Number of records in editorial history: 1649 (Displaying 500 most recent.)
MC
senior member (history)
2021-12-06 13:46
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
Choroin an iarraidh seo faoi fear dárbh ainm Cameron R.M. As Béal Feirste a b'eadh é. Chuir sé sraith de na Rifles agus de na saighdiuraí (R.J.C.) thart fán teach i d-trathaibh an dó a chlog. Bhí an lá ag caitheamh agus an dorchadas ag tarraingt orra. Chuaidh an cigire ceanntair de na constáblaí-Heard an t-ainm a bhí air- isteach comhgarach de'n teach. Bhí sé ag brath an teach a pholladh á d-tiocfadh leis é. Bhí sé ag obair faoi an fhuinneóig a bhí suas an staighre insan dún. Thug na cosantóirí fá deara goidé bhí ar a intinn a dheanamh, agus chaith siad anuas cloch sa mhullach air. Bhuail an chloch an cathbharr a bhí air, agus thuit an fear-anagire ceanntair na g-constáblach in a chnap marbh. Ar an bhomaite léigh Cameron Acht an Racáin ag brath sgaoileadh isteach ins an teach. Bhí dhá fhear dhéag de na Rifles curtha i leat-taoibh leis an sgaoileadh sin a dheánamh, acht thainic an triúr sagart- An t-Athair Mac Pháidín, an t-Athair Mac Stiopháin agus an t-Athair Ó Ceallaigh ar aghaidh, agus d'iarr ar na fir istigh a theacht amach. Rinne siad sin, Ní rabh sgaolleadh ar bith
MC
senior member (history)
2021-12-06 13:22
approved
rejected
awaiting decision
teach Néill Uí Dhubhgáin
Ar an 4.1.1889 chuaidh na saighdiuraí ar ais agus na constáblaí as Bheiric an Fhálcarraigh go teach Néill Uí Dhubhgáin as an Árdaidh i nGort a' Choirce le eisean agus a theaghlach a chur amach. Bhí dhá fhear déag annsin fosta ag cosnadh an dúna, ( Dún an t-ainm a bhithear ag tabhairt ar na toighthibh a bhíodar ag cosnadh). Bhí an teach dhá stoír ar aoirde, agus bhí na saighfiúraí agus na emergency men ag caitheamh isteach clocha ar na fuinneógaibh agus ag iarraidh na cosantóirí a loiteadh, agus bhí na cosantóirí ag caitheadh amach na g-cloch ar ais. Bhí na saighdiúraí agus fórsaí an
MC
senior member (history)
2021-12-06 13:16
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
agus cuireadh glais láimhe ar gach péire fear aca. Tugadh ar charrannaibh iad go Dún Fionnachaidh agus lá ar n-a bhárach tugadh go Doire iad le cur sa phríosún annsin. Bhi suas le 50 cloigne de na "Enniskillen Dragoons" i n-éinfheacht leó mar ghárda ar eagla go bhfiachfadh siad le briseadh ar shiubhal ar an bhealach.
MC
senior member (history)
2021-12-06 11:29
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
An greadadh ar an teach ag braith é a leagaint. Bhítear ag caitheamh cloch isteach ar na fuinneógaibh, i n-éadan an dorais, agus ag iarraidh ar gach dóigh le briseadh isteach 'un a' tóighe. An dream a bhí istigh ag cosnadh bhí siad ag caitheamh amach na g-cloch ar ais ag aimsiú comh maith agus thiocfadh leó. Mhair an troid seo go d-tí an trí a chlog tráthnóna, nuair a fuair seargaint de na constáblaí- Mc Coombe- a bhí mar ainm air-dréimire agus chuir sé suas i n-éadan an toighe é. Toighthe dhá stóir a bhí ins na toighthibh a bhíodar ag cosnadh. Bhí an dréimire faoi an fhuinneóig, agus chuir fear de na cosantóirí forc fada amach ar an fhuinneóig. Leag sé an dréimire leis an forc, agus thuit an sarsaint mc Coombe, agus loiteadh go h-olc é. Léigh Uilic de Búrca R.M acht an Racáin (Riot act), agus bhí na saighdiúraí ag cur a g-cuid gunnaí i g-coir le sgaoileadh nuair a thainic an t-Athair Ó Ceallaigh ( uncail do'n Athair Mac Stiopháin) an t-Athair Mac Pháidín as Gaoth Dobhair, agus an t-Athair Mac Stiopháin 'un tosaigh. Bhí an triúr sagart ann agus d'iarr siad ar na daoinibh a theacht amach as an dún. Rinn siad sin.
MC
senior member (history)
2021-12-06 11:08
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
ród stróctha annsin fosta rompa. Bhí trucaill leó, agus thosuigh na saighdiúraí seo agus chóirigh siad na bealach mór agus chuaidh anonn thar an dainséar. Thainic siad a fhad le baile Uí Chonaill annsin go Caisleán an Tighearna- an t-Olfartach. Eisean a bhí ag tuitim amach leis an tionóntaí, a bhí gá ndíbirt agus a ba chionntuighe leis na Scottish Rifles seo a bhi i láthair. Chuir na saighdiúraí futha ins an sgioból i nBaile Uí Chonaill ón 1.1.1889 go d-tí an 3.1.1889.Bhí suas le duisín fear ( emergency) ins an chomhursanacht. Seán Austin an ceannphort do bhí ar na fearaibh (12) sin. Chuaidh siad síar go Bedlam (Gort a'Choirce) ar an 3.1.1889. Fuair siad dá fhear déag istigh ins an teach a ba le Pádraig Ó Domhnaill Bhítear le eisean agus a theaghlach a chur ar an bhealach-mhór. Bhí an 12 fear ag cosnadh an dúin. Bhí na saighdiúraí agus na "emergency men" faoi Uilic de Búrca R.M. Bhí muintir na tíre cruinn as gach cearn. Cuireadh síar iad ón teach. Chuaidh na "emergency men" taobh istigh dóibh agus thosuigh
MC
senior member (history)
2021-12-06 10:27
approved
rejected
awaiting decision
Eanair 3adh, 1889
Cuireadh tús ar an chur amach ar an dáta seo. Badh le Pádraic Ó Domhnaill an teach:eisean do bhí le cur amach an chéad duine. Thainic 100 cloigne de Scottish Rifles go teach na m-bocht i nDún Fionnachaidh trí lá roimh an chéad lá de'n bhliadhain úr. Sé sin 1.1.1889. mar sin de bhí siad ann ar an 29.12.1888. Thainic siad a fad le Droichead an Fháildaraighe, agus bhí an droichead seo leagtha rompa. Thainic siad annsin bealach eile ó Dhúnfionnachaidh-fríd polla 'Chuinín, agus bhí an
MC
senior member (history)
2021-12-05 12:21
approved
rejected
awaiting decision
Cogadh na Talmhan
An Cur Amach i g-Cloich Cheannfhaolaidh.
Tamall i na dhiaidh seo thosuigh na billí leis na daoinibh a chur amach. Tugadh go d-tí an Chúirt iad; ní dheachaidh na daoine ann. Díbrigheadh iad as a g-cuid toighthe. Thainic an báillí, agus thug leis a lán ainmhidhtí, idir eallach agus capaill. D'órduigheadh do na tionóntaí nach d-tearn socrú leis an tighearna a dhul amach acht bhí spás sé mhí go fóill aca mar "caretakers" ar a g-cuid toighthe feín le déagh-mhéinn an tighearna.
MC
senior member (history)
2021-12-05 12:15
approved
rejected
awaiting decision
ar leanamhaint
na Creige, Seán Mac Aoidh as Baile an Átha agus Séarlus Misteál as Baile an Átha. Rinneadh na príosúnaighe de na fearaibh sin i ndiaidh na h-oidhche. Fiachadh na fir sin trí h-uaire ar an Fhalcarrach sul ar daoradh iad. Bhí siad i bpríosún Dhoire ó lá na cúirte go d-tí gur fiachadh ath-uair iad. I ndiaidh an triomhadh fiachadh ar na cásanna daoradh iad agus fuair gach fear dhá mhí sa phríosún. Fuair beirt de na príosúnaighe bás; i ndiaidh an droch-íde a fuair siad. ba iad Micheál Saoighse as ceathramha Ceanainn agus Seán Mac Aoidh as Béal Teine. Fuair na príosúnaighe a saoirse tamall beag roimh an am.
Thug na Gaedhil i nDoire Colmcille fáilte, agus damhsa dóibh, agus phill siad ar ais annsoir a g-cuid toighteach ar lá 'éile Pádraic san mbliadhain 1888.
(Leantar de seo ar an chéad leathanach eile.)
MC
senior member (history)
2021-12-05 12:04
approved
rejected
awaiting decision
Cogadh na Talmhan i g.Cloich Cheannfhaolaidh
Rinneadh príosúnach de'n Atháir Mac Stiopháin. Cuireadh isteach ins an bheiric ar an Fhálcarrach é, agus tugadh go príosún Dhoire é lá ar n-a bhárach. Ar lá na cúirte ar an Fhálcarrach tugadh ar ais go d-tí an Fálcarrach é. Fiachadh annsin é ag an Chúirt Dúithche ( Petty Sessions) roimh Uilic de Búrca R.M. agus is é an breithamhnas a tugadh air ná sé mhí de phríosúntacht. Thug an sagart urramach-Athair Mac Stiopháin- go d-tí cúirt níos aoirde é i Leitir Ceanainn. na Seisiúin Ráithemhail a bhí ann, agus d'éirigh leis téarma an phríosúntachta a ísliúgadh go d-tí cúig mhí. Chuir sé an príosúntacht isteach i nDoire Cholm Cille.
Tamall goirid i n-a dhiaidh sin rinneadh príosúnaighe de dhá chloiginn déag de'n mhuintir a bhí in a g.ceann-urraidh ar an mhór-shiubhal a bhfuil trácht deánta agam air roimh ré sa leabhar seo. Imeasg na b-príosúnaighe seo bhí Seán Mac Aoidh agus a dhearbhráthair Donnchadh, Muiris Fearradhaigh, Micheal mac Aoidh, Micheál Ó Dubhchoin. as Druim na Teineadh. Domnall Ó Brógán as Baile
MC
senior member (history)
2021-11-21 16:34
approved
rejected
awaiting decision
Cogadh Talmhan i g-Cloich Cheannfhaolaidh.
Rinneadh príosúnach de'n Atháir Mac Stiopháin. Cuireadh isteach ins an bheiric ar an Fhálcarrach é. agus tugadh go príosún Dhoire é lá ar n-a bhárach. Ar lá na cúirte ar an Fhálcarrach tugadh ar ais go d-tí an Fálcarrach é. Fiachadh annsin é ag an Chúirt Dúithche(Petty Sessions) roimh UIlic De Búrca R.M. agus is é an breitheamhnas a tugadh air ná sé mhí de phríosúntacht. Thug an sagart urramach-Athair Mac Stiopháin- go d-tí cúirt níos aoirde é i Leitir Ceanainn. na Seisiúin Ráitheamhail a bhí ann, agus d'éirigh leis téarma na phríosúntachta a ísliughadh go dtí cúig mhí. Chuir sé an príosúntacht isteach i nDoire Cholm Cille.
Tamall goirid i n-a dhiaidh sin rinneadh príosúnaighe de dhá chloiginn déag de'n mhuintir a bhí in a g-ceann-urraidh ar an mhór-shiubhal a bhfuil trácht deánta agam air roimh ré sa leabhar seo. Imeasg na b-príosúnaighe seo bhí Seán Mac Aoidh, agus a dhearbhráthair Donnchadh, Muiris Ó Fearadhaigh, Michéal Mac Aoidh, Micheál Ó Dubhchoin, as Druim na Teineadh, Domhnall ÓBrógáin as Baile
MC
senior member (history)
2021-11-21 16:21
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
Thoisigh na h-adharca ag séideadh. Chruinnigh muintir na tuatha agus muintir Cloich Cheannfhaolaidh uilig, agus batai le gach duine. Bhí bataí agus pící leó, agus amhain na cróchair s bhí ins na roilig leis na cuirp a iomchur, mar bhí beathaigh capall gann 'san am, ar sgor ar bith ní rabh siad comh leithideach is tá siad anois, d'árduigh siad leó gach gléas troda a d-tiocfadh leat bata a thabhairt air, agus tharraing siad ar an Fhálcarrach. Thug siad amach an Druma agus na fídeóga, thosuigh an ceól agus na daoine ag mársáil, agus bhí Seán mac Aoidh ar an toiseach leis an bhratóig. Chuaidh siad i n-a iomlán síos go geabhtaí an tighearna i mBaile Uí Chonaill Ní dheachaidh siad níos fuide; phill siad 'un an Fhálcarraigh annsin ar ais. Bhí triocha cloigne de na constáblaí ag coimheád orra agus ag siubhal i n-a dhiaidh a fhad is mhair an mór-shiubhal. Ní dhearn siad príosúnach ar bith an lá sin, acht rinn dhá lá i n-a dhiaidh-Rinneadh príosúnach de'n Athair mac Stiopháin. ( leanadh de seo ar an 7adh leathánach ar aghaidh).
MC
senior member (history)
2021-11-21 16:16
approved
rejected
awaiting decision
Lá na mbataí
Bhí a fhios ag an Riaghaltas agus ag a cuid seirbhíseach gur bh'é an t-Athair mac Stiopháin a bhí ag coinneál suas an troda, agus dá d-tiocfadh leó eisean a chur as an chasán nach mbeadh moill roinnt leis na daoinibh. coitcheannta. Mar sin de thainic saighdiuraí dubha ( constáblaí) as an bheiric ar an Fhalcarrach le príosúnach a dheanamh de. Tháinic cuid mhór constáblaí eile as Leitir Ceanainn, agus DúnFionnachaidh le cuidiú leó. Anoir a thainic an t-iomlán d'á d-tainic. Chuir siad futha in gach teach taibhirne ar an Fhálcarrach. Tá seacht g-cinn de na tighthe sin ann anois. Bhí ceann eile i.e ochtar san an sin. Chuir siad futha de réir mar bhí aít agus fairsingheacht doíbh le fághail ionnta. Nuair a chualaidh muintir na h-áite goidé ádhbhar a d-teachta chuir siad fógraí agus teachtairí amach le sgéala.
MC
senior member (history)
2021-11-21 15:36
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
THoisigh na h-adharca ag séideadh. Chruinnigh muintir na tuatha agus muintir Cloich Cheannfhaolaidh uilig, agus batai le gach duine. Bhí bataí agus pící leó, agus amhain nacróchair s bhí ins na roilig leis na cuiro a iomchur, mar bhí beathaigh capall gann 'san am, ar sgor ar bith ní rabh siad comh leithideach is tá siad anois, d'árduigh sia dleó gach gléás troda a d-tiocfadh leat bata a thabhairt air, agus tharraing siad ar an Fhalcarrach. Thug siad amach an Druma agus na fídeóga, thosuigh an ceól agus na daoine ag mársáil, agus bhí Seán mac Aoidh ar an toiseach leis an bhratóig. Chuaidh siad i n-a iomlán síos go geabhtaí an tighearna i mBaile Uí Chonaill
MC
senior member (history)
2021-11-21 15:28
approved
rejected
awaiting decision
Lá na mbataí
Bhí a fhios ag an Riaghaltas agus ag a cuid seirbhíseach gur bh'é an t-Athair mac Stiopháin a bhí ag coinneál suas an troda, agus dá d-tiocfadh leó eisean a chur as an chasán nach mbeadh moill roinnt leis na daoinibh. coitcheannta. Mar sin de thainic saighdiuraí dubha ( constáblaí) as an bheiric ar an Fhalcarrach le príosúnach a dheanamh de. Tháinic cuid mhór constáblaí eile as Leitir Ceanainn, agus DúnFionnachaidh le cuidiú leó. Anoir a thainic an t-iomlán d'á d-tainic. Chuir siad futha in gach teach taibhirne ar an Fhálcarrach. Tá seacht g-cinn de na tighthe sin ann anois. Bhí ceann eile i.e ochtar san an sin. Chuir siad futha de réir mar bhí aít agus fairsingheacht doíbh le fághail ionnta. Nuair a chualaidh muintir na h-áite goidé ádhbhar a d-teachta chuir siad fógraí agus teachtairí amach le sgéala.
MC
senior member (history)
2021-11-07 16:37
approved
rejected
awaiting decision
An Sgeul:
Oisín
ceithre chéad bliadhain ó shoin a báigheadh é amuigh ag iasgaireacht. Tá a athair agus a mháthair marbh fad ó shoin. Dar le Oisín i n-a intín fhéin go bhigean do gur trí mhíle bliadhain a bhí sé ar shiubhal. Bhí Oisín fa dheifre aráist ag na bhean. Arsa seisean leis fhéin caidé an dóigh a n-déanaidh mé amach an bealach. Chá d-tiocfadh leis an n-duine a fhághail a theasbanadh an bealach do. Arsa seisean leis fhéin mo fhosglaim an bosca a thug sí damh beidir go d-teasbanadh sé an bealach do.
Nuair a dfosgail sé é táinic ceo bán amach as agus dimthigh sé leis trasna na fairrge. Sgairt Oisín leis an ceo stapadh na smaoinigh sé anois caidé a dubhairt a bhean leis. Ba é an deireadh a bhí air na rabh sé ábalta corradh na bogadh. Ar an bhomaite thontaigh a chuid gruaige comh geal leis an t-sneachta d'éirigh a adaigh maraigce agus lub a dhrim mura fear iongantach sean. Fuair Oisín bás mura a bhí sé gan comhairle agus amaideach. Da n-deanadh sé an rud a diaradh a bhean air bhéadh sé beo míle eile bliadhain.
MC
senior member (history)
2021-11-07 16:19
approved
rejected
awaiting decision
An Sgeul ( ar leanamhaint)
an cailín óg i n-a comhnuidhe. Nuair a thainic siad an fad sin bhí gach eile rud ag soilseadh agus ba é le Oisín gach eile rud. Achan áit a rachadh Oisín bhí sé ag chur pléisiúrdha ar an seabhnbas a bhí aige. Bhí siad beo go aoibheann ar feadh trí mhíle bliadhna. Aon lá amháin dubhairt sé le na bhean go rabh sé ag dul go h-Éireann a amharc ar a chuid daoine muintireacha. Dubhairt sé nach mbéadh sé a bhfad go mbéadh sé aráist. Dubhairt sise nar mhaith léithe é a ligint. Ach arsa sise leis, 'Seo bocsa agat agus tabhair eire mhaith de agus nach fosgail é no ní fheici tú mise go brath'.
Thug sí an bocsa do agus dimthigh Oisín leis go h-Éireann. Nuair a tháinic sé an fad sin ní rabh a dhath le feiceal aige ach an talamh cothrom ins an áit a rabh teach a athara. Bhí na cnoic annsin murra a dfhág sé iad an srughan beag uisce a bhí na rith síos le taoibh teach a athara. Bhí sé annsin mura dfhág sé é. Shíl sé go dtáinic archa mór ar an áit le trí bliadhna. Bhí beirt fhear ag dul thart. Tháinic Oisín a fhad leóbhtha. Chuir Oisín ceist ortha cá áit a bhfuil teach Oisín a bhí i n-a sheasamh annseo. Oisín arsa siadsan tá sé
MC
senior member (history)
2021-11-02 11:39
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul: (ar leanamhaint)
An Bhaintreabhach agus an gasúr.
buisteoir arís. Chan fhosglochadh an gasúr a bhéal. Thug an buisteoir an sgilling arais do is dordaigh sé amach as an teach é. Thainic an gasúr na bhaile gan oiread is focal a labhairt le duine ar bith a casadh do. Nuair a thainic sé isteach chuig a mháthair, chá rabh croidhe, sgamhain na cruadhae leis, agus char bhfiú dadaidh an buaileadh air an bhealach mhór le taoibh an greadadh a fuair sé ón na mháthair.
MC
senior member (history)
2021-11-02 11:34
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul: (ar leanamhaint)
An Bhaintreabhach agus an gasúr.
teangaidh as. Is caidé ba chóir damh a rádh arsa an gasúr, go dtachtar an beatach salach. Déarfaidh mé sin, arsa an gasúr, agus dimthigh leis. Chuaidh sé giota eile, agus casadh fear agus a bhean air, agus bhí an fear ar meisge. Go dtachtar an beatach salach, arsa an gasúr agus é ag dul thart. Go dtachtar thú fhéin, arsa an bhean, ag faghail greim ar an ghasúr. Cad chuige an abair tú sin le mo fhear chóir, agus chraith sí an gasúr.
Thosuigh sé a chaoineadh, Chan fhuil fhios agam faoin ghréin, arsa seisean. caidé a déarfas mé. Char dhubhairt mé aon fhocal indiu nár buaileadh mé ar a shon. Conbhuigh do bhéal druidthe arsa an bhean. Mur bfuil tú ábalta labhairt cosamhail le Críostaidhe is fearr duit a bheith in do thost. Glacfaidh mé do chomhaikle a bhean arsa seisean, agus dimthigh sé leis. Char bhfada anois gur shroich sé an baiole mór. Bhuail sé an sgilling ar an chúntar. Caidé déanfas mé duit|? arsa an buisteoir. Ní labhróchadh an gasúr. Caidé atá a dhith ort ar an sgilling? arsa an
MC
senior member (history)
2021-11-02 11:17
approved
rejected
awaiting decision
An sgéul: 9ar leanamhaint)
An Bhaintreabhach agus an Gasúr
go dtí gur casadh torramh do. Thuig lucht an torramh go rabh sé ag rádh go mbéadh céad torramh ann ar an bhliadhain seo chugainn, is bhuail[?] siad é, is dubhairt siad leis gan labhairt mar sin níos mó. Is caidé dearfas mé? arsa an gasúr. Abair arsa fear aca ceann i mbliadhna agus gan ceann ar bith ar an bhliadhain seo chugainn. Dimthigh an gasúr bocht leis dá rádh seo go dtí gur casadh fear air nach rabh aige acht súil amháin. Nuair a chualaidh sé an chaint a bhí ar an ghasúr rinne sé amach gur ar a chuid súl a bhí sé ag trácht, agus thug iarraidh air le na bhata. agus bhagair sé go mairbheadh sé é dá gcluinfeadh sé a léitheid de chaint aige a choidhche arais. is caidé dearfas mé? arsa an gasúr. Abair arsa seisean an ceann a chaill sé go bhfághaidh sé arais é. Dimthigh sé leis annsin go dtí go dtáinic sé a fhad le teach. Bhí an fear agus an bhean sin i ndiaidh tóir a chur ar sionnach agus ag baint lach do. Nuair a chualaidh sí an gasúr ag rádh an ceann a chaill sé go bhfághaidh sé aríst é. Tháinic corruighe mhór ar an mhnaoi chaith sí cloch ar an ghasúr, agus dubhairt si dá mbíodh greim aici air go mbaineadh sí an
(ar lean 5 duilleóg ar aghaidh)
MC
senior member (history)
2021-11-02 10:53
approved
rejected
awaiting decision
An Sgéul (ar leanamhaint)
Bhitheamhnaigh óig ar seisean agus sgairt an gasúr amach croidhe, sgamhain, agus cruadhae. Thug an fear basóg do. Bí do thost arsa seisean nó má labhrann tú mar sin níos mó mairbhfidh mé thú. Thosuigh an gasúr a chaoineadh. Dubhairt mo mháthair liom sin rádh arsa an gasúr. Is cuma liomsa caidé dubhairt do mháthair arsa an fear na léig damh na focla sin a chloisint as do bhéal níos mó. Is caidé déárfas mé anois arsa an gasúr. Abair, arsa an fear, gan iad theacht aníos a choidhche. Char bhfada go dtáinic sé go dtí áit a rabh fear agus bean ag ciobáil phreataí. Nuair a chualaidh siad an gasúr ag rádh gan iad a theacht aníos choidhche bhí siad cinnte gur ar na preataí a bhí sé ag trácht, agus léim an fear trasna an chlaidhe agus an spád leis in a láimh, is rith sé chuig an ghasúr Bhuail sé é gur fhág sé ag caoineadh é. Anois chá bhíonn tú ag mallachtaighe feasta ar mo chuid preataí. Is caidé ba choir damh a rádh?arsa an gasúr. Abair arsa an fear, ceann i mbliadhna agus céad ar an bhliadhain seo chugainn. Déarfaidh mé sin arsa an gasúr agus dimthigh sé leis ag rádh ceann i mbliadhna agus céad ar an bhliadhain seo chugainn
MC
senior member (history)
2021-11-02 10:34
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul:
An bhaintreabhach agus an gasúr
Cuireadh gasúr dearmadach na bhaile mhóir lá amháin fá choinne croide sgamhain agus cruadhach caorach. Tugadh sgilling do. Baintreabhach a bhí in a mháthair agus bhí sí bocht agus chá rabh aici acht sgilling amháin. A Mháthair, ars an gasúr ní bhéidh mé ábalta cuimhniughadh ar na rudaí seo
Cad chuige nach mbíonn, arsa an mháthair. Bí dá rádh i dtólamh agus ní dheanfaidh tú dearmad dóbhtha. Dheanfaidh mé sin, a mháthair arsa an gasúr. Dimthigh sé leis agus é ag rádh, croidhe, sgamhain, agus cruadhae, comh tiugh is thiocfadh leis.
Thainic sé go dtí droichead an áit a rabh fear in a shuidhe, agus nuair a chualaidh an fear an chaint a bhí ar an ghasúr tháinic fearg mhór ar leis. Léim sé suas agus tháinic aniar le rúide. A bhitheamhnaigh óig ar seisean,agus sgairt an gasúr amach croidhe, sgamhain agus cruadhae, comh tiugh is thiocfadh leis. Tháinic sé go dtí droichead an áit a rabh fear in a shuidhe, agus nuair a chualaidh an fear an chaint a bhí ar an ghasúr tháinic fearg mhór ar leis. Léim sé suas agus tháinic aniar le rúide. A
MC
senior member (history)
2021-09-26 14:18
approved
rejected
awaiting decision
dimhtigh siad uilig. ba gnatach leo fanacht ann áiteach uaigneacha. Cualas na rabh siad ró-mhór agus sin an fath ar tugfadh na daoine beaga ortha.
MC
senior member (history)
2021-09-26 14:16
approved
rejected
awaiting decision
Liosanna
Tá lios shuas ann páirc a bheirtear Míodh na Marach air. Fad ó shoin ba ghnath leis na daoine beaga a bheith ag dul thart fá'n lios. Bhí an lios déanta thart crionn. Níor treabhadh an lios seo ariamh. Nuair a bhéadh sé ag éirigh mall thugfadh na daoine beaga uilig amach. Bhéadh cuid aca ag céol bhéadh cuid eile ag fidealacht agus bfeidir go mbéadh cuid eile aca ag troid. Dá mbéadh duine ar bith ag teacht ó imirt chardaí bfeidir go leanadh na signí é agus go mbaineadh siad dó cibhé a béadh leis acht nuair a déirigheocha an maidín bhéadh na h-éanlaighe ag dul thart fá bhun an dorais. Bhéirfeadh na daoine beaga leobhtha thú go gasta. Bfeidir gur mhaith le cuid de na daoine beaga tú leanaint agus annsin chá léigheadh chuid eile dóbhtha annsin tosaigeocaidh an troid aca. Bhéadh an cuid eile ag éirigh iad a coinamhail arais. Bhéadh ceól agus spoirt go leor ag na daoine beaga. Níl daoine beaga ar bith le mortáil fá'n áit anois. Ba gnathach le cuid mhór signí a beith ann roimhe seo acht
MC
senior member (history)
2021-09-26 14:03
approved
rejected
awaiting decision
Sean-Scoltacha ar leanamhaint
aca agus an ceann dearg ar an cheann eile. San oidhche a bhí siad ann. Bhí cuid aca na suidhe ar stólaí agus an chuid eile na seasamh. Bhí cóta bainín tíre air agus brístí goiride donna. Bhí giota éadaigh casta thart fá na mhuineál. Bhí sean bhróga air. Bhéarfadh achan dhuine sgilling san mhí dó.
