leis: - "Well, sui síos," adeir sé, "agus ith bia leis a’
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:00:10 PMof Meath) and Drumlane Sons of O'Connell (Who were then the champions of Cavan). All agreed to the suggestion, but the whole difficulty was the getting of a suitable field for the match. Fields that were anything but suitable for any kind of a game were ironically suggested, also fields that the owners wouldn't give for the purpose. Eventually one fellow said that if we went to Phil Carroll, of Bailieboró he would hire out to us as much boards as would board Breakey lake, and that we would then have a good level place for the match. All present, including "the chairman", agreed with the idea and it was approved. Somebody asked what would we give the teams to eat, and one fellow said we should give them "a good feed of praties and
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 10:00:06 PMgais é seo a chuir mac uí Laoidh chugam," adeir sé. Agus nuair a chua sé agus d’osgail sé an mála céard a bheadh ánn ach ceánn a mhic. Bhí go math. Ghléasadar leóthab - dhá fhear déag go na Flathartaí - agus thrialladar ar mhac Uí Laoidh agus ar a cheathar mac. Bhí go math. Nuair a tháiniceadar chonnaic mac Uí Laoidh a’ teacht iad, agus nuair a chonnaic, "Well anois," adeir sé, "rithfe muid ’n-a n-aghaidh," adeir sé, "agus má tá aon rath orainn bainfe muid ceathar astab," adeir sé, "agus nuair a chasfas muid ar a n-ais," adeir sé, "má tá aon rath orainn bainfe muid ceathar eile amach," adeir sé, "agus annsin bíodh a’ donas annsin ag a’ gceathar is dona." Bhí go math. Nuair a tháiniceadar thriall sé héin agus a’ triúr mac bu sine mar déartha, - siad agus é héin, agus níor thug sé an mac bu h-óige leis. Agus chuadar i n-aghaidh na bhFlathartach agus nuair a chua bhaineadar ceathar as na Flathartaí gon iarra sin. Agus nuair a chuadar tamall chasadar ar a n-ais arís agus bhaineadar ceathar eile amach gon dárna h-iarra. Agus bhí sé ina
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:59:54 PMadeir sé. "Is luath liom a gheofa sé tuairisg air gan trácht ar mé héin a chur chuige." D’iarr sé ar a’ dárna mac a dhul ánn. Dúirt sé mar a’ gcéanna nach ngohach. D’iarr sé ar a’ tríú mac é agus dúirt sé nach ngohach. An ceathrú mac, and duine bu h-óige, d’fhiarthui sé dhe: "Seo," adeir sé, "a mhic, teiri thusa," adeir sé, "leis a’ dualgas seo," adeir sé, "ag a’ bhFlathartach," adeir sé. "Gohad, ’athair," adeir sé. "Well anois," adeir sean-mhac Uí Laoidh, adeir sé, "nuair a ghohas tú isteach," adeir sé, "abar gur b’sheod é an dualgas a chuir t-athair chaige," adeir sé, "agus go ’mach," adeir sé. Chua sé leis go ndeacha sé go h-Each na n-Iúir, agus gur tháinic sé isteach agus a’ mála aige. "Seo," adeir sé leis a’ bhFlathartach, adeir sé, "seod é an dualgas," adeir sé, "a chuir m’athair chugad," adeir sé. Agus d’imi sé ar ais - chua sé amach. "Muise," adeir a’ Flathartach, "nach ceart dúinn breathnú go bhfeice muid," adeir sé, "cén sórt dual-
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:59:40 PMmac uí Laoidh sásta ar aon árd-tíos a thóirt dó. Bhí go math. Bhí nead seabhac i gcránn ag tigh mhac Uí Laoidh, agus theigheach sean- -mhac uí Laoidh a’ breathnú ar leipreacháin a’ tseabhaic - bhí sé le-na thóigeál n-a bpeataí. Ach tháinic mac leis a’ bhFlathartach agus ghoid sé na h-éanachaí as nead a’ tseabhaic agus, i gcead gon chôluadar, chua sé agus shalui sé sa nead. Agus nuair a chua sean-mhac Uí Laoidh go dtí an nead - gho sé go mbeirat sé ar na h-éanachaí - cé gcuirfeat sé a lâmh ach sa salachar. Bhí go math, ní ru go holc. Faoi cheánn tamaill, chuir a’ Flathartach, chuir sé a mhac ag iarra na h-árd-chíos’ ar mhac Uí Laoidh; agus nuair a tháinic sé isteach ní dheárna mac Uí Laoidh ach breith ar a chlaidh- mé agus bhain sé an ceánn gon Fhlathartach óg, agus chuir sé síos i mála é. "Seo," adeir sé leis a’ mac bu sine, adeir sé, "tóir a’ dualgas seo," adeir sé, "ag a’ bhFlathartach Theach na n-Iúir." "M’anam nach dtiúrad," adeir mac Uí Laoidh,
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:59:27 PMNa Flathartaigh agus Muíntir Laoidh Rec. 58a. Bhí fear go mhuíntir Laoidh, bhí sé n-a chónuí i n-áit a dtugann siad Garraí na Groidh {os cionn: gry} air. Céard a bhí ánn bunú Normanach, agus fuair sé dúithe anuas treasna ó Loch Coirib go dtáinic sé go faraige anuas ar cheanntar na bhForabachaí anois. Agus bhí an Flathartach bhí i nEach na n-Iúir, bhí sé ag éiliú árd-tíos air, agus ní ru
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:59:18 PM"Tá tubháile ann," ar seisean, "agus galúnach má thugann tú chugham-sa na seacht cinn d'áirlimeintí sin," ar seisean, "gheóir do chothram óir." "By Gorr," arsa Seán, '"má dhineann tú fé mar thá ráite déunfai' mé." "Nár thuga Dia puínn meabhrach duit," arsa bean a' Chlíobháin. "Do tháinig a leithéid cheana chughat," ar sise, "amadáin," ar sise lé fear na cathaoíreach, "agus ní dhéunfach sé an gnú duit gan amadán eile bheith a' prioca do chuid airgid bhuait agus déunfai' sé seo an galar céudhna dhin an fear a tháinig roimis sin." Chimeád sé an t-airgead agus ní chuai' sé a' cúrac a' cat dhraoídheachta ná é 'n-a thinneas."
- duine anaithnid11/11/2026 9:52:08 PMcows out in the good grass, an' when he was comin' back the boar met 'im wit a horrid vingince [vengeance]. An' the minnit he did, Jack turned himsel' into a lion an' they fought antell near night, an' separated an' Jack went down for his cows. When he brought his cows home, every cow had as much milk is [as] two id have, an' the lord says "What must be up?" "He must have gev them great grass" he says, "today". Nixt mornin' Jack took his cows, an' wint off whistlin', an' turned them into the same grass; an' an [on] his voyage comin' back he met the boar. Turned himsel' into a lion an' they fought till evenin', an' no odds, an' they both had to quit. Jack wint out for his cows an dhrev them home, an' the lord says "There must be somethin'". "Well", says the steward,
- duine anaithnid11/11/2026 9:49:53 PMtreasure". "That'll be a horrid hard thing to get done", says th' oul man. "Ye have only wan chance in the world" he says "for that". "There's a lord lives up there, an' go to 'im as a cowboy, an' he'll be glad to get ye". Jack wint up an' he asked work. "Well", says the lord, "what sort o' work d'ye frequently [i.e. usually] do?" "I ginerally always wrought", he says, "as a cowboy". "Well that's the very thing I want", says he. "I never could have a cowboy now, I'm goin' to tell ye, more than a month. There's a wild bear in sich a forest – or boar; an' if ye go as far as him", he says, "he'll do away wit ye". "So", he says, "keep away from there". "All right", says Jack, "I'll surely keep away from him". Jack dhrev [drove] out the cows; there was great grass beyant the forest – "Ah", says Jack, "I'll put them out in the good grass anyhow". So he put the
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:39:34 PMagus tá cat draoídheachta istig i lios na Sraige go bhfuilim-se agus a' bhfuil ansa ti' seo gainn-ne," ar seisean, "lé seacht céud blian fé dhraoídheacht aige. Nú go marófar a' cat san," ar seisean, ""beam-na anso. Beir leat arm ansa ," ar seisean, "nuair a bheig an fheóil a' rósta 'gat," ar seisean, "agus má mharaíonn tú an cat," ar seisean, "ní bheig aon rud agat ach ór a Sheáin," ar seisean, "agus téir isteach ansa lios," ar seisean, "níl ao' ghnú 'steach agat nú go mbeig a' cat marbh agus túbhairt leat," ar seisean, "chugham-sa seacht cínn d'áirlimeintí tá ansan istig ansa lios. Tá mías chré ann," ar seisean, "Tá sisiúr ann," ar seisean, "agus tá rásúr ann agus tá galúnach ann. Tá snáthad ann," ar seisean. Do dh'áiri' sé seacht cínn d'áirlimeintí bhuineas leis
- duine anaithnid11/11/2026 9:32:35 PM[R. No 22 ends]
- duine anaithnid11/11/2026 9:31:42 PM* omit. * Begin at – Next morning
- duine anaithnid11/11/2026 9:30:29 PMthe mermaid turned round an' bursted out the lake, an' brought the lady into it; so he was up, an' she was captured. So when he come home that night he says, "The second night upon the wan bed I'll never sleep, until I find out the ways [keys] o' the mermaids' treasure." So — "no" — "aye" *[Storyteller gets mixed!]* Next mornin' he started to tramp, an' he travelled away for two days. An' he come to a small house in th' evenin', an' he says — "Oh yer welcome Jack", says th' oul' man, "the king's son from Ireland". He says; "What's wrong wit' ye, or what happened?" "Well", says Jack, up an' tellin' th' oul' man everythin' that occurred wit him, "An'" he says, "I'll never sleep the second night upon the wan bed, till I get the ways o' the mermaids'
- duine anaithnid11/11/2026 9:27:01 PMup to his waist, an' ducked him down again; took the plough an' pair o' horses, an' she went home murmurin'. [complaining] Next mornin' come, an' she got a harp, an' as grand music as the ball an' plough played, it was forty times as good – the harp goin' down to the lake. An' the mermaid put up her head an' ordered her out o' that. "Well", she says, "I have as much call to it as you". "Wan half o' this land is me fathers, an' th' other half is yours, an'" she says, "I have full as much call to it". "Well what d'ye want for the harp?" she says. "I want to see me husband", she says, "upon the palm o' yer hand in the wather". "Gimme up that harp", she says. Handed her in the harp, an' she put the husband upon the palm of her hand in the wather, an' he turned himsel' into a parrot an' flew away! So when he did,
- duine anaithnid11/11/2026 9:24:07 PM"Ah," she says, "what d'ye want?" "I have as much call to this place" says the lady, "as you have". "Well I have a call to it", she says — "what d'ye want for the ball?" "I want to see", she says, "me husband's head over the wather". "Well that ye'll see", she says, "only gimme the ball." She gev her the ball, an' she held his head over the wather an' ducked him down again. The next mornin' come an' she got a plough an' a pair o' horses, an' started ploughin' along th' edge o' the lake when the mermaid put up her head. She says "Have ye a deed over [out of] this?" "I have as much call to it" she says, "mesel', as you". "Well" she says, "what d'ye want for the plough an' pair o' horses?" "I want to see me husband", she says, "to his waist in the wather". "Gimme them horses", she says, "an' that ye'll see". But him
- duine anaithnid11/11/2026 9:22:01 PMshe acquainted the father about it, an' Jack an' her got married. Lived very happy an' comfortable for a couple o' months, an' at th' ind of a couple o' months they were out wan day an' didn't they rise a hare. She showed them a bit o' sport – Jack turned himsel' into a hound an' after the hare, an' he never found till the hare run into the lake. Jack follit her in, an' in the latter ind didn't the mermaid put up her head, "Jack" she says, "I have ye at last." "Oh murder!" says Jack; "hard lines." The wife knew he was ketched be the mermaid – she didn't know what to do. But she goes down this day, an' she says – she had a ball, an' she began to play the ball, playin' the greatest music in the world round th' edge o' the lake, when the mermaid put up her head.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:21:15 PMdeó." "By Gorr mhuis," arsa Seán, "déunfai' mé mo dhícheall duit ar aon rud a déurfai' tú." "Nuair a dh'éireóir ar maidin anois," ar seisean, "túbharfad-sa deich púint agus dachad airgid dhuit chuin do dhóthain bíg a bhreith go dtí d' bhean agus go dtí d' chlann agus tubharfai' mé - tá búistéirithe ansa Daingean, ná fuil?" "Tá," arsa Seán a Sgraige. "Tabhair leat moltachán is raoire [ramhaire] thá istig age 'n mórach(1) nú 'ge aon bhúistéir ann," ar seisean , "agus aduig teine i ndorus a' leasa," ar seisean, "agus ná bíoch aon radharc ag aon duine beó ort nuair a thúbharfai' tú leat a' chuíora ó'n mbuistéir. Cuir sa tslán-chruinne trasna na teine í (1) búistéir ata sa Daingean.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:19:50 PMiad go dtí na dhriotháir, go dtí Brian Ó Flatharta go Bun Abhann, go gcuireat sé cosa doraí íonntab as Coill na Garuman; agus sén t-ainm a baisdiú ar Bhrian Brian na dTámhach, mar bu támhach ainm cos tuaighe. Maidin athréis a’ chath’ a thóirt, bhí fear a’ tíocht aníos ó Ghaille, agus bhí bean Mhuracha na dTuagh amuich, iníon an Iarla Rua Ó Catháin, agus d’fhiarthui sí dhe a ru aon sgéal nuaí aige. Dúirt sé go ru sgéal math: nár fhága muíntir Mhuracha na dTua ceánn ar cholainn ar na Muímhni aréir i nGleánn Bheárna. Agus bhí claidhmhe ar iúmpar aici agus shíl sí an ceánn a sguaba dhe, agus thug sé an ceánn uathe ach bhain sí leath-chluais de. Ní dheárna sí ach páiste iníon bhí aige ’sgioba léithi, agus thug sí a h-aghaidh ó dheas go dteigheat sí a’ triall ar Chúndae an Chláir. Ach tháinic an oíche urthe i mbárr na bhForabachaí agus chua sí i Sgailp ánn, agus cailliú í héin agus a’ páiste sa Sgailp ánn - i gclochar a bhí ánn - agus sén t-ainm atá ar a’ sgailp sin o shoin Sgailp Cailín Kane.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:19:38 PMsé ánn, tríú cuid na Muímhneach, iad ag ithe suipéir; agus a’ tríú cuid eile a réiteach a suipéir, gá bhruith; agus níor chorrui sé aríú go ru ’tríú cuid deireannach réitithe agus iad héin ag ul ag ithe suipéir, agus a’ dá chuid eile goite un suaímhris. Nuair a bhí, d’éalui sé amach as campa na Muímhneach, go ndeacha sé chó fada leis a’ bhFlathartach, agus d’innis sé dhó mar bhí - a’ cóir a bhí orthab, go ru dhá chuid acab goite un suaímh -nis agus a’ chuid eile ag ithe a suipéir le dhul un suaímhnis iad héin. Agsu níor airíodar aríú go dtáinic a’ Flathartach agus muíntir Iar-Chonnacht orthab anuas, nár imi aoin fhear aríú go na Muímhni ach naonbhur a d’imi le coimhlint Reathach, agus chua soir Cladach na n-Iasgairí i nGaillimh agus shnámh treasna abhainn na Gaillimhe go ndeachadar ar a’ mballa fada. Ruaigeadar síos iad i n-áit idir áiteachaí bána Bheárna a dtugann siad Trá na gCeánn air, agus ’sén fáth tugú Trá na gCeánn air le ru go chloigne fear ar a’ trá ar maidin théis na h-oíche, an áit ar maruighiú iad. Chuir Muracha seacht gcéad tua(gh) leath-láimhe gá dhiana nuair a bhí na Muímhni a’ teacht agus sin é an t-údar bhí le Muracha na dTua’ thóirt air. Agus chuir sé siar
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:19:27 PMsén áit ar champáil na Muímhni i bhfoisgeacht trí mhíle go Ghaillimh, áit a dtugann siad Beárna air, i nGleánn Bheárna. Ach bhí fear i n-éineacht leis na Flathartaí a dtugat siad Oirimlíoch air. "Well, ’Oirimligh," adeir a’ Flathartach, adeir sé. "cén misneach bheadh agad, a’ rachá i gcampa na Muímhneach," adeir sé, "’bhfeictá cén beal- ach a bheadh leothab," adeir sé, anocht." "Tá misneach math," adeir Oirimlíoch, adeir sé. "Níor chlis mé aríú," adeir sé, "mara gclise mé anocht." D’imi sé soir Rathún agus soir bárr na Gaillimhe, go ndeacha sé isteach gon bhaile mór, agus cheannui sé trí nó ceathair go bhuidéalaí fuisge, agus bhuail leis anoir; agus níor stop sé go brách go dtáinic sé isteach i gcampa na Muímhneach, agus nuair a tháinic tit- eann sé [agus bhí sé] gá leagan [le meisge, mar dhóigh de]. Rith na Muímhni chó fada leis, gá thóigeál, agus thosuíodar gá thóruíocht, go bhfuaireadar na buidéil fuisge aige. Well, bhíodar dhá n-ól. Thit, annsin, Oirim- líoch ar meisge, mar dhóigh dhe. Agus a’ t-ám a dtáinic
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:19:16 PMmath é do luach saothair." "Níl mé ag iarra," adeir sí, "luach saothair a’ bith ort," adeir sí, "mar is beag a’ mhath a chonnaiceamar ó chonnaiceamar thú," adeir sí. Bhí go math. Nuair a chuala an dárna bean go ru oighre le bheith ar an áit tharas a clánn héin, chuir sí sgéala amach go dtí n-a muíntir go Cúndae an Chláir, go Cúige Mumhan ar fad, thíocht agus creach a thóirt ar Iar-Chonnachta, go ru oighre ar mhaoin Mh. na dT. tharas a clánn héin, agus gur geárr a’ t-achar go mbeadh a’ mac i n-íbhne; agus iad creach a thóirt ar Iar-Chonnachta, go mbeat sé aici héin ’s agá n-a clánn. Bhaili na Muímhni isteach, ’na mór-shluaighte, agus sén áit ar thosuíodar thiar ag Ceánn Léime, nár fhágadar caora ná bó ná capall ná gabhar nár thomáineadar rómpab, a bhailiú leóthab go Cúndae an Chláir. Bhí go math. Bhí an Flathartach, bhí sé ’na ndia’; agus bhí na Muímhni chó tréan agus nár lig faitíos dób ar feadh trí lá aon chath a thóirt dób. Ach a’ tríú hoíche
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:19:03 PMRec. 57. Bhí Muracha na dTua’ pósta an chéad uair ag bean agus bhí aon mhac amháin aici leis nuair a fuair sí bás. Chua sé annsin agus phós sé bean as Cúndae an Chláir, iníon leis an Iarla Rua Ó Catháin. Ach séard a bhí ínnti droch-bhean leis na searabhóntaí. Agus bhí cailleach chearc tigh Mh. na dT., agus d’eiri sí amach lá - iníon an Iarla Rua Ó Catháin - agus leagú í: "Ó, muise," adeir a’ tseanbhean, adeir sí, "brise do mhuiníl chugat!" adeir sí, "mar ní fhacamar mórán gon ádh ó chonnaiceamar thú," adeir sí. "Agus síleann tú," adeir sí, "gur leat héin agus le do chlánn an áit seo," adeir sí, "agus ní h-eadh," adeir sí. "Tá seabhac óg Ó Flatharta," adeir sí, "gá thóigeál thiar i gCuisleán Bhun-Abhann, agá n’úncail," adeir sí, "ag Brian Ó Flatharta," adeir sí, "agus is leis an áit seo ach a dteaga sé i n-íbhne." "Ara, ’shean-bhean," adeir iníon an Iarla Rua Ó Catháin, adeir sí, "más math é an sgéalaí is
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:18:50 PM"Ó ní féidir go bhfuil sin amhla," adeir mac Uí Conaoltha. "Tá," adeir sé. D’imi sé leis, mac Uí Conaoltha, gan aon ghrím ithe le sé oíche agus sé lá, gan néall a cholla, gan bróga ná stoca ach cosnochtuíthe, gan caipín ar a cheánn, ach taobh le n-a dhrár agus le n-a bháinín, go ndeacha sé go Gaille, agus go ru sé ar a’ bhFaithche Mhóir; agus gur rug sé ar chluais ar cheánn Mhuracha na dTua’ "Ó, nár lice Dia an t-ádh go deó ar a’ bhfear a chath thú!" adeir sé. Bhí saighdiúir ánn ar sentry. "Well, cén [t-údar] bhfuil tú ag easgainí ar a’ saighdiúir a chath an fear sin?" adeir sé. "Ó, nár thóbhair dhó," adeir sé, "an piléar a chuir thairis!" "Well, cathfa," adeir a’ saighdiúir, "go bhfuil tille taobh thiar dhe sin," adeir sé, "rud icínt eile," adeir sé. Ach d’innis sé - mac uí Conaoltha - dhó "Well, ní thóigim ort é, é rá héin," adeir sé. _ _ _ _
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:18:28 PM"Ó ní féidir go bhfuil sin amhla," adeir mac Uí Conaoltha. "Tá," adeir sé. D’imi sé leis, mac Uí Conaoltha, gan aon ghrím ithe le sé oíche agus sé lá, gan néall a cholla, gan bróga ná stoca ach cosnochtuíthe, gan caipín ar a cheánn, ach taobh le n-a dhrár agus le n-a bháinín, go ndeacha sé go Gaille, agus go ru sé ar a’ bhFaithche Mhóir; agus gur rug sé ar chluais ar cheánn Mhuracha na dTua’ "Ó, nár lice Dia an t-ádh go deó ar a’ bhfear a chath thú!" adeir sé. Bhí saighdiúir ánn ar sentry. "Well, cén [t-údar] bhfuil tú ag easgainí ar a’ saighdiúir a chath an fear sin?" adeir sé. "Ó, nár thóbhair dhó," adeir sé, "an piléar a chuir thairis!" "Well, cathfa," adeir a’ saighdiúir, "go bhfuil tille taobh thiar dhe sin," adeir sé, "rud icínt eile," adeir sé. Ach d’innis sé - mac uí Conaoltha - dhó "Well, ní thóigim ort é, é rá héin," adeir sé.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:18:15 PMAch bhí fear n-a chónuí thiar i mBaile con Aoltha, ag Ceánn Léime, fear go chloinne Con Aoltha, agus bhí dhá bhó bhainne aige; agus ní ru sé i n-ánn an dualgas a chur isteach. Agus sén pionús a bhí le cuir air féasóg coicís a bheith air agus é tharrain le pionsúr an fhiasóg dhe, agus na hingne tharrain gá chosaí agus gá lámha. Ach bhí go math. Bhí sé sé lá agus sé oíche gan néall a cholla ná le grím ithe, le faitíos agus le brise croí faoin bpionús a bhí le chuir air. Ach d’eiri sé amach an mhaidin seo agus chua fear breá ar each thart, agus d’fhiarthui sé dhe a ru aon sgéal nuaidhe aige. "Well, tá," adeir sé, "sgéal nuaidhe á’m," adeir sé, "tá ’cur áthais mhóir ar chuide go na daoine, agus tille daoine," adeir sé, "nach math leób é." "Well, deá-sgéal ó Dhia chugainn," adeir mac Uí Chonaoltha, adeir sé, "céard sin?" adeir sé. "Tá," adeir sé, "ceánn Mhuracha na dTua’," adeir sé, "crochta ar spíce ar a’ bhFaithche Mhóir i nGaille," adeir sé, "an ám seo inniú."
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:18:00 PMagus chath sé leis agus chuir sé piléar i gcasa na gruaige ánn, gur thóig sé blaosg Mhuracha Ó Fhlatharta. Ach nuair a tháinic sé suas leis an arm d’fhiathrui sé gon chúirleach Sasanach - "Cér sórt fear," adeir sé, "é Muracha Ó Flatharta?" "Tá," adeir a’ Cúirleach, adeir sé, "an fear is breácha san Eúróib." "Well, má tá, tá sé marú anois. "Ó fainic," adeir a’ Cúirleach Sasanach, "ar mharui tú é." "Mharuíos," adeir sé. "Well, ní cheideóinn é," adeir a’ Cúirleach Sas- anach, adeir sé, "ar sheacht gcéad punt," adeir sé, "a bhás." "Well, tá sé marú," adeir sé. Tháinic sé ar ais agus thóig sé seilbh ar a’ gcuisleán, agus b’shin é chuir críochnú le Flathartaigh Each na n-Iúir. _ _ _ _ B’é an dualgas a bhí ag Muracha Ó Flatharta a’ fear a ru dhá bhó aige chathfat sé dhá chéad ime a chur isteach sa mbliain; agus mara ru na ba aige leis an ím a chur isteach chathfat sé an oiread seo éanla a chur isteach ’n-a leaba.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:17:47 PMar arm Shasana san ám sin i nÉirinn fear a dtugann siad Labhrás O Suindel air. Agus tháinic sé go dtóigeat sé cíos a’ rí, agus bhí an cuisleán chó daingean agus bhí sé ar feadh sé seachtainí ’camp- áilte, agus ní ru sé i n-ánn an cuisleán a thóig- eál. Ní ru aon ghunnaí móra aige. Ach bhí an Deire Fômhair a’ tíocht agus bhí an t-arm a’ fáil tínn agus dúirt sé go gcathfat sé an seige a thóigeál agus a dhul ar ais. Agus nuair a bhí sé ag imeacht d’airi Muracha Ó Flaithearta - bu bh’é an cheannphoirt a bhí sa gcuisleán é, ’dtugat siad Muracha na dTua’ air - d’osgail sé an fhuinn- eóg bárr a bhí ar a’ gcuisleán, agus bhreathnui sé amach go bhfeiceat sé cén taobh a bhí an t-arm Sasanach a thóigeál. Ach bhí duine go na saighdiúir Sasanach, bhí sé go dona lé tinneas a’ bhoilg, agus thit sé amach as rankannaí an airm; ach nuair a bhreathnui sé ina thímpull bhreathnui sé ’n-a dia ar a’ gcuisleán agus chonnaic sé cloigeann fir amach thríd a’ bhfuinneóig a’ breathnú. Bhí a bhuscaéd leagthaí le n’ais. Ní dheárna sé ach breith air agus leag sé ar a’ bhfál le n’ais - shín sé amach ar a’ bhfál é le n-ais -
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:17:33 PMSeanchus faoi na Flathartaigh Rec. 56B. Bhí annseo fadó, aimsir a’ bháinthríon Eilís, n-a báinthríon i Sasana, bhí ceithearnach go Fhlaithbheartach n-a chónuí i n-áit atá trí míle síos ó Uachtar Árd a dtugann siad Each na n-Iúir air, cuis- leán dianta aige ánn. Agus thóig sé tiodal Sasanach, agus faoi cheánn tamaill bhris sé thríd a’ tiodal Sasanach agus chua sé ó chíos a’ rí ’íoc. Well, sén t-uachtarán a bhí
- duine anaithnid11/11/2026 9:17:25 PMthe parrot began givin' out yarns, an' the lady was horrid interested wit him. He stopped there for a week or two, or close an' it, an' in the latter ind she'd bring him out every day, an' he'd fly round a bit, an' come back. So this night didn't Jack turn himsel' into a man, an' [as] great humour as she was in wit the parrot, she got into better humour wit Jack. "Oh Jack!" she says, "is that what y' are now?" "That's it", says Jack; "a king's son from Ireland". "Oh", she says, "Jack", she says, "how did it come that ye got into a parrot?" "Well", says Jack, "I can make more use o' mesel'" he says, "than all that". "Oh Jack", she says, "maybe ye'd be my man". "Well it could happen so", says Jack. Passed an [on] for a time, every day he was in the parrot, an' every night he was in a man; so at th' ind of a fortnight
- duine anaithnid11/11/2026 8:24:58 PMgive him my strength; he can turn himsel' into a greyhound, an' there's nothin' ever run 'll ketch 'im'. "Well" says the lion, "I'll give 'im mine too. He can turn himsel' into a lion if he's ever pressed, an' there's not a baste in the forest 'll be able to fight him". "Thank yez all" says Jack, startin' away in great humour. Thravilled away for three or four days an' wasn't there a whole lawn tennis party out at a lord's place, an' Jack says whin he was passin', "I'll show them a bit o' sport" says Jack, turnin' himsel' into a parrot an' flew threw them. Them all got in a horrid way in any case, an' wan o' them ketched the parrot. Brought the parrot home an' put him in a cage, an' this lady took a horrid leckin [liking] to Jack – or to the parrot, an' brought him to her room durin' the night
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 8:21:37 PMnever make it too hot. Your own common seuse should be able to tell you how warm it should be when it is going on. If there was a poultice put on any part of your own body and it was too hot you wouldn't like it. You know the way it would make you suffer, and it is just the same with a horse. A poultice is often put on cold. If you want a poultice to cool down whatever part of the animal that's heated up one of the best poultices that you could put on is bran and cold water. Get as much bran as you want; put it in a basin, and put as much cold water in on it as will make the size of poultice that you need. You'll want to put water on it now and then because its liable to get dried up, and it would be no use if it got dry. The water will keep it damp and soft.
- duine anaithnid11/11/2026 8:15:13 PMan' whin he come down he picked out the big bones an' he pegged them to the lion; he picked out the small bones an' a little mate, an' he gev them to the greyhound, an' he kept all the nice mate for the parrot. So them all et until they were satisfied. "Well now" says the parrot to the lion, "how d'ye leck how the man divided it?" "I leck it great", says the lion. "I got what I could ate properly", says he, "an' got enough". "So did I", says the greyhound. "Well" says the parrot, "I couldn't complain, for he gev me a nice bit o' mate; are yez goin' to give 'im anythin'?" "What are ye goin' to give 'im yersel'?" says the lion. "Well I'll give 'im" she says, "the privelege of anytime he's in bondage, that he can turn himsel' into a parrot" she says, "an' ne'er a bird in th' air 'll ketch him". "Very good", says they. "Well" says the greyhound, "I can't do any more than
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 7:00:31 PMSprain: The best cure for a sprain is to pull the persons foot by holding it by the heel and toes and while pulling the foot you say the following words : [?] The person with the sprained foot lies on the ground while the other one is pulling his foot. Scab: The sap of the mountain ash is the best cure for scab. To be bathed in, and a cloth wrapped around it as a poultice. Miorror: The mirror or looking glass the people had long ago was a pot of clear water and to see their shadow down in it. Polish It is the polish they had was to scrape the dust down off the pot with a knife and holding a lid with the other hand under it.
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 6:51:39 PMfew times in the water would soften the corns and then you could pull them out. Sore-eyes To wash you eyes in blessed water is the best cure for sore eyes. A sore-ear They say the juice of a raw onion would cure a sore ear, and also would cure chilblains. If you found a horses front shoe lost anyplace they say it is very lucky to keep it, and another saying is that if a horses shoe or a donkey's be nailed on the threshold it wouldn't let the devil into your house. Bread that would fall from your hands. They say if a piece of bread falls from your hands it is not right to eat it, because the fairies are watching to take it. Yawning: People make the sign of the cross with their thumb before their mouth when yawning, for fear the devil would enter them. That was their belief long ago, they thought the devil couldn't enter their souls in any other way.
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 6:43:19 PMis to take off your right stocking at night when you are going to bed, and to put hot salt into it, namely to put some-salt in a pan and heat it on the fire, and then put it in the stocking, and put it around your neck when you go to bed. Hair-cut : They say it is not lucky to get a hair-cut Monday or Wednesday. People in the country where there is no one barber, dont like to burn the hair in the fire. They say if it lights, you will go to heaven, and if it doesn't you will go in the other place. They old people used to put the hair in a wall where no bird can get it, because if the birds took your hair for making a nest, you would be complaining of having a head-ache all the year again. A boil: They say soap and sugar and linseed-oil mixed together would cure a boil. A cut : To cut a rib of hair from a black-dog and twined arount it would cure a cut. Corns To go to the bog and wash your feet a
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 6:38:05 PMhouse the first school was. There is no trace o' the auld school now only the spot where it stood an' the five big trees. 'Tis many the fine summer's day the scholars gave under their shade. The school was small an' the attendance big. Then there lived in the townland a grand Catholic gentleman, Ned O'Brien. He was one of the O'Briens of Mallow. He was a smuggler, but that was no crime. It was only depriving the English revenue of duty on imported goods. He gave a lot of employment an' in times when there was great want in the country. His mother too was a grand an' charitable lady. His palce came into the possession of the Longfield's as did all the O'Briens property around Mallow. The Longfields are gone now too, 'tis in other hands. The mansion is in ruins. It was burned in the last trouble. It will be of interest in days to come. Well now, I could show you a big stone in Cill Colmáin that was used
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 6:33:33 PMbe 'stirring' for the road, they'd 'gout' an' see what way would the wine be, for they'd never start off without having the wind to their backs. I remember wan morning they were starting off, an' the jennet had a shoe lost an' the same morning the smith was out. So wan o' the young lads gave under putting on the shoe. "Well," says the ould lad, "did ye put it on Paddy?" "Begorra, I did" says Paddy. "I drove four nails alright, but the fifth wan came out on me." Oh no. I don't remember to have the first National School be built. It was built between fifteen an' twenty years before my time. The teacher in my time was John Deasy. There was two teachers before his time. The [unclear] was the first national teacher in Cill Colmáin. The next was the Humpy. The Humpy was the first to teach when the school was built. It was in an old workman's
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 6:31:22 PMDo bhog an mhaidean ar an athair agus ní raibh aon deabha ag eiriúghadh air mar do bhí a ghnó 'á dhianamh . Nuair eirig a 't'athair , 'sé an chiad fhiafrúgdhadh a hin sé do'n mháthair ar eirig a 'mhac. "Is fudo 'ndiu 'eirig ," adubhairt an mháthair " agus tá sé bailighthe leis go Corcaig". "An misde dhom 'fhiafrúghadh dhíot ", adubhairt sé , "cad a thóg go Corcaig é?". "N'fhiadtainn ", adubhairt a 'mháthair aon bhreis cúntaisí a thabhairt duit ach do chuireas, i bhfís air cá raibh sé a 'dul , agus dubhairt sé liom go raibh sé a'dul a 'fiosrúghadh a úncail." D'fhan a 'scéal mar sin agus do chuaidh na h-aonní chun suainis agus níorbh aistear leis a' gCárthach óg cúrsa do thabhairt ar an úncail. Ba dheargtha na fáiltí age'n úncail
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 6:28:10 PMThey used to gather up the metal in their travels from place to place, broken pots an' any old scraps of broken disused things they'd come across. Yes, they'd get them for nothing or maybe they'd do a little job, such as soldering a bucket or a gallon. Another job they used to get a lot to do at was stitchin' the milk pans. The farmers used be setting an skimming that time an' there was big earthenware pans for the purpose. They were dear I believe. If one got broken, 'twas only put it aside till the tinker would call round an' he would stitch it together an' make it as good as ever. He had a little brace an bit for the purpose an' he'd stitch with wire or tin. He had a paste made from curds an' lime to rub along the crack, an' not a drop would leak after him. Yes. Yes. the tinker was a busy man them times an' as well off as any man. I remember them. They were Driscolls. There is some o' the clan knocking around yet, but they're more beggars than tradesmen. Every morning when the auld lads would
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 6:26:31 PMSore-eyes: They say if you rub cold tea of sore eyes it would cure them. The tea to be drawing first in the tea-pot, and letting it to become as cold as it could be. (also to look through a golden ring) Rheumatism: If you want to avoid rheumatism dont eat salty-meat. Warts: To tie a worm to a thorn-tree cures warts. But you must put the worm out or I should say you must put the thorn out through the worm and leave it there bending and turning until it dies, and dries up. Sore-throat: The best cure for a sore-throat
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 6:10:28 PMDo bhog an mhaidean ar an athair agus ní raibh aon deabha ag eiriúghadh air mar do bhí a ghnó 'á dhianamh . Nuair eirig a 't'athair , '
- duine anaithnid11/11/2026 6:06:33 PM" Anois," adubhairt sí "nuair eireochaidh t'athair , cadé an lath-scéal a thabharfad-sa dh, cár ghabhais -se nó cathain tá do theach abhaile". "As scéal , a mháthair ," adubhairt sé, " is fuiriste dhuit-se sin a leigheas. "Tá's agat-sa agus tá 's agem athair go bhfuil úncail dómh-sa i gCorcaig agus abair leis nuair a chuirfidh sé an cheist chughat gur chuadhas 'a fhiosrúghadh". Do bhuail sé bhuaithi amach a 'dorus agus d'iompuigh sí sin a' déanamh a gnótha ar fuaid a 'tíghe. Ba ghearr gur eirig an ingean agus do cheistig sí an mháthair cár imthigh a dritháir. "N'fheadar,"adubhairt a 'mháthair, "cár imthigh sé agus isé mo thuairim dóchais ná feadair sé féin é, agus anois ," adubhairt sí leis an ingín,"ná bíodh trácht agat thairis, ach má fhiafruígheann t'athair díot cár ghuibh sé, abair leis gur chuaidh sé a'fiosruíghe d'úncail go Corcaig."
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 5:53:19 PMtravelled away for days an' days, an' nights, spendin' money an' everythin' else; but all the money got run out in any case, an' this night he had to take [to] the woods. Got up in a big three where there was great shelter, but in the middle o' the night what lands but a lion, a parrot an' a greyhound. An' they had a carcass along wit them, an' they began to quarrell wudher the three about the carcass, an' who'd get the best of it. The greyhound spoke up an' he says "Yez oughtent to be quarrellin'." "Well" says the parrot, "it's not a lot of it I'll ate." "Well" says the greyhound, "there's a man above there in the top o' this three, an' if he comes down an' divides it, we'll all get a fair share". Poor Jack was on [on] top o' the three an' he didn't know what to do. He was in a horrid fret. But he come down thrimblin' anyway
- duine anaithnid11/11/2026 5:48:24 PM(a) This custom is now extinct. Two young men would be blindfolded and sent to the cabbage garden and each bring a head of cabbage to the house. Whoever brought a nice head would afterwards marry a nice girl and he who brought an ugly head, an ugly girl. (b) The following custom still prevails here. A cake is made and in the cake are put a thimble, button, rag, and a match (or any bit of wood). When baked, the cake is cut up and each of as many are present of the neighbors gets a piece. He who happens to get the thimble will marry a tailor, he who gets the button will remain a bachelor; he who gets the rag will be a widower and the match portends an early death. [This was recorded in Inishturk, Co. Mayo.]
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 5:42:00 PMshuidhe go moch agus nuair a chonnaic a mháthair go raibh fuadar siúbhail fé, d'éirigh sí. Bhí a b'roicfeast ithte aige roimpi agus bhí sé a 'cur lón go mála leathair a bhí aige. "Deábhruíghim ", adubhairt a mháthair go bhfuil fonn bóthair chút." "Tá , a mháthair," adubhairt sé. "T'réis na h-oidhche dhuit,"adubhairt sé , "ar tháinig aon bhogadh ar do chroidhe go scarfá leis a 'síntiús beag airgid." "Níl mo chroidhe ," dubhairt sí, "ró-shocair agus tusa fé ndeara é". "Is cuma dhuit , a mháthair ,"adubhairt sé, "téidhre chun suainis ,agus anois a mháthair ," adubhairt sé, "slán agsu b'neacht agat." "Fan go fóill ," adubhairt sí ," go dtabarfaidh -mé chúgat an t-airgead." D'imthigh sí agus thug sí léi na deich púint agus dachad agus do bhuail sí ar a 'mbórd chuige é.
- duine anaithnid11/11/2026 5:39:27 PMNine nights and a night without counting from Halloween to St Martin's night. The Practice of still killing a fowl is kept on in the homes where the older people are. No difference is made about fishing or wheel turning A cock, hen or goose is killed by the woman herself. The blood is collected and after making the Sign of the Cross on the back of the door the rest is kept in the cupboard or on the dresser in an old cup or [jar] The sign on the door is never touched or cleaned off and is left to remain there. The flesh of the bird is cooked by
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 5:32:01 PMdhianamh amach dom." "Éirigh asta san mar ghnóthaí", adubhairt a mháthair . "Seadh, 'mháthair", adubhairt sé , " Deábhruíghim ná dianfair aon mhaith orm agus go deimhin duit agus go deo dhuit má thugann tú an t-airgead dom, níl aon bhaoghal ná go bhfaighir ar a dhúbailt é". " Well anois,"adubhairt sí , "dá bhfeicfinn go mbeadh aon chall agat leis, tá aon deich púnt is dachad amháin agam agus is dóigh liom", adubhairt sí, "dá dtabharfainn duit é gur samhal a bheinn ar mhí-mhaitheamh leat, mar gnó gan choimhéigean atá ar bun agat". " Seadh ,'nois , a mháthair ," adubhairt sé,"ná bíodh a theille plé againn agus ceapann tusa gurb eadh agus tá sé dianta amach at aigne agat gur scéal gan deabhramh é agus ní h-é sin a cheapaim-se." Amáireach do bhí an Cárthach n-a
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 5:29:59 PMt'yer promise". "Oh it is", he says, "but sure ye weren't in earnest". "But you were in earnest", she says, "when ye got all the fish that ye did". "Sind him down to me" she says, "sich a day". The king wint home very onaisy an' up an' tells what happened wit the mermaid. "Well", says he, "I'll never go wit yez to the mermaid, I'll go an' seek me forcin' [fortune] when the time comes." Well the king started down to fish agin, an' the mermaid put up her head. "Well", she says, "did ye bring me yer son?" "Oh not for a while", says the king. "Well" she says, "sure I'll have you in his place", dashin' the water an' takin' him down; so he never returned. Well, evenin' come - the son began to get very onaisy; he says "I'll start, for I'm in a nice predicament. I'm sold to her an' I'll have to be taken". So he started away - got lots o' money -
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 5:03:34 PMevenin' he had all that he could carry home wit him o' fish. The lady says to him when he come home "Oh! ye done horrid well today." "Oh begad I did" he says, "horrid well". "An' I'll do as well tomorra" he says. "Oh that's great" she says, so begad tomorra come an' he had another go o' fish home wit him, an' he fished an [on] anyway, every day for twelve months an' every day he was peggin' them out. An' at th' ind o' twelve months wasn't the lady likely to have a young child, so it happened to be that she had a young son. So the king began to get very anxious; young in himself, an' he forgot about the fish, an' only used to go an odd day to fish. But in any case it wint on like this for eighteen years an' this day the king went out fishin'. "Well" she [mermaid] says "it's comin' near yer time to keep up
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 4:41:46 PMWell, long 'go it was, there was a king an' a queen lived in this country, an' it chanced that they had no family. They [had] lived together for about tin or twelve years. The king was very fond o' fishin', an' there was a lake an [on] his land, an' he could make no headway at all. He ketched ne'er a fish, an' he was everyday out. An' this day the mermaid put her head up out o' the lake an' she says to 'im, "I see you here", she says, "fishin' very often." "Well" he says, "I'm every day at it." "An' ye ketched nothin'" she says. "No" says he, "I never had any luck." "Well", she says, "if ye give me a promise, ye'll ketch any amount." "What's that?" says he. "Well, yer eldest son", says she, "when he's eighteen years of age." "That's all right", says the king; for he wasn't expectin' e'er a wan. So begad that
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 4:09:51 PMIn the year 1610 William Bailie, one of the Scottish "planters" or "undertakers," got the Bailieboro' Estate from King James I. Bailie built the castle and planted trees around it - he planted a fairly large wood which was added to as time went on. It was the same Bailie that built the old town - it was called Bailieborough after him. The old town was
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 4:06:19 PMsixty years ago. He had about twelve hands employed, and they would be working constantly.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 4:05:33 PMUp till about a hundred years ago there was a Linen Market every Monday in Bailieboro'. The farmers for miles around would grow flax and weave the linen in their own homes, and come in and sell it in Bailieboro'. There was a bleach-green at Anne St., Bailieboro', and a crowd of girls were employed bleaching the linen. Old James Small's father was boss over the bleach-green. That was why Anne Street got the name of "The Oul' Green." There were not many houses in the street at that time. James Small had a tan-yard at the rere of Anne Street up to fifty or
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:56:50 PMThey say there is a tunnel from "The Giants' Grave" at CARNAVILLE, and that it is going under the road and going on up to the moat at Moybologue. I heard the old people saying there were giants buried in the grave.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:55:25 PMamach do mbeadh aon chúrsaí mar sin ar bun agat as baoghalach liom-sa ná beadh sé sásta." "Ní gádh dhómh-sa , a mháthair ," adubhairt sé ," é chuir i n-úmhail do agus tá súil agam go gcimeadtair-se id' bholg é, agus anois , a mhathair ", adubhairt sé, " má tá aon neart agat air , ná dá bhfiadfá é dheanamh ar aon t-slí , d'oilfeadh adhbhairín airgid dom." " Dá mbeadh, amhuise", adubairt a mháthair , "feircín óir agam, ní thabharfainn pigin de dhuit mar níl aon easba airgid ort," adubhairt sí, "agus níl cos fhuar ná fhliuch agat agus fan annsan ," adubhairt sí "agus ná faigheadh t'athair focal de sin amach." "Níl aon tseans go bhfanfaidh mé annso , a mháthair ," adubhairt sé , "b'fhearra dhuit an rud adubhart leat do
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:53:19 PMtradition in East Cavan that the staff carried by St. Patrick was the same staff that Our Saviour had - that it was "the Staff of Jesus." Another very old tradition is that it is St. Patrick that will "judge the Irish on the Last Day" - that the Saint asked that favour of Our Lord and that it was granted. The old people used to say: "It is Saint Patrick will judge us on the Last Day, and he won't be hard on us - he'll let all the Irish into Heaven." The great majority of Cavan families have a male member called Patrick, but few of them are called by the full name "Patrick." We have Pat, Paddy, Padna, Paudh, Paudheen, Pauric, Pauric-een, Patsie, Packie, Pattie, Paudhie, Porrah. Some girls are called Patricia and for short, Patsie, but they are few in comparison with the number of boys who are
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:47:52 PMthe village was standing at her door, making CULCANNON (mashed potatoes) None of them would give a drink to St. Patrick or his companions, and from that day to this the people of Ratoath were called "The Culcannon eaters."
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:46:35 PMcalled Patrick. There is a tradition that when St. Patrick's Day and Palm Sunday falls on the same day "big things" will happen that year, and "that is the year that Ireland will get her freedom." Mrs Laurence McIntyre, aged 75, Kilcrossduff, Shercock, told the writer that St. Patrick said that "Tara would be yet forlorn, and woe to the children yet unborn." One day he was passing through Screene, a village in Co. Meath, and a number of women came to the door and started laughing at him. And some of the people stole his boots, and he said that Screene "would never be without a rogue or a bad character." On another day he was passing through RATOATH, Co. Meath, and every woman in
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:45:40 PMBhí iongna ar 'athair agus ar a mháthair cad a chimead có dianach é. Dubhairt sé leo go raibh árthach sa chuan agus gur chuaidh sé tamall ar bórd errthi. Bhí a shuipéar aige agus chuaidh sé a chodla agus amáireach pé cúrsa do thug a dhrifúr 'n-a sheomra, do chonnaic sí un, peictiúir na mná óige agus inis sí an scéal d'á máthair. Nuair a fuair a mháthair an mac a gcaothamhlacht chun aignis , do cheistig sí é. " Cá bhfuairis an bhean óg úd ad t-seomra?, adubhairt a mháthair. "Bean óg í sin , a mháthair", adubhairt sé ,"atá i mBaile Mór Bhleá Cliath agus tá sé dianta amach agam gurbí mo bhean í". "Ní dóichíghe dhom-sa ," adubhairt a mhathair, "rud atá ort -sa ná breis theabuig agus anois", adubhairt sí "caith iad san mar chúrsaí as do cheann agus dá fhfaigheadh t'athair
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:41:58 PMGarrawog was a servant girl with a farmer. He fell in love with her, and the result was that he wanted to get rid of his wife. He paid his servant boy to take the wife away and bring
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:36:16 PM" Is dócha mhór liom", adubhairt a ' Cárthach, "nách fuiriste breith bhuatha". "Tá a lán tocálta anonn 's anall agam-sa", dubhairt sé ," lé chúig bliadna, agus dá rithfeadh liom ar feadh dhá bhliadhain eile , do thabharfainn suas é seo mar job." " Seadh 'nois," , adubhairt a 'Cárthach , "caithfead-sa thú 'fhágaint mar tá imsníomh sa bhaile orrtha 'fhaid go bhfuilim a 'teacht, agus má bhíonn tú annso amáireach tabharfaidh mé cúrsa ort go moch ar maidin." "Anois", adubhairt an captaén, "an peictiúir duit agus slán is b'neacht agat.". "Mo bh'neacht agat,"adubhairt a 'Cárthach. Chuaidh a 'Cárthach 'n-a yacht agus do thóg sé a sheol agus thug sé aníos a' yacht go Cé Bhaile 'N Sceilg. Do cheangail sé annsan í agus d'fhág sé ann í agus chuaidh sé abhaile.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:26:12 PMmo sheolta, do bheinn sa t-siúbhal". "Is dócha,"adubhairt a 'Cárthach , "ná bíonn aonne go mbíonn eagla iar ró-shásta". "As fíor dhuit -se sin ", adubhairt a 'captaén,"agus anois," adubhairt sé "más maith leat -sa an peictiúir a bhreith leat beir leat é, agus m'fhéidir ," dubhairt sé ,"go bhfeicimís a chéile arís". " Tá súil agam ," adubhairt a' Cárthach " go bhfeicfeann, ach níor mhaith liom é, thógain nuair ná fuil an t-airgead agam". "Ná bíodh aon cheist ort", adubhairt a 'captaén, " go raghad-sa a chodla im' thrusgadh. Níl aon easba airgid orm , ach n'fheadar ó'n uair go dtí an neomat cathain a dhéanfaidh an Sasnach brághadh dhíom. Caillfidh -mé mo chuid airgid agus caillfidh -mé an t-árthach agus ní misde dhuit a reádh go dtabharfaidh siad stábla fuar dom".
- duine anaithnid11/11/2026 3:21:46 PMNíor airigh sé, leis, go raibh muileann i mBaile an Mhuilinn (Baile Mhic Códa) aon uair ach d'fhéadfadh a leithéid a bheith san áit sin mar do bhí an t-uisge ann go raidhseamhail. Ta abha idir Bhaile an Mhuilinn agus Baile Uí Chríonáin agus d'fhéadfadh san muileann a thiomáint go breágh. D'aistrígheadh cúrsa na h-abhann san nuair a bhí cuid des na bóithre á ndéanamh. Tá páirc i mBaile an Mhuilinn agus tugtar Cúil an Mhuilinn uirthe. Ma bhí muileann ar an mbaile sin is annso a bhí sí. Tá sí chomh maith de pháirc agus tá sí i n-Éireann. Tá geata i n-aice an chrosaire i mBaile Uí Chríonáin agus sé an ainm a tugtar air sin ná Geata an Bhitheamhnaigh. Is amhlaidh a goideadh ím fadó ón té gur leis an talamh sin - Franncach ab eadh é - agus do chuireadh i bhfolach annso é . Fuarthas feircín ime ins na sgeacha ann tamall na dhiaidh san. Tá páirc eile ag an dtráigh thíos agus tugtar Páirc an Adhmaid uirthi. Tháinig adhmad isteach ann uair éigin le linn gála agus siné fáth na h-ainme.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:14:23 PMagam agus dá mbeadh ", adubhairt sé "ní dhianfadh sé aon trioblóid dom é cheannach". "Ná dineadh san ", adubhairt a 'captaén , "aon deifir edthorrain . An fada as so",dubhairt a 'captaén,"a chómhnúigheann tú?" "Ní fada mhuise," dubhairt a 'Cárthach. "Tá mo thig i ngiorracht cúplá míle do'n chuan". "Mara bhfaigheadh-sa cóir ", adubhairt a 'captaén "chun seolta, is liom fireach annso go dtí máreach, agus m'fhéidir go dtí amonirthear". " Well anois,", adubhairt an Cárthach, "má's rud é go mbeidh aon mhoil annso ort, táim a 'tabhairt cuire go dtí an tig duit agus beidh fáilte agus fiche agam rómhat". "Gura mílle maith agat", adubhairt a 'captaén , "agus anois n'fhiadtainn aon gheallamhaint a thabhairt duit, mar dá bhfágainn a ' méid gaoithe a líonfadh
- duine anaithnid11/11/2026 3:05:40 PMDo bhí muileann ar an dtaobh so (thoir) de Mhainistir na Corann fadó, i n-áit ar a dtugtar Baile an Mhuilinn. Tá san ar an dtaobh thoir de Bhaile an Teampaill (thuaidh). Tá an muileann san na sheasamh fós ach tá sé díomhaoin leis na blianta. Bhí cruithneacht, eorna, 7rl. á meilt ann fadó. Bhí se ag obair le h-uisge. Ní cuimhin leis an seanchaide é bheith ag obair, ámhthach. Do bhí muileann eile ar an dtaobh thuaidh den Mhainistir, i n-áit ar a dtugtar Gort na gCrúdh. Uisge a bhí á thiomáint sin. Ní raibh an seanchaide san áit sin le blianta ach is dóigh leis go bhfuil an muileann na sheasamh fós, cé nár deineadh aon obair ann le suím fada de bhliantaibh. Tá sé suidhte i n-áit ana dheas. Dó bhí feirm thailimh ag an té gur leis an muileann seo agus do bhuaileadh sé a chuid arbhair féin leis. Níor airigh an seanchaide riamh go raibh muileann i nGleann an Mhuilinn aon uair, ná ní dóigh leis go raibh a leithéid ann mar ní raibh aon uisge le fagháil ann a thiomáinfeadh é. Ní raibh na muilte ach i n-áit go raibh flúirse uisge.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:05:10 PMsé. "Níl sé doimhin a dhóithin agus is suarach a ' gála ", dubhairt sé , "a luíghfeadh ar an árthach nuair a cuirfí an a 'dtalamh í, mar níl aon ghreim anncaire annso mar chuan. An Spáinn a bhí bhuainn", adubhairt sé ,"agus ní bhfuaireas cóir gaoithe . Do chaitheas luighe annso aníos." Seadh 'nois ", adubhairt sé leis a' gCárthach , Teanam ort go raghaimíd tamall im' sheomra." Do chuadar agus ní raibh a 'seómra ar dtuathal.Bhíodar ag ól agus a ' cainnt , agus pé cat -súl dá'r thug a 'Cárthach , chonnaic sé pectiúir mná óige sa t-seomra.. Bhíodar a' cainnt. "Mhuise", adubhairt a 'Cárthach , " An misde dhom 'fhiafrúghadh dhíot cadé an pháirt do'n domhan go gcómhnúigheann a ' bhean óg.?" "Is misde(4) agus fáilte ", adubhairt a'captaén. Níl sí sa triúcha dúbha ó bhaile. 'Sé an áit go
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 3:04:06 PMagam agus dá mbeadh ", adubhairt sé "ní dhianfadh sé aon trioblóid dom é cheannach". "Ná dineadh san ", adubhairt a 'captaén , "aon deifir edthorrain . An fada as so",dubhairt a 'captaén,"a chómhnúigheann tú?" "Ní fada mhuise," dubhairt a 'Cárthach. "Tá mo thig i ngiorracht cúplá míle do'n chuan". "Mara bhfaigheadh-sa cóir ", adubhairt a 'captaén "chun seolta, is liom fireach annso go dtí máreach, agus m'fhéidir go dtí amonirthear". " Well anois,", adubhairt an Cárthach, "má's rud é go mbeidh aon mhoil annso ort, táim a 'tabhairt cuire go dtí an tig duit agus beidh fáilte agus fiche agam rómhat". "Gura mílle maith agat", adubhairt a 'captaén , "agus anois n'fhiadtainn aon gheallamhaint a thabhairt duit, mar dá bhfágainn a ' méid gaoithe a líonfadh 2
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 2:47:29 PMgcómhnuígheann sí sin mar bhean óg", adubhairt sé, " i mBleá Cliath agus siní inghean mhiara (Méara) an bhaile mhóir agus do casadh go Bleá Cliath mé," adubhairt sé "im shiúbhalta agus is beag áisiún(náisiún) adubhairt sé , " fé luíghe na gréine , ná fuil siúbhalta agam , agus im' shiúbhalta ," adubhairt sé , "n'fheaca aon bhean óg ba bhreághtha ná í". "Ní misde dhuit 'readh ," dubhairt a 'Cárthach, " gurbé sin a h-ainm. Níor dóigh liom "adubhairt a'Cárthach, "go ndíolfá an pectiúir?". "Is mé 'dhíolfaidh go maith", adubhairt sé ,"mar tá dúil na n-aédh san airgead agam". "An mór é fiacha an phectiúir?", adubhairt a 'Cárthach. "Cúig phúnt duit-se iseadh é", adubhairt sé. "By Gor", adubhairt a 'Cárthach , "níl a' méid sin airgid ar iomchar
- duine anaithnid11/11/2026 2:34:34 PMFánaidhe de thinncéar abhí caithte ar thaobh an bhóthair, mar a théigheann tú soir go Inis Eoghnáin agus gnó idir lámhaibh aige. Bhí sean-fhear den áit go raibh Gaedhilg aige (.i. suas le thriocadh éigin blian óshoin ann) agus d'fhiafruigh sé de'n tinncéar cad abhí á dhéanamh aige. Eisean abhí go deisbhéalach agus b'é freagra a thug sé ná; - "Cois claidhe abhím-se, Ag piocadh míola Óm shean-bhríste 'S gach aon mhíol díobh Cómh mór le caora Agus iad ag rínnce Ar mo dhá ghiodáin."