2. Bhí fear ann aon uair amháin. Séamus O Dubhgáin a bhí air. Bhí sé na mhaighistir i mBaile na Bó. Thuit sé amach leis na daoine agus dimthigh sé. Chuaidh sé soir na Meachaire Meadhonach. Bhí sé ag teagasc istigh i sean sgioból. Bhí fuinneóg amháin air agus doras. Cha rabh áit ar bith teineadh ann. Teach ceanntuighe a bhí ann. Ins an oidhche bhí an scoil ann. Daoine móra uilig a bhí ann.
Fear meadhon aosta a bhí ann. Bhí sé ag foghlam leigeamh agus sgriobhadh daobhtha. Bhí feasóg mhór fhada air ní rabh blagoid ar bith air. Bhí cóta gorm air agus briste buidhe. Bhí dhá mhaide ó cheann go ceann an toighe agus dhá mhaide treasna.
MC
senior member (history)
2021-09-26 13:44
approved
rejected
awaiting decision
Sean Scoilteachta.
1. Bhí fear ar an Dúnmór tá 95 bliadhain ó shoin. Bhí sé suas le 50 bliadhain de aois.
Séan Mac Pháidin a bhí air. Bhí teach cionntuighe aige fhéin. Chruinneadh na daoine uilig isteach eadar páistí agus daoine móra. Ní rabh an fear i na mhaighistir acht bhí se ábalta léaghadh. Ní rabh sé abalta sgriobh. Ní rabh( an fear i na) a dhath aca ach léaghadh. Bhí dhá leabhar aca, an leabhar glas a bhí ar chionn
MC
senior member (history)
2021-09-24 14:25
approved
rejected
awaiting decision
Sean Scoltacha ar leanamhaint
donna. Bhí giota eadaigh casta thart fá na mhuineal. Bhí sean bhróga air. Bhéarfadh achan dhuine sgilling san mhí dó.
2. Bhí fear ann aon uair amháin. Séamus Ó Dubhgáin a bhí ann. Bhí sé na mhaighistir i mBaile na Bó. Thuit sé amach leis na daoine agus dimthigh sé. Chuaidh sé soir na Meachaire Meadhonach. Bhí sé ag teagas istigh i sean sgiobál. Bhí fuinneóg amháin air agus doras. Cha rabh áit ar bith teineadh ann. Teach ceanntuighe a bhí ann. Ins an oidhche bhí an scoil ann. Daoine móra uilig a bhí ann. fear meadhon aosta a bhí ann. Bhí sé ag foghlam leigeamh agus sgriobhadh daobhtha. Bhí feasóg mhór fada air ní rabh blagoid ar bith air. Bhí cóta gorm air agus briste buidhe. Bhí dhá mhaide ó cheann go ceann an toighe agus bhí dha mhaide treasna.
MC
senior member (history)
2021-09-24 14:03
approved
rejected
awaiting decision
Sean Scoilteachta.
1. Bhí fear ar an Dúnmór tá 95 bliadhain ó shoin. Bhí sé suas le 50 bliadhain de aois. Seán Mac Pháidin a bhí air. Bhí teach cionntuighe aige fhéin. Chruinneadh na daoine uilig isteach eadar páistí agus daoine móra. Ní raibh an fear i n-a mhaighister acht bhí sé ábalta léaghadh. Ní rabh sé ábalta sgriobh. Ní rabh a dath aca ach léaghadh. Bhí dhá leabhar aca, an leabhar glas a bhí ar chionn áca agus an ceann dearg ar an chionn eile.
San oidhche a bhí siad ann. Bhí cuid aca na suidhe ar stólaí agus an chuid eile na seasamh. Bhí cóta bainnín tíre air agus brístí goiride
MC
senior member (history)
2021-09-17 11:41
approved
rejected
awaiting decision
ghiotaí, agus léim an fear amach. agus na funsaí ar a dhrim leis. Shíl fear an toighe gur an diobhal a bhí ann, agus thit se i lige. Dimthigh an fear eile amach ar an doras, agus cha fhachaidh siad amharc ar ní ba mhó. Fuair an gasúr loistín an oidhche sin ann, agus maidín lá thar na bharach bhain sé an baile amach ag siubhal.
MC
senior member (history)
2021-09-17 11:37
approved
rejected
awaiting decision
an choirnéal. Bhí fhios ag an ghasúr gur fear a toighe a bhí ann, agus smaointigh sé go rathadh sé isteach ar ais. Chuaidh sé isteach, agus chuir fear an toighe fáilte roimhe, agus chuir sé ceist ar ca ar ba fhios é. Dinnis sé dó, agus arsa fear a toighe leis cluiinim go bhfuil an óla dhubh agaimh shios ins an tír sin. Dubhairt seisean go rabh. Bhal arsa fear an toighe cá h-áit a bh-fuigeadh duine rud éiginteacht le h-ithe.
Chuaidh an gasúr ar a ghlúine agus lig sé ar fhéin go rabh sé ag urnaighthe. Déirigh sé annsin, agus diarr sé (annsin) ar fhear an toighe amharc faoi an scála, agus go bh-fuigheadh sé gé rósta. Damharc an fhear, agus fuair sé an gé. Thug sé giota do'n ghasúr acht ní iosadh an bhean dubhairt sí gur leis an diobhal é. Nuair a bhi sé ithte aca chur fear an toighe ceist ar cá bhfuigheadh sé deoch anois. Chuaidh an gasúr ar a ghlúine arais, agus nuair a bhí sé tamall ar a ghlúine dubhairt sé leis an fhear go bhfuigheadh sé buidéal uisce beatha faoi an leabaigh. Dimthigh seisean, agus fuair sé an buidéal. Chuir sé ceist ar annsin an d-tiocfadh leis an diobal a thógáil dubhairt an gasúr go d-tiocfadh. Chuaidh an gasúr ar a ghlúine aríst, agus annsin diarr sé ar an fhear bata a fhághail do fhéin, agus bata dó san. Fuair an fear na bataí, agus diarr sé ar a thoiseacht ar an bhairrle a bhí sa choirnéal. Thosuigh an bheirt aca a bhualadh an bhairrle go d-tí gur imthigh sé na
MC
senior member (history)
2021-09-17 11:24
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal:
An Gasúr a d'fhág a Áit.
Bhí gasúr beag ann aon uair amháin, agus bhí sé ar fastodh amuigh ins an Lagán. Lá amháin d'fhág sé a áit agus tháinig sé isteach go Litir Ceanainn. Chaith sé an lá ag siubhal thart, ag amharc isteach ins na fuinnneoga, agus sháraigh air a ghabhail na bhaile an oidhche sin. Níor mhothuigh sé go rabh an oidhche dorcha air, agus beigean do loistín na h-oidhche a cuartugadh. Shiubhal sé leis cupla míle taoibh amuigh den bhaile mhór, agus chonnaic sé solús beag i bhfád uaidh. Tharraing sé ar, teach a bhí ann. Chuaidh isteach ní rabh duine ar bith istuigh acht bean a toighe, agus diarr sé loistín uirthí. Dubhairt bean a toighe, nach rabh aicí dó agus chuir sé amach é. Chuaidh sé síos go binn an toighe, agus damharc sé isteach an pholl do bhí ar sheandoras a bhí druidhe isteach le clocha go barr, agus bhí spás beag nach rabh druidte aca. Chonnaic sé an bhean ag deanamh réidh gé rósta, agus tháinig fear eile isteach, agus tharraing sé buideal mór amach as a phóca, agus d-fhág sé ar an tábla é. Chuaidh sise go d-tí an pota annsin, agus chuir amach gé agus dith an bheirt aca é. Fuair sise gloinne, agus dol siad an t-uisce beatha, agus do díreach nuair a bhí siad ag deanamh ar g-cuid tháinig fear eile go d-tí an doras, agus chuaidh sé isteach. Chuir sise an gé i bh-folach faoi an sgála do bhí ar an dreisiúr, agus chuir sí an buidéal faoi an leabaidh cháf. Dimthigh an fear, agus chuaidh sé isteach faoi an bhairrle do bhí ins
MC
senior member (history)
2021-09-15 13:02
approved
rejected
awaiting decision
An Sgéul: ar leanamhaint.
Daoine Beaga
ins an teach. Bhí bean i n-a suidhe ag sníomh ar thuirne a lámh faoi a naprún. Chonnaic sé an fhuil ar a naprún agus bhí a fhios aige gurbh í a bhí i n-a gearrfiadh ins an bhoitheach ag tabhairt ar shiubhal an bhainne ó na ba.
MC
senior member (history)
2021-09-15 12:57
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul
Daoine Beaga
Tá trí ná ceithre scór bliadhain ó shoin nuair a rachadh na daoine a blighe na mbó ní bhfuighfeadh siad aon dheór aca. Oidhche amháin chuaidh fear amach 'un an bhoithigh leis na ba a bhlighe. Chonnaic sé gearrfhiadh i n-a shuidhe faoi cheann de na ba ag tarraingt an bhainne as úgh na bó.Thug an fear iarraidh air le n-a bhualadh le bata. D'imthigh an gearrfhiadh amach ar pholl a bhí ins an bhalla.
An dara oidhche chuaidh an fear amach 'un an bhoithigh agus bhí gunna leis. Choimheád sé go d-táinig an gearrfiadh agus sgaoil sé leis acht cha dear an ghnáin dochar ar bith dó. An tríomhadh oidhche chuaidh sé amach, chuir sé bun thrí phighinn ins an ghunna, Nuair a tháinig an gearrfiadh isteach 'un an bhoithigh sgaoil an fear leis agus chuir sé bun na d-trí b-pighinn isteach fríd a chois tosaighe. Tháinig sruth fola le n-a chois agus d'imthigh sé i n-a rith. Lean an fear do lorg na fola go d-táinig sé a fhad le teach. Chuaidh sé isteach
MC
senior member (history)
2021-09-15 11:31
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul
Bhí tríur fear ann am amhain. Éireannach, Albanach agus Sasanach. Oidhche amháin ba mhaith leis na fir seo deoch uisge beatha a fhaghail. Acht ní rabh airgead ar bith aca. Chuaidh an t-Éireannach isteach i dteach tabhairnne agus diarr sé deoch uisge beatha. Chrom fear an t-siopa síos fá choinne an uisge beatha. Bhí moncaigh ar an tábla agus thug an t-Éireannach buille dó agus leag sé an mhoncaigh. Chuir fear an t-siopa ceist air cad fath gur leag sé an mhoncaigh agus dubhairt sisean gur fhág sé púnta ar an tábla, agus gur ith an mhoncaigh é. Dubhairt fear an t-siopa go dtabhairfeadh sisean dó an briseadh. D'innis an t-Éireannach dón Sasanach an rud a rinne sé, agus chuaidh an Sasanach isteach siopa eile agus rinne sé an rud ciadna. Chuaidh an t-Albanach isteach agus diarr sé uisge beatha. Chrom fear an t-siopa síos fá choinne an uisge beatha. Bhí moncaigh ar an tábla agus thug an tAlbannach buille do agus leag sé é. Goidé bhí ann acht moncaigh gloine. Chuir fear an t-siopa ceist air cad fáth go dtearn sé sin agus dubhairt sisean gur fhágh sé púnta air an tábla agus gur ith sé é. Coidé bhí ann acht mongaich gloine agus briseadh é. Cuireadh isteach ins an phríosún annsin é.
MC
senior member (history)
2021-09-15 11:15
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul
Gasúr ar seachrán.
Bhí fear ann aon uair amháin agus chuaidh sé suas un an chnuic a chuartadh caorach. Tháinic an oidhche air agus chuaidh sé ar seachran. Chuaidh sé isteach i d-teach agus cur sé ceist ar fhear an toighe an g-coinneochadh sé é go maidín. Dubhairt fear an toighe go h-coinneochadh. Darna oidhche chuaidh triúr fear amach i g-cuideachta agus nuair a tháinic siad isteach cur siad ceist ar fhear an toighe ar bhfearr leis bás a fhághail leis an ocras na iadsan é a mharbhadh.
Dubhairt sé gur bhfearr leis iad é a mharbhadh. Thug siad leóbhtha é agus chur siad isteach i mbairrle é. Bhí poll cranna ar an bhairrle Thainic an madadh ruadh thart agus chur a ruball isteach sa pholl. Thosaidh siad ag tarraingt gur tharraing siad an tomhain as an bhairrle. Tháinic an fear ruadh un na bhaile agus an madadh ruadh leis.
MC
senior member (history)
2021-09-14 12:58
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul.
Bhí triúr fear ann aon uair amháin agus bhí siad amuigh ag seilg. Bhí trí cú leóbhtha beirt bhuidhe agus ceann dubh. Casadh gasúr beag ortha agus chuir ceist air an rabh fhios aige cá áit a rabh gearrfhiadh ar bith. Chuaidh sé isteach un toighe agus dinnis do na mháthair mhór go rabh triúr fear ag cur ceist airshan an rabh fhios aige áit ar bith mbéadh gearrfhiadh.
Dá mbéadh fhios go d-tabhaireadh siad sgilling do. Dhéanamh mise gearrfhiadh damh fhéin agus gabh thusa anois agus innis deóbhtha go bhfuil gearrfhiadh ins an tor sin shíos. Chuir siad na shuidhe an gearrfhiadh annsin agus dimthigh an trí chú na dhiaidh. Nuair a bhí siad ag dul suas an cnoc. Sgairt an gasúr beag amach "Dam ort a mháthair mhór, rith na beirthidh an cú ort."
MC
senior member (history)
2021-09-14 12:48
approved
rejected
awaiting decision
Bacach
Bhí bacach ag gabhail tart darbh ainm Brighidh na leathphighneachaibh. Bíonn sí ag gabhail tart agus mála ar a druim ag cruinniughadh airgid a bíonn sí. Ní bhíonn bróga ar bith uirthi. Ag siubhail ó theach go teach a bíonn sí. Caitheann sí oidhche annseo ag oidhche annsiud. Bheireann na daoine cupla pighinn agus uibheacha di. Ba gnách léithe a bheith ag díol deilsg ar pighinn an púnta.
MC
senior member (history)
2021-09-14 12:44
approved
rejected
awaiting decision
minic anois agus fanainn sé oidhche.
MC
senior member (history)
2021-09-14 12:42
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
agus bhéigean damh stad agus tosacht ar an obair seo. B'fhéidir go bhfaca sibh-se í ag dul thart am éigin annseo-cailín beag íseal, árd, scailleaganta, fad leiceannach, mío-ghrúithseach, droch-ghrúithseach, teasbich ar a súile. Béam leath-taobh ar a ladhara, milleadh bróigín ar a gurán deiridh, i lom liath, 'na reathaigh mhaith agus fad scáileogacha tobaca aicí. Is iomdha cineál bacach bhíos ann acht chan daobhtha sin mise. Bí mangairí ann, bí strangairí ann, bí sodhairí ann, bí rogairí ann, bí baogairí ann, ceithreamacha earraigh agus leigint amach lughnása, bí cailleachaí tinn le seimrigh ann.
Is iomdha mála a' scairtigh ormsa de bhréigh nach féidir díbh-se iad fheiceáil-mála an toighe, mála na h-iosgaide, mála na h-asgaille penny come quick agus an crúisgín.
Slán agus beannacht ag muintear an tighe seo, tá mise ag imeacht."
MC
senior member (history)
2021-09-14 11:30
approved
rejected
awaiting decision
ormsa a deirfeadh nach rabh bainne ag ba seasga, teach sópach, sifíneach, suarach aici, an deór a ba chóir tuitim ag an doras i gceart lár an urláir, bhuailfinn buille de'n chliteóir, de'n bhliteóir, de'n sgafóg chrainn a bheadh ann mo láimh uirthí a bhainfeadh siubhal aistí, a chuirfeadh í ar lorg an ime bhuidhe atá gcúl a tighe a' gabháil do shúile ag iarraidh ithe.
Éirigh suas agus nar cruadhaighidh an diabhal nó an doras do chroidhe, nar dtugaighidh sé uait fear a' tighe mar thug an préachán an t-éan fadó ó'n chirc bhuidhe, cuir chugam beagan de'n bheagan, mórán de'n mhórán, tachta na muice móire, de'n ghruth bhuidhe, deagh-mheadar leamhnachta, urchar spóil de ucht na caorach, ribe Muire de'n olann, fad duine de'n tobaca agus ma rinne mise dearmad, tabhair fhéin leat é.
Cailín a bhí ann fad ó shoin a dtug mise searc agus síor-ghrádh dí- mar bhí mí-fhortún ormsa. Lean mise dithe go h-íseal agus go h-árd, fríd bhailte beaga agus bhailte móra, go Canada agus go Granárd, go tobar beannuigh Bhríghde, go tigh Philib an Chaibín cham, go Connachta na gcaorach, go Cranóg, go teach an dorais i Muileann Ceárr agus ó sin go Cruach Phádraig. Bhí deireadh mo chuid costais raithte annsin
MC
senior member (history)
2021-09-13 15:46
approved
rejected
awaiting decision
Dilín na nBacach
An Bacach ag teacht go dtí'n doras
"Go mbeannuighidh an Rí agus Pádraig annseo, Colmcille agus Eóin baiste, Peadar agus Pól do chlúdach a bhean a tighe. tá mise ag teacht leis an trí gara is feárr a tháinig i dtír in aon áit ariamh- na gara guidhe, na gara paidreachta agus na gara beannactacha. Déan an déirc mar súil gurabh é a chuideachas leat ar mhuir agus ar tír, in domasach agus i gcréafóig, i sráid agus i ngarraidh, mar shúil go mbeadh do thubaiste ar an bhóthar chaim, ar an leic úd thíos Mhic Dhonnachaidh mar bhíos an crann a bhíos cruinn ar maidin agus úr glas tráthnóna. Dearc ar an fhear uar chur anuraidh agus 'nar bhain imbliadhna, gan cur earraigh gan baint fhóghmhar, gan bean, gan clann, gan luth, gan lúthgháir, gan láthair, gan mháthair".
Arsa bean a tighe
" Níl annseo acht trí sreamaidigh gamhnacha, trí sramaidigh cait ag diúl ortha. Ní inde, indiu ná imbárach a bhlightear iad acht ag an uair tráth, agus má fhanann tú le braon de gcuid bainne gheóbhaidh tú é."
An Bacach
" An áit a gcastar cailleach leisg, lom, leisceamhail
MC
senior member (history)
2021-09-13 15:35
approved
rejected
awaiting decision
ar leanamhaint
salainn agus grainín piobair measgtha le chéile ar phláta agus braon beag de uisce te friotha. Thiocfadh leat do phréata a thomadh ann. i n-amannaibh leis an scadán caoch a dheanamh blásda bhéadh giobóg ime leagtha fríd an uisce, an salann agus an piobar. Leaghadh an t-im le bois an mhaide-bhriste (tlúgh nó timthire téallaigh) a dheargadh sa teine.
MC
senior member (history)
2021-09-13 15:31
approved
rejected
awaiting decision
Biadh na sean-aimsire
Trí tráth bidh d'iosfadh na daoine oibre fadó. An briocfasta a bhiodh mar ainm ar an chéad tráth ar maidin. Sul a bhfuighfeadh duine a bhriocfasta bheadh aige le bheith ag obair ar feadh dhá uaire roimhe sin. Ag an h-ocht a chlog a badh ghnáthach leis an bhriocfasta bheith ann. Bheadh na daoine ag obair ón sé a chlog. Ins an t-samhradh ba ghnáthach leis na daoinibh a dhul go d-tí an portach fá choinne lód mónadh agus an mhóin a bheith sa bhaile ar ais leó sul a bhfuighfeadh siad aon ghreim le h-ithe.
Bhéadh siad "ar an chéalacán" nó " ar na céalanna" , a deúrfadh siad. Préataí a bhíodh aca. im agus bainne ramhar. iochtar bainne nó bláthach.Sin an chéad rud. I n-a dhiaidh sin gheobhadh siad ceapaire de arán mine coirce agus gugán de bhainne mhilis. Bhí ag na fir annsin le toiseacht ar obair an lae dáiríribh. Bhéadh an dinnéar aca i d-ráthaibh an dó a chlog. Préataí, im agus bainne a ba ghnáthach a bheith ag na daoinibh a rabh dóigh mhaith orra. agus a rabh a sáith de'n t-saoghal aca. I n-áit ime agus bainne ní rabh ag na daoine bochta acht préataí agus "scadán caoch"
Is é an rud do bhí ins an scadan caoch gráinín
MC
senior member (history)
2021-09-13 14:04
approved
rejected
awaiting decision
daoinibh gur seo fuil Cheannfhaolaidh atá le feiceál ar an leic mhóir cloiche seo go foill. Acht cluinim féin nach rabh na marcanna seo ar an chloich seo an chéad uair. acht gurbh'é an t-Alfortach a chuir suas an chloch seo a thug ar a chuid seirbhíseach na lorgacha seo a chur uirrí leis an sean-bhealoideas do bhí i mbéal na ndaoine a bheith in a sheilbh feín má b'fhiór agus le dalladh mullóg a chur orra. Go rabh an chloch aige anois ar ar marbhuigheadh Ceannfhaolaidh uirrí. rud nach rabh. Níl ins an chnapán seo de chloich ghil acht cloch coitthiannta atá le feiceál in go leór áiteach. Oxide de iarrann atá ins na marcanna atá dóighthe ins an chloich seo,deirtear, Eithne an t-ainm do bhí ar inghin Bhaloir;agus ní rabh aige acht an ingean amháin.
MC
senior member (history)
2021-09-13 13:55
approved
rejected
awaiting decision
Cloich Cheannfhaolaidh ar leanamhaint
timcheall trí troighthe ó'n talamh thart ar an túr seo. Tá cloch granite cosamhail le fáinne ar mhéir dhuine. agus an fáinne seo ag eirghe amach níos mó ná an chuid eile de na clochaibh nó an muirtéal ins an túr. Tá'an fáinne seo naoi n-ordhlaigh ar aoirde. níl ins an fháinne acht dá phíosa i.e. is dá ghiota a chuaidh thart ar an túr uilig.agus tá an túr sé troighthe déag thart timceall.
An chloch de chloich ghil a thug an t-ainm ar an áit. i.e. Cloich Cheannfhaolaidh. Creidtear gurbh í seo an chloch ar ar mharbhuigh Balór Ceannfhaolaidh uirrí agus gur uirrí do bhain Balor an ceann do Cheannfhaolaidh. Taoiseach formórach a bhí i n-a chomhnuidhe i d-Toraigh do bhí i mBalór, agus bhí Ceannfhaolaidh beó ar tír mór os coinne Toraighe isteach. is é an sgéul é gur thuit Ceannfhaolaidh i ngrádh le inghin Bhaloir. agus nár thaitin sin leis an bhformhorach agus gur mar gheall ar fhághail réidhtighe do Ceann- fhaolaidh gur mharbhuigh Balor é. Tá stríocanna salacha, cosamhail le fuil a deirtear, le feiceál go soilleír go foill ar an chloich ghil seo, agus is é an baramhail atá ag na
MC
senior member (history)
2021-09-13 13:38
approved
rejected
awaiting decision
Comhartaí Aimsire:(Ar leanamhaint)
17. Nuair a chluineas tú toramán an traen a i bh-fad ar shiubhal sin comhartha siocán.
18. Nuair a shéid na géadha fiadhna suas an cnuic sin comhartha stoirm.
19. Nuair a bhíonn na géacha ag deanamh gaoithe le nar eiteogaí sin comhartha gaoithe móire.
20. Má bhíonn an madadh ag ithe féir sin comhartha stoirm.
21. Má fheicean tú sólus dearg sa teine san comhartha doineann.
MC
senior member (history)
2021-09-11 13:38
approved
rejected
awaiting decision
( Ar leanamhaint)
gur stadadh de tamall maith ó shoin.
16. Bhí duine as Dúnfionnachaidh - "Báilidh" a tugadh uirthí-thug sí léithe an t-uisce agus chuir sí ar an teinidh é le tae a dheanamh. Thuit sí ar chloich i n-a dhiaidh sin agus scoilt sí clár a h-éadain.
Na clocha a thugtar aníos ó'n áit a bhfuil an t-uisce ag tuitim ar íochtar atá ag sileadh anuas leis an bheinn téidheann siad uilig síos go d-tí an áit chéadna ar ais.
Bhí fear as Baile na Bó agus bhí gráinín cloch a dhith air fá choinne áit na teineadh. Chuir sé annsin iad, acht phleasg siad suas ar ais. agus d'imithigh siad síos go d-tí an áit a rabh siad an chéad uair. Níl iasc ar bith ins an tobar, acht 3 srutháin uisce ag sileadh amach as an charraig agus anuas leis an bheinn.
'S é Naomh Fionán a chur an tobar nó an t-uisce ag rith. lá teith amháin bhí ceathrar fear i mbád ag teacht as Toraigh go tír mór-bhí tart iongantach orra. ní rabh deór uisce le fágháil acht uisce na fairrge. Bhuail sé an chreag le n-a bhata. trí bhuille a thug sé do'n chreag ceann i n-ainm an Athar. ceann i n-ainm an Mhic agus ceann i n-ainm
MC
senior member (history)
2021-09-11 13:28
approved
rejected
awaiting decision
an Spioraid Naomh. Phléasg na trí srutháin amach as an chreig annsin. D'áthruigheadh cúrsa an uisce le linn saoghal an sgéalaidhe. Roimhe an áthrú bhí ag na daoinnibh dul suas na creagachabh leis an uisce a fhágháil. Anois níl feidhm sin a dheanamh. Saoiltear gur táirneach is cionntaighe leis an áthrú.
17) Téidheann an turas siar go d-tí am Fionaín. Cuireadh deireadh leis 100 bliadhain ó shoin nó mar sin. Ins an am sin mhair an turas coidhchightheas: bhí daoine as gach cearn ann. Bhí ól agus troid ann go mion minic: poítín bhí aca 'san am: is iomdha droch-ghniomh a rinneadh agus chuir na cleír síos é, Acht tá an áit comh beannuighthe is bhí sé ariamh. Níl lorg daoine ar clochaibh ann.
18) Níl graf-gréine de'n tobar agam go foíll. Fiachfar le ceann a fhághaíl más féidir.
19) Níl lear-sgáil de'n chineál seo agam.
20) Ailbhe Ó Conáin - (bailighteóir) Oide Scoile
21) Scoil Baile na Bó, An Fálacarrach , Leithbhearr
22) Peigí Ní Dhuirnín (aois 80 bliadhna)
Bhí sí seo i n-a comhnuidhe ag an tobar ó pósadh í. 'ISE AN SEANCHAIDHE
Áit-Comhnaidhe: Oirthear Dhumhthaigh, Fálcarrach
MC
senior member (history)
2021-09-11 13:25
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
ar shiubhal i mbuidéal é. Má tá an ceann (de'n duine) fliuch nuair atá an turas críochnaithe caithfear an ceann a thiormughadh: Thig le duine níos mó ná buidéal amháin de'n uisce a thabhairt leis, acht caithfidh sé 5 paidir, 5 Abhe Márie agus Cré a rádh ós coinne gach buidéal a tugtar ar shiubhal. Bíonn an t-uisce a tugtar ar shiubhal mar seo úr ins an bhuidéal (gan meath, ná droch-bholadh nó droch-bhlas) is cuma goidé an fad a mhaireas an t-uisce seo gan úsáid a bhaint as.
11. Níl feidhm ar bith eile bainte as an uisce seo acht de réir mar atá luaidhte thuas.
12. Ní rabh earraidhe ar bith toirbhirte fadó,acht le seal bliadhantach fágtar corr-rud ag an tobar.
13. Coróin Muire is minice atá fágta anois,boinn i n-amannaibh. Agnus Dei etc etc Níl deithbhir insna rudaí a fhágtar ag an tobar-fir agus mná
14. Cuirtear na pronntanais a toirbheartar sa dóigh seo shuas ar an árdán- comhair an tobair- i n-amannaibh agus uaireanta eile ceangaltar iad do'n mhuirighnigh atá sa chomhursanacht an tobair. Níl sgeach ná crann na dadadh ann, acht an féur agus an muirighneach le rud a cheangail air.
15. Níl píosaí éadaigh ná mar sin le feiceáil ann anois. Hinnseadh domh go rabh an gnás sin ann fadó, acht
MC
senior member (history)
2021-09-11 13:11
approved
rejected
awaiting decision
( Ar leanamhaint)
5 Abhe Márie agus é ag líonadh an bhuidéail 'san am chéadna. Tá cunntas ar na gniomharthaibh craibheachta tugtha roiimh ré. Tá ag an té atá ag deanamh an turais dul thart ar an tobar deich n-uaire. Téidheann sé thart i n-aghaidh lámha an chluig. Tá cunntas ar gach paidir a deirtear ann thuas roimhe seo. Tá 10 mearóga ag an duine ag cur tús ar an tobar. Ta siad seo iongantach fairsing thart ar an tobar ar iochtar ar an ghainimh na trágha.
8. Tá na paidreacha curtha síos roimhe. Níl faoi láthair paidreacha ar bith dá rádh acht ná paidreacha atá luaidhte. agus ní rabh mé ábalta fágháil amach fá aon phaidreacha eile a bhí dá rádh i n-aon am. Níor chualaidh an tsean-bhean paidreacha ar bith a bheith i n-úsáid acht iad seo a luaidheadh.
9. Déideadh, gach cineál aicíd, páisdí atá anonn i mbliadhantaibh agus nach bhfuil an siubhal aca go fóill e. g. dá mbeadh siad trí nó ceathar de bhliadhantaibh. Tchím féin iad seo ag dul ann go foill go minic fá'n chéad luain de Mí na Lughnasa; daoine atá ag dul go Meiriocá. gnidh siad an turas le fágháil go slán thar conntabhairt báidhte agus gach dainséar eile ar a chasán anonn.
10. Go cinnte cuirtear uisce ar an bhall cuirp a bhfuil an aicíd ann. Óltar an t-uisce fosta, agus tugtar
MC
senior member (history)
2021-09-11 11:36
approved
rejected
awaiting decision
( Ar leanamhaint)
5 Abhe Márie agus é ag líonadh an bhuidéail 'san am chéadna. Tácunntas ar na gniomharthaibh craibheachta tugtha roiimh ré. Tá ag an té atá ag deanamh an turais dul thart ar an tobar deich n-uaire. Téidheann sé thart i n-aghaidh lámha an chluig. Tá cunntas ar gach paidir a deirtear ann thuas roimhe seo. Tá 10 mearóga ag an duine ag cur tús ar an tobar. Ta siad seo iongantach fairsing thart ar an tobar ar iochtar ar an ghiainimh na trágha.
MC
senior member (history)
2021-09-11 11:23
approved
rejected
awaiting decision
( Ar leanamhaint)
n-aghaidh gach uile.
7. Caithfidh an té atá ag deanamh an turais a bheith costárnocht. ba chóir dó amach thart go bhfeicfeadh sé cia atá ag amharc ar Ard Fíonáin. 'Nois caithfidh sé é féin a choisriceadh.
5 Paidir agus 5 Abhe Márie agus An Cré a rádh. Caithfidh sé a dhul síos ón árd go gainimh na trágha thíos faoi agus a aghaidh a thabhairt ar na creagachaibh agus na paidreacha céadna a rádh ar a ghlúnaibh. Caithfidh sé eirghe anois agus a aghaidh a thabhairt ar uisce na fairrge agus na paidreacha ceadna a rádh. I g-comhnuidhe ar a ghlúnaibh atá sé ag urnaighe dó. Caithfidh sé eirghe anois agus a chosa agus a lámha a nigheadh ins an tsáile. Annsin caithfidh sé dhul suas go d-tí an áit a bhfuil an t-uisce ag sileadh anuas de'n bheinn, agus leigint do'n uisce tuitim anuas i mullach a chinn air. Dheanfaidh sé seo trí h-uaire agus gach am déarfaidh sé Páidir agus Abhe Márie amháin.
Rachaidh sé ar a ghlúnaibh anois agus déarfaidh sé 5 Páidir agus 5 Abhe Márie ag amharc isteach ar an talamh sé sin tá a chúl leis an fhairrge, agus a aghaidh ar an uisce atá ag sileadh anuas leis an bheinn[?]. Ar seo a bheith deanta dó eireochaidh sé agus
MC
senior member (history)
2021-09-11 11:23
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint.
Bheirfidh sé a aghaidh ar an fhairrge, agus déarfaidh sé 5 paidir, 5 Abhe Márie agus an Chré i n-onóir Naoimh Fionáin agus na Naoimh uilig a bhí ins an bhád leis.
Eireochaidh sé agus rachaidh sé ar a ghlúnaibh ar ais agus a aghaidh ar an talamh agus piocfaidh sé suas deich g-cinn de mhéarógaibh. Déarfaidh sé Páidir agus Abhe Márie os coinne gach chloch ata aige de na deich g-cinn. Caithfidh sé uaidh an deicheamhadh cloch thar a ghualainn dheis i n-éadan gach cineál uilc. Tiocfaidh sé aníos anois go d-tí an talamh árd a bhfuil an tobar ann agus na naoi méaróg eile leis agus téidheann sé ar a ghlúnaibh ar an bhruaich agus é ag amharc amach ar an fhairrge bealach Oileáin Thoraighe, agus é ag rádh 5 Páidir, 5 Abhé Márie agus an Chré, Eireochaidh sé agus rachaidh sé thart ar an tobar agus caithfidh sé cloch uaidh ag rádh Paidir agus Abhe Márie gach uair a théidheann sé thart an turas. Dheanfaidh sé seo trí hauire: nuair atá an 3 adh[?] méaróg caithte uaidh aige rachaidh sé ar a ghlúinaibh agus déárfaidh sé 5 Páidir, 5 Abhe Márie agus an Chré. Déanfaidh sé seo trí h-uaire go dtí go mbéidh an 9adh méaróg caithte ar shiubhal aige, agus annsin críochnochaidh sé le 5 Paidir , 5 Abhe Márie agus an Chré.
Anois tógfaidh sé nó líonfaidh sé buidéal uisce ó'n uisce ag sileadh anuas leis an bheinn, agus déarfaidh sé 5 Paidir
MC
senior member (history)
2021-09-11 11:08
approved
rejected
awaiting decision
( Ar leanamhaint)
n-aghaidh gach uile.
7. Caithfidh an té atá ag deanamh an turais a bheith costárnocht. ba chóir dó amach thart go bhfeicfeadh sé cia atá ag amharc ar Ard Fíonáin. 'Nois caithfidh sé é féin a choisriceadh.
5 Paidir agus 5 Abhe Márie agus An Cré a rádh. Caithfidh sé a dhul síos ón árd go gainimh na trágha thíos faoi agus a aghaidh a thabhairt ar na creagachaibh agus na paidreacha céadna a rádh ar a ghlúnaibh. Caithfidh sé eirghe anois agus a aghaidh a thabhairt ar uisce na fairrge agus na paidreacha ceadna a rádh. I g-comhnuidhe ar a ghlúnaibh atá sé ag urnaighe dó. Caithfidh sé eirghe anois agus a chosa agus a lámha a nigheadh ins an tsáile. Annsin caithfidh sé dhul suas go d-tí an áit a bhfuil an t-uisce ag sileadh anuas de'n bheinn, agus leigint do'n uisce tuitim anuas i mullach a chinn air. Dheanfaidh sé seo trí h-uaire agus gach am déarfaidh sé Páidir agus Abhe Márie amháin.
Rachaidh sé ar a ghlúnaibh anois agus déarfaidh sé 5 Páidir agus 5 Abhe Márie ag amharc isteach ar an talamh sé sin tá a chúl leis an fhairrge, agus a aghaidh ar an uisce atá ag sileadh anuas leis an bhe[?]. Ar seo a bheith deanta dó eireochaidh sé agus
MC
senior member (history)
2021-09-11 10:49
approved
rejected
awaiting decision
Ainm ar an cheann seo fosta. Tá an ceann seo míle ón tobar i líne díreach. Ar bhruach na fairrge atá an eas seo nó an tobar seo agus é 20 troigh os cionn na fairrge. Níl balla nó a dhath mar sin thart ar an tobar, agus níl clár nó cumhdach de chineál ar bith ann.
3) Is é Naomh Fionán naomh patrún an tobair.
4) Árd Fionáin agus Eas Fionáin an dá ainm atá air.
5) Théidheadh daoine annsin fadó ag deanamh an turais ar an 15 adh Lughnasa, lá ‘éile Muire fá Lughnasa, an chéad Luain in gach Ráithe, an chéad luain i mí na Bealtaine agus an 1 adh Luain, Mí na Lughnasa. Théid na daoine ann go fóill ar na laethibh seo, agus go speisialta 15 adh Lughnasa agus an céad Luain i mí na Lughnasa agus an céad Domhnach sa mhí seo fosta. Téidheann siad ann Aoine a’ Céasta. Gnidh siad an turas gach am a d-téidheann siad ann. Tá lá éile Fionáin ar an 12adh Mí na Nodlag acht is beag iomrádh ar an lá seo anois.
Fadó mhair an turas dhá sheachtmhain agus i rith an ama sin d’óladh cuid mhór poítín, agus is iomdha troid a bhí ann le linn an turais bheith ar shiubhal.
Téidheann daoine ann le leígheas fhagháil má tá tinneas de chineál ar bith orra. Tá leígheas an déididh ins an turas seo agus deirtear go rabh leígheas ann i
MC
senior member (history)
2021-09-11 10:43
approved
rejected
awaiting decision
Rámás.
Bhí fear ann fad ó shoin agus is fad ó shoin é. Bhí mac ag an fhear agus ba dheas an mac é. Bhí sleaghan ag an mhac agus ba deas an t-sleághan í. Bhain an t-sleághan fód agus ba dheas an fód é.Bhí nead faoi an fhód agus ba dheas an nead í. Bhí uibh ins an nead agus ba dheas an uibh í. Bhí éan ins an agus ba dheas an t-éan é. Cha rabh ruball ar an éan, agus mar sin de cha rabh ruball ar an sgéul.
MC
senior member (history)
2021-09-11 10:34
approved
rejected
awaiting decision
Cócaireacht
préataí scríobtha. Cuir gráinín an tsalainn agus an sóid isteach fosta agus measg an t-iomlán fríd a chéile. Caithfear a dheánamh cruaidh le plúr agus annsin an tuirtín a leathnughadh ar an tábla. Annsin deán ceithre ceathramhnacha de. Bíodh teine mhaith dhearg agat agus an t-oigheann bruithte te. Cuimil giota maith ime de. leag síos na ceithre ceathramhnacha air. Nuair a bhéas siad deas donn ar taoibh amháin, tionntuigh agus deán an taobh eile donn. Tóg agus cuimil im de na ceithre ceathramhnacha teó.
II
(a) Préataí fuara.
(b) lán spunóige shalainn
(c) Púnta plúir
(d) Naigín bainne mhilis.
An Módh
Scríob na préataí fuara isteach i scála agus fríd na préataí scríobtha agus a súgh cuir an salann agus an báinne milis. Annsin cuir isteach an plúr agus measg go maith.
Bíodh an teine dearg agus an t-oigheann bruithte te. Cuimil im de. Cuir cupla spunóg amach as an scála an agus leathnuigh go tanaidhe é Nuair a bhéas an taobh iochtarach donn tionntuigh agus deán an taobh eile donn. Tóg agus geárr ina cheithre ceatheamhnacha agus cuimil im de gach ceann aca fhad a's tá siad te.
MC
senior member (history)
2021-09-11 10:23
approved
rejected
awaiting decision
Bailightheóir: Ailbhe ÓCónáin, OS. Fálcarrach, leithbhearr.
Seachaidhe: Caitlín Bean Uí Chomáin, Fálcarrach, leithbhearr.
An dóigh le 'Boxty' a dhéanamh. I
(a) Púnta preátaí fuara.
(b) Púnta preátaí bruitthe
(c) Púnta plúir
(d) lán spunóige shalainn.
(e) Lán spunóige sóid.
An Módh
(1) Nigh agus bain an craiceann de na préataí fuara. Scríob iad ar scríobán. Tionntuig iad isteach in-éadach líneadaigh agus fáisg an súgh asta isteach i sgála.
(2) Cuir na préataí bruighte- glanta- brúighte isteach sa scála leis na
MC
senior member (history)
2021-09-11 10:21
approved
rejected
awaiting decision
'S iomdha lá breágh fada chaith mé annsin ar bheagán buadhartha,
Agus is iomdha lá bréagh fada chaith mé annsin ag deánamh uabhair
Ag seóladh na mbó breac amach fríd ghleanntáin dheas na luachra
Indiaidh a bheith ins an loch le teas na gréine 'g iarraidh fuaraidh.
Seo an áit ar oil mo mhuintir mé nuair a bhí mé beag treith-lag
Seo an áit ar cuireadh chodladh mé le ceóltaibh binn na Gaedhilge
Seo an áit a mbím anois i bhfad ar shiubhal ag deánamh uaignis,
Ag smaointiughadh ar mo bhunadh tá na gcodladh ins an uiagh ghlais.
MC
senior member (history)
2021-09-11 10:15
approved
rejected
awaiting decision
Ceol Loch' Oidhe.
Sean-fhocal a chuala mé agus chreidfeas mé i gcomhnuidhe,
Gach aon ariamh mar a oiltear é a's an fhuiseóg ins an mhónaidh;
Cé bith tír a rachaidh mise ná a mbéidh mé ann mo chomhnuidhe,
Béidh mo chroidhe ag bruach Loch' Oidhe 'stigh i lár na sléibhte móra.
Tá dhá oileán ar an loch bheag seo comh deas a's tá in Éirinn,
Tá an loch 's an ghé a's nead acu faoi thom-bhláth ghorm fraochlaigh,
Go mbfearr liom bheith ag iasgaireacht breac geal uirthí sa tséasúr,
Ná bheith i gcaisleán thall i Sasain ag na h-uaisle uilig ar féasta.
Ó'n chnoc árd ghlas taobh thall de'n loch tá'n t-amharc aoibhinn áluinn,
Na luingis ag teacht ar fairrge ó Dhoire 'steach go Málainn;
Ag siubhal annsin ab'áite liom ó mhaidin go dtí'n oidhche,
'Snach smaointeóchá ar an pheacadh leis na h-uain bheaga óga ag gaoibheal.
Ar an taoibh i bhfos tá'n míodún glas ó'n uisge go dtí'n bóthar,
Tá fás gach uile sheóirt annsin 's tighthe deasa comhnuidhe;
Seinnidh an chuach i dtús an tsamhraidh ann ó mhaidin go tráthnóna,
Tá an eala 'gus an fhaoileann, an londubh 's an chorr-mhónadh.
'S iomdha maidin shamhraidh a d'éirigh mé in m'óige,
Ag éisteacht leis na h-éanachaibh ag deánamh a gcuid ceóil binn;
Iad ag gol ó thom go tom ag eiteallaigh go ceólmhar,
'S a nguth lán binn ag teacht faoi dhuilleabhair glas na gcrannaibh óga.
MC
senior member (history)
2021-09-10 11:38
approved
rejected
awaiting decision
Tá scálán i m.Baile na Bó, comhgarach do'n bhealach mhór. Tá sé ar thaoibh do láimhe deise de'n ród, mar bhéas duine ag dul ó'n Fhal Carrach go d-tí Dún-Fionnachaidh. An bealach mór atá comhgarach do'n Scálán anois, ní rabh sé ann i n-aimsir na géarleanmhna, ná ins an am a rabh gnáth-úsáid deánta de'n Scálán. Deirtear gur i n-am an ghorta a rinneadh an bealach mór. Tá ceárdcha san am i láthair comhgarach do'n Scalán.
San am a rabh na daoine ag freastal an Scaláin bhi sé suidhte thíos i log comhgarach do'n Abhainn bhuidhe. Ní rabh bealach mór ar bith comhgarach aige, agus bhi sé doiligh feicheál mar d-tiocfadh duine air de thaisme, sin nó eolas beacht aige ar an áit. Bhi dóigh mhaith agus áit mhaith éalóidh as. 'Leac an Aifrionn' a bheirtear mar ainm ar an Scálán seo faoi láthair. Léigheadh Aifrionn annseo go minic fadó, agus ins an am sin bhíodh an sagart in a chomhnuidhe amuigh ag an Tearmóinn. Bhi dearmad deanta ag na daoinibh fán áit seo, go d-tí timcheall deich mbliadhna ó shoin. Nuair a chruinnigh an t-Athair Art Ua Frighil S.C muintir na comhursanachta cupla lá le claidhe a chur thart ar an áit, le clocha a chruinniughadh agus chuir sé geabhtha ar thaoibh an bhealaigh mhóir leis na daoinibh a
MC
senior member (history)
2021-09-10 11:35
approved
rejected
awaiting decision
Scálán: ar leanamhaint
leigint amach is isteach. Cuir se bail úr ar an altóir. Cárnán cloch atá ins an altóir, tá sé deanta cruinn. Suidhthe suas comhgarach do na bhárr tá an leac. i n-a seasamh ar a imeall, a aghaidh ó dheas tá an leac mín réidh a rinn gnaithe do leic an Aifreonn. Tá an leac seo timcheall ceithre h-ordlaigh déag bealach amháin, agus deich n-orlaigh an bealach eile. Tá cros mhór tógtha fosta os cionn na h-altóra le h-órdú an Athair Uí Frighil. Ó cuireadh bail ar an Scálán seo na daoine atá ro-shean le dul go d-tí an teach a'phobail ar an Cheathramha Cheanainn, nó an dream nach bhfuil sé ar a g-cumas dul ann de thairbhe gnaithe toighe ar leith nó na daoine a chaitheas fanacht sa bhaile ón Aifrionn mar gheall ar dhoininn na h-aimsire téidheann siad síos go d-tí an Scalán am éiginteacht i rith an lae agus abrann siad an Páidirín nó urnaighthe eile i n-ionad bheith ar an Aifrionn. Gní na sean-mhná fá Bhaile na Bó seo san am i láthair, agus taisbeánann an gnás an dóchas atá aca gur áit bheannuighte an Scálán go foill.
MC
senior member (history)
2021-09-10 11:11
approved
rejected
awaiting decision
Ar Leanamhaint
na Cránach. thainic an maighistear 'un thosaigh, agus thug fiadhnaise nach d-tiocfadh leis an fhear a bheith i láthair ag an ionnsuighe ar Mhac Niocaill, agus shádhbhail sin an fear. Bhí sé ar fastodh ag feirmeóir gallda thoir fá baile Mór. D'imthigh Nettán annsin. agus d'fhág sé an tír. Nuair nach bhfuair sé an t-airgead. Bhí eagla air fanacht fá'n chomhursanacht.
MC
senior member (history)
2021-09-10 11:05
approved
rejected
awaiting decision
An Cur Amach i g.Cloich Cheannfaolaidh
Ba mhaith leis an riaghaltas fághail amach cé aige a rabh an chiste nó an t-airgead a bhítear ag cruinnuighadh le h.aghaidh na troda i n-éadan na d.tighearnaí i g.Cloich Cheann -Fhaolaidh. Rinneadh príosunaighe de'n dream seo a leanas,s agus shaoil an Riaghaltas go bhfuighfeadh siad an t-eolas a bhí a dhioghbháil orra ó n-a fir nuair a bheadh siad sa phríosún aca. Dá ndeóin no dá naimhneóin. Is iad na príosúnaighe a bhí aca- mac Cuinn, Tomás Mac Aodha, Seán Ó Domhnaill, Aodh oBaoighill, iad uilig as an Fhál Carrach agus Seán mac Aoidh as an Bhaile Úr. Cuireadh go príosún Dhoire iad, agus tugadh ar ais go d-tí an Chúirt ar an Fhálcarrach. Fiachadh leis an t-eolas a bhaint asta, acht níor sgeith aon duine leis an rún. Cuireadh go príosún Dhoire ar ais iad. Rinneadh sin leó ceithre h-uaire, agus annsin h-innseadh dóibh a dhul 'un a' bhaile agus pilleadh ar ais fá choinne an cúigeadh triál, acht níor h-iarraidh orra pilleadh ón lá sin go d-tí an lá indiú.
MC
senior member (history)
2021-09-08 16:29
approved
rejected
awaiting decision
Biadh sa tsean-am.
Rachadh fear amach ag obair ar a chéalanna i d-tráthaibh an sé a chlog. Caithfeadh sé oibriú leis annsin go d-tí an h-ocht a chlog agus b'fhéidir i n-amannaibh go d-tí an naoi a chlog. Is minic a bhéadh aige le dhul go d-tí an phortach le h-aghaidh lód mónach agus ar ais sul a bhfuighfeadh sé greim le h-ithe. Bhéadh aige le bheith ag spealadóireacht, ag buan nó ag baint préataí nó ag romhar an fad ceadna.
Sé an biadh a bhí aca ar maidin brachán. Brachán Mine buidhe a ba fhairsinge. Uisce agus siuchra a bhí aca i n-áit bainne le h-ól leis an bhrachán. I n-amannaibh bhéadh préataí aca. Préataí, salann garbh agus piobar a bhíodh aca. Dheanfaidhe an salann garbh a leaghadh le uisce te. Is annamh a gheobhfadh duine arán de chineál ar bith. Bhí arán mine coirce le fághail acht ní rabh sé fairsing. Ní fheicfeá im acht corr-uair sa bhliadhain. Ní rabh feoil búistéára ar bith. A bhfad ó chéile é b'fhéidir go mbeadh cearc bhruithte agus súgh ann. ( ag Bainfheis b'fhéidir).
Fá choinne an dinneára bheadh brachán ar ais.
MC
senior member (history)
2021-08-22 13:49
approved
rejected
awaiting decision
Comharthaí Aimsire.
1. Nuair a bhíonn fáine ar an ghealach sin comhartha fearthanna agus ma bhíonn an fáinne amach uaidh sin comhartha go bhfuil an stoirm deas dúin, agus ma tá an fáinne istoigh cógmhra dó'n ghealach sin comhartha go bhfuil an stoirm a i bh-fad ar shiubhal.
2. Nuair a sheid an chorr-mhónadh suas na cnuic sin comhartha fearthanna, agus nuair a shéid sí síos go bun na h-abhna sin comhartha aimsir mhaith.
3. Nuair a churas an cat a dhrim leis an teine sin
MC
senior member (history)
2021-08-22 13:39
approved
rejected
awaiting decision
(Ar leanamhaint)
13. Nuair a rachas an toit suas díreach ins an spéir sin comhartha maith ar an aimsear.
14. Nuair a tuiteas an suithche sin comhartha fearthanna.
15. Nuair atá na h-easógaí ag rith thart tráthnóna sin comhartha fearthanna.
16. Nuair atá an madadh ag ithe féir ghlas sin droch-comhartha.
17. Nuair atá an ghaoth ag teacht anoir cha bhíonn fearthanna ar bith ann.
MC
senior member (history)
2021-08-22 13:35
approved
rejected
awaiting decision
Comharthaí na h-Aimsire:
1. Nuair atá an fáinne i bhfhad ar shiubhal o'n ghealaigh tá an ghaoth comhgarach.
2. Nuair atá an chorr-mhónadh ag dul síos go dtí an tráigh sin comhartha maith.
3. Nuair atá na géacha fiadhaine ag dul chuig na cnuic sin droch comhartha.
4. Nuair atá na réultógaí ag rith san spéir béidh siocán ann.
5.Nuair atá an ghrian dearg ag dul i luighe dí tráthnóna sin comhartha maith.
6.Nuair atá fáinne thart fán ghréin sin comhartha gaoithe.
7. Nuair atá túr-cheatha sa spéir
8. Nuair atá fionnadh gabhair sa spéir sin comhartha gaoithe.
9. Nuair atá teas milltineach as an teine sin droch-comhartha.
10.Nuair atá na miltogaí iontach fairsing tráthnóna Shamhraidh sin comhartha fearthanna.
11. Nuair atá séideán anuas ins an simlear agus na géacha fiadhainne ag dul chuig na cnuic sin comhartha go bhfuil stoirm le theacht.
12. Nuair atá an ghealach leath-bháidhthe ins an spéir sin comhartha báistighe.
MC
senior member (history)
2021-08-21 13:15
approved
rejected
awaiting decision
12. An dusta a bheith ag eirghe den bhealach gan siocair comhartha báistighe: Ceó bóthair nó 'séideán sidhe' a bheirtear ar an séideán is cionntaighe le seo.
13. Na tonntracha móra bána agus cubhar orra a bheith ag rollughadh isteach 'un a chladaigh comhartha stoirme.
14. Na réaltogaí a bheith ag damhsa a bheith an-lonnrach agus a bheith ag tuitim, mar dh'eadh go talamh comhartha siocáin.
15. An cás a bheith ag sgread go mór ag Cill-Ulta comhartha siocáin.
16. An barra a bheith ag séideadh fá Mhachaire Rabhartaigh comhartha fíor droch-aimsire. i e. le linn duine a bheith in a chomhnuidhe ar an Fhálcarrach.
17. An barra a bheith le cluinstin ag sgread fá bhun na h-Abhanna Móire i nDruim na Teineadh ná e a bheith fán Tráigh Mór acht oiread sin comhartha go bhfuil tiormlach ag teacht. Dá fhad soir ón Chrois bhealach a bhíos an barra nó tuaim na fairrge sin mar is feárr an aimsir.
18. An t-Sáile a bheith glas sin stoirm ag teacht.
An t-Sáile a bheith gorm deas ciuín comhartha maith ar an aimsir.
19. Na cuileóga a bheith ar eireoíg agus ag crónán go mór comhartha doineanna.
20. Preabairí uisce. Creabhair beacha agus seangáin a bheith gnoitheach sin droch-chomhartha ar an aimsir.
MC
senior member (history)
2021-08-21 13:11
approved
rejected
awaiting decision
Spéír 1. Dath gorm (éadtrom) gan smúid, gan sgamall comhartha maith ar an aimsir.
2. Speir a bhfuil dath uirrí mar craiceann an mhurluis droch-chomhartha (fearthainn) ar an aimsir.
3. Speir ar dhath an umha úir (Copper coloured sky) sin droch-chomhartha fosta.
4. Dath an óir ar an ghréin ag dul síós tráthnona comhartha maith.
5. Dath dearg ar an ghréin comhartha fearthanna.
6. Dath dearg ar an spéir tráthnona ins an Iarthair sin droch-chomhartha fearthanna.
t-Sáile 7. Loinnir glas ar an t-sáile comhartha stoirme agus gála móir.
Sléibhte 8. Na sléibhte a bheith comhgarach droch-chomhartha aimsire (fearthainn)
9. Ceó a bheirtear baireud air a bheith ag teacht anuas ar na sléibhtibh droch-chomhartha agus tá an bháisteach comhgarach.
10. Comhartha maith an cheó a bheith ag eirighe go mullach an chnuic agus a bheith ag sgabadh fríd an aeir.
11. An toit a bheith ag dul suas díreach ins an spéir ins an t-samhrádh comhartha fearthanna.
MC
senior member (history)
2021-08-21 13:07
approved
rejected
awaiting decision
Éanlaith mar fhaisnéis ar an Aimsir.
1. Na fáinleóga a bheith íseal agus árd insan spéir gach dárna bomaite, i.e. a bheith árd ins an spéir agus annsin ag teacht le tuslóg amháin go d-tí bárr an uisce nó comhgarach go d-tí an talamh agus go h-árd ins an spéir ar ais sin comhartha fearthanna.
2. Na préacháin agus na faoileóga a bheith ag sgréachaighil agus ag dul i bhfiadhain ins an aer sin comhartha fearthanna.
3. An cat i n-aice na teineadh sin droch-comhartha doininne.
4. An madadh a bheith ag ithe as tumóg féir comhartha go bhfuil áthrú aimsire ann.
6. Glug i mbolg an mhadaidh comhartha droch-aimsire.
7. Na ba bainne a bheith doiligh a chur isteach tráthnóna samhraidh comhartha go bhfuil stoirm agus tuilleadh fearthanna ag brughadh orainn.
8. Na míoltógaí agus preabairí uisce a bheith go h-iongantach géur i n-am sádhbháil féir nó monadh sin comharthai fearthanna.