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 2:33:54 PMsé. "Níl sé doimhin a dhóithin agus is suarach a ' gála ", dubhairt sé , "a luíghfeadh ar an árthach nuair a cuirfí an a 'dtalamh í, mar níl aon ghreim anncaire annso mar chuan. An Spáinn a bhí bhuainn", adubhairt sé ,"agus ní bhfuaireas cóir gaoithe . Do chaitheas luighe annso aníos." Seadh 'nois ", adubhairt sé leis a' gCárthach , Teanam ort go raghaimíd tamall im' sheomra." Do chuadar agus ní raibh a 'seómra ar dtuathal.Bhíodar ag ól agus a ' cainnt , agus pé cat -súl dá'r thug a 'Cárthach , chonnaic sé pectiúir mná óige sa t-seomra.. Bhíodar a' cainnt. "Mhuise", adubhairt a 'Cárthach , " An misde dhom 'fhiafrúghadh dhíot cadé an pháirt do'n domhan go gcómhmúigheann a ' bhean óg.?" "Is misde(4) agus fáilte ", adubhairt a'captaén. Níl sí sa triúcha dúbha ó bhaile. 'Sé an áit go
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 2:31:30 PMsé. "Níl sé doimhin a dhóithin agus is suarach a ' gala ", dubhairt sé , "a luíghfeadh ar an árthach nuair a cuirfí an a 'dtalamh í, mar níl aon ghreim anncaire annso mar chuan. An Spáinn a bhí bhuainn", adubhairt sé ,"agus ní bhfuaireas cóir gaoithe . Do chaitheas luighe annso aníos." Seadh 'nois ", adubhairt sé leis a' gCárthach , Teanam ort go raghaimíd tamall im' sheomra." Do chuadar agus ní raibh a 'seómra ar dtuathal.Bhíodar ag ól agus a ' cainnt , agus pé cat -súl dá'r thug a 'Cárthach , chonnaic sé pectiúir mná óige sa t-seomra.. Bhíodar a' cainnt. "Mhuise", adubhairt a 'Cárthach , " An misde dhom 'fhiafrúghadh dhíot cadé an pháirt do'n domhan go gcómhmúigheann a ' bhean óg.?" "Is misde(4) agus fáilte ", adubhairt a'captaén. Níl sí sa triúcha dúbha ó bhaile. 'Sé an áit go
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 2:03:59 PMthey cremated their dead. Rev. F. Canon Hurley P.P. located at the Giant's Grave in Mullaghfarna, and some graves wherein half-cinerated human bones had been found beside humated bones. This spot, one may reasonably conclude marks the introduction of Christianity.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 2:00:50 PMround stone houses. They lived mostly on uncooked food, and mostly on vegetables. They dressed in skings on grass mattings. From the bits of bone found as implements it is proved that the red deer, the bear and the ox were native in the basin of Lough Arrow; and the Rev. T. Conor Hurley (?) holds a fine boar's tusk, found among the human remains in the cairns, which had evidently been used in pinning the skin in which the remains had been wrapped. There was no trace of a religious cult of any kind. However, it is clear from their care and respect for their dead that they believed in the immortality of the soul. They regarded quartz as a sacred stone, and they seemed to attach a certain symbolism to sea shells and water-worn, rounded stones from the sea shore. As far as they were able, with the turf found in the bog on the summit of Carrick,
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 1:56:12 PMit doesn’t happen in all cases, but it does in some cases. Small farmers in Meath don’t sell out their stock but Protestants that have big farms do. PREDESTINATION There are people who believe in “predestination”. They believe that at the time of your birth the time of your death is “left out for you”. They say that “if you were born to be hanged you will never be drowned”. COMPARISONS BETWEEN SUCCESSIVE GENERATIONS PHYSICAL QUALITIES Every generation is deteriorating in stature, and in many a way as well as in stature. Naturally, they are not as strong as they were long ago. They were big men long ago, and they were strong. You could get no man now a days to carry a forty-stone sack of corn up the Market-House steps the same as they did sixty years ago. ENDURANCE That is a wide expression. As far
- gnáthbhall (stair)11/11/2026 1:55:16 PMthe morning than at any other time. We call it “The Zero Hour,” in this country. RAVEN - A DANGER SIGNAL A raven flying near the home of a sick person was looked upon by the old people as an omen of approaching death. CATTLE DIE - PLANTERS’ SUPERSTITION After “the head of a house” died the cattle on his or her lands were said to pine away and die, therefore, when the owner of the place died all the stock were taken out and sold as soon as possible after the death took place. That is NOT so in this locality, but it is very common among “the PLANTERS” up in Meath. It is not so much in East Cavan, but in a number of cases in Meath they would sell out the whole stock and buy in new stock. It happens around Cavan town and parts of West Cavan, but it is not general in East Cavan. I mean
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 1:54:31 PMfrom the relics discovered therein, which are now houses in the National Museum, Dublin, we can construct the daily life of the Ancient people. They were of small stature. The average height of the male adults was 5ft 6 1/2 inches and the female 5ft 1 inch. They were stout and strongly developed, especially int he shoulders. Very few of them reached old age; many suffered from rheumatism, especially in the joints. Tuberculosis was common, and an unduly large proportion died in childhood. In features the countenance was long and the cheek bones moderately prominent. The chin in some cases projected; in others it was receding. The teeth were large, and in adult age much worn. In few cases were they diseased. These people knew nothing of metal of any kind, and the hardest materials they had for tools and implements were bits of slate, stone or animal bones. They dwelt in
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 1:48:28 PMThe name "Lough" is from the Latin Lac-us, from which we have also Loch and Lake. As, Eirig is from the Latin Erigere, to rise, and Lough from Lac-us, the entire place-name is of Latin origin. As it is of Latin origin, it must have been given by the Catholic missionaries who came soon after the foundation of the parish of Aughannagh, and hence it cannot date back more than the sixth or seventh century. As all the other lakes in the country round are called Cé, with some distinctive adjective, such as Glas fada, mór.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 1:45:41 PMThe ancient inhabitants of the basin of Lough Arrow were of the Fir-Bolg race. In 1912 the remains of the prehistoric settlement discovered in Carrowkeel, and
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:55:15 AMh-eagla gur Sasnach tú" "Ní h-eadh," adubhairt sé , "agus nílim ag 'nisint bréige dhuit," "Mar adubhairt a ' captaén ," d'a (mba) Sasnach tu" adubhairt sé, "ní thabharfainn breis dom ' rún duit mar fear iseadh mé," adubhairt sé , " go bhfuil eagla m'anm orm agus táid siad im' dhiaidh ," adubhairt sé ,"lé cúig mbliadna agus tánn a' breith na h-aédh bhuatha a gcómhnuí". "An misde dhom 'fhiafrúghadh dhíot ", adubhairt a 'Cárthach , "Cadé an chlaim(smacht) atá ós do chionn aca?" "Tá ", adubhairt sé , "rabhálaídhe iseadh me agus níl aon áit ," adubhairt sé "do bhfaighim léigh ar aon árthach leis ná go robálaim iad". "Déarfainn anois," adubhairt a ' Cárthach , "go bhfuileann tú i gcuan mhaith , siúrálta". "Ní mó ná san é, mhuise," dubhairt
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:41:21 AMagus nuair a chuir sé an t-Oileán isteach de, do bhí árthach trí gcrann chun anncaire sa chuan. Chleósáil (2) sé an t-árthach lé 'n-a yacht, agus do leag sé a sheol , agus lé 'n-a línn sin, d'orduig a 'captaén tiad(téad) a chaitheamh chuige. Do chaith duine osna márnéalaig an tiad chuigis agus do chleósáil sé suas an t-árthach agus do cheangail sé a yacht. Tháinig sé ar bórd, agus nuair a tháinig sé ar bórd, do labhair a ' captaén chuige -an árthaig , agus 'sé an teanga do labhair sé , Frainncis,. Do fhreagair an Cárthach é agus d'fhiafraig sé don Cárthach cadé an creideamh a bhí aige. "Leanaim ," adubhairt sé , "creideamh a 'Chaitlicí. Siné mo chreideamh adubhairt sé. "Sé an t-slíghe ", dubhairt sé gur chuireas an cheist chughat, lé
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:40:51 AMagus nuair a chuir sé an t-Oileán isteach de, do bhí árthach trí gcrann chun anncaire sa chuan. Chleósáil (2) sé an t-árthach lé 'n-a yacht, agus do leag sé a sheol , agus lé 'n-a línn sin, d'orduig a 'captaén tiad(téad) a chaitheamh chuige. Do chaith duine osna márnéalaig an tiad chuigis agus do chleósáil sé suas an t-árthach agus do cheangail sé a yacht. Tháinig sé ar bórd, agus nuair a tháinig sé ar bórd, do labhair a ' captaén chuige -an árthaig , agus 'sé an teanga do labhair sé , Frainncis,. Do fhreagair an Cárthach é agus d'fhiafraig sé don Cárthach cadé an creideamh a bhí aige. "Leanaim ," adubhairt sé , "creideamh a 'Chaitlicí. Siné mo chreideamh adubhairt sé. "Sé an t-slíghe ", dubhairt sé gur chuireas an cheist chughat, lé (2) Do chleosáil . do dhruid sé i gcómgar.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:40:26 AMagus nuair a chuir sé an t-Oileán isteach de, do bhí árthach trí gcrann chun anncaire sa chuan. Chleósáil (2) sé an t-árthach lé 'n-a yacht, agus do leag sé a sheol , agus lé 'n-a línn sin, d'orduig a 'captaén tiad(téad) a chaitheamh chuige. Do chaith duine osna márnéalaig an tiad chuigis agus do chleósáil sé suas an t-árthach agus do cheangail sé a yacht. Tháinig sé ar bórd, agus nuair a tháinig sé ar bórd, do labhair a ' captaén chuige -an árthaig , agus 'sé an teanga do labhair sé , Frainncis,. Do fhreagair an Cárthach é agus d'fhiafraig sé don Cárthach cadé an creideamh a bhí aige. "Leanaim ," adubhairt sé , "creideamh a 'Chaitlicí. Siné mo chreideamh adubhairt sé. "Sé an t-slíghe ", dubhairt sé gur chuireas an cheist chughat, lé (2) Do chleosáil . do dhruid sé i gcómgar.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:29:55 AMFear a b'eadh An Cárthach do bhí annso thiar i mBaile 'N Sceilg agus 'sé ab baile gur mhair sé , ar an Abhainn. Landlord a b'eadh é agus ní raibh breis ar fad fé. Do bhí ádhbhar de Bhaile 'N Sceilg agus do bhí Bólus aige agus Críc Raghallaigh (1). Mac agus ingean a bhí aige . Bhí saoghal maith aca agus nuair a 'fhás an mac suas in' fhear, bhí sé ana thugtha do bheith ar a' bhfarraige. Fear breágh a b'eadh é agus fear ana fhoghluimanta a b'eadh é. Bhí geait (yacht) aige. Théidheadh sé sa ' Sceilg agus théidheadh sé a 'fobhlaéreacht go h-Oileán na gCánóg. Lá 'osna laéthannta bhí sé ar a 'bhfarraige le 'n-a yacht (1) Crích Raghallaig . Cíll Raghallaig
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:29:21 AMFear a b'eadh An Cárthach do bhí annso thiar i mBaile 'N Sceilg agus 'sé ab baile gur mhair sé , ar an Abhainn. Landlord a b'eadh é agus ní raibh breis ar fad fé. Do bhí ádhbhar de Bhaile 'N Sceilg agus do bhí Bólus aige agus Críc Raghallaigh (1). Mac agus ingean a bhí aige . Bhí saoghal maith aca agus nuair a 'fhás an mac suas in' fhear, bhí sé ana thugtha do bheith ar a' bhfarraige. Fear breágh a b'eadh é agus fear ana fhoghluimanta a b'eadh é. Bhí geait (yacht) aige. Théidheadh sé sa ' Sceilg agus théidheadh sé a 'fobhlaéreacht go h-Oileán na g Cánóg. Lá 'osna laéthannta bhí sé ar a 'bhfarraige le 'n-a yacht (1) Crích Raghallaig . Cíll Raghallaig
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 11:17:34 AMollamhaitheas dá'r fheabhas." " Cuir bhuait do chuid aignis agus do lath-scéaltacha", dubhairt Whitwold, "ach cuir amach é! ". Do bhí eagla a dhóithin ar a 'Segersúnach roime Whitwold mar bhí' os aige go maith nárbh aon ana bhuachaill é agus do thug sé dho an t-airgead. "Seo 'nois ,"adubhairt Whitwold , "tabhair leat aníos as a 'mbád do chriú. Táim-se chun a 'bád agus a 'méid atá innti 'bhreith ó dheas go dtí an C'reán." "Is iagórtach an scéal é sin ", dubhairt a 'Segersúnach . Is mó alluis sillte againn-ne ó imthígheamair indé." "Is cuma liom-sa ", dubhairt Whitwold, "dtaobh bhúr gcuid alluis agus ná tabhair a theille aignis dom." Do tháinig Muintir Néill ar a'bhfaill agus chuaidh Whitwold agus ceathrar nó cúigear d'á shaighdiúirí sa bhád agus bheir sé leis ó dheas go buan a' C'reáin í agus d'fhollamhuig sé theas ara shocracht í agus do bhuail sé teine
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:52:53 AMCan you give any information, or written guarantee towards selling the tobbacco. No said the tobbacco dealer unless this man produces the piece I gave him. Well said the high judge can you be able to get the piece of tobbacco this gentleman sold to you? No your worship said the man for most of it is gone in blue smoke by this, and when I haven't it all together it is no proof. Well I am sorry said the judge to the dealer you come under the leash and if you cannot get the amount of tobbacco he wants you must give him the value of it in money. The distance between those two places is roughly two hundred and eighty miles, and, a mile of tobbacco will amount to a big sum, let alone two hundred and eighty. Well said the tobbacco dealer I hope you wont be hard on me, as I didn't understand him right. I pity you said the high judge, but I have to settle the case, and being fair and reasonable with you I order you to pay two thousand pounds to your client, which is only a fraction
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:52:11 AMyourself was so bad-minded to think of it. Good and well brother of my heart, everything went off quietly until the day of the court, and the tobbacco dealer had him bound on each way by his solicitors as he thought, and sure he thought nothing of the other man. The trial was on by this and both men were present. The judge was silent listening to what they had to say, and who came in to appear for the Ballycastle man but Daniel O'Connell so he had no need to say anything except what Daniel would say. Well said Daniel O'Connell I have taken this mans case in my hands, and I have heard about the other man's case as well. Your worsip said Dan. This man came into this man's shop (pointing to the dealer) and he asked for as much tobbacco as would go from the thumb of his right hand to the toe of his right foot, and also asked him the price of it, and he told him, and then he gave him a receipt (which he can produce) paid for the said amount, and this man told him it wasn't long enough, and he (the dealer) said it was, and this man
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:50:13 AMO' Kate with Gods almighty help We'll set old Ireland free IV Then place my good scian in its shield Soon may its glittering seen Be stained with the blood of three who shamed our holy green. One kiss a stóir perhaps no more You'll see grádh geal mo chroidhe For I'm away to Sliab na mban To make old Ireland free.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:49:20 AMChorus:- For some the ash handle blade but the rifle brown give me For I'm away to Sliabh na mBan To set old Ireland free. II The boys from old Tipperary town Are tremping now thru' Cahir and Pad M'Guire and Seán Ó Duíbhir They surely too are there. And big Ned Casey of from Grange O Kate you soon will see On spite of all those Saxon laws We'll make old Ireland free. Chorus:- III The boys of rebel Cork why Kate They are camped beside Clonmel The Limerick boys are on the field prepared for shot and shell. And Wexford's best are on the road Led in by Seán McGuire
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:40:43 AMKate hand me down my cóta mór for the wind blows cold and thrill and angry blows the winter blast Across the brown base hill. No more I'll wait for Tom M'Grath No beggard I will be While beasts and lands one wanted kate To make old Ireland free.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:37:45 AMMany years ago a funeral of fairies came from some fort in the parish of Cloone. The party crossed Graffy hill and they continued to march on the "Fenagh road" until they came to Fenagh. When the procession reached the burial ground at Fenagh the last of the procession was only Cloone side of Graffy hill. The procession was four miles long. On their way to Fenagh they met a man and he said "God Speed Ye" and he got past them safely. When they were passing by a corn mill which was situated near the place where Pat Tiernan is living, a man named Sean Gasta was drying oats in the kiln and he stood looking at them without a word. They wanted to give him a fright and to put him from looking at them, so they laid down their
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 9:37:34 AMOne night about nineteen or twenty years ago three young men were coming from a dance and about half a mile from Foxfield chapel they met a priest dressed in the clothes he dresses in when he is saying mass running towards the chapel. They became frightened and they never stopped running till they came home and from that day to this neither of the three men ever went outside the house after sunset. When they came home the three went to the same house and and the one who lived in the house lit a candle to get something for them to eat and when one of them saw the light he fainted and it was over four months before he was able to go out by himself.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 8:46:08 AMBhí rí agus bainríoghain ann fad ó shoin, agus bhí inghean amhain aca dar bh'ainm dí, an Bhreacach Bhreac Bhréagh; agus triúr mac dár b'ainm díobhtha Conn, Um agus Álum Geal Donn. Fuair a mathair bás agus annsin phós an rí bean eile. Rinn sé caisleán deas áluinn do na thriúr mac i bhfad ó bhaile, agus theígeadh an Bhreacach Bhreac Bhréagh chuca gach lá le n-a gcuid. Bhí an bhainríoghain agus Cailleach na gCearc amuigh ag glacadh siubhail díobhtha féin, lá amháin, thart fá'n chaisleán, agus bhain tuisle de'n bhainríoghain agus thuit sí. "Dia agus Muire liom arsa an bhainríoghain. "Na rabh Dia nó Muire leat," arsa Cailleach na gCearc. "Cad cuige a n-abrann tú sin liom-sa?" arsa'n bhainrióghain. "Tá maise", arsa Cailleach na gCearc, "an bhainríoghaín a bhí annseo romhat sa, chuireadh sí beiadh amach chuig na bochtaibh 'ach uile lá." Dubhairt an bhainrióghain annsin go rabh sí ag cur na Breacaighe Brac Breágh le biadh chuig na bochtaibh acha'n lá ach dubhairt
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 8:36:39 AM[-]
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 8:34:37 AMGheobhad mac i mbroinn, Agus fear faoi 'ach aon toim, Ach má chaillím mo dheárthair Ní bhfuighidh mé go bráthach é. -- bean a bhí ann fad ó shoin (bean an Ghobáin tSaoir ag cuid de na seanchaidhthe) agus bhí a fear, a deárthair agus a mac teilgthe 'na gcrochta. Tairgeadh a rogha den triúr acú a shaorú, agus mar tá le feiceáil ón rann thuas rinn sí rogha ar a deárthair. Seán Ó Heochaidh, Teileann, Tóír Chonaill. (Coip é seo de nóta do scgíobh S. Ó H. ar chárta).
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 8:26:12 AMFiteán 1182C.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 8:25:40 AMSeo beagán go theagasg Naomh Brighid Teagasg Bhríde ar a leas go'n pheacach beannacht athar agus a chómhairle a ghlaca, Muire mháthair agus í agairt is réalt eólais ó Dhia í ins gach bealach. Tar ina n-Aifrinn gan do bhróga ná deán mór cúis as do bhrat. Má's in do shuidhe dhuit áit ná in do sheasa bíodh t-aghaidh mar is ceart ar an altóir. Ná bíodh mailís agat ánn ná cleas. Tar abhaile má tá do cháirde ina luighe sa leaba má bíonn friotháil agat bíot sé acab Dean deírce a reír d'achmuinn allus an t-saothruigh ná bíodh agat mallacht baintrigh go deó ná h-agair bí bronntamhail tóramhail sgaipeamhan failtramail fialtamhail fairsing. Má nídhir is dhuit is fearainn. Ní bás a gheobhthair ach malrait beatha
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 8:11:07 AMThe names of the successors of Caovin Mac Kearney are not known, it is quite certain they were one and all of them, in succession Parish Priests of the Parish of Kilkeevan. Though the placemwhere it was held has never been located the Council of Rath-Breasil in 1118, was one of the most important held in the Middle Irish Church. At this Council we are told, the number and the boundaries of the different dioceses were fixed. Accordingly, the line between the Parish of Kilkeevan and the neighbouring dioceses of Tuam, Co Galway and Aconry, Co Mayo was clearly defined. The parish of Kiltullagh in the Arch-diocese of Tuam, is three and a half miles South west, while St Colman's in Aconry, to the west, is six miles. It was soon after this that the Arches doorway of Kilkeevan, which has been recently restored by The OConnor Don, was built.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 7:49:48 AMThe names of the successors of Caovin Mac Kearney are not known, it is quite certain they were one and all of them, in succession Parish Priests of the Parish of Kilkeevan. Though the place.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 7:47:27 AMThe first Abbot and Parish Priest of Kilkeevan was a Castlerea man. The Lands of the "Kearney family" to which St Caovin Mac Kearney belonged, extends from the Bridge of Clonalis, on the River Suck, west of Clooncan, adjoining the County Mayo - from Clooncan to Cloon Cranfield, adjoining Airteach - and thence in the other direction to Cloonaff. St Caovin (Mac Kearney) was Abbot of the Monastery of Kilkeevin, he was also Parish Priest of Kilkeevin; while both as Abbot and Parish Priest, he was subject to the Bishop of his Diocese. In the Parochial Church of St Patrick's, Castlerea, in the Gosple Aisle while there is one stained glass window to the honour of Saint Caovin, as Parish Priest and Abbot, there is nearer to the Altar another stained glass window to the honour of Saint Assicus, Bishop of Elphin Diocese.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 7:09:04 AMPatron of the old Church of Kilkeevan is Caovin Mac Kearney. We are told that in the reign of King Laoghaire, as Ard-Ri of Eire and of Lough Golach as King of Connaught; in the Pontificate of Pope Sixtus III (432-440) a few years after the death of St Augustine 430AS - St Patrick who had been appointed Apostile of Ireland by Pope Celestine, crossing the Shannon and entering Connaught for the first time, on reaching the source of the river Suck, lays the foundation of a new parish. Selecting one of his disciples named Caovin, St Patrick ordains him priest, and places him in charge of the new foundation. A little church is built, houses grew around it and Caovin becomes the spiritual ruler of this sport. Hence the name Parish:- Greek, Para beside; and Aikon, dwelling. Caovin Mac Kearney is honoured as one of the Saints from Connaught
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 7:00:51 AM54 years for the parish of Kilkeevan in the year 1685, at Athleag, by Don Burke, and laboured in the district of Cloonchambers. Names of families 1939 in Cloonchambers Peter Egan. Patrick Keaveny. James Waldron. Michael Conella. Mrs Margaret Broderick. Mrs Connell. John Rourke. Mrs. Drudy. Mrs Flynn. Thomas Scanlon. Michael Giblin. Patrick Kilbride. Mrs Dunning. John Murry. Mrs Helbert. Mark Kilbride. Martin Burke, Mrs Kilbride. Thomas Flynn. John Egan. The population of Cloonchambers is - 97. (a) Males ..54. (b) Females .. 43
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 6:56:27 AM1. Cluain0an-ch -Seamair - the cluain of the clover, because of its rich soil. It was noted until quite recently for the production of lime. Here was situated a "Soupers" School still shown on Ordnance Survey Maps as having been in the centre of the townland. At the extreme east is a well, known as "Loyd's Well", so named from an Evangelical Minister, Rev. M. Loyd, who lived here and it nis said protected the OConnor Don family during the period of the Penal Code. It would appear that Son succeeded father in Ministry. The descendants of the last parson are living in Australia, and visited this parish in 1933. It appears the family are now practising Catholics. 2. Priests' Rev. Mark Kilbride, son of John Kilbride and Anne Lavin, at present in the Diocese of Elphin and also according to a List of priests, 11th July 1704, there was ordained a Father Teighe McDonagh, age
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 6:49:08 AM1. Creig-lathan - the wide hill. Here was situated a mill, the ruins are still plain to be seen. It was kept by a family named Grady, who befriended The OConnor Don family in the Penal Days, in the times when Catholic landlords were hard pressed to hold their own. A Father Pat McDonagh was born here. 2 Names of families at present 1939 in Creglahan:- Mrs Ellen Grady. Mrs Margaret McDonagh. Mrs Anne Connolly. Mrs Mary Flanagan. Mrs Mary Egan. John Paul Lynch. Michael Pahe. Patrick Kenny. 3. The population of Creglahan is - 35. (a) Males .. 19. (b) Females .. 16.
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 12:43:27 AMna cathaoíreach agus do bhí ana-thrua go léir do [age] fear na cathaoíreach do. "A Sheáin," ar seisean. "Seadh " arsa Seán. "Túbharfad-sa 'nois deich púnt agus trí fichid ar maidin amáireach d'ór buí dhuit," ar seisean, "lé breith abhaile go dtí t' bhean agus go dtí t' leanuí agus má dhineann tú rud orm," ar seisean, "túbharfai' mé do chothram óir duit." "Raghad-sa ar mo dhá ghlúin duit," arsa Seán, ar seisean, "má dh'fhaghaim ao' ní' bhuait," ar seisean, "agus ao' ní' thá im 'power' a dhéunamh déunfai' mé é. "Má dhineann tú," ar seisean, "buadhfai' tú oiread óir agus airgid bhuam-sa," ar seisean, 'agus ná caithfi' tú fhé'n ná do chlann id' dheabhaig go
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 12:41:59 AMna cathaoîreach agus do bhí ana-thrua go léir do [age] fear na cathaoíreach do. "A Sheáin," ar seisean. "Seadh " arsa Seán. "Túbharfad-sa 'nois deich púnt agus trí fichid ar maidin amáireach d'ór buí dhuit," ar seisean, "lé breith abhaile go dtí t' bhean agus go dtí t' leanuí agus má dhineann tú rud orm," ar seisean, "túbharfai' mé do chothram óir duit." "Raghad-sa ar mo dhá ghlúin duit," arsa Seán, ar seisean, "má dh'fhaghaim ao' ní' bhuait," ar seisean, "agus ao' ní' thá im 'power' a dhéunamh déunfai' mé é. "Má dhineann tú," ar seisean, "buadhfai' tú oiread óir agus airgid bhuam-sa," ar seisean, 'agus ná caithfi' tú fhé'n ná do chlann id' dheabhaig go
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 12:28:07 AMaon chúis a bheith agaibh air mar ná raibh sé ar a' saoghal sa n-am san. Did aníos ábhairín chuin na teine," arsa fear na cathaoíreach, "agus a Sheáin," ar seisean, "ndéurfá aon sgéul -Fianuíochta." "By Gorr mhuise," adubhairt Seán na Sgairge, "níl ao' ní' 'gam lé rá leat ach an sgéul a niúsfai' mé dhuit mar gheall orm fhéinig." Chrom sé ar a bheith a' cuir síos do ón gcéud lá chuireach ó Cé 'n Daingin é, ar a bhean agus ar a chlann agus ar nuair a chuai' sé ag ól a' té ar bhean a' Daingin agus nuair a chuai' sé go dtí 'o gCaptaen farraige agus nuair a chuai' sé steach 'on 'leán do thug sé uair a chluig á dh'ínnsint d'fhear
- ball sinsearach (stair)11/11/2026 12:10:46 AMAt length brave Michael O'Dwyer You and your trusty men Are hunted oer the mountain And tracked into a glen Sleep not but watch and listen Keep ready fire and ball For the soldiers know you're hiding This night in wild Amall. ll. The soldiers searched the valley And towards the dawn of day Surrounded a little village And formed into a ring, And called up Michael Dwyer
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 11:59:59 PMNuair a scoith na Laighnig Na cinn des na peelers Is mo fear áluinn calma Do bhí inglas agus i ngreim ann Gur tháinig Domhnall go modhmharach Thar bóchna á bhfuascailt
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 11:51:01 PMScaoil gach n-aon abhaile Ar a dúththchas fhéin Ná raibh fághail casta choidhche Gan crochadh no transporting. Is gur binne linn an lá san Ná Ráiseanna bhláthúla.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:48:20 PMagat ar Sheán bocht," ar seisean, "ní raibh sé sin ar a' saoghal in aochar sa n-am san ná aon tsúil go mbeach go deó agus glac bog an fear bocht so," ar seisean. Do bhí clíobhán ó'n dtaobh eile do'n dtig agus fear críona 'stig ann agus ní raibh aon radharc ar ao' phioc do ach ar a dhá súil lé gruaig agus é á luasca fhéinig agus gan aon lámh duine á luasca ach é fhéin in aonar. "Dá bhfaghainn aníos tú níosa ghiorra ná san do'n dteine," arsa fear a' chlíobháin, "bhéurfainn ort agus do chuirfinn laistig do'n dteine thú," ar seisean, lé Seán. "Lig do Sheán," arsa fear na cathaoíreach. "Fear bocht é seo," ar seisean, "nách gá dhíbh-se
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:45:38 PM"Á nach bhfuil fhios a’d," adeir sé, "nach bhfuil aon bhó níos goire," adeir sé, "ná a leitheid seo g’áit i gCúig’ Ula’ anois go bhárr aimsir a’ choga." "Mhuise chreidim," adeir sí, "gur in mo chluais [atá sé]." Ach is geárr gur úirt a’ tsean-bhean arís: "cluinim," adeir sí, "géim na bó arís," adeir sí. "Ó, cathfa sé gur as do chéill atá tú," adeir a’ seanfhear, adeir sé. Ach i gceánn tamaill eile - "muise, ceal nach gcluineann tú héin géim na bó anois?" adeir sí. "Muise, by dad," adeir a’ seanfhear, adeir sé, "feicthear dhom go gcluinim," adeir sé. Ach bhí go math. Bhí sé ’teanna leóthab, ach is geárr a’ t-achar go ru an bhó a’ géimneach ar a’ tsráid, agus nuair a bhí d’eiri an seanfhear agus a’ tseanbhean n-a suí. Agus bhí an bhó ar a’ tsráid a loilíoch agus laogh fireann i n-éineacht léithi, agus chath sé i n-éineacht leóthab go dtí trathnóna láirna- mháireach gur lig sé a sgíth - an mádra alla - agus nuair a bhí rinne sé tiosbána muíntiris leóthab, agus d’imi sé agus ní fhacadar é ó shoin.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:45:23 PMag a’ dorus. "Muise, ’choileáinín uasail," adeir a’ seanfhear, adeir sé, "go ’leith, a choileáinín uasail," adeir sé, "go bhfeice mé céard tá ar do chois." Agus tháinic an mádra alla agus shín sé a chos chuige, agus rug a’ seanfhear air agus bhreathnui sé ar a chrúb, agus séard a bhí dealg droighin in a chois. Agus bhain sé amach a’ dealg agus chuir sé caoi air chrúb a’ mhádra alla cho math agus bhí sé i n-ann. Ach d’fhan sé i n-éineacht leis annsin go ceánn achar fada, agus nuair a theigheach a’ seanfhear síos ag iasgach ar a’ gcarraig theigheach a’ mádra alla síos i n-éineacht leis; agus nuair a mharuíot a’ seanfhear breac thugach a’ mádra alla leis suas é go leagat sé i n-áit shábháilte é. Ach bhí mar sin ar feadh trí seachtainí, nó go ru crúb a’ mhádra alla fáighte go math, agus nuair a bhí d’imi sé uathab; agus faoi cheánn trí lá thréis é imeacht bhí an seanfhear agus an tsean-bhean ina gcolla, agus - "Well," adeir a’ tseanbhean, adeir sí, "feicthear dhom go gcluinim géim bó." "Céard tá tú a rá?" adeir a’ seanfhear, adeir sé.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:45:08 PMSgéal Faoi Mhádra Alla Rec. 56a. Bhí annseo fadó, aimsir cogaí mhóra bheith i nÉir- inn, bhí seanfhear agus seanbhean n-a gcónuí i n-aice Cheánn Gúlaim. Agus trathnóna deireannach chonnaiceadar mádra alla a’ teacht un a’ doruis, agus sgánthruíodar le faitíos go marót sé iad. Ach nuair a theánn sé leóthab bhí sé ’siúl ar thrí cosaí, agus níor chuir sé aon ghoth’ oilbhéas air héin, agus shiúil sé isteach
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:35:33 PMSuig ansan ar a' gcathaoír," ar seisean lé Seán na Sgraige. "By Gorr, is sin é thá bhuam," arsa Seán na Sgraige. Do bhí clíobhán ar chlíathán na teine agus bean agus gruaig uirthe dul ó mullach a cínn síos go dtí sál a coise agus í sínte i gclíobhán agus í fhéin á luasca fhéinig agus gan aon lámh duine á luasca. "Nár tuga Dia ná Muire chuin cínn tú," ar sise, lé Seán na Sgraige, "mara tiarnúil athán tú a' teacht isteach 'on tig chughainn," ar sise. "Nuair a bhíomair-na in Éirinn fudó," ar sise, "ní mhaith na dhíosaig na h-Éireannaig." "Stop do bhéul," arsa fear na cathaoíreach a bhí as a coinne 'mach. "Níl ao' chúis
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:20:07 PMdo thairrig sé 'mach as a' bhfalla é agus do chonnaic sé níosa feárr ná san a' solus. Lean sé air nú go bhfeacai' sé teine bhuaig isteach ann agus do chualaig a' mhuíntir istig Seán amu' a' cuir as. "Cé thá ansan?" arsan fear amu'. "Cé h-é thusa?" arsan fear istig. "Dhere Seán na Sgraige thugann siad orm-sa," arsa Seán. "Á bhféudfá mé sgaoile 'steach," ar seisean. "Ombriathar go bhféudfai' mé," adubhairt a' fear istig go tú thá bhuam." Do dh'éiri' sé agus do bhí leac 'n-a seasamh anáirde lé claoí an leasa agus do leag sé an leac agus do tháinig Seán na Sgraige 'steach.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:02:41 PMar seisean, "cimeád léithe agus gan 'meacht in aochar bhuaithe," ar seisean. "Tá ana-chuid raithiní ann," ar seisean, " agus beig fuithin agam agus codalói' mé tamall do'n oídhche ann." Nuair a thuit an oídhche do bhuail sé chuige, chaith sé dho chusóg agus bhuail sé 'nuas ar í agus luig sé 'steach cois claoí 'n leasa agus do bhí sé ansan a' cuíneamh agus a' smaoíneamh ar an nDaingean agus ar a chlann agus ar a' gCaptaen agus ní bhfada dho dho'n oîdhche go bhfaca sé solus isteach trí chlaoí 'n leasa. "Tá solus éigint anso," arsa Seán na Sgraige. "N' fheadar-sa," ar seisean, "a b'éinne thá 'n-a chónuí ann nú nách eadh" Do rug sé ar chloch bheag agus
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 9:49:04 PMgabháilt agus do thuit an oídhche air agus n'fhéudfach sé teacht amach as an 'leán. Dho dh'imig na máirnéalaig agus a soithí uisge 'ca agus do dh'fhágadar Seán na Sgraige istig ansa n-'leán agus gan é i gcúram teacht a' triall ortha. Bhí sé 'meacht ar feag a' lae go dtit an oídhche air. "By Gorr," ar seisean, "is liom a bheith anso go deó 'rîst anois," arsa Seán. "Caillfear anso mé gan greim gan bologam agus ba mhaith a' sgéul mé ná dhin rud ar a' gCaptaen." Do bhí sé 'meacht air agus do chonnaic sé liosachán mór groí ann a bhí lán do raithinig agus dubhairt sé go dócha go bin é 'n áit go mbeach sé 'n-a chodla i gcóir na h-oídhche. "Agus tá sé chómh maith agam,"
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 9:32:35 PMAmach lé bád beag agus triúr máirnéalach agus dubhairt sé leótha, an Captaen, trí bharraille uisge thúbhairt leótha má bhí aon uisge ansa n-'leán agus Seán na Sgraige mar cheathrú duine ansa bhád. Scaoíleadar isteach Seán. "Bígíg-se líona," arsa Seán, "agus sara mbeig na soithí lán agaibh bead-sa tacuithe chughaibh agus bei' 'ios agam a' bhfuil éinne 'n-a chónuí ann". "Alright," adúbhradar. Do dh'imig Seán agus ní raibh aon rud ansan ach coíll aagus ar mh-anam fhéin nuair a mhaith lé Seán casa go b'amhla bhí Seán a' dul ar bhior a chinn 'steach ansa n-'leán. N'fhéudfach sé casa ná n'fheadar sé cá raibh sé a'
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 9:18:24 PMao' ní' ann. "Dia go deó leat," arsa Seán. Do dh'imig Seán agus do chuai' sé ar bórd idteannta 'n Chaptaen agus iad a' gabháilt ar thaobh éicint do Shasanna do chonnaic Seán 'leán. "Bhfuil éinne ansan a Chaptaen", arsa Seán, "'n-a chónuí sa n-'leán san?" "Ní raibh riamh," arsan Captaen. "Ní raibh a leithéid riamh ann," arsa Seán, "ná go mbeach fear éicint a' túbhairt aire do'n 'leán san," ar seisean, " agus ní chreidfinn-se ná go bhfuil fear n-a chónaí 'stig ann." "Má's maith leat-sa é," arsan Captaen, "cuirfead-sa 'steach tú." "Ba mhaith mhuis," arsa Seán. "Alright," ar seisean.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 9:02:00 PMgets in it." A lively debate followed and as a compromise somebody suggested that Orminston and Miller be not admitted - there was enough fifes without them - but that the band should play at the Orange Week in Bailieboró on the 12th of July. Andy condemned the suggestion in scathing terms. He said that the band would go to none of King Billy's meeting, and he threatened to "kick out of the band" everyone that agreed with such an idea. After a stormy debate the suggestion was turned down. On another Sunday a discussion took place as to the best way of raising funds "to keep the band going". Somebody suggested that we "get up" a football match between Castletown and Emmets (the then champions of
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 8:59:04 PM'n Daingin agus nuair a bhí sí lán do chuai' sé go dtí 'n gCaptaen a bhí uirthe. "A' mbéurfá go Sasanna mé?" arsa Seán na Scraige. "Béurfai' mé má tá airgead agat," arsan Captaen. "Níl píosa pigine 'gam," arsa Seán, ag ínnsint do mar gheall ar a chlann agus ar na prátaí agus ar an ucaras agus dubhairt sé go mhór a' trua Mhuire é agus ná fuil ao' bhaoghal má dhéunfach sé ao' ní' go deó ná go ndíolfach sé é. "By Gorr," arsan Captaen "dtaobh go bhfuileann tú chómh h-olc do dhuine bhocht," ar seisean, "túbharfai' mé 'chance' duit. Béurfai' mé sall tú," ar seisean, "gan ao' píosa pigine nú go mbei' 'ios agam a' ndéunfair
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 8:57:03 PMFour corners on my bed Four Angels on it spread Mat and Mark Luke and John God bless the bed that I lie on
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 8:55:41 PMAs I lie down on this bed to sleep I pray the Lord my soul to keep If I die before I wake I pray to God my soul to take
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 8:48:30 PMof the whole. So to shorten the story the dealer paid the man two thousand pounds, and was nearly robbed by it. Thats how Daniel O'Connell's cleverness won the case for the Ballycastle man.
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 8:46:47 PMCan you give any information, or written guarantee towards selling the tobbacco. No said the tobbacco dealer unless this man produces the piece I gave him. Well said the high judge can you be able to get the piece of tobbacco this gentleman sold to you? No your worship [?] said the man for most of it is gone in blue smoke by this, and when I havent it all together it is no proof. Well I am sorry said the judge to the dealer you come under the leash and if you cannot get the amount of tobbacco he wants you must give him the value of it in money. The distance between those two places is roughly two hundred and eighty miles, and, a mile of tobbacco will amount to a big sum, let alone two hundred and eighty. Well said the tobbacco dealer I hope you wont be hard on me, as I didn't understand him right. I pity you said the high judge, but I have to settle the case, and being fair and reasonable with you I order you to pay two thousand pounds to your client, which is only a fraction
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 8:40:27 PM"Dá dtúbharfá," arsa Seán, " nú thair do bheach sé ar a' mbórd." Bhí sé ithte 'ge Seán sa n-am san. "Dhere dearúd a b'eadh é," ar sise. "Ó tá 'sa 'gam-sa go maith go b'eadh," arsa Seán. Do dh'imi' sí agus do thug sí léithe an rud céudhna agus do dh'ith Seán luach leath-raoil do 'rán agus balla trí leath-phiní. "Níl ao' ní' 'gam lé túbhairt duit anois," arsa Seán, "go bhfaghai' mé mo thuarasdal." "Ó tá do dhóthain aimsire 'gat chuige. Nuair a gheó tú do phinginí cuínig orm," arsa bean a' Daingin. "Cuíneó mé go mucánta," ar seisean. Bhuail sé siar agus do chuai' sé siar go dtí 'n gCé agus do bhí árthach lán ansan age paisinséirthe
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 8:37:16 PMtold him to measure it, and when he came to his toe he found that it was cut off, and he asked him was it anyway bigger than the other toe, and he was told it wasn't, and then the dealer told him he hadn't any more tobbacco, and this man said if he wouldn't get it for him, he would take proceedings against him. So here he is to-day to demand his right by law. Well said the high judge the law must take its course straight and true, and in considering this case I am come to the conclusion that the mean game planned by this man on the tobbacco dealer is unfair? Well said Daniel O'Connell I stand for this man here to day, and bargain is bargain anytime, so while this man can produce his receipt and the words paid me for tobbacco lenght from right hand thumb to right toe of foot, and signed by the tobbacco dealer himself I must say that the man has more proof of his case than the tobbacco dealer has by the word of his mouth, which to your knowledge might be false and misleading.
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 8:28:41 PMyourself was so bad-minded to think of it. Good and well brother of my heart, everything went off quietly until the day of the court, and the tobbacco dealer had him bound on each way by his solicitors as he thought, and sure he thought nothing of the other man. The trial was on by this and both men were present. The judge was silent listening to what they had to say, and who came in to appear for the Ballycastle man but Daniel O'Connell so he had no need to say anything except what Daniel would say. Well said Daniel O'Connell I have taken this mans case in my hands, and I have heard about the other man's case as well. Your worsip [?] said Dan. This man came into this man's shop (pointing to the dealer) and he asked for as much tobbacco as would go from the thumb of his right hand to the toe of his right foot, and also asked him the price of it, and he told him, and then he gave him a receipt (which he can produce) paid for the said amount, and this man told him it wasn't long enough, and he (the dealer) said it was, and this man
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 8:24:34 PMoídhche gan ao' ghreim a dh'ithe ansa n-am san. "Cad athá bhuait a Sheáin?" ar sise. "Tá balla['bowl'] trí leath-phiní," ar seisean, "té, agus bulóg trí leath-phiní dh'arán." "Ombriathar go bhfaghair agus fáilte " arsa bean a' Daingin. Thug sí léithe builín trí leath-phiní ar a' mbórd agus do dhin Seán, rug sé air agus do chuir sé cor castaig ann agus do bhuail sé siar do dhá ghreim geannc do agus do bhí luach na dtrí leath-phiní ithte 'ge Seán sara dtáinig a' té-pot' age bean a' tí' agus do scaoíl sí 'mach balla trí leath-phiní té chuige. "An b'amhlaig a Sheáin," ar sise, " á thugas ao' phioc 'ráin liom?"
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 7:49:17 PMof tobbacco, and began judging it. At last he said to the dealer that it was not long enough. Why? What kind of talk is that on you? I will measure it for you if you like. So he began to measure it and when he came to his foot he told him to take off his boot. He did so, and the tobbacco dealer then asked him where was his big toe, and he said it was down in Kenmare in the County Kerry at his uncle in a box. And said the tobbacco dealer was your toe in anyway bigger than your left toe? No said the boy, but I want to get a piece of tobbacco from my right hand toe to the toe of my right foot? You cannot get that said the tobbacco dealer. Well said the man I must get it, as I have paid for it. What can you do when you haven't your toe? Well unless you get me the required piece of tobbacco I will take proceedings against you. You can if you wish said the tobbacco dealer but you will find out you wont be anything the better of it, beleive me, as it was
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:45:25 PMchríona aire dhos na leanuí. Ní ligfi' sí 'on teine iad 'n fhaid a bheimíd amu'. " "Alright tá sé chómh maith agat," ar sise. Do dh'imig Seán agus do bhuail sé síos 'on Daingean agus do lean an mac críona go dtí 'n b-'poor-house' é agus dubhairt sé leis go dul 'on Daingean a bhí sé agus go dtúbharfach sé a dhóthain bíg chuige a' teacht do. D'imi' sé síos agus chuai' sé síos go dtí bean a bhí a' déunamh té agus 'ráin bháin agus do bhí aithine mhaith aice ar Sheán na Sgraige. "Dhere nách tú Seán." "Is mé," arsa Seân. Agus bhí Seán lé dhá lá agus lé dhá
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 7:36:23 PMAnd he will measure it for you, and find out that your toe is cut off, and tell him he must get the required lenght of tobbacco for you or else that you will take proceedings against him, and then leave the rest to me says Daniel O'Connell. So the man did as he was told. He went home to Ballycastle, and went to the richest dealer in town, and asked for the said lenght of tobbacco, and the man inside the counter judged his height without measuring him, and the traveller (as we will call him) asked how much would that be namely from the thumb of his right hand to the big toe of his right foot, and the man said it would be something under one pound. So the boy told him to give him a receipt paid for the said amount of tobbacco, and the dealer gave it to him written from his own hands the following "Received with thanks" the sum of eighteen shillings and ten pence, for tobbacco lenght from right hand thumb to right toe of foot, and then he signed his name to it. The traveller took the receipt and put it in his pocket. Then he looked at the piece
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 7:06:24 PMright big toe of your foot and put it into a box and bury in a place you can easily find it again if necessary, and dont you worry over anything. When you have done so, go home to Ballycastle and ask as much tobacco on the richest dealer in the town as would go from (your) the thumb of your right hand to the toe of your right foot, and he will judge your height and hand out its length and ask him before he gives you the tobbacco how much for it, be sure and ask him. I will give you this pound and you can pay the tobbacco out of it, and keep the rest for yourself. The dealer of the tobbacco will think you have your toe on you, and he wont have enough tobbacco to give you. So whatever is the price of the piece he will give you hand him the pound and tell him to take it out of that. Then you will say is that enough, and he will say it is, and tell him to give you a receipt paid for tobbacco lenght from right hand thumb to right toe of foot, and measure the tobbacco again your self and tell him that it isnt long enough namely from the right hand thumb to the toe of your right foot.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:41:27 PMOn that night there were three children in the cradle - one in Quillans, one here (Gallaghers, Shrahan), and the other in John Farrelly's (Shrahan). The house fell on Quillans, and they had to bring the cradle and the child to the spot where they built their new house afterwards.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:36:07 PMAbout twenty years ago CARNALYNCH BOG (about two miles from Bailieboro') moved about twenty yards. Crowds went to see it on the following Sunday.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:35:09 PMShe wasn't hurt or injured.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:34:35 PMThere was a fellow called Hueston Mitchell living beside me, and he told me that early on the Night of the Big Wind his grandmother went to a "burial house" (a house in which somebody was dead) She didn't come home that night, and next morning some of her people went to the "burial house," and she wasn't there. They started to look for her, and she was got sitting in a shough ten fields from her path. She told them that she was lifted clean off the ground and carried ten fields away - she was lifted up and carried through the air. They found her sitting in a dry SHOUGH, and she didn't know where she was till they came to her.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:28:22 PMHall, and they never put another roof on it. The walls are as good to-day as they were when I saw them first.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:26:00 PMIn old times there was a Presbyterian Church or Meeting House at BawnBreakey, the opposite side of the road from the graveyard (Writer's Note:- This graveyard is known as "The Prayta Garden, and is still used as a burial ground by Presbyterians. There is no Church there now.)
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:23:12 PMCormeen Big House which is now in ruins, used to be known as BUMPER HALL. It was owned by a family called Wishingroe, and they were noted for the great stocks of wines that they had in barrels in the cellar. And anybody that came on a visit to the place was well treated. That is how the house got the name of Bumper Hall. They sold the place to the Blakes, and some of the Blake family were living in it at the time of the "The Big Wind" (1839). On that night the roof was stripped and blown completely away. The Blakes got away making their escape and succeeded in getting to Kilfannon, about a mile or so away, where more of the family were living. They never went back to live in Bumper
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:59:44 PMagus 'meód-sa amáireach agus pé 'n áit go raghai' mé," ar seisean, "méid a dhéunfai' mé ar feag seachtaine cuirfi' mé 'bhaile chughat-sa é." Do dh'imig Cáit agus ao' cheann déug do phrátaí bhí 'ci go dtí na leanuí do bhí gan ao' ghreim ó lár a' lae 'ndé roimis sin. "Bhfuil ao' ní' 'gat?" arsa Seán. "By gorr níl ao' ní' cóir agam," ar sise, "ach déunfai' sé prâta dho 'n nduine 'ca" "Ó Dia go deó linn," arsa Seán, "ní mhairfid siad go deó ar a saghas san." "Níl aon leigheas air a Sheáin," ar sise. " 'Meód-sa 'nois amáireach," arsa Seán, "agus 'mig-se chómh maith liom agus túbharfaig an inghean
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:39:57 PMI had the following interviewed with questions re St. Martin's Day with completely negative results. The majority had only a faint recollection of hearing his name mentioned but had no account of any customs or stories connected with [? ???] day. I have never heard of any reference to him in this area as any time to, I
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:39:04 PMI had the following interviewed with questions re St. Martin's Day with completely negative results. The majority had only a faint recollection of hearing his name mentioned but had no account of any customs or stories connected with [? ???] day. I have never heard of any reference to him in this area at any time to, I
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:37:01 PMar slíghe is gur imthig a 'scéala ar fuaid a 'bhaile agus mo ghroidhin iad,, do bhí na h-aonne a 'teacht go raibh aonne leo ar shaighne Sheáin Uí Mhurchadha, agus ba ghéarr go raibh tóir sa chuan. Ní raibh aon chuan go dtagad na saighní isteach ná gur chuaidh teachtaire , fiach 'a dtagfadh sé ann , agus níor tháinig, agus riamh ó shoin , n'fheacathas Seán Ó Murchadha ná aonne dhá chriú na dhá bhád , agus siné mo scéal -sa is má tá briag ann , bíodh. Tá a threabhachas san fós ar an Athán Buidhe. Fear atá thuaidh ar an Athán Buidhe, gur ainm do Seán ó Seadhdha , go mbíodh a ' scéal so aige. Maireann sé fós. Tá sé 80 bliadhain is b'fhéidir glan [ós a chionn]. Ní cuimhin leis an scéal a thuitim amach, ach chloiseadh sé ag daoine aosta é. Ar shaigne Mhac Uí Ríoghbhardáin a bhí mac Mhic Uí Sheaghdha.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:28:51 PMPatrick Kenny, Ballyshane Rathdrum, who came from Ballyhaunis in Co Mayo who states that the custom of killing a cock & sprinkling the blood on the four walls of the house on St. Martin's day is still carried on in his native parish. 1. St. Martin is not honoured locally. 2. Blood is not shed in honour of St. Martin in this district. 3. No local stories about St. Martin. 4. No local phrases known locally of St. Martin. 5. No Local wells dedicated to him. 6. The Christian name Martin is not common in this district.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:26:17 PMar fad isteach sa bhád agus do scíl sé an bád amach chun na farraige. Ní raibh aon áit go rabhadar a 'marbhú 'an éisg , í sin mar bharraois , ná gur thug sé breamhaid ann. " Seadh 'nois , a bhuachaillí," adubhairt sé "tógaidh isteach leis a ' mbád chun a 'chuain , agus mar a bhfuil saighne Sheáin Uí Mhurchadha tagaidhte, tá sí caillte." Do chuadar isteach sa 'chuan, agus mo ghroidhin a 'fear aosta bocht, níor chuir aon fhuacht air D'fhan sé gur thángadar. "A bhfeacabhair", adubhairt sé " an saighne a'n -ao bhall bhúr siúbhalta ó shoin"?. "N'fheacamar ", a dubhairt a 'captaén, agus níl aon dóigh gur cheart do'n t-saighne 'bheith ná gur chuadhmair". San am is go raibh na báid ar bharra taoide aca, do bhí sé 'na lá glé geal agus ní raibh Seán Ó Murchadha tagaidhthe. Do bhí a fhocal féinig i mbial na h-aonne
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:19:51 PMperformed in honour of St. Martin. In this district every household killed a cock, and bled it at the door step sprinkling the lower parts of the door posts with its blood: the cock was then cooked and eaten by the members of the family. The people believed that this site brought them luck, and preserved the live stock from sickness. I remember at the time, 55 ago, that it came to my mind that the practice was of druidicial origin, and transfered by St. Patrick or some of the early Irish Saints from its original Pagan purpose, to St. Martin's eve, and offered in his honour. Just as the bone fire on the end of the first of May, which was lighted in honour of the God Baal, who was transferred by St Patrick to the eve of the 24th June in honour of St. John. I often assisted at this bonefire in my youth. You may be certain there is not a trace of any tradition regarding offerings to St. Martin, either here or where I was born.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:15:00 PMThere is not tradition concerning St. Martin in this locality. The majority of the people, in fact all but a few, never heard of St. Martin: I was born and reared in the North of Kildare, parish of Nurney, Barony of Carbury; and I never in my youth heard of St. Martin. It was not until I went as teacher to Killoscully in Co. Tipperary [at the base of Keeper Mountains- Sliabh Ciamalta] that I learned of the sacrifices
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:09:29 PMThere is not tradition concerning St. Martin in this locality. The majority of the people, in fact all but a few, never heard of St. Martin:
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:07:55 PM3. Not known 4. None 5. No 6. None 7. Yes the Christian name Martin is common, offhand I can name eighteen in the district. It does not go with any particular surnames. Note Mrs. Mullally gave me a poem or rhyme she remembered it is as follows. "Nine nights and a night for talking from Samain's night until the night of St. Martin."
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:04:59 PM1. St. Martin's day is recognised locally as the 11th November. There is no tradition alive in the district and the day passes unnoticed. 2. This practice is not now carried on but Mrs. Mullally tells of having heard from her Grand Aunt who lived with her about 40 years ago at Knocknadrus, near Valleymount, the following account. Mrs. Mullally's own words} You would shed the blood before (any day[?]) St. Martin's day. You are to let the blood flow, you are not to catch the blood. It was done at the door. It is the best of the fowl that would be killed. The people believed that if you didn't kill some bird bad luck would follow you always.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 5:04:49 PM1. St. Martin's day is recognised locally as the 11th November. There is no tradition alive in the district and the day passes unnoticed. 2. This practice is not now carried on but Mrs. Mullally tells of having heard from her Grand Aunt who lived with her about 40 years ago at Knocknadrus, near Valleymount, the following account. Mrs. Mullally's own words} You would shed the blood before (any day[?]) St. Martin's day. You are to let the blood flow, you are not to catch the blood. It was done at the door. It is the best of the fowl that would be killed. The people believed that if you didn't kill some bird bad luck would follow you always.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 4:51:59 PMbhí dhá shaighne tagaidhthe isteach sa chuan ruimis, ar a raibh a mhac féinig ar shaigne aca. "Ní h-é sin ach é siúd ," dubhairt a' fear aosta, "ar tháinig saighne Sheain Uí Mhurchadha isteach fós?". " Sin saighne ," adubhairt na buachaillí, as bhial a chéile , "nár tháinig 'ár línn anocht." " Sáidhidh amach ceann 'osna báid , a bhuachaillí ,"adubhairt sé , tá sí sin mar shaighne báidhte". "Cadé an bhrígh atá agat leis sin mar chainnt?", adubhairt duine 'osna captaéní a bhí ar cheann 'osna báid. "A leithéid seo ", adubhairt sé a 'nisint do, "agus níl aon bhaoghal air ", adubhairt an fear aosta , "ná go mbéidh scéal nua sa chuan ar maidin" Do ghéill an captaén an bháid go maith do agus d'fhógair sé ar a chriú an saighne a chuir as a' mbad go tapaidh, agus do chuireadar. Do shuidheadar
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 4:50:49 PMbhí dhá shaighne tagaidhthe isteach sa chuan ruimis, ar a raibh a mhac féinig ar shaigne aca. "Ní h-é sin ach é siúd ," dubhairt a' fear aosta, "ar tháinig saighne Sheain Uí Mhurchadha isteach fós?". " Sin saighne ," adubhairt na buachaillí, as bhial a chéile , "nár tháinig 'ár línn anocht." " Sáidhidh amach ceann 'osna báid , a bhuachaillí ,"adubhairt sé , tá sí sin mar shaighne báidhte". "Cadé an bhrígh atá agat leis sin mar chainnt?", adubhairt duine 'osna captaéní a bhí ar cheann 'osna báid. "A leithéid seo ", adubhairt sé a 'nisint do, "agus níl aon bhaoghal air ", adubhairt an fear aost , "ná go mbéidh scéal nua sa chuan ar maidin" Do ghéill an captaén an bháid go maith do agus d'fhógair sé ar a chriú an saighne a chuir as a' mbad go tapaidh, agus do chuireadar. Do shuidheadar
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 4:50:18 PMbhí dhá shaighne tagaidhthe isteach sa chuan ruimis, ar a raibh a mhac féinig ar shaigne aca. "Ní h-é sin ach é siúd ," dubhairt a' fear aosta, "ar tháinig saighne Sheain Uí Mhurchadha isteach fós?". " Sin saighne ," adubhairt na buachaillí, as bhial a chéile , "nár tháinig 'ár línn anocht." " Sáidhidh amach ceann 'osna báid , a bhuachaillí ,"adubhairt sé , tá sí sin mar shaighne báidhte". "Cadé an bhrígh atá agat leis sin mar chainnt?", adubhairt duine 'osna captaéní a bhí ar cheann 'osna báid. "A leithéid seo ", adubhairt sé a 'nisint do, "agus níl aon bhaoghal air ", adubhairt an fear aost , "ná go mbéidh scéal nua sa chuan ar maidin" Do ghéill an captaén an bháid go maith do agus d'fhógair sé ar a chriú an saighne a chuir as a' mbad go tapaidh, agus do chuireadar. Do shuidheadar
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 4:47:12 PMbhí dhá shaighne tagaidhthe isteach sa chuan ruimis, ar a raibh a mhac féinig ar shaigne aca. "Ní h-é sin ach é siúd ," dubhairt a'fear aosta, "ar tháinig saighne Sheain Uí Mhurchadha isteach fós?". " Sin saighne ," adubhairt na buachaillí, as bhial a chéile , "nár tháinig 'ár línn anocht." " Sáidhidh amach ceann 'osna báid , a bhuachaillí ,"adubhairt sé , tá sí sin mar shaighne báidhte". "Cadé an bhrígh atá agat leis sin mar chainnt?", adubhairt duine 'osna captaéní a bhí ar cheann 'osna báid. "A leithéid seo ", adubhairt sé a 'nisint do, "agus níl aon bhaoghal air ", adubhairt an fear aost , "ná go mbéidh scéal nua sa chuan ar maidin" Do ghéill an captaén an bháid go maith do agus d'fhógair sé ar a chriú an saighne a chuir as a' mbad go tapaidh, agus do chuireadar. Do shuidheadar
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 4:18:53 PMna báid isteach agus do bhí cuid dosna buachaillí do bhí ag iasgach a 'teacht 'n-a choinnibh , agus chómh luath agus a chonnacadar é , do tháinig greanmhaireacht ortha. " Cá raghaidh tú anois?",adubhairt na buachaillí leis. "Táim a 'dul siar go dtí cuan", adubhairt sé."Ar tháinig saighne Sheáin Uí Mhurchadha isteach?". "Sin saighne ", adubhairt na buachaillí,ná feacamair anocht agus ní raibh sí tagaidhthe isteach nuair fhágamair-sa an cuan." "Tá mo scialaídhe -se briagach", dubhairt a' fear aosta , "nó tá sí sin báidhte anocht". "Mhuise mo thruagh mhór do cheann", dubhairt na buachaillí, " Is fuiriste aithint a dhuine bhoicht , ná fuil puínn meabhrach agat". Do chomáin sé leis agus níor stad sé gur chuaidh sé go dtí an cuan agus do
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 4:09:08 PMsé , "tá sé tagaidhthe ", agus do bhraith sé an duine a'dul go dtí an teine agus a ' séide smiaróide agus a 'tarrac na pípe. " Seadh , a Shéamuis," adubhairt sé, " a bhfuil aon iasg anocht agaibh?", "Ní mise Séamus i n-ao'chor ", adubhairt sé [an duine a tháinig isteach]"ach tá árd -obair go bráth dianta anocht againn". " Cadé sin", adubhairt sé [fear a' tíghe] a 'labhairt ó 'n-a sheomra. "Tá saighne Sheáin Uí Mhurchadha", adubhairt sé , "táimíd 'n-a diaidh lé cheithre bliadhna agus bháthamair anocht í". " A Dia láidir!", adubhairt a' seana bhuachaill , "a 'gcloiseann tú, a Nóra," "Cadé an fial atá ort ?" ar's Nóra, "Níor chualadh-sa aonní ", "bhíos im chodla". Do phreab sé 'n-a shuidhe agus nuair a tháinig sé sa chistin, ní raibh tuairisg ar aonne sa chistin roimis, agus do bhailibh a 'duine bocht leis gan bhróg gan stoca , go dtí an cuan go dtagadh
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 4:07:42 PMbliain go dtáinig go gcuir fir a' Daingin amach iad agus dubhradar na tiocfach aon 'foreigner' aon taobh do'n nDaingean isteach a' déunamh a chúirim sin níosa mú ach iad fhéinig. Thainig Seán na Scraige abhaile go dtí Cáit. "Dhere cad a thug indiu tú?" arsa Cáit. "Ó Cháit," ar seisean, "táimíd briste. Cuireach abhaile mé," ar seisean. "Ní bhfaghad dul aon lá eile ar Ché 'n Daingin ag oibiriú." "Má cuireach," arsa Cáit, "ní bheig éinne dho'n gclann ná go gcaillfig a' t-ucaras. "Caillfig", ar seisean. "Agus bfearra dhom-sa imeacht in am," ar seisean, "ach ní dh'fhágfai' mé an tig," ar seisean, "go 'meóic-se. Imig-se indiu," ar seisean, "a' lorg do dhéirce
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 3:56:23 PMÉireann aige 'á chur tré na chéile agus deireadh a' t-seana bhean leis go minic go gcaithfeadh sí an seomra 'fhágaint uaidh, agus ní thagadh aon t-suaineas air go dtí go dtagadh Séamus isteach, pé am do'n oidhche a thagadh sé. Ceann 'osna h-oidhcheannta 'tháinig air , do bhí mórán Éireann ' á thaidhbhreamh do, agus fé mar a thuiteadh aon nial chodlata air, bhíodh a 'greanmhaireacht ar fad air. " An diabhal , A Nóra", adubhairt sé lé 'n -a bhean ," " Go baoghalach liom go bhfuil rud éigin imthighthe ar Shéamus anocht agus táim árd ghreanmhar go bráth. Caithfidh -mé eiriúghadh im 'shuidhe". "Im 'briathar -sa féin", adubhairt Nóra ,"dá mbeadh aon chodla ort ná aon tuirse , go gcodlófá agus tá mo chroidhe scólta agat". Ní mór a' mhoill a bhí air nuair a bhraith sé an dorus 'á oscailt. "Seadh, ciad moladh lé Dia," adubhairt
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 3:54:37 PMÉireann aige 'á chur tré na chéile agus deireadh a' t-seana bhean leis go minic go gcaithfeadh sí an seomra 'fhágaint uaidh, agus ní thagadh aon t-suaineas air go dtí go dtagadh Séamus isteach, pé am do'n oidhche a thagadh sé. Ceann 'osna h-oidhcheannta 'tháinig air , do bhí mórán Éireann ' á thaidhbhreamh do, agus fé mar a thuiteadh aon nial chodlata air, bhíodh a 'greanmhaireacht ar fad air. " An diabhal , A Nóra", adubhairt sé lé 'n -a bhean ," " Go baoghalach liom go bhfuil rud éigin imthighthe ar Shéamus anocht agus táim árd ghreanmhar go bráth. Caithfidh -mé eiriúghadh im 'shuidhe". "Im 'briathar -sa féin", adubhairt Nóra ,"dá mbeadh aon chodla ort ná aon tuirse , go gcodlófá agus tá mo chroidhe scólta agat". Ní mór a' mhoill a bhí air nuair a bhraith sé an dorus 'á oscailt. "Seadh, ciad moladh lé Dia," adubhairt 2
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 3:42:10 PMDo bhí fear de Mhuintir Shéaghdha - do chomhnuigh sé ar an Áthán Buídhe. Ní raibh aige ach aon mhac amháin agus 'sé an ainm a bhí air , Séamus. Do bhíodh Séamus ag iasgach agus is dócha mhór liom , nuair ná raibh age 'n-a mháthair agus 'athair ach é. Go raibh árd -chion aca air, agus mhór mhór age'n athair. Aon oidhche bhídís ag iasgach , ní bhíodh suidhe suainis age'n athair agus nuair a théidheadh sé a chodhla , ní mór a 'codla a dhineadh sé agus do bhíodh mórán
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 3:06:50 PMDo bhí duine bocht ar a' Sgrag(1) fudó é fhéinig agus a bhean agus h-ochtar muirir air agus do bhíoch sé ag oibiriú ansa Daingean ar árthaí a' cuir bulthasc[='ballast'] isteach únta agus a' folamhú 'cargo' agus é fághailt an áirithe sin sa tseachtain ó bhliain go bliai go dtí (1) I mBaile na Buaile i bPar An Daingin.
- duine anaithnid11/10/2026 2:10:11 PMO' Kate with Gods almighty help We'll set old Ireland free IV Then place my good scian in its shield Soon may its glittering seen Be stained with the blood of three who shamed our holy green. One lies a scóir perhaps no more You'll see spío geal mo crorde For I'm away to Sliab na mban To make old Ireland free.
- duine anaithnid11/10/2026 2:10:10 PMO' Kate with Gods almighty help We'll set old Ireland free IV Then place my good scian in its shield Soon may its glittering seen Be stained with the blood of three who shamed our holy green. One lies a scóir perhaps no more You'll see spío geal mo crorde For I'm away to Sliab na mban To make old Ireland free.
- duine anaithnid11/10/2026 1:58:17 PMChorus:- For some the old handle blade but the ridfle brown give me For I'm away to sliab na mban To set old Ireland free. II The boys from old Tipperary town Are tremping new thro' Cahin & pad M'Guire & Seán Ó Duíbir They surely too are these. And big Ned Casey of from Grange O Kate you soon will see On spite of all those Saxon laws We'll make old Ireland free. Chorus:- III The boys of rebel Cork why Kate They are camped beside Clonmel The Limerick boys are on the field prepared for what & shell. And Wexfords best are on the road Led in by Seán McGuire
- duine anaithnid11/10/2026 1:52:02 PMKate hand me down my cóta mór for the wind blows cold & thrill & angry blows the winter blast Across the brown base hill. No more I'll wait for Tom M'Grath No beggard I will be While beasts & lands one wanted kate To make old Ireland free.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 1:18:25 PMLóthair. Chloisinn é 'á rádh leis go raibh ceann aca ag sean duine a bhí ar a' mbaile , de Mhuintir Dhonnchadha(liathróid mór iarainn) agus go mbíodh sé 'á chaitheamh mar "ceaist"age buachaillí an bhaile. D'fhéadfadh sé bheith ar fuaid an bhaile fós. Tadhg Ó Murchadha.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 1:15:00 PMsa bhád agus d'fhág sé an Segersúnach gan bad , agus siné mo scéal-sa agus má tá bréag ann bíodh. Ag m'uncail , Diarmuid Murartí a bhíodh an scéal so. Bhí sé 67 nó 68 bliadna nuair a cailleadh é tímpall lé deich mbliadna ó shoin. Nóta:- Is deabharthach gur le línn aimsire "Paul Jones" a thuit sé seo mar eachtra amach, mar go bhfuil sé i mbéaloideas na ndaoine go mbíodh a thaisteal súd ar fuaid an chósta so go minic nuair a bhíodh sé ar thóir loingeas an t-Sasnaig. Is minic a chloisinn féin mar eachtra ag m'athair gur locáil sé árthach leis an Sasnach isteach Bágh Bhaile Na Scealg, fé bhun an Rinnín, agus go bhfuarathas cuid desna pléaraibh a chaith sé leis , ar mhullach Cúm A 'Chisde agus tímpal an
- duine anaithnid11/10/2026 1:05:05 PMollamhaitheas dá'r fheabhas." " Cuir bhuait do chuid aignis agus do lath-scéalacha", dubhairt Whitwold, "ach cuir amach é! ". Do bhí eagla a dhóithin ar a 'Segersúnach roime Whitwold mar bhí' os aige go maith nárbh aon ana bhuachaill é agus do thug sé dho an t-airgead. "Seo 'nois ,"adubhairt Whitwold , "tabhair leat aníos as a 'mbád do chriú. Táim-se chun a 'bád agus a 'méid atá innti 'bhreith ó dheas go dtí an C'reán." "Is iagórtach an scéal é sin ", dubhairt a 'Segersúnach . Is mó alluis sillte againn-ne ó imthígheamair indé." "Is cuma liom-sa ", dubhairt Whitwold, "dtaobh bhúr gcuid alluis agus ná tabhair a theille aignis dom." Do tháinig Muintir Néill ar a'bhfaill agus chuaidh Whitwold agus ceathrar nó cúigear d'á shaighdiúirí sa bhád agus bheir sé leis ó dheas go buan a' C'reáin í agus d'fhollamhuig sé theas ara shocracht í agus do bhuail sé teine
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 12:12:13 PMbainn a' cnoc amach fiach a' bhfiadfá breith bhuaidh". Do scíl a' Segersúnach lasmuic siar d'oileán an bád agus do thug sé aníos í a ngCuas na Gamhan. "Fanaidh-se ar a' mbad anois", dubhairt a' Segersúnach ,"agus raghadh-sa ar bharra na faille, fiach a bhfeicfinn bhuaim a n-ao'bhall soir iad". Do bhí a shaighdiúiridhthe ag Whitwold scairidhthe a ngach áit as súd siar go Bólus agus chómh luath is fuaidh a ' Segersúnach ar bharra na faille , do ghreamuig saighdiúir é. Ní raibh cead teithte ná tormais aige ach seasamh mar a raibh sé chun do dtáinig Whitwold agus do dhírig Whitwold 'á cheistiúghadh go cruaidh . Do 'nis a' Segersúnach do, focal ar fhocal mar a bhí. " Seadh 'nois "adubhairt Whitwold,"níor leog a 'captaén follamh tu gan airgead". "Níor thug sé airgead ná ór dóm-sa ", dubhairt a 'Segersúnach, "ach do thug sé ualach a 'bháid dom dosna h-aon
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 12:00:31 PMSegersúnach , ná go ndianfad go macánta." "Anois", adubhairt sé leis a 'Segersúnach, "ná h-imthigh go bhfeicfir an bhean istig fé theine". Do bhuail sé ceathair nó cúig de bharaillí tarraig[ar bórd uirthi] agus do bhuail sé fé theine í. "Seadh 'nois", adubhairt sé leis a 'Segersúnach, "téidhir id' bhád agus mo shlán is mo b''nacht agaibh." " Thug a 'Segersúnach agus a chriú a slán agus a mb'nacht do, agus ghluais sé air ab bágh indeas agus nuair a bhí sé a 'dianamh aníos ar Ché Bhaile 'n Sceilg, thug sé fé ndeara na daoine ar a 'dtráig. "Sidé istig Whitwold ", adubhairt an Segersúnach , "agus is suarach a bheidh 'e bhárr 'bhfuil sa bhad againn -ne, agus ní h-é sin is measa dúinn , ach biarfaidh sé bhuainn an t-airgead". "Scíl siar a 'bád", dubhairt Seán Ó Néill,, "go Cuas na Gamhan , agus nuair a leandealfaimíd i gCuas na nGamhan,
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 12:00:07 PMA Story Many years ago a funeral of fairies came from some fort in the parish of Cloone. The party crossed Graffy hill and they continued to march on the "Fenagh road" until they came to Fenagh. When the procession reached the burial ground at Fenagh the last of the procession was only Cloone side of Graffy hill. The procession was four miles long. On their way to Fenagh they met a man and he said "God Speed Ye" and he got past them safely. When they were passing by a corn mill which was situated near the place where Pat Tiernan is living, a man named Sean Gasta was drying oats in the kiln and he stood looking at them without a word. They wanted to give him a fright and to put him from looking at them, so they laid down their
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 11:48:20 AMBa gheárr gur sádhadh bád agus a' tarna bád agus a'tríomhú bád , i slíghe is nár fhan bád beag ná mór i gCúm A' t-Sleamhacáin nár chuaidh amach go dtí an t-árthach. "Seadh 'nois a bhuachaillí", dubhairt a 'captaén "ná fágaidh aonní dhá bhfiafadh sibh a bhreith libh, beag ná mór , maith ná olc [bhúr ndiaidh ar an árthach]. Táim-se chuin teine a chuir innti sin , mar ní h-agaibh -se a bheadh sí ach age Whitwold, agus ní thabharfad-sa mar shásamh do í bheith aige". Do fuaidh a 'Segersúnach ar bórd chuige agus a 'triúr do Mhuintir Néill. Do bhí stracadh agus stolladh tímpal ar an árthach go rabhthas chun na teine a thabairt di. "Seadh 'nois, "adubhairt a 'captaén leis a' Segersúnach ,"tabharfaidh mé roinnt bheag airgid duit agus tá súil agam go roinnfadh tú ar a 'gcriú é". "Ná bíodh eagla ort" adubhairt a'
- gnáthbhall (stair)11/10/2026 11:39:35 AMA Story One night about nineteen or twenty years ago three young men were coming from a dance and about half a mile from Foxfield chapel they met a priest dressed in the clothes he dresses in when he is saying mass running towards the chapel. They became frightened and they never stopped running till they came home and from that day to this neither of the three men ever went outside the house after sunset. When they came home the three went to the same house and and the one who lived in the house lit a candle to get something for them to eat and when one of them saw the light he fainted and it was over four months before he was able to go out by himself.