9. Na h-easóga a bheith ag rith go coitcheannta agusa bheith fairsing le feiceál sin comhartha fearthanna agus stoirme.
MC
senior member (history)
2021-08-21 11:16
approved
rejected
awaiting decision
1) Má bhíonn na réalta iongantach geal ins an spéir agus iad ag léimnigh mar shaoilfeá, deirtear go bhfuil siad ar mire, agus tá stoirm i ndeas dhuinn.

2) Na Réalta a bheith ag rith insan spéir nó ag tuitim go talamh comhartha siocáin.

3) Gréasáin (mar ghréasán dubhan-ealla) a bheith iongantach fairsing in gach tomóg agus ar gach sgeich agus gach áit amuigh comhartha siocáin.
MC
senior member (history)
2021-08-21 11:07
approved
rejected
awaiting decision
Ar Leanamhaint
An Ghealach
1. Má eirigheann an ghealach úr ós cionn Gleann Tórnán ( i nDún Lúighthe i bparóiste Gaoth Dobhair) ní thig comhartha níos measa fhághail ar an seórt aimsire a bhéas ann le linn na gealaighe sin. Chonnaiceas sin cruthuighthe le seacht mbliana gach am ar eirigh sí ins an áird sin ar an chéad oidhche.
2. Má tá an ghealach úr i n-a luighe ar a cúl le linn teachta dith an chéad uair droch-chomhartha ar an aimsir é seo.
3. Má bhíonn an ghealach le feicéal an chéad oidhche a thig an ghealach úr, nó nuair a bhíos áthrú ar an ghealaigh deirtear gur droch-chomhartha é seo.
4. Áird ar bith eile acht Gleann Tórnán níl locht ar an ghealaigh le h-eirighe ann. Acht is ar an áird thoir teas is mó a bhios meas uirrí le h-eirghe ann.
5. Nuair atá fáinne ar an ghealaigh comhartha fearthanna.Má tá an fáinne beag i,e. comhgarach do'n ghealaigh comhartha a bhfad ar shiubhal é fá'n doininn: bionn spás 2 lá go 3 lá ann sul a d-tig sí.
6. Nuair atá an fainne a bhfad ón ghealaigh i.e. fáinne mór leathan atá an stoirm ag teacht comhgarach.
MC
senior member (history)
2021-08-21 10:56
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint.
An Ghrian.
1. An ghrian a bheith ag lonnradh go h-iongantach geal. ar maidin droch-chomhartha ar an aimsir í.má tá siocán bán ar an talamh.
2. An ghrian go glé.gheal.teith comhartha siocán bán.
3. An ghrian ar dhath an óir ghil tráthnóna comhartha aimsir mhaith.
Cnuasaighthe ag an phriomh-oide, Ailbhe Ó Conáin ó n-a dhearcadh féin agus ó bheith ag éisteacht le sean-iondúirí na háite nuair a bheadh sé ag céilidheacht leó.
go minic.
Na daoine i gceist:-
Maghnus Mac Pháidín: Baile Uí Chonaill
Micheál Ó Gallchobhair: Baile an Éasa
Dáithí Mac Seáin: Falcarrach
Liam mac Gabhann: "
Daoine anonn i mbliadhantaibh iad uilig. agus tuilleadh nach bhfuil luaidhte.
MC
senior member (history)
2021-08-21 10:48
approved
rejected
awaiting decision
Seanchas i d-Taobh na h-Aimsire.
An Spéir
1. Nuair atá dath dearg ar an spéir tráthnona agus an ghrian ag dul síos comhartha fearthanna é.
2. Nuair atá an spéir ar dhath an mhuirlis (Murlais) deirtear gur comhartha fearthanna é. Nuair atá an spéir mar seo atá sí cosamhail leis an murlais nó ( Mackeral), giota dí dubh agus giotaí éadtroma le n-a taobh sin.
3. Nuair atá cuid mhór píosa bána nó stríocanna bána insan spéir deirtear go bhfuil cuid mhór "fionnaidh gabhair" innti, agus is comhartha droch-aimsir é seo.
4. "Copper-coloured sky" nó spéir de'n dath sin tráthnóna agus an ghrian ag dul síos comhartha droch-aimsire.
5. Spéir ar dhath an óir tráthnóna agus an ghrian ag dul síos comhartha maith ar an aimsir.
6. Nuair atá an "Milky Way" ann insan spéir deirtear nach comhartha maith ar an aimsir é.
7. The Aurora Borealis a bheith ar amharc leanann droch aimsir í. Bhí sí ann fuair le bliadhain agus lean an doineann mhór i n-a sálaibh.
(ar leanamhaint ar an taobh eile)
MC
senior member (history)
2021-08-16 16:46
approved
rejected
awaiting decision
Seanchas i d-Taobh na h-Aimsire.
An Spéir
1. Nuair atá dath dearg ar an spéir tráthnona agus an ghrian ag dul síos comhartha feartnanna é.
2. Nuair atá an spéir ar dhath an mhuirlis (Murlais) deirtear gur comhartha fearthanna é. Nuair aeá an spéir mar seo atá sí cosamhail leis an murlais nó ( Mackeral), giota dí dubh agus giotaí éadtroma le n-a taobh sin.
MC
senior member (history)
2021-08-16 15:33
approved
rejected
awaiting decision
Ainmneacha Áiteach
Chaitheadh siad a ghabhail síos gach lá go dtí an fhairrge gach lá agus málaí de sleabhach agus rudaí eile a thabhairt aníos leóbhtha.
Sin mar fuair sé an t-ainm.
Ceabarnach 2. Bhí páirc ann darbh ainm an Cheabarnach. Bhí an talamh fliuch agus é iongantach gearbh agus clocha móra go leór ann agus sin mar fuair sé an t-ainm.
Garradh Mór 3. Tá garradh ann darbh ainm an garradh mór. Tugadh an t-ainm sin air mar go rabh sé níos mo nach na garraineacha eile agus tá sé níos deise.
Garradh Beag. 4. Tá garradh ann darbh ainm an garradh beag Tugadh an t-ainm sin air mar go rabh sé iongantach beag. Tá talamh maith ann agus níl cloch ar bith ann.
Creig. 5. Tá páirc ann agus tá creig ann i lár. Tugadh an t-ainm sin ar an pháirc mar go bhfuil an creig ann agus clocha móra go leór.
MC
senior member (history)
2021-08-16 15:20
approved
rejected
awaiting decision
Ainmneacha Áiteach
Páirceanna.
(Gar)radh Eanóige. 1. Bhí garradh ann darbh ainm garradh eanóige. Bhí trí bhean ann agus bhí siad iongantach bocht. Ní rabh biadh ar bith aca le h-ithe.
MC
senior member (history)
2021-08-16 15:17
approved
rejected
awaiting decision
Léigheasanna ar leanamhaint
i Ráithche fá choinne an déideadh. Ta cros ann agus tá dhá pholl ann. Caithfí tú cuid de'n chréafóg a tabhairt leat agus é a chuir ann do béal an oidhche sin agus é a choineál a istoigh go maidín sin leas an déideidh.
Truich 2. Tá léas fá choinne an truich. Caithfí an duine a bhfuil an truich air a ghabhail isteach faoi asall trí uaire agus teintean mín choirce a dheanamh, agus é a tabhairt don n-asall le h-ithe agus an méid a thuiteadh amach as a bhéal an duine sin é a ithe.
MC
senior member (history)
2021-08-16 15:11
approved
rejected
awaiting decision
Léigheasanna.
Déideadh 1. Tá léis shíos ag an t-sean Teapal
MC
senior member (history)
2021-08-16 15:09
approved
rejected
awaiting decision
Eachtra Mór
sglátaí ón na toighthe fosda. Bhí na daoine uilig na seasamh ag an doras ar eagla go d-tuitfeadh na toighthe ortha.
MC
senior member (history)
2021-08-16 15:05
approved
rejected
awaiting decision
Eachtra Mór
Bhí Domhnach na gaoithe móire ann sa bhliadhain 1883. Bhí lá iongantach fuar ann an lá sin. Sa Fhoghmhar a bhí sé. leagadh na toigthe agus leagadh cruach fosda.
Tógadh na stucaí agus cuireadh sios go dtí an fhairrge iad. Tugadh ar siubhal
MC
senior member (history)
2021-08-16 15:02
approved
rejected
awaiting decision
Comharthaí Aimsire
1. Nuair atá an ghaoth as Cnoc an Róisín, sin comhartha sneachta.
2. Nuair atá an trup ag trágh Mór, sin comhartha siocáin.
3. Nuair atá an teine te, sin comhartha fearthanna.
4. Nuair atá na cnuic a n-deas dúinn, sin comhartha fearthanna.
5. Nuair a thig na h-éanacha an aeir isteach go dtí an doras, sin comhartha fearthanna.
6. Nuair atá an madadh ag ithe féir glais, sin comhartha gaoithe.
MC
senior member (history)
2021-08-09 14:30
approved
rejected
awaiting decision
Ar Leanamhaint
ii
Saor ó gach aicíd
A bhfuil ins an chré
Agus i mbroinn do Mháthara naomhtha
Roimhe breith
iii
A Mháthair na m-beódha
Doras gach naomh-mhaithis
A réalt nuadh lachanta
A Bhainrioghan na bhFlaitheas.
iv
A cúngnadh na máirtíreach
Ceannsa go léir
Bí thusa 'do charaid
Ag n-a Críostaighibh dá réir
R. Do chruthuigh sé í i n-a naomh spioraid
F. Agus dhóirt Sé amach í ós cionn gach uile oibre.
Urnaighe Iosamhail leis an chéad cheann
R. A Bhaintighearna éist le m-urnaighe
F. Agus go righthibh m'osna chun do láthair
R. Beannuighimid ar d-tighearna
F. Buideachas le Dia.
R. Agus go bhfághfaidh anmanna na bh-fírein d'fhág an saoghal seo fríd trócaire Dé suaimhneas siorruidhe
F. Ámén,
MC
senior member (history)
2021-08-09 14:20
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
Párdún in mo pheacáidhibh domhsa, agus le h-intinn agus le meanmna diadha a dheanamh cuimhne ar do naomhghabhaltas, agus fá dheóidh an bheatha mhairteannach, siorraidhe, tré ghrása agus trócaire ar d-Tighearna, Iosa Criost, do thug tú a Mhaighdean, chun an t-saoghail, atá mar aon leis an Athair, agus leis an Spioraid Naomh, aon Dia bith-bheo go siorruidhe-Ámén
R. A bhaintighearna éist le m'urnaighe
F. Agus go righthibh m'osna chun do láthair
R. Beannuighimid ar d-Tighearna
F. Bhuidheachas le Dia
R. Agus go bhfághaidh anmanna na h-Creidmheach a d'fhág an saoghal seo fríd trócaire Dé, suaimhneas síorruidhe
F. Ámém
Prime
R. A Bhaintighearna bí agam mar charaid.
F. Go neartuighthear mé i n-aghaidh m'eascaraid
R. Glóire do'n Athair agus do'n Mhac agus do'n Spioraid Naomh
F. Mar bhí ó thús, mar tá anois agus mar bhéas tré saoghal na saoghal-Ámén
Neamhnuall
Fáilte, a mhaighdean ró-chríonna
In Árus an Righ
le seacht n-ursannaibh seasmhacha
Agus Bórd grásamhail bidh.
MC
senior member (history)
2021-08-09 13:57
approved
rejected
awaiting decision
Ar leanamhaint
le deifir deán é.
iii
Dia ón t-síorraidheacht,
Thar mnáibh na Cruinne,
Do'n Bhriathar d'órduigh thú,
Bheith Aige mar bhuime.
iv
Le sin chruthuigh Sé
Neamh, talamh agus muir.
A ghlan-chéile toghtha,
Saor ó gach coir
R. Do thóghadh , agus do réimh-thoghadh Dia
F. Agus d'órduigh dí comhnaidhe a dheanamh san teampall.
An Urnaighe
A Naomh Mhuire, a Mháthair ar d-Tighearna. Iosa Críost, a bhainrioghan na bhFlaitheas agus a bhaintighearna an domhain, nach d-tréigeann agus nach d-tarcuisneann aon neach, dearc orm go trócaireach le súilibh na trócaire, agus fágh ó do Aon-Mhac
MC
senior member (history)
2021-08-09 13:46
approved
rejected
awaiting decision
Oifige bheag ghabhala gheanmnaidhe na Maighdine Muire Beannuighthe.
R. Anois tuibhraidh mp phuisíní agus mo ghuidhe
F. Ard-moladh agus ceól do'n mhaighdin indiú
R A Bhain-tighearna bí agam mar charaid
F. Go neartuighthear mé i n-aghaidh m'eascaraid.
R. Glóir do'n Athair agus do'n Mhac agus do'n Spioraid Naomh
F. Mar a bhí ó thús, mar tá anois agus mar bhéas
Tré saoghal na saoghal-Ámén.

Neamhnuall
i
Fáilte, a bhainthighearna an domhain.
Bainrioghan shoillseach néimhe,
Fáilte do mhaighdin gach maighdine
Réalt moch na maidne.
ii
Fáilte lán de gach ghrása.
A ghlas-sholuis De
A Bhaintighearna a chuidigh linn
MC
senior member (history)
2021-08-08 11:15
approved
rejected
awaiting decision
Comharthaí na h-Aimsire
1. Nuair atá an ghrian dearg ag dul i luighe di sin comhartha aimsir mhaith.
2. Nuair atá an spéir dorcha sin comhartha boglaigh.
3. Nuair atá tormán ag an fhairrge shoir ag Tráigh Mhór sin comhartha maith.
4. Nuair atá snáithí i na luighe ar an talamh sin comhartha siocáin.
5. Nuair a thcí tú druim an chait leis an teinidh sin comhartha fearthanna.
6. Nuair atá an ghaoth anuas as an Mhucais sin comhartha gaoth mhór.
7. Nuair atá an ghaoth aníos ó na h-oileáin sin comhartha sneachta.
8. Nuair atá an ghaoth anoir as Cnoc a' Róisín sin comhartha sneachta.
9. Nuair atá an ghaoth anair as an sin comhartha fearthanna.
10. Nuair a thcí tú cuid mhór easóg ag teacht amach as an chlaidhe sin comhartha boglaigh.
MC
senior member (history)
2021-08-08 11:04
approved
rejected
awaiting decision
Páidir chuig sn Mhaighdean
Oifige bheag na Maighdine Muire.
Déirce
R. A Bhain-tighearna bí agam mar charaid,
F. Go neartuighthear mé i n-aghaidh m'eascaraid.
R. Glóir do'n Athair agus do'n Mhac agus do'n Spiorad Naomh
F. Mar bhí ó thús, mar tá anois, agus mar bhéas
tré shaoghal an saoghal-Amén
MC
senior member (history)
2021-08-08 10:59
approved
rejected
awaiting decision
Luighim-se sa leabhaidh mar shíntear mé san uaigh
,Faoisde chruaidh a ghnidhim-se leat-sa 'Mhic De,
Fágh eochraidh mo chodlata, is fágh ánntaí mo chroidhe
Ó a Thigearna nach mé atá lochtach
An rud a gheallaim nach n-deánaim
A Mhaighdean Mhuire, bí ag mo cheann
A Naomh Iosep, bí ag mo chos(cois)
Tar chugam i n-am, go ndeanfaidh Tú séala
Íosa Críost ar m-anam dílis.
A Cheannuigh Íosa Críost ar an chrann,
MC
senior member (history)
2021-08-07 14:53
approved
rejected
awaiting decision
Urnaighe Eile
Éideadh fuair mé ó Mhuire
peacadh mé, chan fhiú mé a fhághail.
Cluin sibh mise Lucht na sgaball
Ná deánaidh faill in bhur g-cás.
Nach truagh an té atá gan caraid
'S é i n-a luighe ar leabaidh an bháis,
Muire agus a Mac ag siubhal amuigh sa lá
Casadh uirri pearsa dhuine bheannuigh',
mar bhí Simon ins an Róimh
Shín sí chuige as a deas-láimh
Sgaball breag' na mbrainsí óir.
A Mhaighdean na Glóire 's a Bhainrioghan na Gile,
is leat a ghnidhim mo chasaoid,
Maidin agus tráthnona.
le mo sheóladh ar an eolas
Go Flaithis Dé.
MC
senior member (history)
2021-08-07 14:48
approved
rejected
awaiting decision
Ó a Dhia tá agam le bás fághail
Níl a fhios agam cá h-uair no cá h-áit nó
goidé an dóigh
Má fhághaim bás i b-peacadh marbhtha
beidh mé caillte go bráthach
Ó a Iosa deán trócaire orm
'S a Mháire Mhilis den trócaire orm
MC
senior member (history)
2021-08-07 14:46
approved
rejected
awaiting decision
Urnaighthe Eile.
Tháinig Íosa go bun na Croiche
Agus ghlac se crith:
Arsa fear de na Iudaigh leis.
" An é sin fiabhras atá ort ná fiabhras creatha:
Acht dubhairt Iosa leis nár bh'é sin an fiabhras
nó an fiabhras creatha.
Níl aon dhuine, fear nó bean a ndeirfeadh an paidir seo ach a'n lá
Chan eagal dó fiabhras ní fiabhras creatha
MC
senior member (history)
2021-08-07 14:42
approved
rejected
awaiting decision
Is mé an créatúr lag faoi ualach trom,
D'á mhéud mo pheacaidh is aithreach liom :
Adfmhuighim creideamh Dé go síor .
Le grádh mo chroidhe 'gus dóchas fíor :
Ó chois na croise glaodhim suas.
'S a thighearna Iosa claon anuas.
An maighistir scoile - Ailbhe Ó Conamh a d'fhoghlum seo corradh le 25 bliadhna ó shoin ar a theacht go Tír Chonaill do an chéad uair
MC
senior member (history)
2021-08-07 14:39
approved
rejected
awaiting decision
Paidir nuair a bhíonns duine ag dul i luighe.
Luighimse le Dia agus luigheann Dia liom,
Eirighim-se le Muire agus eirigheann Muire liom
Ceithre h-aingle geala na Maighdeana Muire lasta ar cheithre taobh na leabhtan
Má fhághaim-se bás Flaitheas Dé go raibh as mo leabaidh
MC
senior member (history)
2021-08-07 14:39
approved
rejected
awaiting decision
Paidir eile (ócáid céadna)
Síntear mé san leabaidh mar síntear mé san uaigh
Ceithre coirnéal atá ar mo leabaidh
Ceithre n-aingle go raibh ar achan choirnéal
Dia go rabh istigh
Dia go rabh amuigh
Dia agus Críosta go rabh fán teach
MC
senior member (history)
2021-08-07 14:37
approved
rejected
awaiting decision
Paidir nuair a nhíonns daoine ag dul i luighe.

Crios Mhuire, crios,
Crios na g-Ceithre g-cros,
Crios Muire a Chríosta
*Thíos i b-píosa Béithseas
A Shlánuightheóra
Níl aon dhuine dá ndeireann an paidir seo trí h-uaire sa lá nach bhfeicfeadh an Mhaighdean Mhuire trí lá roimh a bhás.
* Ní thuigim an líne seo acht seo an tuaim atá ag na foclaibh.
MC
senior member (history)
2021-08-07 14:21
approved
rejected
awaiting decision
Paidir ag coigilt na teineadh
Coiglim an teine seo mar a choiglir Íosa Críost do chach.
Brighid i n-a bun, agus Muire i n-a lár.
Seacht n-aingle is fiche is Flaitheas na n-Grás
Cuimhdaighidh an toigh seo agus a dhaoine go lá.
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:49
approved
rejected
awaiting decision
Paidreacha
Luigim le Dia agus luigheadh Dia liom
Eirighim le Muire agus eireochadh Muire liom
Cros an aingil go rabh fá mo cheann
Ó mo bhathas go dtí mo bhun
Nuair nár luigim leis an pheacadh
Agus nár luigh an peacadh liom.
Paidir eile.
ii
Síntear mé sa leabaidh mar síntear mé san uaigh
Toradh brígh na sacramaint go d-tughfaí sé an beannacht sin damh
Gabhaim le Muire mar mháthair agam
Gabhaim le Dia mar athair agam
Gabhaim leis na Flaitheas mar bhan-chaírde agam
Anois agus go speisialta ar uair mo bháis
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:42
approved
rejected
awaiting decision
An Urnaighe
R. A Bhaintighearna eist le m-urnaighe
F Agus go rioghachtaibh m'osna chun do láthair
R Beannuighimid ar d'Tighearna
F. Buidheachas le Dia
R. Agus go bhfághaidh anmanna na gCreidmheach a d'fhág an saoghal seo fríd trócaire Dé
Suaimhneas siorruidhe - Amén
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:39
approved
rejected
awaiting decision
Mhuire
iv
A bhean-naomh do thoghadh Sé
Chun a bheith a diúl a cíche
Cionnus nach luighfeadh smal peacaidh
ortsa a choidhche- Ámén.
R. Aithnighim san áit is aoirde
F. Agus is í mo chathaoir ursa na néalta
R. A Bhain-tighearna éist le mo urnaighe
F. Fáilte go righthibh m-osna chun do láthair
[B'fheidir " rioghachtaibh" badh chóir beith ann
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:34
approved
rejected
awaiting decision
Neamhnuall.
Fáilte ! Airc an reachta
Cathaoir Shólaimh Ríogh
Bogha-bháisdighe na bh-Flaitheas
Ar thor le teine.
11
Lonnradh Gideon
Slat lán de bhláthaibh
Mil shámh Sampsoin
teach Dé do ghrádh.
111
Badh cheart do', Mhac Ríogh
Do shádhbháil ó spot
A rabh olann Éabha
Geinte agus locht
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:22
approved
rejected
awaiting decision
Leigheasanna ar leanamhaint
síos go dtí an t-sean teampall atá síos i Ráithche agus caithfidh tú grainín creafóige a thógáil, tá croich Colm Cille shíos ann agus tá poll sa chroich tá an chréafóg istoigh sa pholl. Má shéid tú síos togfaidh tú an chreafóg agus bhearfaidh tú leat na na bhaile é. Cuirfidh tú faoi do cheann é san oidhche, gheobhaidh tú biseach annsin.
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:18
approved
rejected
awaiting decision
Leigheaseanna.
1. Chualaidh mé mo mháthair ag rádh nuair a bhíodh Síghle Ní Earcán ag deanamh leigheas an duileagán. Chaithfeadh sí cupa uisge a fhághail. Annsin rachfaidh sí isteach sa t-seomra. Nuair a thiocfadh sí amach arais, bheadh an duileagán istoigh sa chupa. Chaithfeadh sí urnaigh a rádh fosta, Geobhaidh an t-súl biseach annsin.
Déideadh 2. Nuair a tá an déideadh ort, cáithfeadh tú ghabhail
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:14
approved
rejected
awaiting decision
Ainmneacha Aiteach ar leanamhaint.
Sean-Scoltacha.
Bhí Domhnall Ó Dubhchan agus Maíre Ní Dhubhchan ag an scoil sin. Ag teagasg sa lá a bhí an Máighistreas. Ba é an t-ainm a bhí uirthí Máighistreas Bancet. Ag léighedh Béarla a bhí siad. Chá rabh léigheadh Gaedhilg ar bith aca. Bhí siad ag sgríobhadh le pinn agus le dubha. Teach cinntuighe a bhí aca. Bhí an máighstreas ag fanacht sa sgoil san oidhche. Bhí sí iongantach sean agus bhí sí iongantach bratóga. Bhí an scoil sin ann tá 40 bliadhain ó shoin.
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:04
approved
rejected
awaiting decision
Séan Sgoltacha.
Chualaidh mé m'átháir ag rabh go rabh sean scoil ag Droichead Ráithche, ar an taobh ó dheas a bhí sé.
MC
senior member (history)
2021-08-07 13:02
approved
rejected
awaiting decision
Ainmneacha Aiteach ( ar leanamhaint)
Páirc fada 3. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar go bhfuil se glas agus fada.
An Charnán. 4. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar tá carnán mór cloch i lár na páirce.
Lóg na b-poll 5. Tugadh an t-ainm sin ar an pháirc mar go bhfuil lóg ann agus tá poll mór uisge ann.
Muireach an t-Séapal 6. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar go bhfuil sé cograch de'n t-séapal agus de'n fhairrge.
An Réascann.7. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc go rabh sé iongantach fliuch agus salach.
Páirc bheag 8. Tugadh an t-aimn sin air an pháirc mar go bhfuil sé iongantach beag.
MC
senior member (history)
2021-08-07 12:47
approved
rejected
awaiting decision
Ainmneacha Aiteach, Páirceanna.
Léana Gharbh 1. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar go rabh sé na léana mhór ghlas agus bhí sé iongantach garbh.
[?] bheag 2. Tugadh an t-ainm sin ar an páirc mar go rabh sé iongantach beag.
MC
senior member (history)
2021-08-06 13:59
approved
rejected
awaiting decision
ag cuartú an leighis seo é an dóigh :-
Má tá tú ag dul áit ar bith agus má fheiceann tú cloch agus poll agus rud beag de'n uisge a cuimil ar an áit a bhfuil na faithní ort.
Sin léigheas na bhfaithní:
5. Leonadh. An dóigh a bhfuigheadh na daoine an leigheas seo. An chéad rud a rinn tú nuair a bhí tú in do leanbh do lámh a cur ar chnámh briste rud inteacht agus annsin béidh leigheas leónta agat.
Seo é an leigheas: Caith sileóg ar do lámh agus cuimil do lámh ar an rud atá leónta. Dean sin trí h-uaire.
MC
senior member (history)
2021-08-06 13:53
approved
rejected
awaiting decision
Léigheasanna.
Truich 1. Deán réidh giota beag de arán míne choirce agus fágh asal agus tabhair an t-arán don asal annsin le h-ithe, agus cuir an duine a bhfuil an triuch air faoi an asal trí h-uaire. Annsin iosfaidh an duine a bhfuil an triuch air na greabhrógaí a thuiteas amach as béal an asail agus béidh biseach air.
Caithte 2. Bhearfaidh tú leat aibhleóg agus an maide briste agus fág an aibhleóg shuas ag béal na bó. Annsin le do sgiathán gheibh tú a miosiúr ó na ruball shuas go dtí a bhéal trí h-uaire. Annsin gheibh tú an aibhleóg síos faoi an bhó agus thart ar a mullach trí h-uaire. Annsin cuir thart ar a cosa deiridh trí h-uaire í agus ar a cosa tosaigh trí h-uaire. Annsin bris an aibhleóg ag béal na bó.
Déideadh 3. Tá tobar beag shuas i g-Cul a Chnuic shuas in Doire Uí Fhrigil agus nuair a bhíos an deidheadh ort braon beag de'n uisge a chur isteach 'san fhiachal agus annsin béidh sé léigheasta.
Faithní. 4. Má tá faithne ort áit ar bith agus tú
MC
senior member (history)
2021-08-06 13:41
approved
rejected
awaiting decision
Ainmneacha Éanach san áit.
1. Préachán, 2 Faoileóg, 3.Faoinleóg, 4 Spideóg, 5. Corrmhonadh,6. Colamán,7 Dreolán, 8. Cuach, 9 Fuiseog, 10 Lonndubh, 11 Iolar, 12. Cearc fraoch, 13. Géacha fiadhain, 14. Buidheóg,, 15. Glasóg sráide, 16. Smolach, 17. Gealabhán 18 Lachain Fhiadhain, 19. Cearc uisge 20 Naosg.
MC
senior member (history)
2021-08-06 13:27
approved
rejected
awaiting decision
Ainmneacha Áiteach.
Páirceanna.
Páirc Garbh. 1. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar bhí fraoch ag fás innti.
Páirc Fhada. 2. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar bhí sí iongantach fada.
Páirc Bheag. 3. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar bhí sí iogantach beag.
Páirc Chruaidh 4. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar ní rabh dadaidh innti acht clocha.
Bogach 5. Tugadh an t-ainm seo ar an áit mar ní rabh a dhath ann acht uisge.
Páirc an Phleata. 6. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar bhí fear darbh bh-ainm an Pleata Mór ina comhnuidhe ainnti[?]
Páirc Chrionn 7. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar bhí sí déanta thart crionn.