- duine anaithnid11/10/2026 11:33:14 AMaon eagla do bheith orrtha. Tá morán Éireann do stuif mhaith errthi seo fós, agus d'fhágfainn-se annso í -bheadh a'bhliadhain fada aca chun bheith'á follamhú,ach ní h-aca bheadh sí ach age Whitwold agus cuirfeadh-sa Whitwold b'nisciún léi. Tabharfaidh-mé uair a 'chloig nó dhó dóibh chun í 'fhollamhúghadh". Do dhin a' Segersúnach rud air, agus nuair a chuaidh a ' Segersúnach isteach i gCúm A' t-Sleamhacháin , ní raibh bean ná fear ná go raibh scian [2] 'na gcroidhe t'réis na bpléar. "Anois, adubhairt a' Segersúnach, "dinidh imsníomh ", leis na buachaillí,"agus sáidhidh amach na báid. Tá an captaén an árthaigh amuic a 'fireach libh". Do bhí fonn is faitchíos orrtha. "Ní gádh dhíbh ", adubhairt a 'Segersúnach, "aon eagla [a bheith orraibh] "Ní chun aon díogbhála dhíbh do chur sé mise fé bhúr ndáin chun teacht amach." 2 Scian... sceón
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 11:06:28 AMsaighdiúra aistig ar cliathán a 'chnuic". "Scíl amach a' bád mar sin ", adubhairt a' márnéalach, "go gcuirfeam a 'scéal a n-úmhail do'n chaptaén". Do scíl a' Segersúnach amach a' bád go dtí an t-árthach agus d'fhiafraig a' captaén de cad d'fhíll é "Táim 'á dhianamh amach ", adubhairt a 'Segersúnach go bhfuil Whitwold Buitléar agus a chamthaí saighdiúirí istig ar thaobh Chúm A' t-Sleamhacháin". "Tar ar bórd chúgham go tapaidh", adubhairt a 'captaén "agus mbé go gcuirfinn-se an ruaigairt air". D'éirigh sé amach beart sa bhág agus do chaith sé cúpla round nó trí do dhruím a 'chnuic ó dheas. "Seadh 'nois", adubhairt sé leis a'Segersúnach"mbé go mbainfeadh sé an Coirreán amach", Din na h-aon imsníomh anois", dubhairt sé leis a'Segersúnach agus téidhir isteach ar a 'dtír agus abair leis na buachaillí na baid a shádh amach agus
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:54:08 AMagus do shiúbhluig a' captaén go h-aon ruaine dhi. "Seadh 'nois" adubhairt sé leis a' Segersúnach "líon do bhád dosna h-aon ollamhaitheas a cheapann tú is fearr , tú féin agus do chriú, agus níl breis airgid fágaidhthe aca errthi", dubhairt a 'captaén "ach 'n-a dhiaidh san, d'fhágadar ádhbhairín". Nuair a bhí an bád lán ag an Segersúnach , "doimhinig go maith anois í", adubhairt captaén an árthaig. "Téidhir isteach lé cois bheirt aca so." D'imthigh a' Segersúnach agus bád a' chaptaén aige, agus nuair a bhíodar tamall isteach, to thug a 'Segersúnach fé ndeara na daoine go léir istig ar chliathán a' chur agus dhin sé amach gur saighdiúiridhthe iad, "Is dóigh liom ", adubhairt sé leis a 'dá mhárnéalach, "ná fuil aon ghnó ar a'dtír againn. "Ca'n-a thaobh ?, adubhairt duine dosna márnéalaig. "Tá Whitwold Buitléar agus a chamthaí
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:41:25 AMlinn teacht suas léi. " Seadh 'nois ", dubhairt a 'captaén "téidhre síos id ' bhád agus fanfaid siad so ar an árthach lém' chois-se agus má 'sí tá ann, tabharfadh -mé cargo dhuit is fearr ná an dair" Do scíl sé suas an t-árthach a mbun Chúm A' t-Sleamhacháin agus do chonnaic sé bhuaidh suas í , a bhfad isteach sa talamh. "Isí tá ann go maith ", dubhairt a' captaén, "ach tá an criú teithte dhi, agus is dócha , pé méad airgid a bhí errthi beirtha aca leó." " Seo 'nois ", adubhairt sé leis a' Segersúnach "tar chugham ar bórd. Téidhidh -se síos anois , a bhuachaillí", adubhairt sé"" sa bhád agus cuiridh an dair sa' pholl". Do dhineadar rud air. "Seadh 'nois ", adubhairt sé leis na márnéalaigh,"ísligh dhá cheann 'osna baid go ragham suas chúichi". Do dhineadar go tapaidh agus ní raibh aon fhear ar bórd errthi, rómpa
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 10:06:39 AMBhí fear bocht thiar i ndún chuinn fado shoin is do bhí lán tighe de mhuirear air is gan puinn aige le tabhairt le nithe dhóibh mara bhfaigdis plaidi nó bairnig. Ní raibh luid den éadach féin ortha ach giobail. Seadh bhí an nodlaig a déanamh air is gan aon trúil le haon fhoírthint is n'feadair sé ead ba mhaith dho a dheanamh. Aon lá amháin do tairrig sé amach a chapaillín bán is a shrathar fhada is d'imigh sé air síos amach chún contae luimnigh. Do caradh isteach i dtig lá é is ní raibh istigh riomis ach beann. Do bheannuigheadar fhein don a chéile. "Cad as go dtáingír anios," ars an bhean. "Do thánga ós na flaithis anios," ars an fear "Ó a chroidhe deoil," ars an bhean. Mhaise
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 9:50:46 AMOnce upon a time, there lived a great king who had these cows. One day he called the sons around him and said, "whichever of you bring me the nicest bird I will give him my palace and dominions." The three sons started off to see which of them would get the nicest bird. They travelled until they came to a cross-roads. The two elder brothers went, one to the right and one to the left. The younger one, "Jack" started up a narrow path which led to a forest. He travelled through this for many fays until at last he came in sight of a great mansion. After a while, he arrived at the gate and went up to the door and knocked. The opnened and he was greeted with the words, "you are welcome, Jack,
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 9:46:35 AMThere is a story told in the neighborhood, of how Prince Connla son of great King Conn the Hundred Fighter was carried off by a fairy from the western shore in a crystal boat to Moy-Mell. This story is about a thousand years old. One day as the store relates while the King and Connla and many nobles were standing on
- duine anaithnid11/10/2026 8:51:28 AMBhí fear bocht thiar i ndún chuinn fado shion is do bhí lán tighe de mhuirear air is gan puinn aige le tabhairt le nithe dhóibh mara bhfaigdis plaidi nó bairnig. Ní raibh luid den éadach féin ortha ach giobail. Seadh bhí an nodlaig a déanamh air is gan aon trúil le haon fhoírthint is n'feadair sé ead ba mhaith dho a dheanamh. Aon lá amháin do tairrig sé amach a chapaillín bán is a shrathar fhada is d'imigh sé air síos amach chún contae luimnigh. Do caradh isteach i dtig lá é is ní raibh istigh riomis ach beann. Do bheannuigheadar fhein don a chéile. "Cad as go dtáingír anios," ars an bhean. "Do thánga ós na flaithis anios," ars an fear "Ó a chroidhe deoil," ars an bhean. Mhaise
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:40:27 AMort a cuir ag feaduighail san spéir"! "Cé is feárr leat arsa an fathach "ag gabháil de sgeana géara a mbárr easnachaibh, na dul ag carraidhuigheacht ar leacrachaibh dearga. "Is feárr liom a dhul ag carraidheacht ar leacrachaibh mar is é a chleacht mé a gchúirt m'athara agus mo máthara féin"! arsa mac an ríogh. Rugadar dhá ghreim chaola chruaidhe ar a chéile; rinneadar bogán d'en chruadhán agus cruadhán d'en bhogan gur thairnigheadar toibreacha fíor-uisge trí mhullach na gcairrgeacha aníos lé neart carraidheachta agus cónraic. Do chonnaic mac Ríogh Éirinn nach raibh fear a shínte na a chaointe aige, agus thug sé fásgadh d'en fathach agus cuir go dtí na glúine é, an dhara fásgadh go dtí básta a bhríste, agus an tríomhadh fásgadh go dtí dhá mheáll a dhá bhrághad é. "Fód glas ar do mhuineál a fhathaigh"
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:31:17 AMSagart a theangaigh ar Thadht Gaolach lá agus d'fhiarfaig sé de cathaoin a bheadh cainnt ag an bhfeach Dubh:- Seo mar a dubhairt Tadhg leis: "Nuair a shnámhfaidh an t-Stúir ar an Moing Nuair a thiocfaidh an Fhrainnc thar muir Nuair a chaillfidh na sagairt an crainnt 'Seadh a thiocfaidh a chainnt don bfiach dubh."
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:29:02 AMAgus baillín go ndéanhaimís tuille 'ca. Óró roudilum seana-bhean. Bainne na ngabhar is é cnagarraig.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:27:45 AMD'eirigheas ar maidin Dé Luain Agus do ghabhas ó thuaidh chun Céim Carraige Thuiteas ar meisge go muar Is ba dhóbair gur luadhadh liom an Lan'lady Óró roudilum seana-bhean Bainne na nGabhar is é cnagarnaig Dhéanhainn - se trucaill is céachta Agus leabaigín néata chun luighte innti Cliabhán chun leinbh a bhréaga
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:24:28 AMSlán agat a Mhuire Slán agat a Íosa Slán agat a chrois gur céasadh Críost ort, Is cumaraí mh' anam ort go bhfillead arís ort.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:23:22 AMBuail mo lámh ar shlabhra mh' anama Go bhféachad suas ar Mhac na Bantharlan Mar is Sé féin is feárr a cheannuig sinn.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:21:47 AMDé bheatha an Domhnaig tar éis na seachtmaine Corruig mo chos go moch chun Aifrinn Bain as mo chroidhe na smaointe malluighthe Cuir im' béal na bréithre beannuighthe
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:19:01 AMNuair a bhi bóthar a' Chuma á dhéanamh bhí saoir ag obair ann a' déanamh céidheanna. Saor a beadh Séamus agus chuaidh se go dtí an stíobhard a' lorg oibre, agus seo mar a dubhairt sé:- "I gCumar na n-Éag mé gur casadh I gcéin ar easba an fhálthais. Am' sheasamh go faon cois taobh an fhalla. Cé gur leamh le 'na radh me." "Ní leamh in ao' chor" adubhairt an stíobhard, "Luig isteach ag obair.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:12:55 AM1. Clooncoose North - Under this heading are embraced Clooncoose, Cloonbilla, and Moncawhung. Clooncoose, from Cluain Cúis the Cluain of the hiding or retired places, which it evidently was; Annaghnacoille, the bog of the wind; Annaghamhera, the bog of the plain. 2.Names of families 1939 in Clooncoose North - Patrick Higgins. Thomas Flanagan. John Higgins. James Farrell. Mrs Bridget Timon. Michael Farrell. 3. The population of Clooncoose North; is 23. (a) Males... is 16. (b) Females ... 7.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:06:37 AM1. In Annaghamhera was born a Father Beirne, who laboured in Creggs. His Nephews and Nieces still live - his grand -nephew is, I think a Father Donnellan. The old farm of the Beirnes was given up. The Beirne family are, I think, in the neighbourhood of Belanagara. A John Beirne, brother to the priest I mention , was high in the Carmelites - Third [?] 2. The names of families (1939) in Annaghamhera. Patrick Kelly. 3. The population of Annaghamhera is 3. (a) Males ..3 (b) Females ..Nil
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 7:00:47 AM1. Cloonbilla - the cluain of the trees. This townland, adjoining Annaghnacoille was indeed, properly so called, as it is still rich in fallen trees: not a square perch, can be dug up in which decayed wood is not found. Names of families (1939) in the townland. Andrew Foley. Patrick McGovern. The population of Cloonbilla is 2. (a) Males ..2 (b) Females .. Nil.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:57:05 AMThe population of Brenabeg is 17. 3. (a) Males ...10. (b) Females ....7.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:56:24 AMsmall breast of land running against the larger breast of bruinne Mór. Priests 2. Very Rev. Andrew. J. Finan, son of Patrick Finan and Mary Philips, born about 1830. Studied at Summerhill, Athlone, and Maynooth. Leaving Maynooth, he went to Canada and studied there. After being ordained he visited Ireland about the year 1880 and died in Toronto 1890. Rev. Thomas John Finan, son of Dominic Finan and Martha Shryane. Nephew of Father. A. J. Finan, educated at Summerhill Sligo and Paris, ordained at Maynooth in 1905. He laboured at Elphin. Loughglynn and several places in the Diocese of Elphin. Died at Stella Maris Hospice Sligo in 1910. Names of the families 1939 in Brenabeg. Mrs Creaton. Andrew Finan. Thomas Waldron. Andrew Joe Finan. Stephen Crean.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:39:22 AM1. Cluain. Creamh Choill - The cluain of the wild garlic. The Creamh Choill is a plant which would be and is found in this townland. 2. Names of the families. 1939, in Clooncrafield. Patrick Lavin. Michael Broderick Juns. Michael Stritch. John Crean. Michael Broderick. Tom Flanagan. Martin Hester. Michael Stritch. Thomas Finn. James Noone. 3. The population of Clooncrafield is 30. (a) Males ...19. (b) Females ...11.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:34:11 AM1. Brenabeg is a small breast of land - bruinne beag- bruinne Mór adjoins, which signifies contradistinction - a
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:32:25 AMhave reduced the area from almost 200 acres to its present size. This lake was, when (the ice was a usual accompaniment of Winter, a famous rendezvous for skaters. Hurling between skaters and the "locals" who used "Mules" - sticks with nails in the ends - was a favourite game there. Many of the older generation will remember the many days and even moon light nights of enjoyment spent thereon. 2.Names of the families at present in the townland. Patrick Kenny. Patrick Hanley. Mrs. Flanagan. Patrick Ryan. John Hanley. James Hanley. Willie Hanley. Mrs Anne Harte. John Egan. The population of Drimalough is 36. (a) Males ....20. (b) Females ......16.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:31:27 AMhave reduced the area from almost 200 acres to its present size. Thu=is lake was, when (the ice was usual accompaniment of Winter, a famous rendezvous for skaters. Hurling between skaters and the "locals" who used "Mules" - sticks with nails in the ends - was a favourite game there. Many of the older generation will remember the many days and even moon light nights of enjoyment spent thereon. 2.Names of the families at present in the townland. Patrick Kenny. Patrick Hanley. Mrs. Flanagan. Patrick Ryan. John Hanley. James Hanley. Willie Hanley. Mrs Anne Harte. John Egan. The population of Drimalough is 36. (a) Males ....20. (b) Females ......16.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:26:20 AM1. Drimalaugh signafies the ridge of the lake - The lake from which the townland takes its name is now only a few acres in area. It fed a stream called the "Mill Stream", which worked the mill in Creglahan. Drainage and the taking of the water the mill stream to feed the pumps at Cloonalis
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:21:48 AM1 Derreen, - the little Oak-wood. The amount of bog-oak still to be found in Derreen proves that the house, "the little oak-wood", was properly applied. Names of families at present (1938) in Derreen. Thomas Freyne. Michael Farrell The population of Derreen is - 14. (a) Males....8 (b) Females ....6
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:18:09 AMEllen Fitzpatrick, in religion Sister Mary of the Seven Dolours, at the Order of Our Lady of Charity, labouring at St. Michael's Convent. Waterloo Villa, Hants: daughter of John Fitzpatrick and Nora Murphy, born about 1876; entered the order 1902. Sister Mary Ephriam, living at Saint Elizabeth's Hospital, Brighton, Mass. Boston, U.S.A. Before she entered her religious life she was Nora Dunleavy, daughter of Pat Dunleavy and Mary Lowry. She was born about 1870. At a very early period in the Catholic life of Maryland, U.S.A. two ladies from Cloonelt, sisters of James Rushe entered religion in that City. One of the ladies was living in 1936 but so feeble that her friends failed to get in touch with her. They are dimly remembered by people of eighty years. Names of the families at present in Cloonelt. Patrick Towey. Mrs Rushe. Michael Rushe. Mrs Charles Greene.
- ball sinsearach (stair)11/10/2026 6:10:01 AMA redistribution of the lands of Cloonelt by the Sandford family, over eighty years ago, until recently spoken of as the "Striping of Cloonelt" was a "landmark" in local history. Nuns 3. Sister Wenceslaus of Sacred Heart Home Roscommon. Order of Sister of Mercy - Annie Flynn, daughter of Patrick Flynn and Anne Green, born 1880, joined the Order at Sligo in 1900. Sister M. Stephen, of the Franciscan Order labouring at the Franciscan Order, labouring at St Joseph's Convent, Camden, New Jersey. Catherine, daughter of Bernard Flynn and Margaret Commons, born in 1912: entered her religious life in 1929 at St Anthony's Convent, Syracuse, New York. Margaret Mary Flynn, daughter of same parents, born in 1917: joined the Mercy Order in St Patrick's Sligo in 1935. in religion Sister. M. Leo. Both are nieces of Sister Wenceslaus.
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 11:16:27 PMtowards DEGGAN BRIDGE, on their way home they saw the same woman standing at the bridge. My father said to Martin: "This is the same woman, and she is going to kill either of the two of us this night." They passed on quietly, and she didn't interfere with them. But the very next night my UNCLE was drowned in a SHOUGH of water a few perches from the bridge. And it was thought it was this woman killed him.
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 11:13:09 PMThey came up the town to see if they could get in anywhere to get a drink to cure them. When they came up as far as the Market Square they saw a woman standing in the Square. And says Martin: "That must be Bridget coming to look for me. I'll go over and have a chat with her." My father stood where he was, and Martin who thought it was his wife was in it, went over toward the woman and said: "Good night, Bridget." The woman had her back to him, and as soon as he spoke she turned round and blew a puff of wind from her mounth into his face. And when he saw her face it was like a lump of lead. He dropped in a faint on the street, and it was almost ten minutes before he "came to." The woman walked slowly away, and they couldn't tell where she went to. But that wasn't the last of her. When they came
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 11:07:04 PMCounty: Cavan Barony: Clankee Parish: Enniskeen (Kingscourt) Date recorded: 1st December 1941 Informant: Terence Tinlay Age: 48 Occupation: Farmer Townland: Cornamah Native of: the district District: Kingscourt Writer: P. J. Gaynor Address: Bailieboro', Co. Cavan One night my father and a man named James Martin, a neighbour of his own, were in Kingscourt, and the two of them were arrested for being drunk. The were let out of the Barracks in the small hours of the morning, and
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:44:42 PMbliain ar a’ mbeirt eile a theacht thríd, mar ní bhfuaireadar mórán de ach a’ beagán. Agus phós an cailín beag agus mac an fheilméara. Chathadar saol súch sách, agus an t-am deireannach a bhí mise a’ caint leóthab bu spóirtiúil an lánúin iad agus bu gruídhiúil. Bhí siad geanúil cóir fial fairsing. Agus dhiún blas a fuair mé uathab ina dhia’ sin ach stocaí bainne reamhair, bróga páipéir. Chath mé leóthab iad. Báthú iad-san agus tháinic mise. Dhiún sgéal ná sguaine fuair mé le sé mhí uathab, agus más bréag annsin é ní mise chúm é, agus más peaca atá ánn Dia gá réiteach. Ach Beannacht dílis Dé agus na h-Eaglaise le h-anam na Marú. Ach gur as Áill na Brún mé héin
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:44:29 PMabhaile i n-éineacht leóthab, agus shiúil sí go dtí an feilméara agus d’fhiarthui sí gon fheilméara go téard a thiúrat sé gon t-é leigheasfach a mhac. Dúirt a’ feilméara aoin ní gá ru ’gól leis faoi n-a chumhachta, gá mb’fhiú é, go mbrúnnfat sé ar fhear nó ar bhean é bhí i n-ánn é leigheas. "Céard a thiúrhá dhom-sa," adeir a’ cailín beag, adeir sí, "gá leigheasainn héin é?" "Muise tiúrha mé," adeir sé, "ar fiú mé dhuit," adeir sé, "air," adeir sé, "agus é héin mar fhear." "Muise, má fhághaim," adeir sí, "tá mise i n-ánn é leigheas." "Leigheas é," adeir a fear, adeir sé, "agus béidh sé agat," adeir sé, "agus a bhfuil faoi mo chumhacht," adeir sé, "a gól liom." "Dianha sin," adeir a’ cailín beag. Ní dheárna sí ach lâmh a chur ins a’ naipcín, agus an t-rán a thóirt as, agus thug sí dhá chuide gon rán gon fhear a bhí sí héin ag ul a’ pósa, agus chuir sí chaon fhear gon bheirt eile _ _ _ _ _ _ Agus ar a’ bpoinnte boise chuir sí ina bhéal é agus d’ith sé é, d’eiri sé cho math agus bhí sé aríú, agus thóig sé
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:44:16 PMtrí rúinne gon rán ar an ourlár, agus nuair a chath bhuaileadar amach; agus ní dheárna an cailín beag ach a lâmh a chur amach ón bhfraoch agus breith ar na trí rúinne ráin agus é chur i mbínn a naipcín. Agus nuair a chuir cheangail sí é. Bhailíodar leóthab agus nuair a bhaili níor cholla an cailín beag go dtáinic a’ lá geal. Nuair a tháinic an lá geal isteach níor lig an faitíos di eirí. Bhí na triúr fear básuíthe, ach go ru an anáil íonn- tab, ar a’ taltha. Bhí sé i n-ám bricfeásta nuair a d’eiri an cailín beag, agus shiúil sí amach. Agus ní i bhfad nó go bhfaca sí na mrá eile a’ teacht, agus d’fhógair sí go h-íseal agus go hárd orthab go ru na triúr maortha cáillte ins a’ mbráca. Agus d’ínnsi sí dhób go cén bealach ar cuiriú un báis iad. Chua sgéal amach go dtí á n-a muíntir go ru siad básuíthe ins a’ mbráca ar a’ gcroc agus an feilméara - a mhac - annsin, go mbu dh é an máistir orthab é, ní ru mac ná iníon aríú aige ach é, agus é in’ fhear an- bhreá; agus nuair a chuala sé go ru sé básuíthe is beag nár thit a’ t-anam as héin. Gho daoiní gá n-iarra agus tugú abhaile iad, agus bhí an anáil íonntab. Agus tháinic a’ cailín beag í héin
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:44:00 PMteallach, agus ní dhianfach muid é sin," adeir sí, "gá n-ínnsígheach ceachtar acab aon sgéal; ach go bhruíon agus nár innis aon fhear acab sgéal gon cheánn eile nuair a d’iarradar ’ínnsean tá cead a’inn gach ’a dtogró muid g’fhuil a bhaint astab. Fuair sí meas mhór mhíllteach agus bhain sí trí phláta fola as achaon fhear gon triúr, agus nuair a bhain gho sí ’fuint ráin min-choirce astab. Rec. 55. Nuair bhí an t-arán fuinte chuir sí síos í. Bhí siad a’ bruith agus a’ fuine nó go ru neart cácaí min-choirce dianta acab. Agus nuair a bhí sin dianta acab bhí siad ré le dhul amach. "Ní eireó ceachtar go na fir seo anois," adeir bean a bhí ánn, "go deó na díle arís." "Ní eireó," adeir bean eile. "Ní eireó," adeir a’ tríú bean, adeir sí - bean dui a bhí ánn, "nuair nach bhfuídís trí rúinne gon rán seo, le cuir ina mbéal, agus gá bhfách ní fhanfach blas orthab gár chruthui Dia aríú - bhí siad cho math agus bhí siad aríú; ach go mbeidís cineál lag go ceánnn tam- aill ina dhia’, ach gá mbeach héin thiocaidís as." Agus ar a dhul amach go bhean du a bhí ann chath sí
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:43:47 PM"agus bhí sí héin go math ’n-a dhia’, míle buíochas le Dia. Rug Muire Mac agus bhí sí héin go math ’n-a dhia’, míle buíochas le Dia. Rug Muire Mac agus bhí sí héin go math n-a dhia’, míle buíochas le Dia. Sin é mo sgéal," adeir sí, "dhom péin agus go mo laoighdín." I gcíonn tamall ina dhia’, d’airi sí torann mór a’ teacht, agus ní i bhfad nó go dtáinic fear agus bean isteach, agus ní i bhfad nó go dtáinic fear agus bean eile isteach, agus ní i bhfad nó go dtáinic fear agus bean eile isteach. Ach sén sgéal é bhí siad a’ teacht isteach ó dhuine go duine go ru maol ar a’ mbráca le ’dtáinic isteach. "Féach a’ bhfuil aon deór glan istigh," adeir bean acab - bean rua a bhí ann - "dhianfadh cáca." Gho siad a’ tóruíocht agus ní ru aon deór uisge ghlan istigh. "Níl aon deór uisge," adeir an bhean sin. "Féach a’ bhfuil aon deór leamhnachta," adeir bean acab, "gan aon uisge." Ní ru aon leamhnacht istigh. "Well, mara b’fhuil," adeir a’ bhean rua, adeir sí, "dianfa mise rud dób. Bainfe mise," adeir sí, "trí phláta fola as achaon fhear," adeir sí, "gá bhfuil ar a’
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:43:31 PMd’fhaduíodar tine eile iad héin, agus shuíodar síos. Agus nuair a shuí gho fear acab ar thaobh gon teallach agus fear eile ar a’ taobh eile, agus fear eile i lár a’ teall- a. Agus bu dh éard a bhí íonntab triúr maortha agus mach feilméara - bu dh é an máistir é - bhí sé i n-éin- eacht leóthab: g’fhear bhreá óg, agus a’ bheirt fhear eile i n-éineacht leis go na fir oibre ar a bpáigh. I gcíonn tamall gon oíche, "innis sgéal," adeir fear acab leis a’ bhfear eile. "Muise, dhiún sgéal á’m," adeir sé, "agus ní ru sé go mhath ionnam," adeir sé, "ná go cheánn á’m aon sgéal a thóigeál aríú. Innis thú héin sgéal," adeir sé leis a’ bhfear a d’iarr air é. "Muise dhiún sgéal," adeir sé, "a thóig mise aríú," adeir sé, "mé héin. Innis thusa sgéal," adeir sé leis a’ tríú fear. "Muise, gon diún sgéal a thóig mise, mé héin, aríú." Ach sén sgéal é ní ru aon sgéal ag ceachtar acab ná focal, ach thiteadar ’n-a gcolla. Agus nuair a thit bhí an cailín beag ’n-a luighe faoi cheánn a’ laoigh thuas. "Muise, innseó mise sgéal," adeir sí, "dhom péin agus go mo laoighdín. Rug Muire mac," adeir sí,
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:43:18 PMagus fuair sí róipín beag agus rinne sí bruighdeán de agus chuir sí ar mhuineál an laoigh é. Nuair a chuir cheangail sí ag dorus dúinte an bhráicín é, agus bhain sí gól mhór fhraoigh agus lui sí héin isteach ins a’ bhfraoch, nuair a d’fhadui sí tine. I gcíonn tamall math gon oíche d’airi sí caint a’ teacht un a’ tí. Bhuail faitíos í agus ní rabh fhios aici cé bhí a’ teacht, agus suas léithi agus rith sí i bhfalach faoin bhfraoch ag ceánn a’ laoigh. Ní i bhfad nó go dtáinic triúr fear isteach agus iad fliuch báidhte dríobáilte, le puiteach agus le fliuchán agus le lathach. "Níl aon nduine san áit seo," adeir fear acab, nuair nach bhfaca sé aon bhean istigh. "Níl," adeir fear eile. "Muise, ní fhéataidís a bheith i bhfad ó bhaile," adeir a’ tríú fear, "agus a’ tine atá faduíthe annseo: níl sé i bhfad ó faduighiú í; agus chathfat sé go bhfuil na mrá amuich i n-áit eicíneacht." "Má tá," adúirt a’ fear eile, "is geárr go mbéidh siad isteach." Ach shuíodar síos, agus ní ru aon bhean a’ teacht go ru an tine caithte. Bhí go math. Bhí an t-am gá chatha, agus
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:43:05 PMle sgata mór ban, agus ghodar abhaile - dúirt na mrá óga go dtiúraidís héin an bainne abhaile uilig an lá seo, agus dúradar leis a’ gcailín beag fanacht sa mbráca go dtiocadh siad héin ar ais, trathnúna. Bhí an lá gá chatha, agus ghodar abhaile agus d’fhan an cailín beag amuich i mbealach (?) a’ bhráca agus na mbeith- íoch. Agus dhúin an lá - tháinic sé doracha le báisteach agus le ceó, agus níor léir g’aoin fhear ná g’aon bhean a’ lá, bhí an lá cho dui sin, ag ceó agus ag báisteach. Bhí go math. Bhí an t-am gá chatha, go ru an lá bun- áite thart, agus ní ru na mrá a tháinic abaile, ní ru siad i n-ánn a dhul amach un a’ bhráca. Agus bhí an-ímrí go deó acab gon chailín beag a d’fhágadar sa mbráca. Ach sén sgéal é bhí an ceó chó mór agus ná ru siad i n-ánn aon bhealach a dhiana, agus gur úradar nach bhféataidís a dhul ánn, férbrí rud a dhianhat sí, go gcathfaidís fanacht ag abaile. D’fhan, go dtáinic an oíche. Agus nuair a tháinic an oíche bhí laoighdín beag le na beithí amuich ar a’ gcroc, agus nuair a bhí an oíche ánn dúirt a’ cailín beag go mbu mhór a’ chuideachta dhi an laogh thóirt isteach i n-éineacht léithi sa mbráca. Agus thug sí isteach é
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:42:51 PMSgéal faoi Chailín a bhí ar Buaile Rec. 54B. Sa tseanaimsir annseo i nÉirinn fadó - agus ní an-achar bliantaí ó bhí sé ar bun - sén áit a mbíoch mrá óga Chonamara amuich ar buailte ar a’ sliabh (slíú) tóirt aire go bheithí; agus d’fhanaidís ánn ó mhaidin Dé Luain go dtí san oíche Dé Sathairn, agus thigidís abhaile achuile lá le bainne na mbeithíoch; a’ tóirt aire go na beithí amuich ar a’ gcroc. Bhí go math. Bhí cailín beag an-óg i n-éineacht
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:39:39 PM....in the old schools, and the reason why it was so called was, if a person finished school when he came to fourth class, he was usually a dunce, but if he got past the fourth, he was considered a good scholar.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:32:54 PM....in a house it is considered a sign of good luck.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:31:29 PM.... Jack-daws enter a house. A frog is also unlucky, and a bat.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:27:52 PM......it is a sign that they will hear of some misfortune.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 10:25:13 PMto the shtable wit the ould car-man, an' he stharted to count the money, an' he found that the sum in the bag was bigger that he ever expected it to be. The greed came over him when he saw that, an' insthead o dividin' the money honeshtly between himsel, an' the car-man he shtarted to take a five pound note himsel for every pound note, that he'd give the car-man. The car-man's lot amounted to some thousands o' pounds an' o' courche, the bosse's was maybe five times bigger than that, an' both o' them went their ways very pleashed wit their good fortunes. The boss stharted life on the new, made a great show off of his riches an' in a few months time(God bless the hearers) He cut his throat. The ould car-man took good lodgins in a respectable house is he thought, an' drank plenty o' his money an' lived comfortably, (an' o'courche uncomfortable too betimes, when he had gorged himsel with too much atin' an dhrinkin') an' the wind up o' him was that he got sick, an' he was such a nuisance in the house is that they put him out to the stable, an' there he died, just the same is any bashte that ever died, an' there was less grief after him, than if he was awan, for the people war gainin' be his demise
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:58:55 PMThere is ashtory tould in this disthrict about an ould car-man who was employed be certain people who lived a good disthance from here,(I won't say when or where they lived now, because it ishtnt right to give people's names especially when fot yar talkin' about ishtn't very creditable to them.) an' he ushed to drive the car for them to Boyle an' Shligo on certain days. He was comin' from Boyle wan Saturday evenin' anyways when fot aught he come across, losht on the road, but a bag o' money, that some ould landlord or pershon like that had losht on his way to the bank with. He got down off the car, an' put the bag under the rug on it, an' kep it there until he got home, then he hid it in the shtable an' left it there until the nexht mornin. The men who had him employed war just goin' out to Mass, when he came is far is wan o' them, an' sez he "Don't go to Mass today, an' I'll pay ye wall if ye stay at home. Then he tould him how he found the money losht, an' how he thought there was a big amount in it, but that bein ignorant himsel he washtnt able to count it. The Boss o' courche when he heard that; was very tempted indeed, an' he consented to sthay. He went out
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:06:34 PMfot they wouldn't if a cow died on them. The waked him an buried him, is chapely is they could, an kep' fot ever was left over o' his money which was no small sum. There was a reward out be this time, for anywan who gave any information about the money, but the people who knew anything about it hadn't the heart to part wit their information. The money brought no luck at anyrate for no matter who they war that came in for it, they aither died or was killed, or some misfortune happened to them.
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:52:57 PMThere is one thing I want to tell you about pulling on a poultice on a horse. If you are putting it on the leg you should never tie it on too tight, for if you did, the blood wouldn't be able to get down to the foot. The way that I'd put a poultice on the leg is as good a way as any. I'd cut the "food" off an old stocking, and pull it in over the hoof and pull it up to the
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:50:49 PMThere are cures for that, but you won't be told what they are.
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:50:21 PMA useful dose to give him would be an ounce of powdered Catechu, two drachms of Cascarilla Bark, an ounce of Alum, and as much Trestle and Liquorice powder as would make a ball. Give him a ball of that twice and day till he gets well.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 8:50:10 PMJ Townsend French who was Lord Lansdownes agent had the reputation of being the worst in Ireland. However he may have got the very bad name from the famous Lugacurran evictions his deeds in the vicinity of Kenmare werent any worse than the other agents in Kerry. Much blame is attached to him for encouraging and carrying out the imegration of the people of Glendalough and South Dunkerron in the years after the famine. But when everything is taken into consideration
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 8:45:48 PMdubhairt sí. "Ní bhei' tú 'nois ná go deó 'ci," arsan máthair. Thóg sí ó scoil í agus chuir sí 'steach i gconbhint mná riaghalta í agus do dh'fhan sí 'stig ansa chonbhint go ndineach ceann di agus do dh'fhan sí ann nú go raibh sí críona caithte lia agus sin a' bhfuil agam-sa dho. N' fheadar ní chuíním ar cé bhuaig go bhfoghluimíos é.
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:43:19 PMmelt the two together, and you put in half a drachm of powdered cantharides and stir it through the mixture when it is getting cool. Put it on as hot as the animal would be able to bear. Cover it over with pieces of tow. They will stick to it and keep it in its place. If you haven't any pitch you can use resin instead. Either will do. Some people, before they put on this plaster, rub over the part with two ounces of Canada Balsam - This is the pure Turpentine - and a half ounce of Arnica leaves. The two are melted and mixed with some spirits of Turpentine - not very much - just a little. They put on this rub lightly, and then they come on with the plaster that I'm after telling you about.
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:38:06 PMSometimes you will see a horse passing blood through his urine.
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:37:28 PMstrain is. You should give them all the rest you can. I wouldn't walk a horse till the strain was cured. If the strain comes in the back sinew you must get the black smith to put on a high-heeled shoe. The part where the strain is could be blistered or you could put on a rub. A good rub is made up from even quantities of oil and harts-horn. A real good think when you find them first is to put out a poultice of linseed oil. You should give him a change of feeding, and you should keep him idle for a fortnight or three weeks or a month or more if necessary. A yard covered with straw or a loose box would be a good place to put him till he gets well. The high-heeled shoe should be taken off when the strain is gone. There is an old remedy for a strain at the back of the sinew: - Five ounces of pitch and one ounce of yellow wax. You
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 8:37:11 PMagus do chaith agus do nig sí h-inghean ó mullach a cínn go lúidín a coise agus do nig sí an bhó i ndeabhaig na h-inghíne agus ní dh' fhan aon rud ar a' mbó agus nuair a chuai' sí ar scoile ar maidin Dé h-Aoíne do bhí bean a' leasa suite 'náirde róimpi. "Deacha is diúlta," arsa bean a' leasa, "ar bhean do mhúinte agus dá mbéurfach a' diabhal do mháthair leis," ar sise, "bei' tú agam-sa lá 's sia ná 'n lá 'ndiu. Peoca mac nú inghean a bheig agat tréis pósa dhuit," ar sise, "sin a' mbeig do mhaoill ort chuin a bheith agam-sa. Ní labhair 'nghean na baintrí aon fhucal chúiche ach a' méid sin agus do chuai' sí ar scoil agus do tháini' sí 'bhaile agus do nis sí dho na máthair cad
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 8:22:08 PMDo dh'imi' sí uirthe agus do tháini' sì bhaile agus nuair a tháini' sí bhaile 'ní bhlais sí ao' ghreim dá cuid 'ráin ar feag na cheithre lá. "D'fhiafhruís di mar gheall ar a' mbó?" arsan mháthair. "Do dh'fhiafhruíos," ar sise. "Cad dubhairt sí leat?" ar sise. "Dubhairt sí liom," ar sise, "corcán uisge bhuig a chur ar a' dteine agus éudach ola dh'fhághailt agus a bhó a ní' 'níos as a gcorcán ó bharra h-adhairce go ladhar a coise. "Maith a' cailín maith," arsan mháthair. "Caith dhíot do chuid éuduig anois," arsan mháthair. Nuair a bhí corcán uisge bhuig curtha síos age 'n mbaintrig dubhairt sí leis an inghín caitheamh di go dtí na léine
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:17:30 PMSome people bleed a horse that is suffering from strains. They bleed them about the part where the
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:09:53 PMThere is many a horse that's not doing well - it's not "Taking to its food," and you often put that doon to debility or weakness of the stomach. For the like of that you couldn't give much better than this dose: - Twenty grains of Calomel, one drachm of aloes, one drachm of powdered ginger, one drachm of powdered Cascarilla, mixed with three drachms of Castile Soap. You would have to add as much syrup as would make it into a ball. You can give one of these balls every second night, but if the horse isn't too bad twice a week will be enough.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 8:08:04 PM"Mhuise cogar," ar sise, "dubhairt mo mháthair liom a rá leat," ar sise, "go raibh bó bhreoite 'ci fea' na bliana agus níl aon fheabhas a' dul uirthe mbeach aon leigheas agat uirthi." "Bó bhreoite a' b'eadh?" arsa bean a' leasa. "Seadh," arsa 'nghean na baintrí. "Tá mhuise," ar sise. "Abair lé d' mháthair nuair a raghair abhaile 'nois," ar sise, "corcán uisge bheug a chuir síos ar a' dteine agus nuair a bhei' sé breágh bog éudach ola d'fhághailt agus a' bhó ní' ó bharra h-adhairce go ladhar a coise agus agus ná beig faic ar a' mbó go mbei' sí 'alright' ansan aice." "Alright'," arsa 'nghean na baintrí, "déurfai' mé."
- gnáthbhall (stair)11/9/2026 8:01:28 PMIf you can't get this soap in a medical hall they'll tell you some other thing that may do as well.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:50:18 PMdul ar scoil : "Mhuise fiafruig di," arsan mháthair, "mbeach aon leigheas aice ar a' mbó riaig." Do bhí bó bhreoite 'ge'n mbaintrig agus do bhí sí 'n-a h-iairlis ar thaobh a' tí ar feag a bliana 'ci agus gan aon fheabhas a' dul uirthe. "An ithis do chuid 'ráin indé?" arsa bean a' leasa. "Do dh'itheas mhuise," ar sise. "Maith a' cailìn maith í sin," ar sise. Maidean Déardaoìn. "Mbéurfai' tú 'slice' indiu leat?" "Béurfai' mé mhuis " ar sise. "Alright fan ansan go fóil," ar sise. Do thug sí léithe 'mach an ceathrú 'slice' an ceathrú lá chúiche.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:16:58 PMAch leis a’ sgéal a ghiorrú thug a’ stóicín a’ spúnthóigín aníos agus thóig sé an cloigeann, agus leag sé an cloigeann ar cholainn na mrá agus leigheas sé í. Agus nuair a bhí sé leigeasta chua sé amach agus ní fhaca aon nduine ag ul amach é. "Go síos anois," adeir sé, leis a’ nghaba, "agus abair go bhfuil sí leigheasta." Chua sé síos agus dúirt sé go ru an bhean leigheasta; agus fuair sé mála óir agus airgead agus bhí sé a’ diana a bheala’, agus casú an stóicín dó. "Meas tú anois," adeir sé, "a’ dtiúrthá luach péire bróg dom," adeir sé, "as ucht tú a leigean abhaile slán agus a’ méid sin airgead a bheith a’d?" "Ó muise," adeir sé, "tiúra mé dhuit uilig," adeir sé, "an mála, agus tá mála eile chó mór leis," adeir sé, "ina leitheide seo g’áit á’m," adeir sé, "agus mo sheacht míle beannacht. Ach dhiún blas dochtúireacht a dhian- has mise aríst," adeir sé, "go dteighe trí sluaiste an bháis orm." Agus sin é mo sgéal-sa ar a’ ngabha agus ar a chuid dochtúireacht, agus ar a’ bhfear beag.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:16:45 PMthíos - bhí tine mhath faoi, agus bhí sé ’fiucha, chuir sé an spúnóg síos agus thug sé aníos a’ cloig- eann. Ní ru an cloigeann ach - ní ru liubar aríú gruaige fágthaí ag an uisge bruithte air. Chath sé síos arís é agus bhí sé a’ measga, agus is geárr arís gur thóig sé aníos é, agus bhí sé ní bu dona ná sin. Deoul cluas ná súil a bhí le feiceál aige air. Thosui sé tochas a mhullach. "Ó, Dia gá réiteach!" adeir sé, "tá an sgreach dianta a’m," adeir sé, "agus crochfar mé!" Buailiú an dorus. "Cé tá annsin?" adeir sé. "Ó, do stóicín héin atá ánn," adeir a’ glór, "agus leig suas mé." D’osgail sé an dorus. "Céad míle fáilte rót," adeir sé. "Dúirt mise leat," adeir a’ stóicín, "go gcuirfinn i n-aiféala thú agus crochfar anois thú. "Meas tú anois," adeir sé, "gá gcastaí dhom thú agus í seo a bheith leigheasta," adeir sé, "taobh amuich, ’dtiúrhá cuide gon airgead dom?" "Ó, gach a bhfuil a’ gól liom," adeir sé, "thiúrhainn duit é as ucht mé leigean abhaile slán."
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:16:33 PM"Cuirfe mise i n’aiféala thú," adeir a’ stóicín. Bhí sé a’ diana a bheala’ go dtí an bád, agus bhí sé ag ul ar a’ mbád go díreach nuair a tháinic sgéal as Alabain chuige go ru ínion rí Alabain sa tinneas céanna a ru iníon rí Shasana, agus má bhí sé i n-ánn aon mhath a dhiana a dhul ánn. Mar sin héin dúirt sé leis héin go ngohat sé ánn. _ _ _ "Agus tá mé siúráilte," adeir sé, "go bhfuil a’ cheird anois á’m." Seo ar siúl é go dtáinic sé go h-Alabain, go dtí rí Alabain, agus chua sé isteach. Agus chua sé siar sa seómra. Thosui sé a’ ciceáil dochtúirí aniar, ’gá gcuir ar mhullach a gcínn aniar thríd a’ dorus. "A phaca deoul!" adeir sé, "gogaí síos as seo! Tá sibh sgatha math ánn," adeir sé, "agus gan aon mhath dianta aguí." Rec. 54. Ach ar a’ mbealach a’ tíocht dó, go dtí Rí Alban, fuair sé spúnthóg, tuairim’s cho mór le spúnthóg bheadh ag ith’ uibheachaí, agus chuir sé ina phóca í. Agus siar leis sa seomra nuair a tháinic sé isteach. Chua sé anúnn agus tharrain sé an sgian as a phóca agus bhain sé an cloigeann ón dúid gon chréatúr a bhí a’ fháil bháis. Chuir sé síos a’ pota agus nuair a bhí sé a’ fiucha chath sé an cloigeann síos ánn. Ní mórán achair a bhí sé
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:16:14 PMan cloigeann ar a’ gcolainn. D’eiri iníon a’ rí suas ina bean cho breá agus bhí sí aríú. "Imeó mise anois," adeir sé, "agus glaoí aníos ar a’ rí agus abair go bhfuil a iníon leigheasta, agus tioca mé rút," adeir sé, "ina leithide seo g’áit." Bhuail sé an dorus agus dúirt sé leis a’ rí a dhul aníos. "Tá an bhean seo leigheasta," adeir sé. Tháinic a’ rí aníos agus chonnaic sé a iníon n-a suí sa gcathaoir, agus achaon racht go gháire aici, agus í an- bhródúil as í bheith tóigthí as a’ tinneas." "Gach a bhfuil sé i n-ánn iúmpar anois," adeir sí, "g’airgead, cuir i mála é agus tóir dó é, agus is math atá sé saothruíth’ aige. Aon ghrím ní íosfainn go brách," adeir sí, "marach é sin a thíocht thart." Líonú suas mála óir agus airgead dó agus bhuail sé ar a dhruím é; agus bhí sé a’ diana an bheala’ go dteagat sé go dtí an bád le thíocht treasna go Blá Cliath. Cé casfaí dhó ach an stóicín. "Bu cheart duit anois," adeir a’ stóicín, "luach péire bróg a thóirt dom-sa." "Ní thiúrhad," adeir sé, "ná leithphínn. Mé héin a shaothrui é."
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:16:01 PMa dhul amach thríd a’ bhfuinneóig, idir a bheó agus a mharú agus rith. Ach dúrú leis ag a’ dorus: "ní dochar a’ bith dhuit aon nduine atá annseo - do stóicín héin atá ánn," adeir a’ glór aníos thríd a’ dorus leis. D’osgail sé an dorus agus tháinic a’ stóicín aníos, agus ní fhaca aon nduine é ach a’ gabha. Nár thug mé cúirle hana dhuit gan a leithide seo go chleas a dhiana," adeir sé. "Ná rabh ’fhios a’d go math nach ru tú i n-ánn a dhiana gan mo chûna-sa. Ach má leigheasim-se anois í," adeir sé, "céard a thiúrhá dhom?" "Gach a bhfuíghinn héin," adeir sé, "férbrí céard é, thiúrhainn duit é." "Well, is mór a lán é sin - ghehe tú chúig chéad punt," adeir a’ stóicín leis, "ach má leigheasaim-se í ’dtiúra tú leath an airgead dom?" "Tiúrhad." Bhí go math. Tharrain sé spúnóg bheag aníos as a phóca agus leag sé sa bpota é. Agus nuair a bhí sé measgthaí aige thug sé aníos a’ spúnóg aníos agus thóig sé aníos a’ cloigeann, ina ghruaig agus ina súile agus na fiacla agus a’ t-éadan céanna a bhí ar a’ gcloigeann ag ul síos bhí sé air ag a’ stóicín ag ul aníos. Chua sé anúnn agus leag sé
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:15:48 PMseómra lán le dochtúirí. D’ordui sé síos iad. Dúr- adar nach ngohach. Chuir a’ rí sgéala iad a dhul anuas agus a dhul anuas go tebann. Bhí sí seo in achar an an- ama agus gan fhios an a thíocht nó imeacht di. Tharrain sé stumpa go sgian mhath fhada as a phóca agus chua sé anúnn, agus chua sé ag obair; agus thóig sé sgatha sul a ru an cloigeann geárrtha aige dhi. Agus bhí an pota thíos a’ fiucha aige agus chath sé síos an cloigeann sa bpota agus thosui sé a mheasga. Is geárr gur thóig sé aníos a’ cloigeann agus níor aithni súil ná béal air. "Ó, Dia gá réiteach!" adeir sé, "tá coir mo chroch- tá dianta á’m. Ach cathfa mé síos arís thú," adeir sé, "b’fhéidir go dtiocá in do chóir héin." Chath sé an cloigeann síos arís, agus is geárr gur thóig sé é, agus ní fhaca sé súil ná fiacail ná rud a’ bith air, ná aon ribe gruaige, ach a’ bhlaosg lúm. Chuir sé síos aríst é, agus thosui sé a’ tochas a mhullach agus a’ fuarchaoineachán. Is geárr gur buailiú an dorus. "Gogaí síos as sin," adeir sé, "níl math a’ bith dianta á’m-sa fós." Agus sén ceapa a bhí aige go mb’fhéidir go bhféatat sé
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:15:34 PMjob arís choíchin," adeir sé. "Ghehe tú do shaidhbhreas anois," adeir sé, "agus ní theastuíonn aon lá gaibhneacht arís go brách uait." D’imi an fear beag, agus ní fhaca aon nduine ag imeacht é, agus tháinic sé seo anuas. "Tá t’iníon leigheasta," adeir sé, le fear a’ tighe. Chua fear a’ tí suas agus bhí sí n-a suí ar chathaoir agus ní ru spala brún urthe ach oiread is bhí sí an chéad lá aríú. Fuair sé céad punt as ucht í leigheas agus chua sé abhaile. Seachtain ina dhia’ chuala sé go ru iníon rí Shasana tugthaí suas gon bhás. Ná ru an t-ádh air, níor thóig sé an chúirle ón bhfear beag, agus seo ar siúl é agus níor stop sé agus níor mhór-chónuí sé go ndeacha sé go Sasana. Tháinic sé ag a’ ngeata agus fiathruighiú cé bhí annsin. "Dochtúir as Éirinn mé," adeir sé, "agus níl aon nduine faoin domhan," adeir sé, "férbrí galra bheadh air," adeir sé, "nach bhfuil mé i n-ánn é leigheas." "Níl aon dochtúir i nÉirinn," adúradar, "cho math leis na dochtúirí atá annseo agus níl siad i n-ann aon mhath a dhiana, ní h-é amháin thusa gá dhiana." Chua an sgéal isteach go dtí an rí, agus dúirt a’ rí é leigean isteach. Ligiú isteach é, agus suas leis sa seómra, agus bhí an
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:15:21 PMmrá sgéal amach. "Pérbrí cén sórt fear é héin," adeir sé, "b’fhéidir nach mbeadh fhios cé air a mbeadh a’ t-ádh: tá sé chó math é leigean isteach." Ligiú isteach é. Agus bhí an oiread druíocht ag a’ bhfear beag agus nach facthas chor a’ bith é. Chua siad siar sa seómra, an bheirt acab, agus ghlan a’ gabha anuas gach a ru go dhochtúirí ánn, ach é héin agus a’ fear beag agus a’ bhean a bhí go dona. Chua an fear beag anúnn agus tharran sé sáimhín beag aníos as a phóca, agus bhain sé an cloigeann di, agus dúirt sé leis a’ ngabha a dhul síos agus boicéad uisge thóirt aníos chaige. Chua. Agus fiath- ruighiú gon ghabha cén ghrotha bhí gon uisge aige. "Cuma dhíobh," adeir sé. Tháinic sé aníos agus cuireadar a’ buicéad síos ar thine a bhí sa seómra, agus chua an fear beag a’ casa chloigeann na mrá síos ánn, agus d’fhág sé tuairim is uair thíos ánn é. Agus thug sé aníos arís é agus chua sé anúnn agus leag sé an cloigeann ar a’ gcolainn, agus d’eirí sí suas chomh math agus bhí sí aríú. "Go síos anois," adeir sé leis a’ ngabha, "agus abair go bhfuil sí leigheasta a’d, agus ní fheicfe tú aon afarc orm-sa níos mú. Ach tá mé a’ tóirt cúirle dhuit," adeir sé, "ar a bhfaca tú aríú," adeir sé, "ná ar a bhfeicfe tú choíchin, fainic a’ ngohá a’ diana a leithide go
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:15:08 PM"Ó tá," adeir sé, "ach ní ru aon neart á’m air." "Bhí baruil á’m," adeir sé, "go ndianhá é." Mar sin héin chua sé ag obair. "’mBeitheá sásta anois," adeir sé, "gá dtugainn aníos iad mar bhíodar hana?" "Ó bheinn," adeir a’ gabha. Thug siad aníos iad sa gcruth agus sa gcolainn a bhíodar chul á ndeachadar sa tine. Agus thug sé leis abhaile iad. Tháinic an fear beag go dtig é arís agus dúirt sé leis go ru iníon oighre dúithí go dona, "agus má thagann tú i n-éineacht liom," adeir sé, "tá mé ag ul gá leigheas, agus ní fheicfe aon nduine thú; agus gach a bhfuíghe mise g’airgead," adeir sé, "tiúra mé dhuit é. Ach tiúra mé cúirle dhuit annsin," adeir sé, "gan a leitheid a dhiana arís go brách," adeir sé. "Béidh do shaidhbhreas a’d," adeir sé, "agus ní theastó uait aon bhlas gaibhneacht a dhiana arís choíchin." D’imi siad leóthab go dtáinic siad isteach sa teach, agus bhí dochtúirí as cíonn a chéile ánn agus iad ag iarra a bheith gá leigheas seo agus ní ru aon mhath le diana dhi. Ach bhuail an gabha an geata agus dúirt sé a leigean isteach, go mbu dochtúir é héin. Dúrú leis nach rú aon ghrath isteach aige, go ru neart dochtúirí annseo agus go ru sé a’ cínnt orthab aon mhath a dhiana dhi. Chuir athair na
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:14:53 PMaon bhean amháin a dhiana gon bheirt." Thug sé leis isteach iad agus chath sé isteach i dtine ghual iad, agus thosui sé ’séide, agus ’s geárr go ru siad tairníthe amach aige i mbean chó breá a chonnaic aoin fhear aríú, agus d’imi sé leis, é héin agus í héin. "Ní gaisge a’ bith dhom a bheith cho math leat anois," adeir a’ gabha. "Tá mo bhean-sa agus mo mháthair i n-árach a chéile chuile lá, agus nach bhfuil sé cho math dhom péin an cleas a dhiana a rinne an fear beag." Ghlaoí sé anois orthab agus thug sé isteach sa gceárta iad, agus bhí sé in’ fhear an-láidir. Gan mhíle buíochas dób chuir sé an dá chréatúr isteach sa ngríosach go ndeárna sé luaithreamán díobh. Thosui sé a’ carta aguas a’ tór- uíocht agus ní bhfuair sé ach cuide dhá gcuid crámhannaí agus iad dóighte sa tine. "Ochóno go deó!" adeir sé, "tá sgreach dianta á’m," adeir sé, "tá mo bhean agus mo mháthair dóighte bruithte á’m," adeir sé, "agus tá mé gan bean gan máthair anois." Ní ru an focal as a bhéal nuair a tháinic an fear beag go dtig é arís. "Tá rud as bealach dianta arís a’d," adeir sé.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:14:40 PMnó go ru an tine maol dearg; agus chua sé a’ carta leis a’ teanachair, agus ní bhfuair sé ach cupla cráimh loraga a bhí fanta gan dógh; agus thosui sé ’tochas a mhullach. Is geárr go dtáinic a’ bheirt bhan arís agus beirt bhan i n-éineacht leis. "Tá mísg dianta a’d," adeir sé leis a’ ngabha. "Ó, tá," adeir a’ gabha, "ach tusa is cionntaí." "Ní mé ná chor a’ bith," adeir sé, "ní ru aon ghrath a’d ag ul ag aithris orm." Ach chua sé isteach - an fear beag - agus chuir sé an tean- achair síos sa tine, agus thosui sé a’ carta agus thug sé aníos na crámhannaí; agus chua sé amach agus shocrui sé suas ar a’ ngiorrán bán arís iad. Bhí an giorrán bán annsin cho math agus bhí sí aríú, agus na cróithí agus na cosa urthe. Agus dúirt sé leis a’ ngabha go ru sé ag iarra iasacht na ceártan aríst air. "Tiúrhad," adeir a’ gaba, "ach cén ghroth atá a’d di? Rec. 53. "Ínnseó mé sin duit," adeir sé. "Tá mo mháthair agus mo shean-mháthair annseou, agus aobh ná éisteacht níl orthab, ach a’ pléasga agus a’ buala agus a’ marú a chéile chuile lá, agus ní réiteóch Samhain ná Beáltain idir iad. Agus séard a dhianhas mé
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:14:27 PMgabha; "ní dheárna mé aon chrú capaill aríú. Ní dhianaim mórán gaibhneacht ach go mbím a’ deasú céachtaí." "A’ dtiúrthá iasacht na ceártan dhom péin," adeir a’ fear beag, "agus cuirfe mé na croithí urthe?" "Tiúrhad," adeir sé. As cûir a dhá shúl tharrain sé sámh aníos as a phóca. Bhain sé na cosa anuas ó na glúna dhi, thug sé leis na cosa isteach, agus d’fhadui sé síos tine ghuail agus thosui sé ’séide na mboilg nó go ceánn sgatha; agus tharrain sé aníos na ceithre cosa arís, agus bhí na ceithre crú orthab. Thug sé amach nó chosa agus chuir sé na cosa ar a’ gcapall arís, agus seo ar siúl é. "Mhuise mh’anam," adeir a’ gabha, "go bhfuil mise le fada," adeir sé, "ag obair le sean-ghiorrán mór bán atá á’m péin," adeir sé, "agus nach bhfuil crú a’ bith urthe; ach ó tá an cheird anois á’m," adeir sé, "nach mbeidh sí i bhfad amhla." D’imi leis agus fuair sé grím urthe, agus fuair se cûna, is dóichí, ’leag í. Agus thug sé leis sámh agus bhain sé na cosa anuas ó na glúna dhi. Chuir sé síos tine ghuail agus chur sé síos na cosa sa tine, agus thosui sé a’ séide
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:14:13 PMGabha an tSeirc (?){1} R. 52B. Bhí fear thíos i Luímreach agus gabha a bhí ánn. Ní dheárna sé aon ghaibhneacht aríú ach go mbíot sé a’ deasú céachtaí. Lá tháinic fear beag go dtí é ar dhruím capaill. Tháinic sé anuas gon chapall go dorus na ceártan. "Tá sé cho math dhuit," adeir sé, "cheithre cínn go chroithí a dhiana agus iad a chur ar a’ gcapall." "Sin rud nach bhfuil mé i n-ánn a dhiana," adeir a’ {1} Féach nóta ar lch. 422: "Domhnall Spideóg" (ainm eile a thug an sgéalaí ar ’Ghabha an tSeirc’)
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 6:22:51 PMlinn teacht suas léi. " Seadh 'nois ", dubhairt a 'captaén "téidhre síos id ' bhád agus fanfaid siad so ar an árthach lém' chois-se agus má 'sí tá ann, tabharfadh -mé cargo dhuit is fearr ná an dair"
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 6:17:05 PM"caithfidh -mé fireach leis." "Níl bac ort ", dubhairt Seán, "Leag ó thuaidh a' bád 'na choinnibh". Do leag , agus do tháinig bád a 't-seoil air anuas agus do chaith duine 'osna márnéalaigh tiad chun a 't-Segersúnaig. "Tabhair suas do bhád", dubhairt an márnéalach " leag do sheól agus tagaidh chúghainn ar bórd" Do dhin a' Segersúnach fé mar adubhairt sé agus 'sé an chiad duine 'chuaidh ar bórd, An Segersúnach , agus do chuaidh Muíntir Néill 'n-a dhiaidh. Ba dheargtha na fáiltí ar an gcaptaén rómpa. "Id' shiúbhaltaibh ", a dubhairt sé leis a' Segersúnach "n'fheicfá aon árthach seoil id' radharc i n-aon bhall chun na farraige?". "Ar mo theacht indé ", dubhairt a 'Segersúnach" a dul chun Neidíneach , do chonnac 'dir mé agus Cúm Á't-Sleamhacháiní agus í 'seasamh a gcoinnibh na h-Uannach". "Táimíd lé lá 'gus bliadhain", dubhairt a ' captaén," n-a diaidh agus ní féidir
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:57:01 PMa ' dair do thabhairt leó an bágh andeas . An Segersúnach, b'é captaén a'bháid é.agus ar gach biaiste , théideadh sé lé 'n-a gcois. An lá so , do bhíodar a 'teacht agus lá breagh a b'eadh é, agus iad Ceann Baoi andeas , do chonnacadar an bád seoil do'n-a druím chun na farraige agus thug a ' Segersúnach fé ndeara gur thóg sí fleaige. " Tá bád a't-seoil", dubhairt a' Segersúnach "tá fleaige anáirde aici agus is leór dom leagadh fé 'n-a brághaid". "Ná din " adubhairt Seán Ó Néill , an cúipéar , "n'fheandaraís cadé mar sórt í , agus scíl leo." "Is geárr a 'mhoill orrtha súd", adubhairt a'Segersúnach,"teacht suas linn má tá siad ar tí díoghbhála do dhianamh dúinn". Do thug a 'Segersúnach fé ndeara go raibh bad a't-seoil a' gearradh n-a dhiaidh ar a chúrsa. "Seadh 'nois , a Sheáin," a dubhairt sé,
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:40:41 PMTriúr cúipéaraidhthe a b'eadh iad do Mhuintir Néill, a chómhnuig thiar sa Ghleann, fadó agus bhídís a 'dianamh mórán feircíní , mar san am san , do bhí na feircíní a 'teastabháil chun an ime . Ní 'n-a bpúint 'bhídís 'á dhíol san am san -d'fhanfadís go mbeadh trí nó ceathair d'fheircíní aca, agus annsuin bheiridís go Corcaigh é agus d'fhaighdís airgead mór ar gach aon fhercín de. Do thug san glaodhach dosna cúipéaraidhthe agus 'sé an t-adhmud ' bhíodh 'á ndianamh , dair. 'Sé an áit a bhfaighdís an dair , Ar Neidín, agus bhí fear chun cómhnuidhthe a gClochán An Uamha gurbh ainm do an Segersúnach. Do bhí bad mór aige sin agus siní do bheireadh Muíntir Néill go Neidín chun
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:40:15 PMTriúr cúipéaraidhthe a b'eadh iad do Mhuinntir Néill, a chómhnuig thiar sa Ghleann, fadó agus bhídís a 'dianamh mórán feircíní , mar san am san , do bhí na feircíní a 'teastabháil chun an ime . Ní 'n-a bpúint 'bhídís 'á dhíol san am san -d'fhanfadís go mbeadh trí nó ceathair d'fheircíní aca, agus annsuin bheiridís go Corcaigh é agus d'fhaighdís airgead mór ar gach aon fhercín de. Do thug san glaodhach dosna cúipéaraidhthe agus 'sé an t-adhmud ' bhíodh 'á ndianamh , dair. 'Sé an áit a bhfaighdís an dair , Ar Neidín, agus bhí fear chun cómhnuidhthe a gClochán An Uamha gurbh ainm do an Segersúnach. Do bhí bad mór aige sin agus siní do bheireadh Muíntir Néill go Neidín chun
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:30:07 PMCaithid ináirde airís é - Ní bhfuaras aon uain, aon uain air - Ní bhfuaras aon uain ó indiu air
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:29:19 PMDearg aniar - Soinean agus grian / Dearg anois - Sneachta agus sioc / Dearg andheas - grian agus teas / Dearg adtuaidh - gaoth agus fuact
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:27:54 PMRabharta ruadh na h-Inide - Rabharta lá le Phádruig - Rabhart lá le Mhuire - Rabharta Domnac Cásga
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:27:07 PMAoine an Cheásta is mór an chéasadh bainne d'ól - Agus Domnach Cásga is mor an náire bheith gan feoil
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:25:36 PMTosach ceatha ceó - Deire clagair ceó
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:25:09 PMTá blas gan ceart ag Mhuimhneach - Tá ceart gan blas ag Ultach - Tá ceart agus blas ag Connactach - Níl ceart ná blas ag Laighineach
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:23:53 PMLaighineach - lághach Muimhneach - spleadhac Connacthac - béal bhínn Ultach - beadaidhe
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 5:16:32 PMFadó do dheintí an pósadh ins na tightibh. Do thagadh an sagart chun an tíghe. D'Fhanadh ann cómh maith le cách. Bhí na comhnuidhe na ceanntair seo . Fear bréagh agus toisc bheith bocht n'bhfaigheadh sé spré mór.Do fuair sé an deire bhean bheag . Le linn na bainnise d'iarradh ar an sagart amhrán do rádh. Seo mar a labhair an sagart. Nár bátar mise san áit agus go mbeirid Dia slán abhaile mé b'fhearr m'ainnir chun bhaile Ná fiche bulláin seafaide -Seán Inglis-
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 4:58:29 PMCailín ón Gleann Bhí cailin na comhnuidhe sa Ghleann tamall maith ó shoin. Bhí sí ana mhóralach as féin. Bhíodh fir óga na h-áite ag dul in diaidh ag iarraidh í fháil le pósadh ach níor thug sí aon toradh ortha .Ansan le seacht bliana níor tháinig aunne. Níor bhacadafaí leí. Bhíodh báid an Daingin ag teacht
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 3:56:42 PM2. To get a drop of water an put it boiling in a saucepan and get a pinch of tea and throw it against the water when it is boiling and give it to the person to drink as it is 5. Dogs If a person had a lump on their neck that they couldn't cure to get the first pup of the first litter and open the pup alive and put him to the lump and leave him to it as long as possible. To boil new-milk from the cow and put soap and sugar through it and put it to a boil as a plaster, it would cure it. 8. For children that used have a sorehead the used to get ivy leaves and sow them together in a cap and put them to the head. The só-feárna was used for a pain in the stomach or a bad stomach to make you throw up. You'd pick a big fist-full between your two hands and boil it in water until it would be only one bowel-full and then leave the water cool and drink it. 3. If you get the white clay in the bottom of a bog under the turf and take a handful of it and win it with new milk and boil them up and give them
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 3:56:18 PM2. To get a drop of water an put it boiling in a saucepan and get a pinch of tea and throw it against the water when it is boiling and give it to the person to drink as it is 5. Dogs If a person had a lump on their neck that they couldn't cure to get the first pup of the first litter and open the pup alive and put him to the lump and leave him to it as long as possible. To boil new-milk from the cow and put soap and sugar through it and put it to a boil as a plaster, it would cure it. 8. For children that used have a sorehead the used to get ivy leaves and sow them together in a cap and put them to the head. The só-pésrna was used for a pain in the stomach or a bad stomach to make you throw up. You'd pick a big fist-full between your two hands and boil it in water until it would be only one bowel-full and then leave the water cool and drink it. 3. If you get the white clay in the bottom of a bog under the turf and take a handful of it and win it with new milk and boil them up and give them
- duine anaithnid11/9/2026 2:14:53 PMthe king's son." He looked in and saw that the words came from a big black cat that was seated by the fire inside. Jack went in and warmed himself, for he was very cold. Then the cat said to him, " Jack, the King's son, go down to that beautiful room and eat your dinner; you must be very hungry." Jack went down, and there before his eyes was the loveliest room he had ever seen, and on the tables were all kinds of fruits and wines. Never before had Jack ruch a wonderful meal. When he had finished he went back to the fire where the cat was, and the cat said to him, "Jack, the King's son, what is your trouble?" So Jack told him of the lovely bird, and how he would get his father's palace and dominions if the he could find one nicer than his brothers. "Go into that shed,"
- duine anaithnid11/9/2026 2:11:19 PMThe Enchanted Princess Once upon a time, there lived a great king who had these cows. One day he called the sons around him and said, "whichever of you bring me the nicest bird I will give him my palace and dominions." The three sons started off to see which of them would get the nicest bird. They travelled until they came to a cross-roads. The two elder brothers went, one to the right and one to the left. The younger one, "Jack" started up a narrow path which led to a forest. He travelled through this for many fays until at last he came in sight of a great mansion. After a while, he arrived at the gate and went up to the door and knocked. The opnened and he was greeted with the words, "you are welcome, Jack,
- duine anaithnid11/9/2026 2:04:32 PMevening falls In my strong an swift canoe And ever more that verdant shore Our happy home shall be The land of rest in the golden west On the verge of the azure sea. The moments the chant was ended Connla, before anyone could stop him, stepped into the crystal boat and which in a moment glided swiftly away and soon disappears into the mysterious west.