Garradh beag 8. Tugadh an t-ainm seo ar an garradh mar bhí sí iongantach beag.
Páirc an Tobair 9. Tugadh an t-ainm seo ar an pháirc mar bhí tobar innti.
MC
senior member (history)
2021-08-06 13:13
approved
rejected
awaiting decision
Léigheasanna ( ar leanamhaint)
mhéir agus é a chur isteach i n-a fhiacal agus gráinín de'n chréafóige a thabhairt leis na bhaile.
Annsin béidh biseach air.
Caithte[?].2. Sé an dóigh le léigheas an chaithte a dhéanadh, miosár na bó a ghlacadh ó na ruball go dtí na béal chuig h-uaire. Annsin caithfidh tú cóinneal Mhuire a losadh agus an chroich chéasta ghéaradh ar a druim agus a chur faoi na bolg chuig h-uaire. Annsin rud beag fíonnaidh a tharraingt as druim na bó agus é a dhóigheadh faoi na béal leis an choinneal.
Annsin béidh biseach uirthí i n-a gcupla lá.
Deilg 3. Déir siad dá mbéadh dealg in do chos agus teanga an madadh ruaidh a chuimilt ar do chos go m-bainfeadh sé amach an dealg duit.
Trúch 4. Dá m-béadh trúch ar dhuine agus é asal a fhághail agus píosa arán coirce a thabhairt do'n asal le h-ithe. Annsin caithfidh sé a ghabhail faoi an asal trí h-uaire agus é fhéin a coisreacadh agus béidh biseach air i gcupla lá.
An dóigh le ghíosan gheala a dhéanamh donn. Sé an dóigh le ghíosan gheala a dhéanamh donn.
Chaithfear an crotal atá ag fás ar craigeacha agus é a chruinniú
MC
senior member (history)
2021-08-06 12:58
approved
rejected
awaiting decision
Léigheasannai.
Déideadh. Má tá duine ann a bhfuil an déideadh air thig leis a ghabhail síos go dtí an t-sean teampall atá síos i Ráithte agus tá poll agus tá poll i g-Cnoic Cholm Chille atá faoi an talamh, agus gráinín creafóige a thógáil le na dhá
MC
senior member (history)
2021-08-06 12:56
approved
rejected
awaiting decision
Tomhaiseanna. (ar leanamhaint)
3. ceathar i n-a rith agus ceathar ag crith, beirt ag deanadh an eolais, agus tóbaidh ar deireadh.
Freagra= Bó i n-a rith.
4. Gearrán iarann i n-a rith ar dhroichead adhmaid.
Freagra=Iarann Smúdála.
5. Goidé atá i n-a phaisdi uilig, agus gan aon ghreim ann.
Freagra= ceann Cáil.
6. Goidé atá i n-a phoill uilig, agus nach dtiocfadh leat amharc fríd.
Freagra= Cruach Mhonadh.
7. Goidé an t-éan a chéolas dhá fhocal i g-cuideachta.
Freagra= An Chuach
MC
senior member (history)
2021-08-06 12:50
approved
rejected
awaiting decision
Tomhasanna.
1. Gearrán beag rumbálta stumbálta donn, siubhalann sé Éireann agus cha fliuchann sé bonn.
Freagra= An Ghrian.
2. Dhá chluais gan ceann easna gan druim. agus tóin gan ruball.
Freagra. Tubán
MC
senior member (history)
2021-08-06 12:47
approved
rejected
awaiting decision
Comharthaí Aimsire. (ar leanamhaint)
4. Má atá fáinne i bhfad ar siubhal ón ghealaigh, sin comhartha gaoithe, agus má tá anm fáinne i n-deas dí sin comhartha stoirme i n-deas dúinn.
5. Má tá na néalta ag lionnradh ins an spéir, sin comhartha siocáin.
6. Nuair a rachas an corr-mhónadh suas ins na cnuic, sin comhartha fearthanna.
7. Nuair a rachas sí síos 'un na fairrge, sin comhartha go bhfuil aimsir mhaith ag teacht.
8. Má bhíonn an cat ag sgríobadh an tábla, sin comhartha gaoithe.
MC
senior member (history)
2021-08-06 12:36
approved
rejected
awaiting decision
Comharthaí Aimsire.
1. Nuair atá fionnadh gabhair ins an spéir, sin comhartha fearthanna.
2. Nuair atá an ghaoth ag séideadh idir Earagal agus Cnoc Fola, sin comhartha fearthanna fosda.
3. Má tá an ghrian iongantach dearg ag éirigh dí ar maidín, sin comhartha go m-béidh droch-lá ann an lá sin.
MC
senior member (history)
2021-08-06 12:30
approved
rejected
awaiting decision
í.
2. Cam díreach an ród sé an bealach mór an aithghiorra.
3. Is glas na cnuic i bhfad uainn.
4. Castar na daoine ar a chéile, acht ní chastar na cnuic ná na sleibhte ar a chéile.
5. Doineann i n-deas dúinn soineann na h-oidhche.
6. Go luath in do luighe agus go moch in do suidhe gníonn sé fear críonna, agus fágann sé aige óir buidhe.
7. Geibh an chos atá ar shiubhal rud nach bhfághann an chos atá sa bhaile muna mbeadh ann acht dealg.
MC
senior member (history)
2021-08-06 12:25
approved
rejected
awaiting decision
Sean Fhocla.
1. Cuir síoda ar an ghabhar agus is gabhar i gcomhnuidhe
MC
senior member (history)
2021-08-06 11:20
approved
rejected
awaiting decision
Stoirm bhí ann céad bliadhain ó shoin.
Bhí stoirm mhór ann oidhche amháin tá céad bliadhain ó shoin. Bhí gálai iontach mór ar fád ann agus toghadh na cruacha féir agus na stucaí 'san aer agus fágadh shíos ag bun na h-abhna buidhe iad. Baineadh an tuighe de na toighthe fosta. 'San bhliadhain 1839 a bhí an stoirm sin ann.
MC
senior member (history)
2021-08-06 11:17
approved
rejected
awaiting decision
2. Má bhíonn an fáinne amach 'ón gealaigh sin comhartha stoirme.
3. Nuair a bhíonn teas mór amach as an teine agus gan acht teine beag thíos sin comhartha stoirme.
MC
senior member (history)
2021-08-06 11:15
approved
rejected
awaiting decision
Comharthaí na h-Aimsire.
1. Nuair a tchí tú an corr mónadh ag dul siuas go dtí na cnuic go bun na Mucaise sin comhartha stoirme.
MC
senior member (history)
2021-08-06 11:13
approved
rejected
awaiting decision
Tomhaiseanna.
1. Ceithre cós suas, ceithre cosa síos bog i lár agus cruaidh uilig thart air?
FR. Leabhaidh.
2. Dhá chois suas, ceithre cosa síos. cruaidh i lár agus cruaidh uilig thart air? FR. Cathaoir.
3. Ce'n chuid den bhó a rachas isteach sn bhoitheach an chéad uair?
FR. An anál.
4. Cia h-iad na trí cháirde is feárr agus na trí náimhde is measa?
Teine, gaoth agus uisge.
5. Tá sé ort, nil sé ort tá sé ort ar aon chor? FR. D,ainm.
MC
senior member (history)
2021-08-06 11:01
approved
rejected
awaiting decision
an uisge agus bhí sé a dhul aris go bronach nuair a chulaidh sé glór ag radh "Da gcoinneachaidh do bheal druidhte geobhfa aran indiu fosta".
On lá sin amach go dti'n lá fuair siad bás bhí said go bocht agus bhí ariamh roimhe sin.
MC
senior member (history)
2021-08-06 10:58
approved
rejected
awaiting decision
a chuaidh fhear fhad leis an tobar bhí bunóg eíle ann. Thug sé leis agus d'ith siad é.
Annsin dubhairt a bhean leis gan innse des na comhursan agus dúbhairt sé na ninnseochadh.
Bhí sé fagháil a bhricfeasta go furust achan maidin anois agus ní raibh fhios ag aoinne.
Oidhche amháin bhí sé ag airneal thoisigh daoine eíle a bhí san teach ag cainnt fa'n droch-shaoghal a bhi ann. Dúbhairt sé seo leobhtha "Och tá mise faghail mo bhricfeasta go furust anois níl agam a dhul go dti'n tobar agus fagham bunóg mín-choirce. Is maith duitse arsa siadsan má tá tú faghail dó bhricfeasta. go furust sin.
Lá ar na bharach nuair a chuaidh sé fhaid leis an tobar ní raibh arán ar bith ann. Thóg sé buicead
MC
senior member (history)
2021-08-06 10:52
approved
rejected
awaiting decision
Sean-sgeal.
Bhí lanamháin an am amháin agus bhí siad iongantach bocht.
Sé preataí a bhiodh acu fa chionne'n bhricfeasta. Achán mhaidin sula mbeadh na preataí bruighte chaithfeadh an fhear dhul amach fa chionne uisge a nigheadh na preataí. Annsin chaithfeadh sé dhul a obair go mbeadh a bhricfeasta reidh.
Maidin amháin nuair a bhí sé ag tabhairt isteach uisge chonnaic sé bunóg arán min-choirce agus ím ar na luighe ag an tobar.
Thug sé leis é go dtí'n teach agus thaisbean dó na bhean é.
Dubhairt sise go n-iosfadh siad é na Dia a chur aca é.
D'ith siad é agus cha dtainig rud ar bith ortha.
Maidin lá ar-na bharach nuair
MC
senior member (history)
2021-08-05 11:31
approved
rejected
awaiting decision
sgeal sin agus tá an bheirt marbh anois.
MC
senior member (history)
2021-08-05 11:31
approved
rejected
awaiting decision
seo e an rud a dubhairt Pontura le Tahata, Tahata, Tahata ta an la geal. Nil sé geal acht codluigh leat a Phontura. Cholaidh Pontura leis agus bí an ghrian i lár na speire nuair a leím an gasur anuas on teach agus tairraingt se amach an féir a bhí astoigh ins na poill agus tháinig an ghrian isteach agus thoisigh na gobliní a leímtigh agus bhí an gasur na sheasuigh ag an doras agus bata mór in a láimh agus bhí sé ag marbhuigead na goblíní agus mharbhuig se go uile iad agus chuaidh an mathair agus an gasur na baile.
Se an aois a bhí ag mathair 72 bliana agus ag a athfein a fuair se an
MC
senior member (history)
2021-08-05 11:24
approved
rejected
awaiting decision
gan mhoille. Chuaidh an gasur amach agus chuaidh se a bfolach san ait a dubhairt a mhathair leis dul. Chuaidh an mathair amach agus tháinig na gobliní agus dubhairt na gobliní go rabh boladh duine ansin[?] Dubhairt sí na rabh gur an biad a bí réidh fá na gcoinne. agus fuair siad a gcuid mar muca ann. Nuair a bí a gcuid ithte aca thuit siad uilig na gcodladh. Tháinig an gasúr anuas ó'n toigh agus dhruid se na poill uilig ar eagla go bfuigead aon solas isteach aca. Ar maidin la ar na barach. Dubhairt ceann de na gobliní a rabh "Pontúra air" agus an t-ainm a bhí aca ar an chocaire "Tabata".
MC
senior member (history)
2021-08-05 11:17
approved
rejected
awaiting decision
agus a radh " Mise do mac" agus tiocfadh sí in a dath fein arais. Dinnis sí do go rabh teach beag thíos ag taobh na fairrge agus ins an lá tá na gobliní san fhairrge. Dimthigh an gasúr go dtí an teach a rabh a mhathair ann. Chuaidh an gasur isteach agus rinne se mar diarr cailleach -na-gcearc air. Tháinig sí in a dáth fein arais.
"O bub bo" arsa an mhathair caidé túg annseo thú. ma tig na goblíní ort ní imthighchaidh tú ortha. Níl mise ag gabail a imthigheacht go mbeidh tusa liom. Caithfidh tú a ghabhail a bhfolach faoi an toigh atá ar an teach go gasta no gó mbeadh na gobliní ag
MC
senior member (history)
2021-08-05 11:10
approved
rejected
awaiting decision
Sean-Sgeal.
Bhí fear agus bean ann aon uair amhain agus bhí mac amhain aca. Lá amhain chuaidh an gasúar na bhaile- mhóir agus nuair a tháinig an gasúr na bhaile, ní rabh a athair no a mhathair le faghail aige. Chuaidh sé go dtí Cailleach-na-gcearc bean a rabh fios aici ar gach aon rud. Dinnis cailleach na-gcearc dó go dtáinig na gobliní agus gur thóg siad leobhtha an bheirt aca agus gur mharbh siad an t-athair agus an mhathair fá choinne n- cocaireachta go rabh dath dubh uirthí agus nuair a rachaidh tú isteach gabh suas agus tabhair buile sa leicheann
MC
senior member (history)
2021-08-04 16:45
approved
rejected
awaiting decision
scaball agus a chaithean é mar is coír, nach bhfhuighidh suaimhneas ins an ghloír.
As a Mhaidean Ghlórmhár bheannuigh is tú mó stór agus is tú riar an eolais, ag dul romham ar na bealuigh nuair bhiós toír ar an pheacach.
Sá Mháthair na gCille agus na Gloíre is leatsa ghníomsa mó chassaide maidin agus tráthnóna le mó chuir ar an eolas agus ar bhealach mó leasa.Sá phobal na haithrigh ní siltear na deóra.
MC
senior member (history)
2021-08-04 16:41
approved
rejected
awaiting decision
Paidreacha.
Urnaighe an Scabaill:-
Éideadh fuair mó mhuire, más peacach mé ní fiú mé fhághail úr sa a mhathair an Tighearna Íosa Críost le bheith agam ar uair mó bháis, Gcluin sibh mise a lucht na scaball, nach deán faire ar bhur gcás, is mairg atá gan caraid na luighe ar leabaidh an bhaís.
A Dhuine bhocht gan chéill nach deán breág le Muire, na hith féol na Ceadaoine ná haigin dó hinnis.
Bhí Muire sa mac siubhal amuigh lá cásadh Sioman ortha, sín Muire as a láimh chuige scaball bréagh na mná síogh. Nil aon duine caitheamh
MC
senior member (history)
2021-08-04 16:34
approved
rejected
awaiting decision
Direadh na sean-daoine an paidir sin indiadh a gcuid a chaitheamh.
An id'chodladh atair, a mháthair. Ag aisling ort atáim, a Mhic
Caidé an aisling é sin, a Mhathair
Go bhfaca mé fear fada, caol dubh,
An t-sleagh in a láimh-chlé
Dá sháthadh isteach trí do thaobh dheis, ag dortadh do chuid fola beannuighthe. Is fíor sin , a mháthair.
An té dhéarfadh an phaidir seo trí h-uaire gach aon oidhche ní rachaidh a anam go h-ifreann go bráth.
MC
senior member (history)
2021-08-04 16:27
approved
rejected
awaiting decision
n-déanaimíd. Beatha na naomh go mblasaimíd.
Solús Dé go bhfeicimíd agus grásta Dé go bhfuighmíd.
Ag gabhail thar Roilig do dhuine:-
Go mbeannuighidh Dia díobh,
Go mbeannuighidh Múire díobh,
Agus beannuighim fhéin díobh.
Bhí sibh-se mar atá mise agus béidh mise mar atá sibh-se. Trócaire agus suaimhneas síorraidhe na bhflaitheas, go dtugaidh Dia do bhúr n-anamnaibh.
Glór agus buidheachas do Dhia ar son na coda, ar son na t-sláinte agus an té thug dúinn é.
MC
senior member (history)
2021-08-04 16:22
approved
rejected
awaiting decision
Sean Phaidreacha.
Ag coigilt na Teineadh:-
Coiglim an teine seo mar a choigleann Críost cách.
Suaimhneas síorraidhe na bhflaitheas a Thighearna, tabhair dos na h-anamnacha atá i bprugdóireacht. Amen.
Tá ceithre choirneál ar mo leabaidh. Ceithre aingil in gach coirneál. Naomh Matiú, Naomh Micheál, Naomh Lucás agus Naomh Seán.
Go mbeannuighidh Dia an leabaidh seo in a bhfuil mé 'im luighe sínte. Luighimíd le Dia agus go luighidh Dia linn. Nár luighimíd leis an t-olc agus nár luighidh an t-olc linn. Comhairle Dé go
MC
senior member (history)
2021-08-04 16:08
approved
rejected
awaiting decision
thug dúinn é."
MC
senior member (history)
2021-08-04 16:06
approved
rejected
awaiting decision
lae. Ní raibh mórán feól le fághail aca acht bhí go leór iasg acu agus sin an rud is mó a d'itheadh siad.
Ní na shuidhe thart fá thábla a bhíodh siad. Ní rabh iomradh ar bith ortha an uair sin. I lár an toighe a gheobhadh siad a gcuid i dtolamh, thart fá bhlasgaid na póta, nó cibe rud a mbeadh an biadh ann.
Nuair a bhíodh a gcuid déanta ag na sean daoine déireadh siad "Glór agus buaidheachas do Dia ar son na coda seo, ar son na tsláinte, agus an té
MC
senior member (history)
2021-08-04 16:00
approved
rejected
awaiting decision
gheobhaidh siad giota arán coirce agus gugán báinne fá choinne a mbreicfeasta. Annsin gheobhadh siad preataí brúite "Bruitín" fá choinne an dinneár.
Dfhuigtí póta na preátaí brúite i lár an toighe agus bheirtí spáin agus gugán báinne do gach duine agus shuidheadh siad thart fán póta agus d'itheadh siad a saith.
Indiadh am dinneára gheobhadh siad giota arán coirce agus gugán báinne.
" Tá na gugáin le feiceál go fóill in cuid mhór toighthe". Ní bhfuigheadh siad a dhath go am suipeára. Brathán a bhíodh aca annsin, sin an biadh a geobhadh siad i rith an
MC
senior member (history)
2021-08-04 15:20
approved
rejected
awaiting decision
Biadh na Sean Aimsire.
Trí bhéile sa lá a d'itheadh na daoine sa tsean aimsire. Ní raibh tae go fairrsing as tá anois.
Nuair a bhíodh lá bainnt mónadh ag aoinne! is cuma cen lá a bhíodh ann, cé aca lá bainnt mónadh na lá cois teineadh, bhíodh an biadh ceádna aca i gcomhnaidhe.
Sé an difir a bhí an go raibh "meitheal" aca an lá sin, agus na raibh ann acht muinntir an toighe iad féin achan lá eile
Rachadh na daoine amach ag obair ar an seacht a chlog ar maidín agus ní bfhuigheadh siad a dhath le h-ithe go dtí an naoi.
MC
senior member (history)
2021-08-03 11:21
approved
rejected
awaiting decision
sgoilteadh eatorra. Bhíodh muca marbhuighte ann fad ó shoin. Bíonn margadh muca beo ann anois.
MC
senior member (history)
2021-08-03 11:14
approved
rejected
awaiting decision
i bpáirc amháin. Dhíoltaí an beach le duine ar bith a bheireadh luach maith air. Bheirtí suas le fiche púnta nó níos mó ar an bheach. Bheirtí airgead ar ais don té a cheannochadh an beach. Airgead chun racha an t-ainm a bheirtí ar an airgid sin Bhéadh deich sgilling nó béidir níos mó ins an airgid chun racha sin. Bheirtí an rud a bhí le díol chun an aonaigh agus duine ar bith a bhí rún aige a leithid a cheannacht bhí fáilte aige Nuair a bhíthear a dhíol bhéadh cupla fear na sheasamh ag amharc ortha. Muna mbíodh an bheirt a bhí ag déanamh an mhargaidh ag cur suas le chéile i gceart bheireadh na fir comhairle ortha agus dhéanamh siad
MC
senior member (history)
2021-08-03 10:52
approved
rejected
awaiting decision
An t-Aonach
Ins na bailte móra a bhíodh na h-aontaigh i gcomhnuidhe. Bheirtear páirc an aonaigh ar an pháirc a mbéadh an t-eallach istigh ann lá an aonaigh. Théigeadh ceannuightheoirí ó thigh go tigh fén dtuaigh ag ceannacht stuic. Théid daoine thart go fóill mar-Donnchadh O Baoighaill Pádraig O Gallchobhair Micheál O Baoghaill. Bhíodh aontaigh ann fad ó shoin nach bhfuil ann anois.Cuireadh deireadh leo mar go bhfuair na daoine a bhí ag tarraingt ortha bás. Chuir na daoine óga aontaigh úra ar bun. Tá páirc speiseálta sa t-sráid le h-aigh aontaigh.
Ní bhíonn páirc a dhith ar gach beach. Bíonn béithdheach agus eallach istigh fríd a chéile.
MC
senior member (history)
2021-08-02 14:53
approved
rejected
awaiting decision
go dtí go mbiónn sí ag comhnuidhe ar an dtaoibh istigh de na dhá ghlúine
Cromann sé anuas ( Bíonn a chúl leis an bheach) agus buaileann sé na tairgní. Tiomanann sé fríd an chrúb iad. Má bhionn na barranái dóibh le feicéal raspann sé iad agus fágann sé go deas mín réidh an chos.
MC
senior member (history)
2021-08-02 14:05
approved
rejected
awaiting decision
iarrain. Nuair a fhuaruigheann an t-iarrain cuirtear san teine airís é go dtí go mbiónn sé go h-an-dearg airís. Tógtar amach é agus ghearrtar stríoc ar dhá thaoibh de. Leis an órd agus an síseal a deántar sin fosta Polltar an chruid annsin i gcoir na tairgní. Tá an chruidh réidh annsin Gníthear cos an bheachaigh a glanadh annsin. Biónn altán sginne ag an gabhainn i gcoír na h-oibre seo. Bíonn ráspa aige fosta agus glannan sé ar siubhail cuid mhaith den chrúbh.
Triallann sé annsin an chruidh ar an chois go bfeicidh sé an bfoíreann sé Cuireann sé sa ghríosach tamall eile é agus ghní deisiú ar bith bhiónn riachtanach air. Tógtar an chruid dhearg the i dtólamh le[?] bior atá i gcoír na h-oibre Tógann an gabha annsin cos an bheacaigh isteach i laír a dhá chos s'aige fheín
MC
senior member (history)
2021-08-02 13:35
approved
rejected
awaiting decision
maith ag seo fosta.é bheith ceagailte thart ar chaol na láimhe le bréid.
Seo an dóigh an dheineann an gabha cruideacha beachaig:
Tomhaiseann sé i dtús baíre an fhaid a dheineann dhá chruidh. de'n mhaide iarrain
cuireann sé marc ar an mhaide iarrain agus tógann sé ar an inneoin é. Congbhuigheann fear (congantóir) siséal ar an mharc agus tosuigheann an gabha ag teacht anuas ar an siséal le buaillí móra troma den órd. Chá bhionn i bhfad go ngeárruightear fríd an iarran.
Sathuigtear an giota a geárradh isteach sa teine annsin agus fad is bhíonn an gabha a shéideadh na builg le láimh amhaín conbhuigeann sé na haibhleógai le chéile ar an teine leis an láimh eile.
Nuair a bhionn an t-iarran go h-an dhearg fághann sé na pinnseíri agus tógann sé amach é agus cuireann cuma cruidhthe ar an
MC
senior member (history)
2021-08-01 11:21
approved
rejected
awaiting decision
fhainníní agus fosta na léigheas ag gearabógai.
Daoine a bhíonn breoite agus go bfághann biseach agus gur maith leo a lámha a cruaidheadh i gcoir oibre airíst nígheann agus fagann siad a lámha san uisge seo leis Ghuí an tuisge na lámha breágh chruaidh agus congbhuigheann sé iad saor ó ghaoga (hacks).
Nuair a bhíonn fir seal fáda gabhaíl dó bhainnt na mónadh-go mór mór fear a chaitheann bunadhas a ama ag cuir as poll tagann rud ar a lámha a dtugtar "tálach" air.
Má gní sí na lámha a nighe go minic san seasuír seo chá dtig seo air. Sé an chiall atá le tálach go n-éirigheann ceaol na láimhe an lag a thairbhe bheith ag stracadh amach an mhoín go mór mór moín go bhfuil neanntrach (saghas feír) go fairsing ionnta. Deirtear go bhfuil croiceann sarcoinne go
MC
senior member (history)
2021-07-26 14:39
approved
rejected
awaiting decision
An Gabha.
Roimh seo badh ghnáthach leis na comharsanaí a sgiar de toradh na talmhan a fhagáil i gcoír na ghabhann. Nuair a bhaintí an coirce dfágtí stuca no dó ( 12 seapóg/punánn) i leataoibh dó. Mar i gceadna leis na preataí dfágtí lán mála céad no lán cléibhe ag na thigh.
Gach oidhche shathairn i rith a gheimhridh dfágtí dhá cheartlíon caíl aige fosta i gcóir an dinneára dó fheín agus a líon tighe ar an Domhnach na dhiaidh.
Cha bhainfeadh an gabha aon rud amach annsin cionnus rudaí no uirlisí na comharsan a dheisiú i rith na bliadhna.
Siad na rudaí a bíodh i gceist nó maide briste a dheiseadh, spealanna a chrocadh, cáirr a chuir sna racaí i gcuid mhór áiteach sin í an cliath fhoirste a bhíodh ag na daoine chun an talamh a fhoirseadh. Baintear úsaid go foíll as uisge ceardchan mar léigheas ar
MC
senior member (history)
2021-07-15 11:21
approved
rejected
awaiting decision
Bealiodais
An Gabha
Tá suás lé seacht n-gabha ins an pharoiste seo. Seo iad na h-ainmneacha, " Peadar beag" "Seán an Gabha" Tomás mac Cáislean, Micheal mac Cáislean, Catail Ó Galleobhair. agus Aontóin Mac Stráune.
teach cionn slinn atá in san chuid is mho dó na ceardtáin.
Bionn, inneann boilg, gual iarrian agus rudaí éile ag an gaba san ceardtain.
Cuireann an gabha cruitheacha ar capaill agus asuail ach ní chuireann ar bó ar bith Deanan an gabha uirlisí dó feirmeór mar-: soisreach gástái agus rudaí már sin.
MC
senior member (history)
2021-07-15 11:09
approved
rejected
awaiting decision
sin. Lá amháin bhí fear gallda ag obar comhgárach dó'n tobar Thug sé a bheithidheach ann le deoch a fhághail. Lá ar na mhárach nuair a déirigh sé bhí an capall marbh. Bhí bainfhéis i dtigh áirithe agus thug na daoine uisge an tobar leó le tae a dhéanamh. Ar maidiín lá ar na mhárach bhí a gcapall marbh.
Tobar na bhfainne:-
Sé Colm Cille a chur ar bun an tobar sin. Tá léighis fáinne ins an tobar. Caithfidh tú an t-uisge a chumailt ar na fáinne agus annsin rud ar bith mian leat a fhágailt do dhiadh.
MC
senior member (history)
2021-07-15 11:03
approved
rejected
awaiting decision
Toibreacha Beannuithe
Tá ceithre tobair beannuithe ins an pháróiste seo. Tá ceann thiar ar chnoc Ghort-a-Choirce agus tugtar tobar na bhfainne ar. Ta tobar i gCill Mhac Creanáin agus tobar an Dúin a tugtar ar. Tá tobar in Ioraruaidh agus tugtar tobar Ath Spionán ar. Tugann daoine cuairt ar na toibreacha sin. Deireann siad paidreacha ag tobar an Dúin ar chum an sagart a chur ar bun é.
Bíonn siad ag siubhal thart fan tobar agus iad ag guidhe. Sé sagart a chur ar bun an tobar sin.Téidheann daoine bacach agus daoine dall go dtí an tobar le iad féin a leighis. Ólann daoine uisge an tobar agus cimligheann siad daobhta fhéin é fósta. Bhéirinn siad leo cuid den uisge abhaile. Fágann daoine ball de gcuid éadaigh na dhiaidh agus fháann na bacaigh a gheibheinn biseach a gcuid croisinní na ndiaidh.
Tobar Ath Spionán:-
Sé Naomh Finéin a chur ar bun an tobar
MC
senior member (history)
2021-07-13 14:17
approved
rejected
awaiting decision
cluichí
agus is fuide a chuireas ar shiubhail é, indiaidh an bhall a leagfhaint gheobhaidh sé sin dúis éigin.