- duine anaithnid11/9/2026 2:01:55 PMFrom druids and demons free The land of rest in the golden west On the verge of that azure sea A pleasant land of winding vales Bright streams, and verdurous plains Where summer all the live-long year, In changeless splendour reigns A peaceful land of calm delight Of everlasting bloom: Old age and death we never know No care or sickness or gloom The land of youth, of love and truth From pain and sorrow free: The land of rest in the golden west On the verge of the azure sea There are strange delights for mortal men In that island of the west The sun comes down each evening In its lovely vales to rest And though far and dim on the ocean'm rim It seems to mortal view We shall reach its halls ere the
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 1:53:31 PMag iascach go dtí Oileán Dairire .Thángadar i dtír an turas so .Seán Ó Mencair b'ainm de dhuine aca. Do bhuail sé leis an gcailín so ón nGleann agus do phósadar a chéile. Croc An Lens ainm a bhí ar an gcailín So mara labhair an Sagart ón Altóir - Thug an Cnoc Soner 10 bliain ag Tórmac Agus Cad a tháinig ar ach luc Ní h-é Seán O Menchair é gus ní h-é a mhalairt é -Seán Inglis. Neart a ritheann - Mire a léimeann Treise Toil ná Tuisgint A Dhomhnaill Uí Chonaill an dtuigeann tú Gaoluinn Tuigim a Chailín í a maireann dem Ghaoltaibh, Tá Puirseac á fuaradh . Puirseac á theidheumh duit, Múc an solus agus athruig an Te pot. - Micheál Bán
- duine anaithnid11/9/2026 1:52:34 PMthe sea-shore a boat of shining crystal approached from the west. When it touched the land a fairy like a human being and richly dressed came forth from it and addressing Connla, tried to entice him into it. No one saw this strange being save Connla alone, though all heard the conversation and the kind and the nobles marvelled and were greatly troubled. At last the dairy began to chant in a very sweet voice: A land of youth, a land of rest A land from sorrow free: It lies dar off in the golden west On the verge of the azure sea A swift canoe of crystal bright That never met mortal view We shall reach the land in the fall of night In that strong and swift canoe We shall reach the land of that sunny strand
- duine anaithnid11/9/2026 1:48:58 PMConnla and the Fairy There is a story told in the neighborhood, of how Prince Connla son of great King Conn the Hundred Fighter was carried off by a fairy from the western shore in a crystal boat to Moy-Mell. This story is about a thousand years old. One day as the store relates while the King and Connla and many nobles were standing on
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 1:33:54 PMag iascach go dtí Oileán Dairire .Thángadar i dtír an turas so .Seán Ó Mencair b'ainm de dhuine aca. Do bhuail sé leis an gcailín so ón nGleann agus do phósadar a chéile. Croc An Lens ainm a bhí ar an gcailín So mara labhair an Sagart ón Altóir - Thug an Cnoc Soner 10 bliain ag Tórmac Agus Cad a tháinig ar ach luc Ní h-é Seán O Menchair é gus ní h-é a mhalairt é -Seán Inglis.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 1:33:06 PMag iascach go dtí Oileán Dairire .Thángadar i dtír an turas so .Seán Ó Mencair b'ainm de dhuine aca. Do bhuail sé leis an gcailín so ón nGleann agus do phósadar a chéile. Croc An Lens ainm a bhí ar an gcailín So mara labhair an Sagart ón Altóir - Thug an Cnoc Soner 10 bliain ag Tórmac Agus Cad a tháinig ar ach luc Ní h-é Seán O Menchair é ggus ní h-é a mhalairt é -Seán Inglis.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 1:22:39 PMCailín ón Gleann Bhí cailin na comhnuidhe sa Ghleann tamall maith ó shoin. Bhí sí ana mhóralach as féin. Bhíodh fir óga na h-áite ag dul in diaidh ag iarraidh í fháil le pósadh ach níor thug sí aon toradh ortha .Ansan le seacht bliana níor tháinig aunne. Níor bhacadafaí leí. Bhíodh báid an Daingin ag teacht
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 12:48:43 PMÁbur, Na puill ina mbíonn na dulaí. Siotaí - an feisteas a bhíonn i dtosach agus deire urlár an bháid Ríseach . Ribín adhmaid a ritheann timcheall Ó Thall Rinn Ó Fosta go Stuimeanni ó thosach deire. Liméirithe. Na Puill a bhíonn na maidí urlair 'na h-íochtar chun uisce do rith sa tobar a bhíonn i ndeire an bháid. Spile. An Poll a bhíonn i mbad chun é thaoscadh nuair a bhíonn sé ar an dtráig.
- duine anaithnid11/9/2026 12:45:03 PM2. To get a drop of water an put it boiling in a saucepan and get a pinch of tea and throw it against the water when it is boiling and give it to the person to drink as it is 5. Dogs of a person had a lump on their neck that they couldn't cure to get the first pup of the first litter and open the pup alive and put him to the lump and leave him to it as long as possible. To boil new-milk from the cow and put soap and sugar through it and put it to a boil as a plaster, it would cure it. 8. For children that used have a sorehead the used to get ivy leaves and sow them together in a cap and put them to the head. The só-pésrna was used for a pain in the stomach or a bad stomach to make you throw up. You'd pick a big fist-full between your two hands and boil it in water until it would be only one bowel-full and then leave the water cool and drink it. 3. If you get the white clay in the bottom of a bog under the turf and take a handful of it and win it with new milk and boil them up and give them
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 12:35:57 PMGALAR AR AINMHIDHTE Crúbíneach Galar a bhíonn i gCrúba na gCaorach. Drúchtín . An ainm atá air i gCo. An Chláir Scúinse. Galar a bhíonn ar ghamhnaibh óga. Garúc. Galar a bhíonn ar na buaidh.Fáithníni nó síní a fhásann on dtaobh istigh den bheál. Builic. Atann súile na bó. Púisíneach Galar ar bheúl na gCaorach.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 12:35:11 PMGALAR AR AINMHIDHTE Crúbíneach Galar a bhíonn i gCrúba na gCaorach. Drúchtín . An ainm atá air i gCo. An Chláir Scúinse. Galar a bhíonn ar ghamhnaibh óga. Garúc. Galar a bhíonn ar na buaidh.Fáithníni nó síní a fhásann on dtaobh istigh den bheál. Builic. Atann súile na bó. Púisíneach Galar ar bheúl na gCaorach.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 12:01:25 PMBuilic. Atann súile na bó. Púisíneach Galar ar bheúl na gCaorach.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 12:01:06 PMBuilic. Atann súile na bó. Púisíneach Galar ar bheúl na gCaorach.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 11:56:13 AMGalar Miadhráin .. ar na Caora a bhíonn sé so.Bíd ag casadh timcheall. Ar an inchinn a bhíonn tolean beag uisce- mar leigheus ar sin baintear an croiceann de phlaitín an chinn. Baintear amach an t-uisce agus cuirtear an croiceann thar n-ais arís.Bíonn sí leighista ansan. Galar Cam ainm eile ar seo.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:38:52 AMNóta: The 'Bar' is a part of the sea that is very rough and is near Rossbeigh Strand, Glenbeigh, Co. Kerry, no boats ever cross at the 'Bar', because the people still believe of that great danger, which is supposed to exist there.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:38:02 AMwere the three loveliest little children that were ever seen on land or on sea. Every morning a Rón (seal) used to come to near the shore, calling, but the mermaid used to hear his calling, and she used to say, "Dia lem' chroidhe, seo Tadhg agus é im' lorg, agus marbháchaidh sé mé." The Rón used to go back again to his home when he could not see his partner or "wife". The people also used to wonder, or could not know what was the matter with the Rón every morning, but they thought that he was in trouble. In a few years later, O'Séaghdha was cleaning down a lócra, and of course he had forgotten about the mermaid's cloak. He was cleaning away all the dust, and he struck against the cloak, and down it fell in the kitchen. The mermaid snatched it immediately, and on with it went
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:31:36 AMSo begor he said that it would be a great thing to catch her. So he went this evening at dusk to get at the woman at "Cloch na Brúch " and when he came to the place he saw no one. He waited on there for some time and if he did the Brúch did not come & he never saw her after. He told me that he had very good luck after seeing her on the bank & that he used to catch a good lot of fish & that when he used to be going along the river he used to hear sweet songs near Cloch na Brúch but he never saw the brúch from that day on.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:30:35 AMI used to hear my father to say that when he used to be fishing along the banks of the Suir he used to see this woman and he used to be looking at her. She was half a woman and half a fish. The upper part of her was a woman and other part of her was a fish.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:29:28 AMpower was gone, as they lay all in the mantle. The man hid the cloak carefully and brought the lady home with him and they were married soon after. There were seven children born for them. One day, the man resolved that he would hide the cloak in a different place as he was always afraid that his wife would find the cloak and she would go into the lake again and desert him. The youngest son saw him hiding this gorgeous mantle and he was so much astonished at its wonderful beauty that he told his mother about it and where his father concealed it. So he made the little boy to bring her that garment, that it was hers, which he did. Then she said to her seven children that they would have a day's out by this lake so they all went with her. She stood with them on a hill called, "Cnoc-an-Cornia", struck them with her magic wand and changed them into seven rocks
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:27:33 AMNearly every second townland in years gone by they'd have a half-tierce of there Patrick's Night and they'd have a dance all night and a supper. I suppose tis the half-tierce they'd call the Pota Naomh Pádruig.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 9:27:06 AMThey must have bloc na nodlag in the fire always on Christmas Eve, a good block of fir and where the fir wouldn't be they'd have a block of oak and where they wouldn't have oak they'd have ash. They'd be talking a week before-hand of the bloc na nodlag and getting one.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 8:17:09 AM1 All these are new spoken of and officially known as Cloonelt, Cloon-elt, the cluain of the eilit, of the deer, hind or roe. Hedge-School. 2 In Cloonelt, Mr John McDermott - called locally "Johnny the Master" - kept a Hedge-School
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 8:15:09 AMTom Fitzpatrick. Patrick Dunleavy. Michael Flanagan. Francis Greene. Bernard Flynn. Thomas Greene. Michael Gaynord. Patrick Regan. Mrs Tom Greene. John McDermott. The population of Cloonelt is - 48 (a) Males....27 (b) Females .. 21.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 8:12:58 AMin Cloonboniffe. Following the church, as was to be expected, came the school. The Rt Honourable Charles OConnor Don H.M.I. for Co Roscommon, had the school built, largely at his own expense in 1873-74. On the school being opened in 1875 he was appointed patron of the school by the National Board, and the first National School in the district was opened in January 1875, under the title "The Don National School male and female" The Don National School. The original building was a mere shell- though up-to-date in its time. Through the exertions of the different Managers, aided by their Curates, the building was improved, out-buildings added, and the whole aspect by planting trees, and fencing the play-yards. The savages of time told as adversely that in 1931 in a complete remodelling of the school was needed. The late Rev Monsignor Harte P.P. V.J.
- duine anaithnid11/9/2026 8:06:18 AMthe Don School was procured in the hill adjoining the burial-place. During the work of the pit some bones of extraordinary size were laid bare, and then the work was discontinued. A very old tradition has it that the name of the townland was "Kilvonagh", and that the prevailing names being Cluain, the name in the course of time became Cloonboniffe. 2 The Church of St Bridget was erected in the sixties of the nineteenth century. It was proposed to have the church built in Cloonsuck to accomodate the people of Cloonean, which townland was then in the parish of Kilkeevin, the proposal fell through and it was proposed also to have the Church erected at Cloonfower which proposal was then not possible owing to the Sandford rule, than a law; that no "Papish Church or Papish School would ever be erected on the Sandford property" It was finally decided to erect the church
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:43:22 AMThe Church District of Cloonboniff. 1. The Church District of Cloonboniff. County Roscommon. 2 The Place Names of the different Townlands. 3. The names of the present families. 4. The members of the families given to Religion. 5 The Schools and present population. Information taken down persons living in, and convenient to Villages mentioned. Cloonboniffe. 1 Cluain ván Dhubh - The Cluain of the Black Parks. The greater part of the townland is still called the "Black Parks". There is an old burial place here, said to be older than Kilkeevan, From its situation on the hill to the north of the River Suck it is probably a pagan burial ground (burial - place) It is still used for the burial of Children; baptised children are buried here. The sand required for the building of
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:20:46 AMContents. Names............Page Saint Matone....71. Saint Matona in Corradhu...72. Saint Coolainne.........74. Saint Matona's Prayer....79. Pilgrimage Station to St Patrick's Well at Ceran......80. Prayers recited at the Well....83. Prayers Con - " " " ...84. Prayers Con - " " " 63.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:17:44 AMhad the necessary improvements done, and the present very fine building is a tribute to his exertions. In the course of time the terms 'Male' and 'Female' schools were changed to the more appropriate expressions of Boys' School and Girl's School. The Department of Education changed the name to Scoil ui Chomchubhair Quinn, which since 1932, is the official name of the school. 3. The Teachers who have worked here since the year 1875 are as follows. Principals of Boys' School: Martin OCallaghan 1875 - 1902. Michael OCallaghan 1902 - to the present time. Principals of Girls' School. Miss C. Kelly, 1875 - 1899. Mrs M. Egan, 1899-1919. Mrs OCallaghan 1919 - to the present time.
- ball sinsearach (stair)11/9/2026 7:11:20 AMAssistants, Boys' Schools: Bartholomew HArte, 1877-1879. Andrew Finan 1884 -1897. Michael OCallaghan 1901-1902. Thomas McDermott 1903 - 1906. Miss Bridget OCallaghan 1906 - to present time. Assists Girls' Schools: Mary Connor (afterwards Mrs M. Egan 1880- 1899: Mary Kate OCallaghan 1900 - 1902. Mrs Margaret Egan 1906 to present timer. Names of the families at present (1937 in the townland. Michael OCallaghan. James Browne. Michael Connor . Thomas Kearns. CHarles Connor. Michael Keenoy. James Kearns. Michael Finan. John Finan. Martin Foley. Pat Coll. Dominic Flanagan. James Browne. The population of Cloonboniffe is 49. (a) Males .... 30. (b) Females ..19.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 10:26:45 PMa good time in it." "Now, look here, boys," said a fellow called Patt Breen, "when we'd be in Kingscourt with the band wouldn't it be a queer thing if somebody came over to the head of the band and said: "Doctor, I'm sick; give me a couple of pills." "It would make a holy show of the band," says another lad. "The only thing we can do is not bring Andy with us." Others "kicked up" against this suggestion, and said that the band "couldn't go any place without the chairman," and that "Andy would have to come with us." Somebody suggested that two Protestants called Florrie Arminston and Jemmy Miller be "let into the band" as they were "great fifes." Andy jumped up and said: "No; they won't. We'll have none of Cromwell's
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 10:24:38 PMa good time in it." "Now, look here, boys," said a fellow called Patt Breen, "when we'd be in Kingscourt with the band wouldn't it be a queer thing if somebody came over to the head of the band and said: "Doctor, I'm sick; give me a couple of pills." "It would make a holy show of the band," says another lad. "The only thing we can do is not bring Andy with us." Others "kicked up" against this suggestion, and said that the band "couldn't go any place without the chairman," and that "Andy would have to come with us." Somebody suggested that two Protestants called Florrie Orminston[?] and Jemmy Miller be "let into the band" as they were "great fifes." Andy jumped up and said: "No; they won't. We'll have none of Cromwell's
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 9:55:26 PMThe 'Bay' is a part of the sea that is very rough and is near Rossbeigh Strand, Glenbeigh, Co. Kerry, no boats ever cross at the 'Bay', because the people still believe of that great danger, which is supposed to exist there.
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 9:52:52 PMShe went out the door like a march hare, and gave a laugh that could be heard over the whole bay. He followed her as far as the strand, but she was gone out too far to sea. [She laughed back at him several times] but it was of no use for him. He had to return back home broken-hearted. Any one of that name (O'Séaghdha) could never cross the bay but would be drown'd. Three persons bearing the name O'Séaghdha were drown'd a short time after her going away, (mermaid's going out to sea). Any member of an O'Séaghdha family could never go fishing on the place called the "Bay", because they would get drown'd. Even that belief still remains firmly in all the families bearing the name O'Séaghdha.
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 9:37:47 PMwere the three loveliest little children that were ever seen on land or on sea. Every morning a Rón (seal) used to come to near the shore, calling, but the mermaid used to hear his calling, and she used to say, "Dia linn! éirigh, seo rabh? é um' boig, 7 marbhóchaid sé mé." The Rón used to go back again to his home when he could not see his partner or "wife". The people also used to wonder, or could not know what was the matter with the Rón every morning, but they thought that he was in trouble. In a few years later, O'Séaghdha was cleaning down a lócra, and of course he had forgotten about the mermaid's cloak. He was cleaning away all the dust, and he struck against the cloak, and down it fell in the kitchen. The mermaid snatched it immediately, and on with it went
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 9:32:18 PMOne day a neighbouring woman called for the loan of a pot to boil potatoes for her family. (It was the custom in those days to ask the loan of a pot from a neighbour, as pots were very scarce in those days, and people were not able to afford to buy one either.) The mermaid was throwing her own potatoes out of the pot on the table, so she offered some, small amount of the potatoes to the woman, in order that her children would not be ocraċ (hungry) until her own were boiled. The woman refused her, and as she was going out the door with the pot, she fell and broke her leg. The mermaid then gave a very big hearty laugh, and that was the first time she had laughed since her marriage to O'Seaghdha (O'Shea). (This happened on a monday morning). The mermaid gave birth to three children, and they
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 9:27:14 PMher, he stooped down from the horse's back, and snatched the cloak from her. He then turned around the horse and made for the land as fast as it was in his horse's legs, but the mermaid raised the tide with her power, and the waves began to roll in after him, but before O'Seaghdha could reach dry-land, the tide swept half of the horse from under him, still, he got safely in (on land) with the cloak, and half of his horse while O'Seaghdha was making for the land the mermaid was beside his side. He went home and the mermaid beside him. His mother asked him where did he get the beautiful woman (bean deas). He told her all that had happened, and said she was delighted with her new visitor. O'Seaghdha put the mermaid's cloak between the scraws and the thatch of the house, so as she could not get it anymore. He then married her, but strange to say she never laughed or even smiled from that day out.