MC
senior member (history)
2021-07-13 14:15
approved
rejected
awaiting decision
Cluichí
Seo iad na cluicí a imruigheann fir óga an bháile seo.
Cloch Ghulainn.
Bíonn ceathar no cúigear i gcomhnaidhe ag imirt an chluiche seo. Bíonn cloch trom aca agus an té a chaitheas an cloch cúig slat ar shiiubhal gheobhaidh sé sin dúis.
Dalág.
Imruigheann na gasúraí beag an cluichi seo, Cuireann duine éigin dalág ar ghasúr éigín. Caithfidh an gasúr ina bhfuil an dalág air na gasúraí eile a leannstan. Má bheireann sé ar eínne caithfidh seisean iadsan a leannstaint. An triochmhadh duine a thuiteas sé ar bheirtear " an Stucaire" ar an duien sin.
Pillear Stád
Seo é an dóigh i na n-imruightear cluichi " Pilléar Stad". Báll, cloch agus leac a fhághail. An cloch do fhágaint na shuidhe ar chluidhe an leac a fhághail na shuighe ar an chloich agus an bhall ar an bharr. Annsin gheobhaidh gach duine cloch agus caithfidh gach duine a chloch ar. Cé bith a leagas an bhall
MC
senior member (history)
2021-07-13 14:04
approved
rejected
awaiting decision
Anois nuair a theip ar bharr na bpreátaí ní rabh a ghach de bhiadh ag na daoine ach brachan minbhuidhe. Corr uair uile dá bhfuigheadh an t-eaghlach púiriní beaga dó phreátaí amuigh ins na cuibhrinn, chuirtí síos teinidh i gcios claidhe agus dheintí teallachán des na préataí. Ach olc is mar bhí na daoine thiocfadh leó a bheith ní ba mheasa Bhí fear ar an Chearraigh-Cheannáin ag tabhairt amach súgha des na daoine a bá bhoichte agus bhí siopa thiar ar an bhéaltaine ag tabhairt amach minn-bhuidhe. Rud uile a chuididh leis na daoine bochta, bhí teach fá choinne na boicht i nDún-Feannachaidh agus cuireadh an chuid a ba bhoichte díobh isteach annseo.
MC
senior member (history)
2021-07-13 13:56
approved
rejected
awaiting decision
An Droch Shaoghal
Ghoill an droch shaoghal go mór ar mhuintir na h-aíte seo. Bhí an chuid is mó aca agus ní rabh a ghach acu le h-ithe ach beó ar an chomharsanacht. San am sin bhí i bhfád níos mó daoine sn cheantair seo nó mar atá ann anois.Fuair cuid acu bás leis an ocras agus dimthigh an chuid uile go h-America ar imirce. Fhad agus a mhair an droch-shaoghal mheith bárr na bpréataí. Dfhas siad go maith i dtús-baíre ach mó bhrón tháinig an aicid ortha agus mheith siad dó réir cionn agus cionn. An mhéid des na preátaí a bhí sádhbhailte lóbhaidh siad ins na poill, agus anois ní rabh rómpa ach an t-anás.
Ní an dóigh cheádna a chuirtear na préataí anois agus a chuirtí iad in aimsear an drochshaoghal. Seo an dóig ar ghnáth leo na préataí a chur san am sin:- Deintí réid an talamh fé mar a deintear anois é ach ní ósclochaidis drilliní ar bith. Bheirtí leó spád agus ioghtaí práb creafoíge agus chuirtí an scoiltéan síos ins an phoill, annsin chuirtí práb an creafóige síos a mullaigh an scoilteán agus mar sin dó go mbéadh deireadh curtha acu.
MC
senior member (history)
2021-07-13 12:55
approved
rejected
awaiting decision
Antoin o Dochartaigh.
Rugadh Antoin ins na Rosaibh. Maighistear scoile a b'eadh é. Chaith sé ina óige cupla seásuir in Albain ag dul d'on fhoghmhaor. Bhí sé ag múineadh scoile ins an scoil seo. Badh eisean an maighistear a dfosgail í in 1910.
Chum sé a lán dán beag, mar " Mó. sean .Dún .na. nGall srl. Chum sé na rudaí i mbeurla fós fá bhás na mná s'aige agus a mhic Tá sé curtha i Roilic an Fhalcarrach.
MC
senior member (history)
2021-07-13 11:51
approved
rejected
awaiting decision
File an Bhaile
Faidhilmidh Ó Gallcobhair agus Micheal Cóirdáin an bheirt file a beireadh cuairt ar an báile seo. Thiochfad Faidimid lá gach mí agus an oithche sín bheadh spórt mór i dteach éigin sá báile már béadh fír og an bhaile ag eightseacht leis ag radh abhráin agus ceól. Téirtír gur marbhuigh na "Blackintans" é. Ní rab morán leighin aige:
Thiocadh Miceal Cóidain uair gach bhlían agus nuair a thioceadh sé na bháile seo ba grát leis abráin a rad fá " slige beatha na n'-daoine". Ní tig innsint ca air ar tóghadh é. mar dubhairt sé féin Micheál a rugadh thiar a báisteadh táir ar togadh in gach ait agus atá annseo anois.
MC
senior member (history)
2021-07-13 11:43
approved
rejected
awaiting decision
Breith ar éanacha:- Ghnidhtear poll ins an talamh agus cuirtear leac ar bheál an phoill. Annsin gheibhtear leac eile agus cuirtear í na seasamh i mullaigh an leac uile agus cípín a cuinneacht suas. Cuirtear coirce ar an leac iochtárach agus nuair a thig an t-éan thart seasan sé ar an leac seo ag ithe an choirce agus tuitin an leac síos ins an pholl agus tuitin an téan siar faoi an leac san dóig nach dtig leis cáradh go bhfáightear greim air.
MC
senior member (history)
2021-07-13 11:39
approved
rejected
awaiting decision
Bréagáin agus Caitheamh Aimsire.
Seo liosta des na bréagáin agus caitheamh aimsire atá ag na páistí san cheantar seo:-
Gunnaí Bléasgain:- Ghnidhtear iad amach as bata trumanaigh agus cúirtear poll thríd le iarann te, annsin píosa a ghearradh amach as croidhe an bhata, agus steel a chuir isteach ann fá choinne an bhata, agus steel a cuir isteach ann fá choinne an turchar a chuir ar shiubhal. Sé paípeíri fliucha a úsaidaightear in áit bullets. Seo pictúr gunna bleásgán:-
Tapannaí:- Tá na tapannaí déanta de adhmud, seo pictúr ceann acu:-
=
Cuirtear córda thart ar an ghob gheár atá air ag barr agus cástar thart é ar na riclinní atá ann síos go bun, nuair a bhiós an córda cásta uililg air, leigtear ar shiubhal é agus théid sé thart comh gásta sin nach bhfeicfeá é.
MC
senior member (history)
2021-07-13 11:28
approved
rejected
awaiting decision
na ceartiní tráthnóna. Caithfidh an chead bhuille air ar maidin le congnamh Dé.
MC
senior member (history)
2021-07-11 14:26
approved
rejected
awaiting decision
é a fheicilt. Rinn Seán seo, nuair a táinig sé na bhaile. Dóigheadh an féar ag ceann an bhó. Ní rabh sin déanta acu i gceart nuair a déirigh an bhó ina sheasamh agus ní rabh rud tinnas ar bith orraí.
Bhí fhios ag na daoine annsin gur droch amharc a rinn an fear a bhí ag teacht gach lá orraí.
MC
senior member (history)
2021-07-11 14:24
approved
rejected
awaiting decision
amach as ropaí. Thig leis na daoine iad féin ón áit seo burraigh a dheanamh.
Crochtar cross oidhche Fheil Brighde ins an bhoitheach le ráth agus bláth a chur ar an stoc.
Bhí bó ag Seán Ó Fhearaigh as an tSean-Bhaile. Bhí an bhó go han mhaith ag tabhairt bháinne. Bhí fear san áit agus bhá gnáth leis teacht isteach gach lá sa teach ag Seán. Bhí sé ag chainnt ar an bhó seo i gcomhnuidhe, agus ag rádh gur mhaith leis féin an bhó a bheith aige. An lá seo nuair a tháinig sé bhí ag amharc go géar ar an bhó seo. Go luath agus dimthigh sé, bhuail tinnas an bhó. Bhí sí ag fhaghail bháis. Chuir duine de na comhairseannaí cheist ar Sheán an rabh duine ar bith istoigh indiu aige. Dubhairt Seán go rabh. D'iarr sé ar Sheáin a ghabhail go tigh an fhir sin agus chuid den feár a bhí ag fás ar an teach a thabhairt leis gan leigint de dhuine ar bith
MC
senior member (history)
2021-07-11 14:08
approved
rejected
awaiting decision
h-uimhreacha go léir ó h-aon go dtí céad sgríobhta ar agus bíonn giota adhmaid aca agus sé thaobh ar. Bíonn siad ag caitheamh an giota adhmaid go dtiocfaidh an taobh go mbíonn sé sgríobhta ar aníos. Tá cuid mhór eascoin agus dréimrí ar an pháipear fosta. Má bhíonn tú ag béal escoin caithfidh tú a theacht anuas go bun. Ach ma bhíonn tú ag bun dréimre thig leat a dhul suas go bárr agus imreann tú leat annsin go mbeadh an cluiche bainte agat.
Dallóg:- ma bhíonn tú ag imirt dallóg caithfidh duine éigin a shúile a choinnbheailt druidte agus bheith ag rith indiaidh na ndaoine agus gan a shúile a fhosgladh. Cé bith duine a fhághann sé greim ar caithfidh an duine sin an cleas céadna a dhéanamh agus mar sin de.
MC
senior member (history)
2021-07-11 13:48
approved
rejected
awaiting decision
CLuichí.
Tá cuid mhór cluichí a imirt agam fán bhaile. Seo cuid aca:- Ag imirt chartaí, Snakes and ladders agus dallóg.
Ag imirt chartaí:- is maith é an caitheamh aimsire cluiche chartaí dimirt oidhche gheimhridh nuair a bhíonn cuideachta timcheall an tábla. Dhá charta dhéag is is dhá fhicid a bíonn i bpaca cartaí. Tá ceithre chulaith i bpaca agus tá trí chártaí dheag ins gach culaith.
Seo ainmneacha na gcartaí:- An Rí, an Bhanrioghan, an Cuireata, an Deich, an Naoi, an t-Ocht, an Seacht, an Sé an Cúig, an Ceathair, an Trí, an Dó agus an t-Aon.
Fághann duine éiginteacht an paca agus fágann siad síos cupla carta aig an méid daoine a bhíonn ag imirt. Cé bith duien a fágann an Cuireata baineann sé sin.
Snakes and Ladders:- Bíonn giota de pháipear cruaidh aca agus bíonn na
MC
senior member (history)
2021-07-11 13:03
approved
rejected
awaiting decision
Agus béidh deoch acu uilig. Annsin leagtar amach lá an phósta agus cibith cruth a bhíos ag an chailín le fághail. I gcionn seachtmhain ón lá sin postar an lanamhain. Bíonn ball iasachta ar an chailín ó dhuine des na comharsan, sé sin péire stocaí nó mar sin. An mhaidín sin indiaidh iad a phosadh gheibh siad a mbreicfeasta i dtoigh osta nó in siopa éigin.
Annsin théigheann an lanamhain go Doire fá choinne an lae. Nuair a thig siad na bhaile an oidhche sin bíonn togha gach bidh agus roghe gach dighe acu. Bíonn na comharsannaí uilig annsin. Duine ar bith a thig na bainse gan cuireadh bheirtear stucaire air.
MC
senior member (history)
2021-07-11 12:56
approved
rejected
awaiting decision
Pósaidhthe.
Sé an tam is gnáthach leis na daoine pósadh san cheantar seo ná ón athar an dá lá dhéag sé sin an séimheadh lá de Eanair goidtí mhaírt Innide. Is beag lanamhaineacha a phóstar Dia h-Aoine agus Dia Satharn, deirtear nach mbíonn saoghal fáda ag aon lanamhain a phóstar ar an dá lá seo. Mar gheall ar sin póstar a mbunadhas ag tús na seachtmhaine. Nuair a bhíonn bean a dheith ar fhear bheireann sé leis cupla fear muinteardha dó na chuid agus rachaidh said fhád le teach éigin a bhfuil cupla cailín óg ann.
Ar dtús rachaidh an triúr fhád le teach osta agus ceanneochaidh an fear atá an bhean a dheith air buideal uisge beatha agus rachaidh siad fhád le teach an chailín.
I dtrathaibh am luighe a ghlacann seo áit. rachaidh siad isteach agus suidhfhidhe siad thart. I gcionn tamaill labhraidhe fear dó na fir agus innseochaidh sé dó fhear an toighe goidé a ngnoithe. Agus má tharlan sé go mbeidh an cailín sásta leis an fhear a phósadh nochtachar buideal an uisge beatha
MC
senior member (history)
2021-07-11 12:49
approved
rejected
awaiting decision
Pósaidhthe.
Sé an tam is gnáthach leis na daoine pósadh san cheantar seo ná ón athar an dá lá dhéag sé sin an séimheadh lá de Eanair goidtí mhaírt Innide. Is beag lanamhaineacha a phóstar Dia h-Aoine agus Dia Satharn, deirtear nach mbíonn saoghal fáda ag aon lanamhain a phóstar ar an dá lá seo. Mar gheall ar sin póstar a mbunadhas ag tús na seachtmhaine. Nuair a bhíonn bean a dheith ar fhear bheireann sé leis cupla fear muinteatdha dó na chuid agus rachaidh said fhád le teach éigin a bhfuil cupla cailín óg ann.
MC
senior member (history)
2021-07-10 13:28
approved
rejected
awaiting decision
Focla agus ráidte in úsaid ag cuir siós fá shníomh agus figheadoireácht.
Bean:- Tá mé ag cuartú seal.
Figheadóir:- Gheobhaidh tú sin. Tá an seól fá réidh agam. Chuir mé amach gréasann annsin indiu. Sin cuid de na faoghoghaí na luighe annsin.
Bean:- Go raibh maith agat. Béidh tú indán é dheilbhe domh anocht. Tcím go bhfuil an crann deilbhe folamh agat.
Figh.:- Tá gan amhras acht a chailleach tá súil agam go bhfuil an dlúigh sníomhtha go maith agat agus go bhfuil go leór agat. Ní lugha orm nó an poc[?] nó "íongnadh" ( defienecy) a bheith orm
B:- ná bíodh eagla ort Badh mhaith liom cuimhais bán a bheith san ghréasann.
Fig:- bhfuil an t-ineach (woof) agat
B:- Tá oireadh agus badh cheart gnoithe idheanamh.
Figheadóir. Maith go leór, Cuir anuas
MC
senior member (history)
2021-07-09 11:59
approved
rejected
awaiting decision
Tá figheadoírí go fairsing san cheantar seo.acht níl aca acht séol nó beirt. Tá fear ar an Dún mhór agus tá seanseól aige.
Sé an chead rud a dheanann an figheadóir ghní sé an gliú a dheilbhe. Tá crann deilbhe aige igcoír na h-oibre seo. Cuireann sé isteach san t-seól annsin é.
Gheibheann sé an t-lonae annsin. Cuirtear na ceartliní suas ar spolaibh, Tá tuirne beag eile. acu i gcóir na h-oibre seo leis. Tosuigheann sé ar an fhigheadóireacht annsin. Dheanann sé an spóil a thiomaint enonn agus anall le gleás tiomainte atá san tseál. Oibrigheann sé an gleás tiomaint seo le na lámha. Tá gleás eile ann leis na buillí a chongbhail le na chéile go dtluít. leis na gleás sin
MC
senior member (history)
2021-07-09 11:14
approved
rejected
awaiting decision
chun í fhágaint furust a shníomh.
Tá tuirne beag aici igcoír na hoibre seo. Suidheann sí fhein ar chathaoir agus ghní sí an roth a chasadh le na cois a bheith ag oibriughadh an lustar.
MC
senior member (history)
2021-07-09 10:53
approved
rejected
awaiting decision
Deanamh ciseán.
Geárrtar turtóg mhór dhronuilleóige tuairim is trí troighthe bealach amhaín agus 2 1/2 troighthe an bealach eile. Bíonn sé 4 nó 6 orlaigh indoimhneacht.
Saitfear na slatacha is láidir thart san dhronnuilleóig agus tuairim is dhá orlach isteach ón imeall. Bíonn na slatacha ar maos tamall fada roimh ré sá doigh nach furust iad a bhriseadh acht gur furust iad a lúbadh.
Bíonn an cionn is reimhre sáiththe síos san turtóig. Bheirtear na seascain ar na slait a cuirtear ináirde mar seo. Tosnuightear amuigh ag deilbhe na slatacha eile thart ortha
Ní deantar dearmad camógaí a fágail na láir. Siad sin na poill. Ghní siad an cliabh láidir agus furust a thógail dá gcurfaidh lán de ádhbhar throm ar bith Bíonn an toín le sniomh go fóill. Cuirtear isteach é nuair abhíonn an cliabh nó císean domhan go leór.
MC
senior member (history)
2021-07-08 14:39
approved
rejected
awaiting decision
Cnocán na g-Cloch geal. Tá clocha geala ar bharr an chnocáin.
Cnocán na preacháin.Luigheann cuid mhór preacháin ar an chnocán seo.
Srutháin.
Sruthán an Chlocháin. Ta clochán ag dul treasna ar an t-sruthán seo.
An Sruthán Ruadh. Ruadhmhic atá ins an t-sruthán seo agus sin an fáth ar baistigh an t-ainm sin air.
An Sruthán dearg. Tá dath dearg ar an uisge atá ann.
An Sruthán dubh. Uisge portaigh atá ann agus tá sé ionnta dubh.
An Sruthán Geal. Tá an t-uisge atá ann geal.
Lagáin
An Lagán Glas. Tá an lagán seo istigh idir dhá chrig agus fásann feár glas ann.
An Lagan Fliuch. Luigheann cuid mhór uisge ins an áit seo.
Lagán
MC
senior member (history)
2021-07-08 14:32
approved
rejected
awaiting decision
Bealoideas 23"3"38
Ait-ainmeacha
Seo liosta dos na h-ainmneacha atá ar feirm m-athair.
Páirc na Creige. Sé fáth a tugadh an t-ainm sin uirthi ma tá creig in na lár.
Páirc an Phortaigh. Tá an pháirc seo in lár an phortaigh agus is sin an fáth a tugadh an t-ainm sin uirthi.
Páirc an Tobair. Tá tobar in na lár agus sin é an fáth a tugadh an t-ainm sin uirthi.
An Phairc Dhubh. Ní fhásann mórán féir ins an pháirc agus sin ma fuair sí a h-ainm.
An Pháirc Fhada. Tá an pháirc seo caol fada.
Páirc an Bhealluigh Mhóir. Tá an pháirc seo ag taobh an bhealluigh mhóir.
Páirc an Chnapáin. Tá cuid mhór cnapán ins an fhéar atá ins an pháirc seo.
Cnocáin.
An cnocán árd. Tá an cnocán árd go maith.
An cnocán fada. Tá an cnocán seo ionnta fada.
MC
senior member (history)
2021-07-08 11:36
approved
rejected
awaiting decision
Deanamh gallunaighe (saopa)
Tá cloch-shaopa go fairsing san cheantar seo. Tá go leór duithe le faghail san Mhucaois.
MC
senior member (history)
2021-07-08 11:33
approved
rejected
awaiting decision
teach ag dul.
Seo doigh eile le coinnle a dheanamh. Bhaintí feaghacha agus bhaintí an croiceann daobhtha agus chuirtí leathdhaoisin des na feaghacha seo i gcuideachta agus chuirtí im orthá. Annsin beirtí leó turnaip agus dheantaí poll ann. Annsin cuirtí na feaghacha isteach ins an pholl agus nuair a lostaí iad bhí solus ortha ní bfhearr na aon lampa. Bhaintí úsáid as an t-urnip mar chuinnleóir.
MC
senior member (history)
2021-07-08 11:17
approved
rejected
awaiting decision
Seancheirdanna
Deanamh coinnle
Sé an tainm atá ag muinntear na háite ar na coinnle a deántar san bhaile "slutanna".
As geir a deantaí na slutanna go léir. Chuirtí ar cam é agus dfágtai ar an teine no comhgarach d'on teas go dtí go mbéadh an geir léighte.
Gheobhthai sraighin ( nó teáda caol de cadáis)
Nuair a bheádh cuid mhaith den gheir suaidhte isteach san chorda thógtí ar shiubhail ón teine é go siocadh sé.
Bheirtí arais é chuig teas na teineadh ar ais agus shuadhadh sé a thuilleadh den gheir. Nuair a bheithi sásta go raibh na coinnle nó na slutanna reamhar go leór d'fágtai i leath-taoibh iad go dtí go mbéadh féidhim leo.
Geir ghabhair a bfeárr a gcoír na h-úsaide. Sé an chiall atá le cam giota de phota. Tá seanrádh coithceannta san áit agus úsaidtear go fóill é ag cainnt fá dhuine atá caiththeach (Ex-travagant. Pron. caíf-each):- da mbéadh cam ar an teine aici chá chomgbheochadh sí an
MC
senior member (history)
2021-06-29 16:13
approved
rejected
awaiting decision
na séad ag suil go gcluinfeadh sé rud éigin a chuirfeadh biseach ar an chailín. Tháinig go dtí an dún agus bhí feasta mór ar siubhal istigh. Níorbh 'fada ann é go gcualaidh duine den t-sluagh sidhe ag cainnt ar chailín Chonnacht. Bliadhain is an oidhche anocht a sgiob an baoigheallach beadaidhe cailín Connacht uainn. " ar seisean "Is fíor sin" arsa duine eile aca "ach níl moran maith do í a bheith aige mar tá sí bodhar balbh"
"Dá bhfaghadh sé deoch as an chorn seo ars'n chéad duine arís." Bhéadh sé chómh slán is bhí sí ariamh"
Shleamhnaigh Conall isteach ingan fhios do dhuine ar bith acu agus shuid sé imeasg na cuideachta. D'fhán sé go dtáinig an corn fad leis fein. Amach leis agus an corn na dhorn agus cha dteann siad no mór- comhnuidhe go rabh deoch ólta ag an chailín as. Níor
MC
senior member (history)
2021-06-29 16:10
approved
rejected
awaiting decision
"Ar a thoil fhéin atá" arsa duine eile. Má tá taitneamh aige di, nil aige ach fáinne a ghearrad timhcheall uirthi agus ní bheidh de chumhacht ag aonduine againne baint léithe.
D'fhan Conall go rabh sé ar ais 'sna Rosaibh agus nuair a fuair sé faill ar na daoine beaga. Ghearr sé fainne san gainimh thart air fhéin agus ar an chailín. Tharluigh seo ag droichead na Cruite agus tá rian an fhainne le feiceail go foill. Ach sul a rábh an fháinne deánta aige bhuail duine de na daoine maithe an cailin le slát draoidheachta agus d'fhág bhodhar balbh aige í. An t-Samhain a bhí ann agus bhí sí annsin aice gan focal aice. Go Samhain dar gcionn. Oidhche Shamhna d'imthigh Conall leis ag tarraingt an dún
MC
senior member (history)
2021-06-29 16:07
approved
rejected
awaiting decision
Bhí Conall Ó Bhaoighill i na Chomhnuidhe ar oileán na Chruite agus oidhche da rabh sé amuigh ag airneáil go mall. Casadh an sluagh sidhe air agus iad ar a mbealach suas go Connacta. Le cailín doígheamhail a bhí ann a thabhairt leobhtha anuas go Dún ns Seód mar ar comhnuigh siad. Mar nac dtiocfadh leobhtha an cailín a thabhairt leobhtha gan duine saoghalta a bheith ar muin an chapaill léithe, thug siad leo Conall suas.
Fuair siad an cailín agus chuir siad í ar chúlaibh Chonaill agus d fhill ar an baile bhí a cluasa fósgailte ag Conall agus bhi sé ag éisteacht le na g-comhradh ar an bhealach anuas.
"Is mór an truaighe" arsa duine aca gan í Conall mar is breágh an cailín í
MC
senior member (history)
2021-06-29 15:53
approved
rejected
awaiting decision
Seana 'Scoileanna
Bhí sean scoil acu seo thios ar an Dúnmór.
Scoil Pheadar a bhí uirthi mar Peadar Ó Ceasaide a bhí ar an mhaighistear a bhí ann. Amuigh faoi'n aer a bhí an scoil ar siubhal san t-Samhradh acht sa'n gheimhreadh bhí sé istoigh. San earrach nuair a bhíodh na daoine gnaitheachcha bheadh na scoilairí ar an scoil.
Bhí droch scoil ann le toit agus comh luath agus thiocfaidh an lá maith bhí siad amuigh faoi'n aer. Is o smeara dubha a bhí an dubhach deanta agus bhí na peann deanta de cléibhreacha. Da réir na miosa a bhí an maighistear diolta scilling le haighaidh gach mí
MC
senior member (history)
2021-06-28 14:49
approved
rejected
awaiting decision
soluis fhéin-coinneál le gach duine. Bhíodh na suidheachain a bhí sa scoil tuairim is dhá throigthe dheug ar fhaid agus choingcochadh siad seisear. go h-ochtar go sásta. Bhíodh suideachain fé leith dó na cailiní. Thoisogheadh an scoil ar án sé a chlog agus stapadh siad ar an hocht. Dá mbéadh dúil ag duine fanacht bhí cead aige agus chuirtí tart an t-am ag sceáluidheacht.
Cuid is mó de na scolaíri fir a bhíodh ionnta a bhíodh anonn agus anall go h-Albain, Bhiodh pronntanas ag gach mac mathair aca i gcóir an mhaighistir. Bhí teach comhnuidhe an mhaigistir san scoil. Tá a chuid leabhar san sgoil go fóill acht ó tharla go bhfuil cúram na háite ag fear áirithe san áit béadh leisg ar bainnt leo. Scaltaí a bhíodh múraid[?] aca.
MC
senior member (history)
2021-06-28 14:38
approved
rejected
awaiting decision
Sean Scoileanna ( Cill-Ulta)
Comhgarach dó theampall ghallda Chill Ulta tá teach comhnuidhe Samhraidh ag an bhean uasal ghaedhalach sin Una Ní Fhairceallaigh. Fád ó shoin bhíodh an teach seo mar theach sgoile ann.
Mhair sé go dtí gur cuireadh suas an scoil úr ar an Cheathramhadh Cheannain tuairim is dhá fhicid bliadhain ó shoin.
Amach aniar as an Chlochan Liath a thainic an maighistear.
Mac Uí Annlain a b'ainm dó.
Bhíodh scoil lae aige agus sé an tuarasdal bliadhna a bhí aige cúig phunta dheúg agus fiche.
Acht bíodh scoil oidhche aige fós i rith an gheimhridh agus theagasgadh sé léigheamh-scríobhadh agus áireamh- an tiomlán imbeúrla.
Bhíodh fir is mná ag freastail na scoile-fir mhóra. Ní leigfidh dó dhaoine óga theacht chóir an scoil oidhche. Dhíoladh gach duine scillingi gcionn na miosa. Bheirfeadh siad dhá fhoid mónadh na scoile leó gach oidhche agus cheannuigheadh siad a gcuid
MC
senior member (history)
2021-06-28 14:28
approved
rejected
awaiting decision
Sé an páighe a gheibhadh an maighistear dhéanfai an talamh-a fheirm s'aige fhéin a ghiollacht agus chuirfidh síol ann inairgedh[?] na ncomharsunaí a dheanadh an obair sin.
Gheobhadh an maigistear a dhinneár gach lá san teach i mbéadh an scoil ar siubhail ann. Chuirtí amach na preataí ar an losaid agus shuidheadh sé fhéin agus bunadh an toighe thart air. D'fiachadh bean an toighe le h-annlán blasta a bheith aici i dtolamh i gcoír an mhaigistir iasg nó caoirfheiol no muicfheoil agus corruair cearc.
Dimthigheadh na scoláirí leo na bhaile agus thagadh siad ar arais ndiaidh am dinnéara.
Bheadh i dtolamh treán caitheamh aimsire ar siubhail ó sin go dtí dul a luighe. Bhíodh scéalaidheacht, ceol agus amhránaidheacht agus bad doiligh an maighistear a sharú ag ceachtar aca. Tá an maighistear curtha i Roilic Bhaile 'n Teampaill.
MC
senior member (history)
2021-06-28 14:11
approved
rejected
awaiting decision
Sean Scoileanna
Shíos ar an Dun Mhór bhí scoil ag Seán Mac an Ultaigh. Badh ar an scoil shin a fuair aithreacha agus máithreacha na bpáisdi atá anois ag freastal scoile i Míndoire bunadhus a gcuid foghluma.
Sé an dóigh a fuair Seán é fhéin an fhoghlum ó thairbhe é bheith ar fosta ag mnistéir gallda a bhí na chomhnuidhe sa Ráth. San gheimhreadh a bhíodh an scoil ar siubhal siubhaladh an maigistear ar thoighe an bpáisdi go huile agus caithfeadh sé an lá ag teágasg scoile i ngach teach a raibh leanbh scoile innti.
Shuidhfadh sé fhéin ag cionn an tábla agus thoisigchadh ar leígeadh. Sgríobhadh agus áireamh. Beurla a bhiódh in úsaid aige agus aithriseóireacht beurla a dfoghluim na páisdi fosta. Bhíodh trí rannganna cibe Rang abc ( sé sin an mhuinntear a bhíodh ag toiseacht ar an fhoghluim) Rang an chead leabhair agus an dára Ranng
MC
senior member (history)
2021-06-28 13:35
approved
rejected
awaiting decision
suimú airgid. Chaithfeadh gach duine dhá phingin a dhíol leis le h-agaidh na hoidhche.
Liam Ó Gallchobhair. tá colann an fhir seo ag déanamh créafóige le cuig bliadhna déag ach tá a bhean bheo go fóill. Bhí an fear seo ag teagasc ina thoighe fhéin gach oidhche agus bhí na daoine ag teacht is gach cearnán achán oidhche. Ní rabh Liam Ó Gallchobnhair comh cliste le Mac an Ultaigh agus ní rabh sé ag teagasg suimú airgid. Sé scilling sa mhí a bhí sé ag baint ó gach duine.
MC
senior member (history)
2021-06-28 13:28
approved
rejected
awaiting decision
Sean Scoileanna (NMín Doire)
Bhí cuid mhór seanscoileanna san áit seo fád ó shoin, Bhí beirt ar an bhaile seo, bhí ceann acu i dtoigh Dhomhnall Mhac An Ultaigh agus ann ceann uile i dtoigh Liam Ó Gallchobhair. Sé Domhnall mac an Ultaigh a bhí ag teagasg ina thoighe feín agus sé Liam Ó Gallchobhair a bhí ag teagasg ina thoighe san.
Domhnall Mac an Ultaigh Míndoire
Liam Ó Gallchobhair Mín doire (Marbh)
Tá Domhnall mac an Ultaigh go breabhsanta air go fóill, tá sé ag fághail an phinsin le seacht ná ocht a bliadhna..
Bhí leíghean maith ag a athair roimhe agus theagasg seisean Domhnall.
Chruinneachadh muintear an bhaile isteach in toighe aige gach oidhche chun go dtabharfadh Domhnall ceacht daobhtha. Siad na h-adhbhair a bhí sé ag teagasg ná:- Léigheamh béarla scríobhadh béarla. Leitreadh béarla agus
MC
senior member (history)
2021-06-28 13:15
approved
rejected
awaiting decision
Toírneach agus Teinntreach.
Mhothuigh sé trup bocht san stábla. Chuaidh sé isteach agus fuair sé an beach na luighe agus é sna smeathannuigh deireannacha. Bhuail an splannc soillse é. Bhí an binn leagtha san stábla fosta.
MC
senior member (history)
2021-06-28 13:12
approved
rejected
awaiting decision
Toírneach agus Teinntreach
Ar bhaile an tSrúthain tá Pádraic Ó Brogáin na chomhnuidhe. Maidín amháin déirigh se go luath, san mhí Mheadhon seo chugainn sa bhlian 1928AD.
Mhusgail an toirneach é agus déirigh sé. Chuir sé síos teine agus chroth síos an ceiteal. Nuair a bhí an ceiteal bruithte fuair sé seaspáin beag agus thosuigh dheanamh réidh braon tae do fhéin, Bhí an toirneach ar obair léithe agus ndiaidh é a pháidreacha a radh chraith sé an tuisge coisreachta fríd an teach. Tháinig sé aníos annsin bealach na teineadh leis an tseaspáin a thógail. Bhí an cat is an madadh na luighe cois na teinidh agus an madadh ag tafaint leis nó bhí crith eagla air roimh an toirneach.Shín Pádraic a láimh anonn bealach an tseaspaín. Leis sin fhéin thainic splannc anuas an tseimleóir. Mhairbh an madadh ag a chosa. Léim an cat amach as an bhealach. Baineadh scáradh bocht as Pádraic. dalleadh é ar feadh noimead nó dó. Nuair a thainic sé chuige fhéin chuaidh sé amach.
MC
senior member (history)
2021-06-28 12:56
approved
rejected
awaiting decision
comhursanaí agu réidtuighadh amach cér leis an tarbhar.
Bhí daoine go raibh a sáith arbhar aca- níos mó nó a gceart acht bhí daoine bochta eile ann agus bhí siad ar an anás.
MC
senior member (history)
2021-06-28 12:53
approved
rejected
awaiting decision
An Doinean
Oidhche na Gaoithe Moíre 1839
Tá triúir déarbrathar na gcomhnuidhe suas an tír a dtugadh siad Ua Duada ortha agus slán an sgeálai bhín triúir aca díolta leis an diabhal.
Fuair an fear deireannach aca bás san bhlian 1839 agus an oidhche a bhí sé ar lár go sábailidh Dia muid agus i bhfad uainn oidhche den chineál már saoghal Shéib sé agus réab sé agus rinneadh ár bocht.
San bhaile seo tógadh géacha agus thainig siad i dtír astoigh ar Oileán Thoraigh-dhá mhíle dheug ar shiubhal. In aimsir an fhoghmhair a ghlac sé áit agus san am sin chá raibh an talamh roinnte mar tá se anois. Bhí piósa talaimh ag fear annseo agus píosa eile annsiúd. Bhí na píosa go léir fríd a chéile.
Nuair a thainic an ghaoth mhór chuir sé an t-arbhar go leír fríd na chéile agus char dhadaidh an trup a thóg an ghaoth mhór le taoibh an clampar agus an caláin a bhí eadar
MC
senior member (history)
2021-06-25 16:43
approved
rejected
awaiting decision
Dóighteán
Doigheadh teach comhnuidhe le Seán Ua Gallchobhair, is Cluain-baire deich mbliana ó shoin. Nuair a bhí an teaghlach uilig na luighe thoisigh an teine. Bhí damhsa in ait eiginteacht agus bhí stócai an bhaile ag teacht na bhaile nuair a thug siad fa ndear é. Chonnaic siad toit ag teacht amach faoi'n doras agus sgairt siad ar muinntear an toighe éirigh.
D'éirigh siad agus bhí siad chór a bheith pluchta ag teacht amach diobhtha. Bhí Seán dóighte go h-olc. Níor fágadh de'n teach acht na ballaí.
MC
senior member (history)
2021-06-25 16:17
approved
rejected
awaiting decision
San bhlian 1925 doígeadh ceithre cruacha coirce le bean Sheain Uí Chanainn shuas i Mín -na Craobh. An duine a chuir na crucha ar theine dfiach sé leis an teach a dhóghadh fosta. San "Rairtín"[?] a ghlac seo áit agus bhí nighean an toighe eadar dáil is pósadh san am. A deirtear go raibh fear ag iarraidh na nighne seo le pósadh acht ní ghlacadh sí é. Rinne sí é a dhiúltadh agus d'aontuigh sí le fear éigin eile a pósadh. Bhí an lá leagtha amach is eile, acht eadar dáil ispósadh thainic an fear a dúiltadh oidhche amháin agus dhoígh sé na cruacha mar dhroch mheas ar mhuinntear an toighe.
Go ndéanaidh Dia trócaire agus grásta ar an fhear bocht fuair sé tobann in Albain go goirid na dhiaidh .
MC
senior member (history)
2021-06-25 16:00
approved
rejected
awaiting decision
Dóghadh cruacha feír (bhí tuairim is ceithre thonna ingach ceann den dá cheann) le Séarlas mac Páidin ar na Croisbhealaigh in 1920.
In Meitheamh san bhlian sin dó scaoileadh duine de na paos san bhearraic. Sgaoileadh marbh é dó fhéin a -h-innstear é.
Ghlac an sgaoileadh áit i dtráth an cúig a chlog tráthnóna. An oidhche sin b'éigean chor a bheith do iomlán fear an bhaile mhóir an baile a fhágail agus dhul ar a sheachnadh agus badh mhór an gar go dteachaidh. Chuaidh na "Black and Tans" amach. Bhris isteach sna toighthe leanna go léir agus d'ól oiread de'n bhiotaile is bhí dheith ortha. Sgriosadar leath na toighthe leanna. D'fiach siad le cupla teach a chuir ar theine acht níor éirigh leo. D'fiac siad le teach osta Mhac Páidin a dhóghadh acht thug cuid den tseamphars ar na "Tans" éirighe as an obair. Dhóigh siad dhá chruach feír a bhí san chuibhreann os comhair na bearraice.
MC
senior member (history)
2021-06-25 11:32
approved
rejected
awaiting decision
Bhí siad caillte coicighis cothrom agus thug an mhuinntear a bhí amuigh a gcuartughadh suas glan- bhí siad ag deánamh go dteachaidh siad fhéin agus a mbád go toín na fairrge nuair a fuair cupla gasúr a bhí buachailleacht comhgarach dó'n chéidh i mbeál an Éasa fa dear bád ag teacht isteach leis an lá vmara. Bhí sí bun os cionn.
Thainic sí isteach agus ní bhfuaireas aon chomhartha innti fá na fir a bhí innti go deireann acht bróg uisge amháin, Is greannár an dóigh go dtig éadal na fairrge thart ar an chosta annseo uilig isteach chugainn annseo imBéal-an-Easa.
MC
senior member (history)
2021-06-25 11:24
approved
rejected
awaiting decision
Cruadtán (11)
Ar an 13adh de mhí Mheadhon an tSamhraidh dfág triúir (Chlann) de Chlann t-Suibhne agus an Duibhireach oileán Ghabhla dul o solas do le dhul amach i iasgaireacht brádan i gcúl Innis- Bó-Finne. Tá an t-oileán seo ar amharc theach na scoile seo.
Oidhche cheo bhaiste a bhí ann.
Níor phill siad na bhaile an oidhche sin acht níor chuir a muinntear tioradh ar bith annsin nó síl siad go mbéidir gur bhain siad na Dúnaibh amach nó Caslaigh eígin eile agus go bpilleadh siad tráthnóna. Thainic an tráthnona acht chá dtainic na h-iasgairí.
Chá dtainiceadar ó shoin.
Chuaidh an cuartughadh ortha Bhí iasgáiri na Rosann Ghaoth Dobhair na n-oileán uilig agus muinntear na Dúnaibh ghá gcuartughadh acht tasg no tuaiirisg na h iasgairí bochta ní raibh le fághail.
MC
senior member (history)
2021-06-25 11:04
approved
rejected
awaiting decision
áit a bhfuil cuid albanaigh na háite curtha.
Tá Cill -Ulta fá thuairim dhá mhíle ón scoil seo.
MC
senior member (history)
2021-06-25 11:02
approved
rejected
awaiting decision
Cruadhtán
Long brhiseadh
I mí Mheadhon Fóghmhar 1884 cailleadh bád amuigh i gcul Oileán Thora darbh ainm an "Wasp".
San am seo ní rabh muintear an oileáin ag díol cíos ar bith agus rinn an Tighearna talmhan amach báiluchán saighdiúraigh agus peus a chuir fhád leis an oileán agus na daoine bochta a dhíbirt. Chualaidh muintear an oileáin go rabh an bád seo ag teacht agus bhí fhios acu go maith goidé an cuspóir a bhí leó. Rinn muintear an oileáin amach go d-tiompachadh siad cloch Thorraigh ar an bhád agus go b'fhoíridh Dia ar bhád ar bith a thiompachaidh an chloch seo air. Nuair a bhí an bád ag teacht deas dó na costaí thiompaidh muintear an oileáin an chloch agus cailleadh an bád, Báitheadh na lamha uilig amacha seisear. Thug an lán-mhára isteach na cuirp fhád le céigh Bhéál-an-Easa. Ó tharla gur albanaigh buidhe a bhí ionnta cuireadh in roilic Chiull-Ulta iad san
MC
senior member (history)
2021-06-24 16:02
approved
rejected
awaiting decision
leím sé isteach sa chaorán annsin agus char stád sé agus níor stad i choidhche fhad is bhí aon trup ón ghluaistin le móithail. Rith sé míle siar an caorán sul a raibh sé ag bun an rása. Cúig mhíle déag a shín an rása gan tracht ar an rása sa chaorán ar chor ar bith. Bhí Brian comh luath leis fuair greim air le h-obair mhór agus rinne é mhealladh leis abhaile. Bhí bean Brian ag cuir síos an dinnéar nuair a dimthigh siad agus ní raibh sí acht go díreach acht indiaidh an t-uisge a bhaint daobhtha nuair a bhí Brian agus an beach araist ar an tsráid!
MC
senior member (history)
2021-06-24 15:47
approved
rejected
awaiting decision
a bhéarfadh sé isteach.
A shiubhal le Brian é fhéin na ndiaidh Chuaidh siad míle chuaidh siad dhá mhíle Chá raibh an nduine chóir bealach nó ar an bhealach mhór le corradh a bhaint as an bheach. Shéid an rása eatarra. Bhí an beach ag rith stealladh cos ináirde, na dhiaidh ar theann a dhíthcheall bhí tiománuidhe an ghluaistin ag iarraidh dhul thairis agus baint an mhéid luascadh is thiocfadh as an ghluaistean agus sna sálaibh ag an iomlán Brian é fheín gan froc, (casóg) bheiste ceanntornocht costarnocht acht amháin a chuid stocaí. Amach beárna na Mucroise a chuadar thart leo ar chul an Earrgail síos an duibhlinn agus gan aon duine aca abálta i dheith a dheanamh dó'n "duine" a bhí-roimhe. Ag droichead an Cailibur tá crosbhealach agus badh mhór an gar é gur thiompuigh an beach aníos an bealach tarraigas [?] ar Mín na- gCeappóg agus nár shín sé leis bealach Leitir Ceannainn treó an ghluaistin.
MC
senior member (history)
2021-06-24 15:36
approved
rejected
awaiting decision
Fir Reatha:- San am a thainic an chead ghluaisteán an bealach seo scáruigh sé a raibh de bheathuigh ( Capaill) san áit agus níor fhan ceann aca ar an cheann eile dóibh sin a bhí comhgarach nár ghlan amach as éisteacht an ghluaisteáin.
Bhí beach ag Brian Ó Gallchobhair as Mín Doire ( Tá a mhac Seán san áit anois) ag ingheilt cois an bhealaigh mhóir nuair a thainic an gluaisteán aníos.
Amach roimh an ghluaisteán leis agus i shiubhail cosa ináirde, D'fhiach tiománuidhe an ghluaistin teacht aníos fhad leis agus dhul thairis acht sháruigh air.
Bhí Brian na fhear meadhon aosta san am agus in a óige ba doiligh amhac a samhail a fhágail ar leána na bhfiann. Bhí se ag tochailt phréatai san chomursanacht nuair a thug sé fa dear an rasá eadar a bheach agus an ghluaistean.
Bhí fhios aige go maith caidé chomh luath is bhí an beach s'aige agus go ritheadh sé giota maith nuair
MC
senior member (history)
2021-06-24 15:26
approved
rejected
awaiting decision
Annsin tharraing sé anonn an carr. Bhí eagla air dá dtabharfadh sé anonn an beathach agus an carr i gcuideachta thar an droichead bhriste go scárachadh an beathach agus go mbreisfidh a rabh ann.
Connal Mac an Bhaird
Lá amháin anuraidh bhí cuid mhór fear ag Niall mac Suibhne, Mín Doire. ag iompar cloiche móra fhád le na theach fá choinne boitheach a bhí sé a thógal. Bhí cloch ann agus ní rabh fear ar bith ábalta lámh a dheanamh dí amach a Connal mac an Bháird. Thóg seisean glan ón talamh í lena dhá láimh agus d'iompar sé í fá thuairim fiche slat. Bhí an chloch dhá chéadmeadchaín go leith agus ni rábh greim ar bith uirthí.
MC
senior member (history)
2021-06-24 15:18
approved
rejected
awaiting decision
is fáda uatha a bheith go laidir agus a bhí a n-athar.
Niall Ó Cuinn
Bhí an fear seo na fhear láidir fosta, Chualaidh mise mathar a rádh go rabh bó le Seámus Ó Gallchobhair i nabar i bpoll maide lá amhaín agus bhí triúr fear ag fiathailt leis an bhó a tabhairt amach as an pholl ach ní rabh dol acu uirthí, Tháinig Niall Ó Cuinn un tosuigh agus chaith sé dó a phróc agus bheir sé greim muinneáil agus greim rubaill ar an bhuin agus thóg sé, glan amach as an phll í gan cuideadh ar bith.
Seaghan mac Pháidin
Bhí an fear seo ag teacht ón bhaile mór lá le carr agus beathach agus bhí aige le dhul treasna droichead mór a bhí ar abhainn. Nuair a thaínig sé fhád leis an droichead bhí sé briste agus in bhfuil fhios agat caidé rinn se? Tá bhain sé an beathach amach as an charr agus thiomáin sé an beathach anonn roimhe ar chupla clár
MC
senior member (history)
2021-06-24 11:20
approved
rejected
awaiting decision
Daoine Cáileamhla
Fir Láidre
Bhí cuid mhaith fear láidir na g-comhnuidhe ar an bhaile seo againne fád ó shoin. Siad seo na h-ainmneacha a bhí ortha.
Pádruig Mac tSuibhne Míne Doire
Niall Ó Cuinn "
Seaghan Mac Pháidín "
Connail Mac anBhaírd Seanbhaile
An chéad fhear ar an liosta bhí sé ainmnisde dó thairbhe a chuid láidreachta.
Bhí sé ábalta dhá chéad meadhcháin coirce ar thógail glan ón talamh gan cuideadh ar bith le na dhá láimh agus diomchareochadh sé fhád leis an mhargadh é a bhí fá thuairim trí mhíle ó na theach fhéin. Tá an fear seo curtha le deich mbliadhna, Bhí sé trí fichid bliadhain nuair a fuair sé bás, Tá a bhean agus a chuigear mac beó go fóill agus tá na mic iad fhéin na g-cuilcighe ach
MC
senior member (history)
2021-06-24 11:12
approved
rejected
awaiting decision
uath.
Acht trasna na gcnoc is na gleanntán leis an sagart agus níor stad sé no níor tharraing sé a anál go dtí gur chuir sé a acar fáda eadar é fhéin agus na saighdiúrai gallda. Sé an chead áit a shuidh sé le na sgíste a dheanamh nó ar ardán atá i gceart-láir an phortaigh i mbaile fearainn i dtugtar muine beag air.
Dhearc sé thart fá dtaoibh de badh ghalanta an radharc a bhí le feiceál faoi na shúil.
Ní raibh an ghrian acht tar éis éirighe maidín dheas chiúin shamhraidh a bhí ann.
Nár chumhachtaigh an dia fosta, a chruthaigh neamh agus talamh agus a thug don duine an cruinne agus an aoibhneas a bhí ann.
Chuaidh sé ar a ghlúine agus thug buidheachas dó Dhia mhór na glóire agus deagair sé Air go dtiocfadh an lá nuair a bhéadh sgáth ag an Dia sin
MC
senior member (history)
2021-06-24 11:02
approved
rejected
awaiting decision
ar an árdán a raibh sé ag ráidt a urnaigh air. Chuaidh na bliadhanta thart agus na céadta aca acht h-éireadh le na urnaighe na dhiaidh sin.
Ar an árdan ceadna a raibh sé ag guidhe air thóg tighearna talamh Dhúnluighaidh.Liam uasal ORossa ( go ndeánaidh Dia trócaire agus grásta air) teach phobail galanta teach phobail an Chroidhe Ró Naomhtha Íosa.
MC
senior member (history)
2021-06-24 11:00
approved
rejected
awaiting decision
ar an árdán a raibh sé ag ráidt a urnaigh air. Chuaidh na bliadhanta thart agus na céádta aca acht h-éireadh le na urnaighe na dhiaidh sin.
Ar an árdan ceadna a raibh sé ag guidhe air thóg tighearna talamh Dhúnluighaidh.Liam uasal ORossa ( go ndeánaidh Dia trócaire agus grásta air) teach phobail galanta teach phobail an Chroidhe Ró Naomhtha Íosa.
MC
senior member (history)
2021-06-24 10:56
approved
rejected
awaiting decision
bhéadh air an sagart a d'oibrigh an miorbhailt a thabhairt suas do lucht an dlighe lá ar na bhárach. Nár bhrónach an scéal é. Dubhairt an sagart nach raibh sé ag iarraidh aon rud mar gheall ar an mhiorbhailt acht go ngealladh an lánamhain an chreideamh Chaitloiceach a ghlacadh chuca fhéin agus a dteaghlach. Bhaist sé iad in áit na mbonn. Chuaidh siad fá chomhnuidhe acht ní raibh intinn shuaimhneach ag an oifigeach nó ag na mhnaoi,
Smaointigh siad ar chleas chun cead a chinn athabhairt don sagart.
Dhéirigh an bheirt aca agus diarr siad ar an sagart a bhaint as na bonnaí agus bhain.
Sul a dteachaidh an t-oifigeach na bearraice ar maidin mharbh an bhean mart agus steall sí cuid den fhuil ar an oifigeach ar a aghaidh lámha agus ceirteach. Dinnis sé dó na h-árd oifigigh nuair a chuaidh sé na bearraice go bhfuair an sagart lámh-an-uachtair air agus gur éalaigh sé
MC
senior member (history)
2021-06-24 10:17
approved
rejected
awaiting decision
ó thairbhe gur faoi na chúram san a bhí an sagart Dubhairt sé go gcombheochadh sé an sagart faoi ghlas ina theach fhéin go maidin agus go bfuigheadh sé caoi le dhul síos na bearraice leis an lá thar na bhárach.
Bhí go maith agus ní raibh go h-olc an oidhche sin shuidh sé síos, chun suipeara é fhéin agus a bhean.
Tugadh biadh agus deoch don sagart é féin. Badh í bean an oifigigh a thug an tráth dó. Bhuail siad chuig comhraidh. Bhí leanbh san teach mor an oifigigh i gcionn a sheacht mbliaidhan agus focal cainnte ní thainig ar a bhéal o thainic sé air an tsaoghal. Thug an sagart fé ndeara é. Diarr an bhean air mar athcuinge biseach a dheanamh dón leanbh. Tharraing sé air a ribín chuimil teanga an ghasúir ar an bhomaite labhair sé.
Bhí áthas an domhain ar an lánamhain.
Annsin bhuail tocht bróin an t-oifigeach
MC
senior member (history)
2021-06-23 13:40
approved
rejected
awaiting decision
Sean Sceál
Bhí sagart i bhfolach ar an Mhucaois chuaidh na saighdiúrai ar a thóir. San am sin bhí comhnuidhe ar an oifigeach a bhí ortha i gcnoc an Chaiseál. Bhí na na saighdiuraí fá chomhnuidhe inGort a' Choirce.
Chaith siad lá fáda indiaidh an t-saghairt agus fá dheireadh thiar thall beireadh air.
Bhí an oidhche dhubh ann nuair a bhain na saighdiúrai agus a bpriosúnach amach Cnoc-an- Chaisil. Marbh tuirseach mar bhí gach aoinne badh mheasa an t-oifigeach nó nduine aca.
Ní raibh siad ag deireadh an rása go fóill. Bhí ortha le dul síos go Gort a Choirce lena bpriosúnach. Rinneadar a sgríste i dtoigh an oifigigh Chomharlaigh an t-oifigeach leis na saigdiúrai. Rinne siad amach gur bhfeárr don oifigeach gan dul thar a bhaile fheín an oidhche sin.
MC
senior member (history)
2021-06-22 16:09
approved
rejected
awaiting decision
Anois nuai a chuaidh an fear beag isteach ar an rí, dubhairt sé "Tá gach rud deánta anois a diarr tú orm agus caithfidh tú dó inghean a thabhairt damh le pósadh" agus thug. Mhair an bhainis lá agus bliadhain agus bfhearr an la deireannach nó an chéad lá.
MC
senior member (history)
2021-06-22 16:05
approved
rejected
awaiting decision
a bfhollach i bpoll a bhí ins an bhalla-ní rabh a bfhád go dtaínig an trí fháthach untosaigh agus thoisigh siad ag leagan an chaisleán, Chaith an fear beag cloch anuas ó bharr an chaisleán agus bhain sé an t-súil as fáthach amháin, Shíl an fathach gur bé a dhá chomradaidh fhéin a dhein é agus tharraing sé a chlaidheanh agus mharbhuigh sé fear dó na chuid comradaidh, Annsin thoisigh an dá fathaidh a throid goidtí gur thuit an peíre acu marbh. Anois rith an fear beag fhád leis an rí agus dinnis dó go rabh an trí fhathach marbh, ach ní rabh an rí a gheallar a inghean a thabhairt dó le pósadh goidtí go gcuirfeadh sé triall uile air. Dubhairt an rí "Tá tarbh amuigh annsin agus má bhiónn tú ábalta é a mharbhadh gheobhaidh tú mó inghean. Amach leis an fhear bheag agus bhain sé dó a chóta agus chaith sé ar chloch í agus luigh sé fheín i gcul an chloich, Annsin thaínig an tarbh le rása agus bhuail sé a chloigin in éadan na cloiche agus thuit sé marbh.
MC
senior member (history)
2021-06-22 12:43
approved
rejected
awaiting decision
a bfhollach i bpoll a bhí ins an bhalla-ní rabh a bfhád go dtaínig an trí fháthach untosaigh agus thoisigh siad ag leagan an chaisleán, Chaith an fear beag cloch anuas ó bharr an chaisleán agus bhain sé an t-súil as fáthach amhain, Shíl an fathach gur bé a dhá chomradaidh fhéin a dhein é agus tharraing sé a chlaidheanh agus mharbhuigh sé fear dó na chuid comradaidh, Annsin thoisigh an dá fathaidh a throid goidtí gur thuit an peíre acu marbh.
MC
senior member (history)
2021-06-22 11:24
approved
rejected
awaiting decision
Sean-scéal
Bhí fear ann aon uair amháin agus bhí sé iongantach beag.
Sé an gléas-beatha a bhí aige ná ag táiliúracht. Lá amháin shuidhe trí chullóg ar an inneal fuaghala agus mharbhuigh an fear beag seo iad le buille amháin. Shil an fear beag anois go mbéadh sé abálta trí rud ar bith a mharbhadh le buille amháin.
Chualaidh an rí iomrádh ar an chumhacht a bhí ag an fhear bheag seo agus chuir sé scéala fá na dheín. Ní rabh a bfhad go dtaínig an fear beag seo fhad leis an rí agus chuir sé ceist ar an rí caidé a thiocfadh leis a dheánamh dó,? Ta arsa an rí " Tá mé ag tógal caisleán mór agus gach oidhche thig trí fháthach mór agus millean siad orm é, má bhíonn tusa ábalta an triúr seo a mharbhadh bheirfidh mé mó inghean duit le pósadh agus béidh dó sháith airgid agat go deó" Bhal arsa an fear beag ní bhíonn mise a bhfád ag cur deireadh leis na fir sin.
An chéad oidhche chuaidh an fear beag
MC
senior member (history)
2021-06-22 11:10
approved
rejected
awaiting decision
nglúnaí no is beag paidir a dubhairt sibh uiig.