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 9:20:36 PM“In the olden days gone by a mermaid used be seen by people at Rossbeigh Strand, Glenbeigh, Co. Kerry. This lovely woman used be seen combing her beautiful golden hair, on every May-morning. A man called O'Seaghdha said he would make every endeavour to get this lovely woman for himself. On a certain May morning, O'Seaghdha rode out on horse-back to where the mermaid was. The tide was out, and the beautiful woman was sitting on a stone combing her hair, so he was riding on the strand he noticed something glittering near the mermaid. He approached her and neared slowly, and found out that it was a cloak belonging to her. As he was quite close to
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 8:59:19 PMfear uasal slán agus beannacht aige agus d'imthigh leis agus fuaidh'n t-iascaire na bháile agus bhí a bhean amuigh roimhe agus d'fiaffruigh sí dó goide rinn sé le Dómhnall Beag nó nach rabh se leis "Níl" ar seisean "Acht béidh se níos fhearr na'n mhaighistir blíain ó 'ndiu. Rinn me dearmud de" ar seisean "A iarraidh air castal orm blíain o 'ndiu acht sílim" ar seisean "Go m'bhéidir go dtiocfad se fhéin" Bhí go maith agus ní rabh go h-olc; fuaidh a bhliain agus a lá thart agus fuaidh a t-iascaire go dtí an talamh céadhna nuair a bhí a t-am thuas. bhí se na sheasamh annsin ag órc amach ar an fháirrge do dtí go rabh neóin agus deireadh'n lae ann agus ní rabh duine a bith a teacht. Fuaidh se na bháile agus thoisigh a bhean a caoineadh agus a tarraingt na gruaige as a cionn. "A bhean na gcarad" arsa'n t-iascaire "Bíodh cíall ugut, b'féidir go dtiocfad se i mbárach" Fuaidh se lá'r na bhárach arais agus d'fann se ag órc amach ar an fháirrge ins a talamh chéadhna go rabh neóin agus deireadh'n lae ann agus ní rabh duine a bith a teacht. Fuaidh se na bháile an oíche seo arais agus bhí sé fhéin a toisiu ag eirigh imnidheach go m'b'féidir nach dtiocfad se nuair nar iarr se e. Thúsuigh an bhean a gáireach agus a caoineadh ní ba mheasa. An treas lá fuaidh a t-iascaire go dtí'n talamh chéadhna ag órc amach ar na tonna go raibh neoin agus deireadh'n lae ann agus ní rabh duine ar bith a teacht. B'eigean dó dhul abháile teacht
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 5:38:51 PMbetween them, and he bade him farewell. So he started out for home, and he was not gone far when he met a young man. The young man was Daniel O'Connell and he was very clever and keen. He knew by looking in the face of you were you in trouble or not. So he recognized this Ballycastle man very wild looking and uneasy. He spoke to him first, and then he asked him was there anything troubling his mind. He told him the whole story. Daniel O'Connell paused a moment and then said I think I can help you poor man he said. How? said the man. Well said Daniel you will suffer by it, but it will be the cause of you getting more money. Have you any one related to you here in Kerry? I have sir said the man an Uncle? Lucky enough said Daniel O'Connell. And tell me do you live far from here? Oh I do said the man, I am from Ballycastle in County Antrim. More the better said Daniel O'Connell. Now all you have to do is to cut off your
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 5:30:35 PMlast night, or about the debt being on him. They drank more than they thought, and the bill amounted to one pound ten shillings. His friend came to him the next day and after a nice conversation he asked him back his money, for said he it was found out on me last night I was one pound ten shillings short and if I dont pay it or give it to them before I go in to my dinner I am to get a clear warning from them not to taste drink again. And how will I be able to pay you when you know I havent it, and I wont ask my Uncle, because I have denied everything on him about where I was last night. Well said the friend I am just as bad as you and if I dont pay the one pound ten shillings I am ruined. I cannot drink anymore, and its hard luck on us. (Sure he was afraid he'd go home). Well said the man from Ballycastle be roaming about for yourself until I come back and pay you. I will get the money from my Uncle right enough. So off he went to the Uncle and told him he would be leaving for home. The uncle knew nothing about what was happening
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 5:19:46 PMwith her all the time, and he shouted to him to come over and explain the situation. So he did and his friend was mad with him when he didn't tell himself first about it. Sure I had plenty cash with me here said he and I will pay the whole transaction. It was alright to say that, but where did you leave the proudness of man, and now all was found out, he had to borrow money from him whether he liked it or not, because the barsmaid wouldn't let him go on credit. She might if she knew him, but he a stranger in Kenmare, she never met him before. Then the friend handed him the money due for the drink, and he was square with her. They left immediately and went out. The friend went home his own way and the man from Ballycastle went to his uncle for the night, and lucky enough they were in bed before him, so he opened the door and went in (there was no lock on any door long 'go). He had no need to eat anything for he was full at the stout, and they didn't notice any sign of drink on him in the morning, or never told his uncle where he was
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 5:09:24 PMof it, so they went in to a public house, and called for pints (big pints too mind you). The friend called for the first round, and your man for the second round. Your friend again and your man after him. They were like that all night until there were drunk, and sure the bars-maid got uneasy about the money and she asked it. The friend paid out his own expense and then it was the mans turn (Ballycastle man). He had not a copper to give her and he felt ashamed before the other man. He got up and went over to her and whispered into her ear. Miss, he said it was this friend that brought me in, and I havent a half penny in my pocket. I didn't bring any-money with me from home for I had no thought of coming in at all only for he brought me. Sure as the usual answer is that makes no difference to me, the stout must be paid for whoever pays for it. So she kicked up a row and told him to get it on credit or else where. When his friend heard her saying this he wanted to know what was the matter. He was half drunk by this and thought he was only making an appointment or love
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 4:56:42 PMThere was a man once living in Ballycastle in the Country Antrim, and he had an uncle living in Kenmare County Kerry. It happened one day as he went down to see him he got into trouble and this is how it occured. This man that lived in Ballycastle was one night along with a friend of his, a gentleman as we will say, and he got him into a trap, but he couldn't help it. Anyways the man from Ballycastle hadn't a penny in his pocket the same night, and he wouldnt let on to the other man but he had tons
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 3:03:36 PMwould say that that was their own mothers and fathers used to use and would say that it wouldn't be bad when they used to believe in it. So they wouldn't mind the doctor in the least. And of course in the old times people used to depend more on priests than on doctors. If a person showed any signs of death at all the priest was the very first man that was sent for. And also in the olden times when people actually would die the rest of the household wouldn't take it so bad at all. They would say that it was all the will of God or something like that. Now when people die especially the young people you'll hear their people all going mad and they'd nearly be flying in God's face. They would be quite reconciled to die and all too and wouldn't have a murmur
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 2:56:37 PMmy own mother saying that the old cures that the poor people used to have were far better than some of the wans that are going now. For instance in the olden times people used to do a lot of the curing themselves for they weren't able to pay doctors and used to find out a lot of ways of curing by that means. Now when a person would be dying they would get a cup of milk and heat it over the fire and then before they would give it to the sick person they would put some whiskey into it and give it to them and by that means they would be able to "keep the life" in them a good while longer. Probably the doctor wouldn't agree with that at all and tell them that they were doing this at their own risk, but they
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 2:51:24 PMIn the olden times there used to be an awful lot of superstitions things about sickness and death and there used to be a lot more work attached to it than there is now. People used to depend more or less on there own way of curing people more so than they would on a doctor or anything like that. And I well remember
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 2:20:07 PMthe resht o' the neighbors ta do the same. They all went ta the phriesht then, an' he blessed ass shoes for them all, an they put them over their dures, an' be gorries the nexht mornin' every wan had their pails o' milk flowin' over.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 2:17:34 PMcows at night, inta the kitchens ye know, for the people up ta twenty years ago had naera cowhouse at all. The man that saw the three women is he thought had his cows tied in two, there was no wan livin in the house but himsel, an he was jusht nicely settled down in bed this night, when he heard this mighty clatther goin' on, an' he heard two or three women laughin' for all they war worth in the kitchen. Be damne but he got the surprise of his life, he jumped out o' bed, ran down ta the kitchen, an' be jabers if it wastnt empty. "God Almighty theres somethin quare about this sez he, so the nexht mornin afther he got up, he made ready an' off wit him in search o' a phriesht. Now this thing that I'm tellin ye happened shortly afther the phriesht huntin' in Ireland, so it watnt so aisy ta get a phriesht. however he got wan where he was sayin' Mass in some house up in Culfadda, an he up an' he tould him the whole sthory. The priesht tould him to get an ass shoe He got the ass shoe for him, an he blessed it an' tould him ta hang it over the door. The man did as he was tould, an along wit' that he tould
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 2:03:10 PMStories from Corrick Related by Bartholmew Ganly (see page 19) Its often and often I heard the ould people tellin this wan, about long ago, the people could never keep them cows out in the Summertime in this locality like how they do in ether places. The cows used never give them a dhrop o' milk, an' they could never know fot on Earth was the matther wit them. They began to think that some wan was milkin them but no wan knew who was at it, an' wan was leavin' the blame on t'ether an' so on till there wastnt wan in the townlands of Greenán, an Maċaire, but hadnt his neighbor put down for a thief or somethin' else. This work went on for a long time, an' at lasht this an said he'd go out some mornin' at day break an' see who was doin' the thievian. He was jusht crossin wan o' the fields when he saw is he thought these three women, an' them comin' along over the fields, an a wooden pail on each o' their heads, an they made straight for the fort in Greenán. When he came back he tould the people about fot he saw, so all came to the conclusion that it was them three that was milkin the cows. They made up their minds after that to bring in the
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 1:46:41 PMApailin Apailin sure you wont die. (old by B.J. Ganley (see page 19) The day it being wet and the turf on the road Sez Johnny to Kitty we'll go up for a load. When they came to Phil Hannon's the ass took a pain And died at Mick Drurys comin' up in the lane. So Johnny and Kitty began for to cry Sayin' apailin apailin sure you won't die Your kidneys we'll rub and your hair we will dry Sayin' apailín apailín sure you won't die II The collar and hams the stradale and bretch We'll give to the Currys to make them get rich And also a piece of his worn old tail We'll give to Tom Deacon for atug for his flail. Chorus.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:18:00 PMón seana bhaile a dhin tigh Chrochúir Uí Shéaghdha. Dhin sé tigh muar fada agus ghoibh fear feasa an bóthar agus dubhairt sé gurb' shin tig ná cuirfí aon t-súgh air. Níor cuireav , leis[1] Tá sé ráidhte riamh nár cheart úsáid a bhuinnt as na clocha a bheach i sean fhothraig chun tí' nó a dhianamh. Bhí sé ar bun A' Dhrín-sean fhotharach -tigh Éoghain A' Ghabha , a bhí ar Bun A' D'rín agus do bhí fear ann a bhí a'dianamh ti' nó, a'agus do theastuig na clocha bhuaidh . Do bhí seana bhean ar Bun A' Drín agus dubhairt sí leis a' bhfear so gan aon lámh a bheith aige 'sa bhfotharaig gan aon lámh a chur un. Chuir sé garsún a bhí aige a' raobha na fotharaí, agus má chuir, tháinig a' garsún isteach agus chuai' sé abhaile [2] . I mbarra Bhun A'Drín a bhí sé. [fotharach tíghe E.A'G.] Bhí bithúnach i mBarra na h-Uídhne
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:17:22 PMón seana bhaile a dhin tigh Chrochúir Uí Shéaghdha. Dhin sé tigh muar fada agus ghoibh fear feasa an bóthar agus dubhairt sé gurb' shin tig ná cuirfí aon t-súgh air. Níor cuireav , leis[1] Tá sé ráidhte riamh nár cheart úsáid a bhuinnt as na clocha a bheach i sean fhothraig chun tí' nó a dhianamh. Bhí sé ar bun A' Dhrín-sean fhotharach -tigh Éoghain A' Ghabha , a bhí ar Bun A' D'rín agus do bhí fear ann a bhí a'dianamh ti' nó, a'agus do theastuig na clocha bhuaidh . Do bhí seana bhean ar Bun A' Drín agus dubhairt sí leis a' bhfear so gan aon lámh a bheith aige 'sa bhfotharaig gan aon lámh a chur un. Chuir sé garsún a bhí aige a' raobha na fotharaí, agus má chuir, tháinig a' garsún isteach agus chuai' sé abhaile [2] . I mbarra Bhun A'Drín a bhí sé. [fotharach tíghe E.A'G.] Bhí bithúnach i mBarra na h-Uídhne 1 D' innis Seán an scéal i dtaobh a ' tíghe dhom cheana. 2 Do cailleadh é.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:16:41 PMón seana bhaile a dhin tigh Chrochúir Uí Shéaghdha. Dhin sé tigh muar fada agus ghoibh fear feasa an bóthar agus dubhairt sé gurb' shin tig ná cuirfí aon t-súgh air. Níor cuireav , leis[1] Tá sé ráidhte riamh nár cheart úsáid a bhuinnt as na clocha a bheach i sean fhothraig chun tí' nó a dhianamh. Bhí sé ar bun A' Dhrín-sean fhotharach -tigh Éoghain A' Ghabha , a bhí ar Bun A' D'rín agus do bhí fear ann a bhí a'dianamh ti' nó, a'agus do theastuig na clocha bhuaidh . Do bhí seana bhean ar Bun A' Drín agus dubhairt sí leis a' bhfear so gan aon lámh a bheith aige 'sa bhfotharaig gan aon lámh a chur un. Chuir sé garsún a bhí aige a' raobha na fotharaí, agus má chuir, tháinig a' garsún isteach agus chuai' sé abhaile [2] . I mbarra Bhun A'Drín a bhí sé. [fotharach tíghe E.A'G.] Bhí bithúnach i mBarra na h-Uídhne 1 D' innis Seán an scéal i dtaobh a ' tíghe dhom cheana. 2 Do cailleadh é.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:15:46 PMón seana bhaile a dhin tigh Chrochúir Uí Shéaghdha. Dhin sé tigh muar fada agus ghoibh fear feasa an bóthar agus dubhairt sé gurb' shin tig ná cuirfí aon t-súgh air. Níor cuireav , leis[1] Tá sé ráidhte riamh nár cheart úsáid a bhuinnt as na clocha a bheach i sean fhothraig chun tí' nó a dhianamh. Bhí sé ar bun A' Dhrín-sean fhotharach -tigh Éoghain A' Ghabha , a bhí ar Bun A' D'rín agus do bhí fear ann a bhí a'dianamh ti' nó, a'agus do theastuig na clocha bhuaidh . Do bhí seana bhean ar Bun A' Drín agus dubhairt sí leis a' bhfear so gan aon lámh a bheith aige 'sa bhfotharaig gan aon lámh a chur un. Chuir sé garsún a bhí aige a' raobha na fotharaí, agus má chuir, tháinig a' garsún isteach agus chuai' sé abhaile [2] . I mbarra Bhun A'Drín a bhí sé. [fotharach tíghe E.A'G.] Bhí bithúnach i mBarra na h-Uídhne 1 D' innis Seán an scéal i dtaobh a ' tíghe dhom cheana. 2 Do cailleadh é.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:15:14 PMón seana bhaile a dhin tigh Chrochúir Uí Shéaghdha. Dhin sé tigh muar fada agus ghoibh fear feasa an bóthar agus dubhairt sé gurb' shin tig ná cuirfí aon t-súgh air. Níor cuireav , leis[1] Tá sé ráidhte riamh nár cheart úsáid a bhuinnt as na clocha a bheach i sean fhothraig chun tí' nó a dhianamh. Bhí sé ar bun A' Dhrín-sean fhotharach -tigh Éoghain A' Ghabha , a bhí ar Bun A' D'rín agus do bhí fear ann a bhí a'dianamh ti' nó, a'agus do theastuig na clocha bhuaidh . Do bhí seana bhean ar Bun A' Drín agus dubhairt sí leis a' bhfear so gan aon lámh a bheith aige 'sa bhfotharaig gan aon lámh a chur un. Chuir sé garsún a bhí aige a' raobha na fotharaí, agus má chuir, tháinig a' garsún isteach agus chuai' sé abhaile [2] . I mbarra Bhun A'Drín a bhí sé. [fotharach tíghe E.A'G.] Bhí bithúnach i mBarra na h-Uídhne 1 D' innis Seán an scéal i dtaobh a ' tíghe dhom cheana. 2 Do cailleadh é.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:14:05 PMón seana bhaile a dhin tigh Chrochúir Uí Shéaghdha. Dhin sé tigh muar fada agus ghoibh fear feasa an bóthar agus dubhairt sé gurb' shin tig ná cuirfí aon t-súgh air. Níor cuireav , leis[1] Tá sé ráidhte riamh nár cheart úsáid a bhuinnt as na clocha a bheach i sean fhothraig chun tí' nó a dhianamh. Bhí sé ar bun A' Dhrín-sean fhotharach -tigh Éoghain A' Ghabha , a bhí ar Bun A' D'rín agus do bhí fear ann a bhí a'dianamh ti' nó, a'agus do theastuig na clocha bhuaidh . Do bhí seana bhean ar Bun A' Drín agus dubhairt sí leis a' bhfear so gan aon lámh a bheith aige 'sa bhfotharaig gan aon lámh a chur un. Chuir sé garsún a bhí aige a' raobha na fotharaí, agus má chuir, tháinig a' garsún isteach agus chuai' sé abhaile [2] . I mbarra Bhun A'Drín a bhí sé. [fotharach tíghe E.A'G.] Bhí bithúnach i mBarra na h-Uídhne 1 D' innis Seán an scéal i dtaobh a ' tíghe dhom cheana. 2 Do cailleadh é.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:11:20 PMón seana bhaile a dhin tigh Chrochúir Uí Shéaghdha. Dhin sé tigh muar fada agus ghoibh fear feasa an bóthar agus dubhairt sé gurb' shin tig ná cuirfí aon t-súgh air. Níor cuireav , leis[1] Tá sé ráidhte riamh nár cheart úsáid a bhuinnt as na clocha a bheach i sean fhothraig chun tí' nó a dhianamh. Bhí sé ar bun A' Dhrín-sean fhotharach -tigh Éoghain A' Ghabha , a bhí ar Bun A' D'rín agus do bhí fear ann a bhí a'dianamh ti' nó, a'agus do theastuig na clocha bhuaidh . Do bhí seana bhean ar Bun A' Drín agus dubhairt sí leis a' bhfear so gan aon lámh a bheith aige 'sa bhfotharaig gan aon lámh a chur un. Chuir sé garsún a bhí aige a' raobha na fotharaí, agus má chuir, tháinig a' garsún isteach agus chuai' sé abhaile [2] . I mbarra Bhun A'Drín a bhí sé. [fotharach tíghe E.A'G.] 1 D' innis Seán an scéal i dtaobh a ' tíghe dhom cheana. 2 Do cailleadh é.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:08:29 PMgo dtugaidís Dómhnall Uasal air, agus aonní 'diarfá leis a dhianamh , ' dhianhach sé é.. Bhí fear de Mhuinntir Shéaghdha ar Bhun A ' Dhrín , go dtugaidís an "Rover" air , agus do bhí sé ag ithe na talún ar Eóghan A' Ghabha [lena chuid stuic] Chuir "Rover" Dómhnall suas chun an tigh a leagadh air, nuair a gheóbhach sé na gaibhne amuich, agus 'bheach an áit ar fad aige annsan í ['á bhfaigheadh sé an tig leagaidhthe] D'imithig Dómhnall agus chuaidh sé inairde ar mhullach a 'tíghe agus do dhírigh sé ar bheith a' réabha an dín, agus 'á chaitheamh anuas . Tháinig an gabha air agus é 'a leagadh ,agus nuair a chonnaic Dómhnall a' theacht é , chuir i'sna cosaibh . Ghluais Eóghan 'na dhiaidh leis a 'bpíice, agus do bhí leath-mhíle ráis aca, go dtí gur bhuinn sé amach tig éigin a bhí ar a 'mbaile , agus nuair a bhí sé a' cur a ' duiris isteach de, 'chaith Eóghan
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:07:15 PMgo dtugaidís Dómhnall Uasal air, agus aonní 'diarfá leis a dhianamh , ' dhianhach sé é.. Bhí fear de Mhuinntir Shéaghdha ar Bhun A ' Dhrín , go dtugaidís an "Rover" air , agus do bhí sé ag ithe na talún ar Eóghan A' Ghabha [lena chuid stuic] Chuir "Rover" Dómhnall suas chun an tigh a leagadh air, nuair a gheóbhach sé na gaibhne amuich, agus 'bheach an áit ar fad aige annsan í 'á bhfaigheadh sé an tig leagaidhthe] D'imithig Dómhnall agus chuaidh sé inairde ar mhullach a 'tíghe agus do dhírigh sé ar bheith a' réabha an dín, agus 'á chaitheamh anuas . Tháinig an gabha air agus é 'a leagadh ,agus nuair a chonnaic Dómhnall a' theacht é , chuir i'sna cosaibh . Ghluais Eóghan 'na dhiaidh leis a 'bpíice, agus do bhí leath-mhíle ráis aca, go dtí gur bhuinn sé amach tig éigin a bhí ar a 'mbaile , agus nuair a bhí sé a' cur a ' duiris isteach de, 'chaith Eóghan
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:05:36 PMa' píce leis, agus chuir sé an píce 'na sheasamh 'sa dorus. Ghoibh Dómhnall an dorus iadhta amach ,ach 'á mbeireach a' píce air, ní raghach sé a leagadh an tíghe ar Eóghan arís. Bhí bean bhocht ar a 'gCillín Léith- bean de Mhuinntir A' Chasúir , agus do bhí botháinín aici. Thánnathas a' leagadh an bhotháin errthi, agus d'fhan sí istig go dtí gur thuit na taobháin anuas errthi, 'na suidhe ar a' hab. An fear a bhí a'fiachaint orrtha a ' leagadh an tíghe, dubhairt sé gur tháini'sí ar a dhá glúin agus gur ghuidh sí an mhuinntir a bhí a' leaga an tíghe errthi, go mbeidís chómh fada agus chómh fánach ó'n áit agus do bhí a cuid féin. Agus do bhíodar , leis. A'buinnt seilbh di a bhíodar.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 12:02:29 PMa' píce leis, agus chuir sé an píce 'na sheasamh 'sa dorus. Ghoibh Dómhnall an dorus iadhta amach ,ach 'á mbeireach a' píce air, ní raghach sé a leagadh an tíghe ar Eóghan arís. Bhí bean bhocht ar a 'gCillín Léith- bean de Mhuinntir A' Chasúir , agus do bhí botháinín aici. Thánnathas a' leagadh an bhotháin errthi, agus d'fhan sí istig go dtí gur thuit na taobháin anuas errthi, 'na suidhe ar a' hab. An fear a bhí a'fiachaint orrtha a ' leagadh an tíghe, dubhairt sé gur tháini'sí ar a dhá glúin agus gur ghuidh sí an mhuinntir a bhí a' leaga an tíghe errthi, go mbeidís chómh fada agus chómh fánach ó'n áit agus do bhí a cuid féin. Agus do bhíodar , leis. A'buinnt seilbh di a bhíodar.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 11:52:18 AMgo dtugaidís Dómhnall Uasal air, agus aonní 'diarfá leis a dhianamh , ' dhianhach sé é.. Bhí fear de Mhuinntir Shéaghdha ar Bhun A ' Dhrín , go dtugaidís an "Rover" air , agus do bhí sé ag ithe na talún ar Eóghan A'Ghabha [lena chuid stuic] Chuir "Rover" Dómhnall suas chun an tigh a leagadh air, nuair a gheóbhach sé na gaibhne amuich, agus 'bheach an áit ar fad aige annsan í 'á bhfaigheadh sé an tig leagaidhthe] D'imithig Dómhnall agus chuaidh sé inairde ar mhullach a 'tíghe agus do dhírigh sé ar bheith a' réabha an dín, agus 'á chaitheamh anuas . Tháinig an gabha air agus é 'a leagadh ,agus nuair a chonnaic Dómhnall a' theacht é , chuir i'sna cosaibh . Ghluais Eóghan 'na dhiaidh leis a 'bpíice, agus do bhí leath-mhíle ráis aca, go dtí gur bhuinn sé amach tig éigin a bhí ar a 'mbaile , agus nuair a bhí sé a' cur a ' duiris isteach de, 'chaith Eóghan
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 11:34:36 AMón seana bhaile a dhin tigh Chrochúir Uí Shéaghdha. Dhin sé tigh muar fada agus ghoibh fear feasa an bóthar agus dubhairt sé gurb' shin tig ná cuirfí aon t-súgh air. Níor cuireav , leis[1] Tá sé ráidhte riamh nár cheart úsáid a bhuinnt as na clocha a bheach i sean fhothraig chun tí' nó a dhianamh. Bhí sé ar bun A' Dhrín-sean fhotharach -tigh Éoghain A' Ghabha , a bhí ar Bun A' D'rín agus do bhí fear ann a bhí a'dianamh ti' nó, a'agus do theastuig na clocha bhuaidh . Do bhí seana bhean ar Bun A'Drín agus dubhairt sí leis a' bhfear so gan aon lámh a bheith aige 'sa bhfotharaig gan aon lámh a chur un. Chuir sé garsún a bhí aige a' raobha na fotharaí, agus má chuir, tháinig a' garsún isteach agus chuai' sé abhaile [2] . I mbarra Bhun A'Drín a bhí sé. [fotharach tíghe E.A'G.] 1 D' innis Seán an scéal i dtaobh a ' tíghe dhom cheana. 2 Do cailleadh é.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 11:20:59 AM[ Cá raibh an seanna bhaile , a Sheáin? T. Ó M.] 'Dtaobh thoir de Chrois A'Chaoil a bhí sé -'dtaobh thoir de thigh Chrochúir Uí Shéaghdha- Crochúr Sheáin Uí Shéaghdha an fear atá anois un. Bhí sráid bheag tighthe un. Scaipeadar annsan nuair a rainneav a 'talamh . Bhí an talamh thrí 'na chéile nuair a bhí na tighthe un. Chuala iad 'á reádh gur clocha
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 7:10:22 AMCloonalis - The ancient home of The OConnor Dons. Cloonalis was originally the territory to the North side of the Suck. What is now called Cloonalis was partly Creglahan, Tullyroe, adjoining Cemetery and Arm Cashel. In Cloonaalis proper is a field which has from time immemorial been called the "Abbey Field" - it lies between Cloonalsi and Cloonaff. Cluain Áitdhis - the meadoiw of the pretty painted Arms , or Cluain Aitis, the Cluain of the beautiful pair. Names of the families (1934) in Cloonalis. Rt. Hon. OConnor Don. Willie Freyne. James Coughlan. Patrick Gaffrey. Mrs Boland. Mrs OCallaghan. Pat Carroll The population of Cloonalis is 15. (a) Males 9. (b) Females 6.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 7:03:32 AMIf the Station at the well is made for the Living - the pilgrim making it is obliged to make it bare footed and to walk through the stream - If Station is Offered up for the Dead - The person making it, is not obliged to remove their boots nor to walk through the stream. The hollow or print of St Patrick's knee was never known to become dry even in the warmest Summer weather. Long, long ago, there were four Corners on the knee - A man (Protestant) through derision broke off with a sledge One Corner but failed to destroy the stone itself- Taken down from an aged pilgrim living and born at Oran, Co Roscommon.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 6:58:03 AMThat sign, when seen, my heart's distraught, For suddenly around, There trickles to the ground, That deluge red, My Saviour shed.
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 6:56:32 AMIn Corredhu, in a wood absence, Two arms of an elm, against the sky, Stretch forth their arms and raise a cry, As a breeze doth ass the woodland o'es, And as the breeze doth ass, Again there stands that cross, Where a deluge red, My Saviour shed. That breath of wind brings me sore grief, It gives, indeed the sign I sought
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 6:52:43 AM1. Kneel at well, say one Pater, 15 Hail Marys. Pick up 7 pebbles near the well and walk around the well 7 times, each round say 1 Pater, 5 Hail Marys at the foot of the Cross and throw 1 of the pebbles each time at the foot of the Cross. 2. Next. Go around well once, saying 1 Pater 15 Hail Marys' 1 Creed - Go over to the Knee (Stone with the print of St Patrick's knee) say One Pater 7 Hail Marys'. Kiss the three corners of the stone, Put knee into the hollow of the
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 6:47:50 AMstone (where there is always a constant collection of water) make the sign of the cross on forehead with needle finger (3rd finger) Come back to the well and go down the three steps to the stream from the well (on the Roscommon side) * Make the sign of the Cross on forehead with the water from the stream, taste water and throw it over your left and right shoulders (throw water from mouth over left and right shoulders)* From * to * to be repeated 3 times. 3 Next - Dip both hands into stream, wet your face with water with both hands. You then walk through the stream to the back of the Cross and repeat 1 Pater 3 Hail Marys' for the Souls of all the Dead in the burial ground on the opposite side of the road. See Page 63. 4 Next - Go to the bush and tie something off your own person on to the bush, such as - ribbon, string, pin, brooch etc, etc. Station Con - on Page 63
- ball sinsearach (stair)11/8/2026 6:38:07 AMName................Page Foundation of the Parish of KIlkeevan.48 Caovin MacKearney........48. The First Abbot of Kilkeevan......49. The Lands of the Kearney Family...49. Saint Caovin....................................49. Saint Patrick's Church, Castlerea...49. The Council of Rath Breasil.........50. The Ruins of the old Church of Kilkeeven.......................51. In 1306 a Petition sent to the Holy See.....................................................52. Death of John OHughries, Bishop of Elphin...............................................54. Diocesan Chapter of Elphin.........54. Visit of Rev Dr John Clancy Bishop of Elphin........................................54. Diocese of Elphin in the year 1874...59. Names of Priests in the Diocese -1874.................60-61. Foundation of the Convent in Ougulla.... 64. Virgin Tomb..................66. Holy Wells....................67. Convent of Tarmon..............69. Convent at Carradooley, Co Skigo..69.
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 1:46:24 AMhe went and stood at the door and called the boy he had driving the horse in . . . (Deireadh Fíreáin 92) Tosach Fíreáin 93. He asked the boy to come in to have his dinner, and when the man in the bed seen him eating the food he had prepared, he let three laughs, bursted the lump and was cured.
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 1:42:56 AMhe went and stood at the door and called the boy he had driving the horse in . . .
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 1:40:01 AMof her eye, and came out back again and went with the man on horse-back to the say again to the steamer. So he had the best doctors book of all that could be found. So there was a lump in a man and he saw in the book the ways it could be to cure him. An inwardly lump, and if he could knock a laugh out of him it would be broke. So the doctor came and he gave him the book, and he was in the room, and he ordered a fire down and a pan o' meat. So he was in the bed overnight the fire and he thinkin what he was doing. So when the meat was roasted he took off his trousers, and eased himself down on the pan, and he was looking on out of the bed. So he mixed it up with a fork, and
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 1:35:09 AMout then, and he took a pocket-knife and opened it and he struck it in the mermaid's eye. So he was taken back into the steamer again and after two or three days' journey the man and horse came to the steamer and demanded the foolish young fellow to come out. So the captain said that he had the promise made as God was his judge to bring him back to the man in Queenstown as he got him. So he said that he'd give the same promise, that he had nothing to do, but that the woman could n't her baby to be delivered without (the knife) he to take the knife he stuck in her eye. So as he went in he saw five (five) books left on the table and he put one under his over-coat, and he went in and took the knife out
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 1:30:05 AMThere was a man in Queenstown and he had a foolish young man, and the Captain of the Steamer asked him for the fool to bring him to America, and he'd bring him back safe and sound to him again. So he would n't give him to him without promising as God was his judge that he'd bring him back to him again. So they went on and the Mermaid followed the steamer. They said they should cast lots to see who'd be thrown out to her. So it fell on the fool. So the Captain said that the lots were n't casted right, that they should be casted on again. So it fell the second time in (on) the fool. So before he was goin to be thrown
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 1:20:47 AMSo before he said that it would be a great thing to catch her. So he went this evening at dusk to get at the woman at "Cloc na Gruic" and when he came to the place he saw no one. He waited on there for some time & if he did the Gruic did not come & he never saw her after. He told me that he had very good luck after seeing her on the bank & that he used to catch a good lot of fish & that when he used to be going along the river he used to hear sweet songs near Cloc na Gruic but he never saw the Gruic from that day on.
- gnáthbhall (stair)11/8/2026 1:14:09 AMI used to hear my father to say that when he used to be fishing along the banks of the Suir he used to see this woman & he used to be looking at her. She was half a woman & half a fish. The upper part of her was a woman & other part of her was a fish.
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 11:35:13 PMmá dh'fhaghann tú." "Alright a mháthair " ar sise. Do chuir a' máthair a' t-'rán in áit ná feacaig éinne agus ná feadair éinne cá gcuir sí é agus nuair a bhí sí dul ar scoil ar maidin amáireach do bhí sí roímpe. "An ithis do chuid 'ráin indé, a ghearrachaile?" arsa bean a' leasa. "Do d'itheas mhuise," dubhairt a' gearrachaile. "Maith a' cailín maith," ar sise. "Mbéurfá 'slice' indiu leat?" "Ombriathar go mbéurfai' mé," arsa 'nghean na baintrí. Do bhí sí a' teacht roímpe ar feag trí lá na seachtaine agus í túbhairt 'slice' 'ráin di agus gan a' sgláirthe á bhlaise agus, maidin Dé h-Aoine agus í
- duine anaithnid11/7/2026 11:15:02 PMshe herself plunged into the lake and bade a long farewell to O'Dowd. The yearning of those stricken children for their home, makes those seven rocks to bleed every seven years. It is said now that there are only six rocks to be seen. It is thought that later she brought the youngest to live with her in the deep, as she may have a special liking for him when he secured her lost garment for her.
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 11:10:43 PM"Chuai' sí ar sgoil agus má chuaidh do bhí sí cuíneamh ná feaca sí riamh roimis sin aon bhean ar chlaoí 'n leasa go dtí ar maidean Dé Luain agus ní bhlais sí ao' ghreim do'n 'rán nú go dtáini' sí baile go dtí na máthair. "Mhuise mháthair ," ar sise, "a leithéid seo bhuail liom induu." "Cad a bhuail leat?" arsan máthair. "Bean 'n-a suí ar fhalla 'n leasa ar thaobh a' bhóthair agus dubhairt sí liom má theastóch greim 'ráin bhuam go bhfaghainn é agus tá sé thíos im' 'satchel'," ar sise. "Do thógas é." "A mblaisis é?" arsan máthair. "Ní dhineas," ar sise. "Maith a' cailín maith," arsan mháthair. "Ná blais ná 'máireach
- duine anaithnid11/7/2026 10:58:22 PMpower was gone, as they lay all in the mantle. The man hid the cloak carefully and brought the lady home with him and they were married soon after. There were seven children born for them. One day, the man resolved that he would hide the cloak in a different place as he was always afraid that his wife would find the cloak and she would go into the lake again and desert him. The youngest son saw him hiding this gorgeous mantle and he was so much astonished at its wonderful beauty that he told his mother about it and where his father concealed it. So he made the little boy to bring her that garment, that it was hers, which he did. Then she said to her seven children that they would have a day's out by this lake so they all went with her. She stood with them on a hill called, "Cnoc an-Crenia", struck them with her magic wand and changed them into seven rocks
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 10:45:49 PMgearrachaile. "Béidir ná fuil ao' ní it' 'satchel' agat a ghearrachaile bhoicht," ar sise. "Níl mhuise," arsan 'nghean na baintrí, "ach mo leabhartha." "Mbéurfá 'slice' 'ráin leat bhuam-sa?" arsa bean a leasa. "Ombriathar go mbéurfai' mé má dh'fhaghaim," arsa 'nghean na baintrí. "Fan ansan go fóil," ar sise. D'imi' sí 'steach agus do thug sí léithe 'mach 'slice' 'ráin geárrtha agus scian coise duí[duibhe] 'n-a láimh aice. "Cuir it' 'satchel' é sin agus nuair a raghair ar scoil ith é a ghearrachaile," arsa bean a' leasa. "Ombriathar go n-íosfai' mé," arsa 'nghean na baintrí.
- duine anaithnid11/7/2026 10:35:46 PMOnce upon there was an enchanting lake not very far from Attymass and there was mermaids seen and heard singing there. There was a man of the O'Dowds walking around it one evening and he saw something at the verge of this lake that he thought might be a person and he went as far as it and what did he find but a lovely lady asleep, wrapped in a lovely mantle and he took it off while she was asleep. When she awoke all her magic
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 10:29:36 PMDo bhí baintreach fudó ann agus má bhí is mnic a bhí agus beig go deó agus ní raibh aice ach ao' mhac[inghean] amháin agus aon bhó 'mháin agus asal agus gamhain agus do bhíoch sí fágaint a' tí' agus í dul ar scoil gan aon duine fágaint a' bhaile ach í fhéin 'n-a h-aonar agus do bhí sí gabháilt ar bhóthar a' Rí agus do bhí lios ar thaobh a' bhóthair róimpe. Maidean Dé Luain agus í dul ar scoil do bhí bean ba bhreághtha do chonnaic sí riamh suite 'náirde ar chlaoí 'n leasa róimpe agus is sé 'n t-aos a bhí 'nghean na baintrí cheithre mbliana déug. "Ar scoil atán tú dul a ghearrachaile?" arsa bean a' leasa. "Seadh mhuise," dubhairt a'
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 10:12:07 PMNí cuimhin leis cé bhuaig a chuala sé é.
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 10:05:48 PMBa deocair an bhád a d'fhághail chómh maith léithe, Do dhéunfach cusán trí lár na farraige, Dá dheasgaibh sin táim-se a' fágaint barra, Ge t' bháidín greanta so Sheáin Uí Néil.
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 10:00:43 PMDo bhí an t-Athair Diarmuid go dian dá d'abhart, Chuin Rí na n-Aingean an chriú thúbhairt saor. Chualathar thuas é in uachtar Parathas Go ndubhairt sé an phaidear do'n gcriú go léir. Céud mola lé h-Íosa is Críost nár cailleach sinn, Sara mbeithfaí ár gcaoíne in íochtar farraige, 'S go bhfanfaid arîst go gcídhfid calama ann, Is raghaid 'on Charraig fara cúnamh Dhé. Ó bailíoch an prás ní feárrde an eascuine é, Fágfaimíd feasta ár mbáidín féin, Nách mór a' trua an bád so a cháine gheallaim díbh, Lé grásta ó'n Athair Mhac a criú thúbhairt saor.
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 9:46:23 PMDo dh'éirig an suatha ró-mhór sa bhfarraige, Fuadar fearthan is d' éirig gaoth. Glaoch ar a' gcriú is is úl mar chasadar A' déunamh a' chuain anuas chuig Dairire Do phléasc an uain mhór ó mh' shuan gur phreabas-sa, Do bhíos im' chodla agus dúisíoch mé. Do bhí Carraig Romáin a cráin a' sgreada 'c..... Ar ínn sin do dh'alpa ar ár láimh chl..... Is gur age bealach na Nao seadh bhéic an Tarbh chúghainn, Má seadh níor mhaith an mhaise é do'n nGearánaig éig. Scaoíleadar síos í go Rínn na Catharach, Do bhí an Góilín go mín-tais calama, Do bhaineadar scríob go Poínnte 'n Chala a.... Is d'óladar scatha idtigh Sheáin Uí Néil
- ball sinsearach (stair)11/7/2026 3:28:32 PMBíoth "bealbó" agat-sa," sé sin bíoth a' dorus amach agus a'bóthar agat