" Cén dóigh a dtiocfadh linn paidir nó cré a rábh" arsa na mná" agus an "corp" ag caochadh orainn i rith an ama". Tá sé chomh fada sin o chonnaic mé sibh" arsa Brianaí "béigean damh amharc go geárr oraibh le sibh a aithint".
MC
senior member (history)
2021-06-22 11:05
approved
rejected
awaiting decision
tógail cloch.
" An Breamhnach[?]" arsa Brigidh le Roíse nach silfeá go mbéadh naíre air bheith amuigh agus faira[?]ins an bhaile Ní raibh sé fhein agus an fear a d'imthigh ar an dá ua le na céile le fáda" ars an bhean eile " ag tabhair freagra air.
Cuadadair isteach agus aníos bealach na leabtha chrom ag rádh a nurnaighthe. D'írigh iad fhéin nuair a bhí a nurnaighthe ráidte aca agus mar is gnáthach sheasuigh bomaite ag colbha na leabtha ag amarc ar an marbhán. Leis sin fhéin déirigh Brian aníos ar a thoín san leabaidh agus sín amach agus chuir faílte rompa. Baineadh geit as na mná agus d'obar nar thuit an bheirt i luige.
Thosaigh an dornán a bhí istigh ag gáire agus chá dtiocfadh leo stad Chuaidh Brianaí é feín ag gáire
Leóra ars eisean leo a magadh faobhtha dféadadh sibh gan a bhuí ag cuir siothchar oraibh bheith ag dul ar
MC
senior member (history)
2021-06-21 15:23
approved
rejected
awaiting decision
Sceál Grinn
Bhí Brianaí óg O Siadhail as Caiseal na gCorr ar leabaidh a bháis. Chuaidh an t-iomradh amach go raibh sé marbh. Chulaidh na daoine muinnteatdha suas i Mín na Craobh mar gheall air agus b'iad a bhí buadhartha brónach. gidh go raibh sé na sheanduine. duine fial, fláitheamhail a b'eadh é agus bíonn brón i dtolamh mar gheall ar a léithidí bheith ag imtheacht na cille.
Chuaidh Roíse Uí Dhomhnaill ( ise an chead duine a culaidh an scéal) ar cuairt ar Bhrighid uí Chlaitbeartaigh nó gur chan siad fá Bhrianaí bocht a bhí ar lár. Bhí a seáll is uile ar Róise agus í réidh le dhul na faire agus bhí sí deanamh go mbéadh cuideachta léithe in Brigidh nó bhí faire is tórramh ar Bhrigid chomh maith léithe fhéin.
Tharraing an bheirt síos ar theach na faire.
Indeas dón' teach thug siad fa ndeara fear istoigh agus é ag
MC
senior member (history)
2021-06-21 13:18
approved
rejected
awaiting decision
smaoitiughadh ar an tsean tsagart a d'fhag sé in a dhiaidh leis an chailleach. Nuair a chuaidh sé fhad leis an teach, cé fuair sé ins an teach roimhe acht an tsean sagart nár shiubhail aon choisceim le seacht mbliadhain. An méid tormain is rinne siad, chuir siad eagla ar an ghasúr, is thóg sé mála na gcrónaí ar a ghualainn agus d'imthigh sé na bhaile.
MC
senior member (history)
2021-06-21 13:14
approved
rejected
awaiting decision
ghasúr an uaigh, thug sé aníos mála na gcrónaí, agus dhruid sé an uaigh ar ais. Shuidh sé annsin ar an uaigh ag imirt na gcrónaí. Bhí beithidheach chapaill síos ins an choillidh, Chuaidh duine de na sagairt óga síos fá choinne an bheithidhigh, Chonnaic sé an duine na shuidhe ar an uaigh, agus saoil sé gurbh é an chailleach a bhí ann, Chuaidh sé agus dinnis se do'n tsean tsagairt go bhfaca sé an chailleach na suidhe ar an uaigh.D'iarr an sean sagart air a dhul síos ar ais, agus an leabhar a bh'fhearr sa' teach a thabhairt leis. Rinne sé sin, agus nuair a chuaidh sé síos. Bhí an chailleach 'na suidhe ar an uaigh ag ithe na gcrónaí i rith an amha. Tainic eagla air, dimthigh sé arais na toighe. Diarr an sean-sagart air annsin é fhéin a iomchar síos ina caithir. Rinneadh seo. An gasúr a bhí ar an uaigh, nuair a chulaidh sé iad ag teacht, shaoil sé ins an dorchadas gurbh é an gasúr eile a bhí ag teacht leis an chaora. D'fhiafraigh sé an bhfuil sí reamhar?" leag an sagart óg síos an chaithir ar an talamh agus d'imthigh sé fhéin ina rith fhad leis an teach, is é ag
MC
senior member (history)
2021-06-21 13:02
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal Grinn
Bhí gasraí ann ibhfad ó shoin, agus bá ghnáth leo a bheith ag imirt cronaí. Bhí cailleach sa chomhursanacht a rabh garradh cróna aici, agus bhi eagla uirthí go ngoidfeadh na gasraí uaithe iad, Bhain sí, na crónaí agus chuir sí isteach in mála iad. Thainic an bás ar an cailligh, d'iarr sí ar a chuid daoine muinnteardha mála na gcrónaí a chur isteach san uaigh léithe, mar nar mhaith léithe an sásamh sin a fhágailt ag na gasraibh.Oidhche amhain i ndiaidh seo bhí na gasraí ag imirt crónaí, agus rith na crónaí amach aca. Bhí gasúr amháin ann, agus dubhairt sé go rachadh sé godtí an áit a rabh an chailleach curtha. Is go dtógfadh sé mala na gcrónaí. Nuair a bhí sé ar an bhealach chasadh gasúr eile air. Chuir sé cheist ar an gasúr eile, an rachadh sé go dtí an áit a rabh an chailleach curtha, Dubhairt an gasúr eile go rabh seisean a gabhail a ghoid peata chaorach a bhí ag an tighearna Leithbhearr. D'fhosgail an chead
MC
senior member (history)
2021-06-19 11:45
approved
rejected
awaiting decision
le na athair go rabh ocras air. " Cad tuige nar ithe tú dó shaith nuair a bhí tú ag ithe" ars an tathair leis. " Sgríob tusa sa chois mé" ars an mac
" Ó char sgríob" ars an tathair " sé an cat a sgríob thú." Éirigh agus go síos na ceistenigh agus bhéirfidh bean an toighe rud éigin duit le h-ithe. D'éirigh an mac agus thainig sé anuas na ceistinigh. Diarr bean an toighe air cupa a thabhairt leis agus cuid den rud a bhí sa phota ag cois na teineadh a thabhairt leis. Rinn an mac seo agus caidé a thug sé leis ach deoch minn bhuidhe a bhí i gioll i bpota uile, thug sé leis é ag tarraingt ar an tseomra a bhí an tathair na luighe, ach bhí an oiread sin seomraí ans an teach go dteachaidh an mac isteach in seomra a bhí seanduine na luighe ann. Tug sé leím isteach na leapa agus nuair a chonnaic an mac nach bé a athair a bhí ann leig sé don chupa tuitim ar mhullaigh an tseanduine agus sgall sé é, Bhain an mac na bonnaí as agus níor chualas iomrádh air ní bá mhó.
MC
senior member (history)
2021-06-19 11:37
approved
rejected
awaiting decision
" Go dtáctár an beathach sálach" "Bhal" ars an mac "béidh mé níos críonnuighthe an dara huair." Dimthigh an péire leó gur cásadh lanamhain nua phósta ortha agus bhí an lanamhain na shuidhe ar cháisde agus bhí lamh saigesan thart mhuinneal saicise. Damharc an mac anáirde ortha agus dubhairt sé " Go dtáchtár an beathach sálach." "Goidé thug ort sin a rádh" ars an táthair. " Cad tuige nar dhubhairt tú " Saoghal fáda go mbéid agaibh.
Dimthigh an péire leó isteach an bhaile mhór fa choinne lóistín a fhághail an oidhche sin. Dubhairt an t-athair leis an mhac " Tá tusa iongantach tiocreach agus náireachtha mise, nuair a bhíos tú ag ól braon tae ins an teach seo buailfidh mise le mó bhróig ins an chois thú agus stád thusa den ithe." " Maith go leór" arsa an mac.
Fuair siad loistín agus nuair a bhi siad ag ól braon tae sgríol an cat an mac le na chrúb agus stád seisin den ithe. " Ithe a mhic" ars an t-athair, ach ní rabh maith dó ann. Bhí go maith chuaidh an péire acu a luighe agus thuit siad na gcodladh. Ach ní rabh a bhfád gur mhuscail mac agus thoisigh sé a rádh
MC
senior member (history)
2021-06-19 11:23
approved
rejected
awaiting decision
" Óro coisrreacadh Dé orainn" ars an t-athair " Is tú atá boadhamanta tá mé náruighthe agat". "Bhal" arsa an mac " Béidh mé níos críonuighthe an dara lá agus dimthigh siad leó.
Cha dteachaidh siad a bhfád gur sásadh tórramh ortha agus bhí an mhuintear ar leó an corp iongantach buadhartha. Sheasuigh an mac a ghamharc anáirde ortha agus dúbhairt sé " An mhéid corpannaí a bhíos agaibh i mbliadhna le cur go mbéidh a dheich n-oiread agaibh ar an bhliadhain seo chugainn." Tháinig corruigh ar an mhuintear ar leó an corp agus bhuail siad smeitin air. " Cad tuige ar dhubhairt tú sin" ars an tathair leis " Cad tuige nar dhubhauirt tú " Go ndéanfaidh Dia trócaire air a anam,"Bhal" ars an mac " Béidh mé níos críonnaighte an dara huair." Dimthigh an péire leó gur casadh dhá chailín ortha agus iad ag crothadh madadh. Damharc an mac ortha agus dubhairt sé " go ndéanfaidh Dia trócaire ar anam an mhadaidh."
" Athair shíoruidhe" ars an t-athair " is tú atá gan siosmaid" cad tuige nar dhubhairt tú
MC
senior member (history)
2021-06-19 11:11
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal Grinn.
Bhí fear an uair amháin agus ní rabh aige ach mac amháin agus bhí an mac cinneall amaideach.
Sé an gléás beó a bhí acu nó ar shiubhal gach lá sa bhlian ag díol duluisg. Bhí sean asal acu agus carr fá choinne na h-ócaide. An mhaidin seo ní rabh coirce ar bith acu le tabhairt dón asal agus chuir an t-athair an mac fhád leis an chomharsanacht fá dhéin cloch choirce. Thug sé cupla sgilling dó le díol ar shon an choirce agus dubhairt sé leis an mhac "Muna nglacfaidhe siad airgead ar shon an choirce" abair leó " an mhéid coirce atá agaibh i mbliadhna go mbéidh a dheich n-oiread agaibh ar an bhlian seo chugainn."
Dimthigh an mac fá choinne an choirce agus ní rabh i bhfád go dtáinig sé arais leis an choirce. " Cá mhéad a bhí a mhic" arsa an t-athair, " Ní rabh sé a ghach" arsa an mac, " agus caidé dubhairt tú leo" ars' an t-athar, " Char dhubhairt mé a dhath" arsa an mac " Rinn mé dearmad don rud a diarr tú orm a rádh."
MC
senior member (history)
2021-06-19 11:02
approved
rejected
awaiting decision
acht tharraing an fear óg air spáid choitcianta agus thoisigh sé ag gearradh ar shiubhal an portach. Le sin fhein nocht an pigín e féin. Go fiú na fuinnsaí bhí siad deánta d'adhmad. Nidh nach iongnadh shaoil siad go raibh aca. Bhain siad an clár dó acht ba bheag an áird a bhí aca ar a raibh ann nuair a d'aithin siad gur im a bhí ann. blas siad é agus bhí sé ghambh go maith.
Ní luaithe a fuair sé an t-aer nó lógaidh sé go gasta.
Tá'n pigín sa teach ag Séamus go foill agus é in órdú mhaith.
MC
senior member (history)
2021-06-18 13:54
approved
rejected
awaiting decision
Piginí ime i bfolach
Chá gcuirfeadh aon rud amach as cloignibh na sean daoine na háite seo nó gur an lochlannaigh a ba chionntach leis na píginí ime bheith curtha i bfolach. Gan aon amhras bhí bulaidh lámh ag na lochlannaigh ag deanamh ime agus a shábhail agus cupáiri maithe a bhí ionnta le na chois.Tá cuid mhór áiteanna comhgarach dúinn annseo i Mín Doire ina bhfuaireas pígini i dtaisce faoi'n talamh.Corradh is bliadhain ó shoin fuaireas pigín breágh ime nuair a bhíthear ag baint na mónadh san t-seanphortach ar an t-Sean-bhaile.
Seámus Mac Aoigh ( Tá sé beo agus deágh bheo go fóill) a bhí i gcionn an tsleáin agus a mhac Séamus óg ag cuir ar poill an bheirt fhear a fuair an taisgidh.
Shaoil siad i dtús báire gur i gcoinnibh smútan a bhuail Seámus mór an sleán leis an truip a bhain sé an pigín nuair a thainig sé ina éádán
MC
senior member (history)
2021-06-18 13:21
approved
rejected
awaiting decision
cé bith a bhí dul ar aghaidh nó badh ró-mhaith a bhí fhios aca go rabhthar tar éis Aifreann a rádh.
Steall siad an ceann do'n duine bocht agus dfág a chorp sínte ináit na mbonn.
Acht rug sé a rún leis 'un tsíorraidheacht ón lá sin go dtí'n lá indiu ní bhfuaireas an taisgidh gidh gur siomdha duine rinne cuartú acht deir seanchaidhthe na háite go bhfuil an croiceann searruigh agus na cailisí i bhfolach ináit éigin thart timcheall chomh cinnte is tá an ghrian sa spéir.
MC
senior member (history)
2021-06-18 10:59
approved
rejected
awaiting decision
rannpháirteach ag iobairt an Aifrinn leis sin fhéin thug an fear faire séid amháin dó'n adharc. Comhartha é sin go raibh an námhaid ar amharc agus go raibh an tam ag an phobal a bheith ag scabadh. Croiceann searruigh a bhí ag an sagart ina n-iompcharadh sé na cailísi a bhí inúsaid aige. Chomh luath is chuala sé an adharc a shéideadh "i bhfad uainn an urchóid" ar seisean agus shín sé an beart i e an croiceann searraigh agus an t-ualtach naomhtha a bhí cuachta istoigh ann chuig duine de'n phobal agus diarr air iad a fholachadh go rachadh an dainnseár thart. Chuir an sagart air an téadach tíre arís ndhiaidh a bheannt[?] a thabhairt don phobal agus d'imthigh ar a bheach Stealladh cos ináirde. Chuartaigh an fear thart ( duine de cloinn c Suibhne a bhí ann) agus chuir i leat-taoibh na cailisí. Ní raibh an gnoithe deánta i gceart aige nuair a bhí na Gaill ag na thaobh. Tugadh íde bocht dó cionnus nach n-innseochadh sé aon eolas mar gheall
MC
senior member (history)
2021-06-17 16:15
approved
rejected
awaiting decision
beannuighthe. Bhí an sgéala ina measg i rith na seachtaine roimh roimh ré go raibh sagart ar na Rosaibh feár óg a bhí taréis orndneadh san Spáinn le bheith i láthair. Drátha an ama a bhí leagtha amach aige thainic ar mhuin chapaill agus eadach tíre air. Ghléas sé é fhéin agus rinne réidh le iobairt an Aifrinn a ofraíl suas.
Chuir sé an dubh-iongtanais ar na daoine an leabhar mór órnaideach a bhí aige agus na cailisí oir.
Fhad is bhiodh an t-Aifreann ag dul ar aghaidh bhíodh fear faire i dtólamh ag coiméád ar an ardán abh áirde comhgarach ionnus nach mbéadh caoi ag an námhaid ( Na Gaill-na halbanaigh bhuidhe_ theacht ortha ingan fhios.
Bhí an t-Aifreann thart agus an sagart ag tabhairt comairle dó na daoine an dóigh cheart le ultacha a mbeatha a iompear go foigdeach ionnus go mbéadh an luach saothair mór a fághail aca ar an t-saoghal eile. An tultach badh mó abhí le h-iompchar aca an masla a bhí siad fághail ó na Gaill cionnus bheith
MC
senior member (history)
2021-06-17 16:04
approved
rejected
awaiting decision
Cailísí óir i bhfolach,
Ar dó bhealach ó na Crois bhealaigh ag dul soir agus tuairim is dhá mhíle amach as an bhaile mhór tá garradh beag baoideach le feicéal, claidhe úr thart air, carraic no creig mhór ina láir agus cros mhór iarrain ináirde i mullach na creige.
"Eadan na háltora" nó "creig an aifrinn" a tugtar ar an áit seo ó tharla gur ann ins an tseanam-sul i bhfuair na Gaedhil a gceart i dtaca le creideamh- a deirtí an t-Aifreann dó'n phobal. Badh foirstinach an áit í fosta. gleann beag íseal agus ar an imeall thart an raon is lugha cnoc a thiocfadh leat fheicéal. iad mar bhéadh staíghri ann ag éirighe aníos. Tá suaimhneas na cille le móchtail ins an áit indiu acht thárla lá agus bhí atruighadh sgéile ann An lá udaidh ná céadta bliadhain ó shoin cruinnigh an pobal amach go fáilthigh le h-eisteacht agus freastal athabhairt ar an Aifreann
MC
senior member (history)
2021-06-17 11:31
approved
rejected
awaiting decision
Ceanglaithear rópa thart ar a gcuid adharc. Ceanglaithear rópa ar a gcos fosta. Ceanglaithear a gcos toisidh agus a gcos deiridh le chéile. Searacháin a tugtar ar an cheangal sin. Crochtar cros oidhche fhéil Bríghde san bhoitheach chun go mbéadh ráth ar an stoc. Crúidhtear na ba ar maidin agus tráthnóna. Tugtar bó an laogh ar bhó na mbíonn roimpí ach am goirid.
MC
senior member (history)
2021-06-17 11:27
approved
rejected
awaiting decision
Ainmhidhthe na feirme.
Seo ainmneach na h-ainmhidhthe feirme atá againn:- An bhó, an beithidheach, an asal, an tarbh, an gamhain, an chaora, an reithe, an gabhar, an mhuc, an searrach, an madadh agus an cat. Tá ba againn. Seo na h-ainmneach a bheireann muid ortha:-
Bó bhreac, bó na leath-adharca, bó bhuidhe, bó na n-adharc cam, maoilinn agus sluacainn. Nuair a bíonn fear ag tiomáint ba deireann sé:- Hie, hie, hie. Bheireann muid:- suggie beag ar na gamhna. Boitheach a tugtar ar thigh na mbó.
Cuirtear cóchan, lochán, grabhar mónadh agus ceipar mar asair faoi na buaibh, Bórach a tugtar ar an cheangal a cheanglaithear na ba. Cuirtear téad ar na caoirigh.
MC
senior member (history)
2021-06-17 11:20
approved
rejected
awaiting decision
Sean fhoicle.
Cialluigheann sé nuair a thagann anás ar bith ort is ar charaid a tharraingeochas tú chun cabhair d'fhághail.
5. Cam díreach an rod is é an bealach mór an aithghire.
Cialluigheann sé, is cuma má tá an bealach fáda nó goirid, is fearr duit siubhail leat no aithghire do ghlacadh fríd paírceanna.
6. Muna gcuirfidh tú sna Earrach ní bhainfidh tú san Fhoghair.
Cialluigheann an sean fhocal seo muna gcuirfidh tú an bharr san Earrach ní bhéidh sé le bainnt agat san Fhóghmhar.
7. Is fearr uaigneas maith nó droch chuideachta.
Cialluigheann seo gur bfhearr duit uaigneas a bheith ort i gcomhnaidhe no droch chuideachta a bheith leat.
8. Ceannaigh sean rud agus bíodh gan aon rud.
Innstear dúinn ins an sean fhocal seo, gan sean rud a cheannacht no i gcionn tamall ní bheíth aon rud agat.
MC
senior member (history)
2021-06-17 11:19
approved
rejected
awaiting decision
Sean fhoicle.
Cialluigheann sé nuair a thagann anás ar bith ort is ar charaid a tharraingeochas tú chun cabhair d'fhághail.
5. Cam díreach an rod is é an bealach mór an aithghire.
Cialluigheann sé, is cuma má tá an bealach fáda nó goirid, is fearr duit siubhail leat no aithghire do ghlacadh fríd paírceanna.
6. Muna gcuirfidh tú sna Earrach ní bhainfidh tú san Fhoghair.
Cialluigheann an sean fhocal seo muna gcuirfidh tú an bharr san Earrach ní bhéidh sé le bainnt agat san Fhóghmhar.
7. Is fearr uaigneas maith nó droch chuideachta.
Cialluigheann seo gur bfhearr duit uaigneas a bheith ort i gcomhnaidhe no droch chuideachta a bheith leat.
8. Cean rud agus bíodh gan aon rud.
Innstear dúinn ins an sean fhocal seo, gan sean rud a cheannacht no i gcionn tamall ní bheíth aon rud agat.
MC
senior member (history)
2021-06-17 11:10
approved
rejected
awaiting decision
Sean fhoicle
Seo liosta des na seanfhoicle atá acu san áit seo:-
1. " Má thig an chuach ar chrann gan duillear díol dó bhó agus ceannuigh ardhbhar:.
Cialluigheann an seanfhocal seo, má thig an chuach a sheinm ar chrann gan duilleogaí go mbéidh droch-shéisiúr ann.
2. " Is glas na cnuic i bhfád uainn".
Cialluigheann an seanfhocal seo, gur iomdha duine a bheádh i measg go mbéadh saoghal breágh ag na daoine in America, ach
3. "Is feárr glas nó amhras".
Bhfeárr dó dhuine glas a chuir ar rud agus annsin chá bhéadh imnidhe ar bith air nuair nach mbéadh sé faoi na shiúl aige.
4.Bíonn teann ar charaid nuair nach mbíonn teann ar námhaid
MC
senior member (history)
2021-06-16 15:00
approved
rejected
awaiting decision
Dubhairt Naomh Brighid " darna achan lá ó mó lá-sa amach acht dubhairt Naomh Pádraig achan lá ó mó la sa amach.
Tá sé ráidte fós go mbéidh an aimsear ingach mí sa bhliadhain cosamhail leis an cinéal aimsire a bíos ann in achan lá o lá Nodlaig go dtí athair an dá dheug.
Sé sin le rádh má bhionn an 26adh maith béidh Éanar mar sin má bhionn an 27adh maith no doineannta béidh feabhra mar an gcéadna.
MC
senior member (history)
2021-06-16 14:42
approved
rejected
awaiting decision
Ráidhtí i dtaobh na h-aimseara.
Tá sé lom.
Tá sé bog.
Tá sé steamhlaidh.
Tá sé te.
Tá sé gaothach.
Tá scéal fada ar an aimsear.
Tá sé treán.
Tá sé is ciomséar.
Tá sé garbh.
Tá sé nadúra.
Tá sé ciún.
Tá an aimsear ar shiubhal leis.
Tá an fuacht ann.
Tá sé doineanta.
Tá sé darbhach.
Tá sé giobach.
Tá cuma ghruamdha air.
Tá lá ioragaltá ann.
Tá toireadh (tuireadh) ann.
Is bocht an uair i bheith eadar drath [?]dtír
( .i. Bheith a shiubhail ó'n bhaile agus go bhfuil ort pilleadh)
Tá sé polltach.
MC
senior member (history)
2021-06-16 13:57
approved
rejected
awaiting decision
Comharthaí olca
An cat agus a chúl leis an teinidh.
An madadh ag ithe féir.
Na heunláith ag cluimhreadh saca fheín.
An t-Asal ag buaidhridh.
Na lachain ag eiteogaí in éadan na gaoithe.
Na caoirí ag teacht na bhaile ón t-sliabh.
Míle cartáin ar na leidhre.
Má ghnídhe sé cioth fearthanna agus na cearca iad fhéin a fhághail fliuch.
An ghealach na luighe ar loic cúl a cinn.
Teas mór as an teinidh
Bléidhre gorm ar an teinidh.
Carr choigilt ins an teinidh.
An griann iongantach dearg ag dul a luighe dí.
An chorr-mhónadh ag tarraingt ar na cnuic.
Na faoleogaí ag screadaigh ins na cuibhrinn.
Tuar cheatha ar maidin.
MC
senior member (history)
2021-06-16 13:28
approved
rejected
awaiting decision
Seanchas i dtaobh na h-aimsire.
Comharthaí Maithe:-
Nuair a bhaineann na caoirigh bár na gcnoc amach.
An madadh na luighe ar an t-sráid.
Torman ag bun na h-abhanna
Na cnuic deas dúinn.
Na cnuic ag amharc beag.
Na réaltogaí ag preabadaidh sa spéir.
An ghaoth ag teacht ó na cnuic.
Ceó air an talamh agus é éirigh go barr na gcnoc.
An fhairrge ciún agus dath gorm uirthi.
Geána fiadhna ag dul na fairrge

Comharthaí a n-aithnigheatar árthach ag teacht ar an aimsear.
An Ghealach báidhteach
h-ata le feiceal ar an Earragail
Faínne thart fán ghealaigh.
Ceó ar na cnuic
Géana fiadhana ag dul bealach na gcnuic.
MC
senior member (history)
2021-06-16 11:28
approved
rejected
awaiting decision
Léigheas Faínne Gotóige:- Tarr a chuir air agus é a chlúdughadh leis, san dóigh nach dtig fuacht ar bith fhád leis.
Léigheas Míle Ceartáinn:- uibhleog the a chuimilt ar na leadhra.
MC
senior member (history)
2021-06-16 11:20
approved
rejected
awaiting decision
Leighiseanna:-
An Triuth:- Fáightear arán ó lanamhan a bhí den tsloine amháin sul ar pósadh iad agus bheirtear é le h-ithe don té atá an triuth air.
Léigheas Sleamhnán:- Gheobhtar dealg ó chrann spíonóg agus cuimlightear é trí huaire den t-sleamhnán agus a rádh le na linn sin:- In ainm an Athair agus an Mhic agus an Spiorad Naomh Amen. Agus nuair a bhíos sin deánta an dealg a chaitheamh thar dó ghualaín dheas.
Léigheas Déididh:- Ag seapal Rága tá cros mhór ann agus dfhág Colum Cille annsin nuair a bhí sé ag dul isteach go Oileann Thóraigh. Tá an chros seo ceithre troighthe deág ar fhád, Tá scoilt mhór innti agus tá an lag seo lán creafóige. Cuirtear an chreafóg isteach ins an pholl atá san fhiacail agus imthigheann an phian. Ní thig le albanach ar bith an chreafóg seo a thógailt amach as an scoilt atá sa chros.
MC
senior member (history)
2021-06-16 11:11
approved
rejected
awaiting decision
Leighiseanna.
Léigheas an Triuch
Cuirtear an té go mbíonn an triuch ar faoi asal bheirtear míne-choirce don asal, agus ithear an mhéid a bhíos fághtha.
Léigheas Cleite an Mhotháin.
Coinneál, gloinne agus pighinn do thabhairt leat. An choinnéal a lasadh agus an phighinn do chuir anuas ar chleit an mhotháin, an ghloinne do chuir ar an phighinn agus an choinneál. Rachaidh an choinnéal is agus líonfaidh an ghloinne lán feóla. Tarraingeochaidh duine éigin an ghloinne agus an fheóil. Annsin tógtar cleite an mhotháin.
Léigheas an Bhruiceanna.
Póta uisge do thabhairt leat agus é a theidheadh go maith. An tuisge sin a chuir isteach i d-tobán mhór agus uisge fuar a chuir fríd. Púnta ime a chuir isteach san uisge agus neart solaín agus an té a bhfuil an bhruiceanna air do nighe ann.
MC
senior member (history)
2021-06-16 11:04
approved
rejected
awaiting decision
Léighiseanna.
Seo iad na léighiseanna atá ag na daoine san cheanntar seo ar aicideacha.
An Ruadh:- Ta im gan iarraidh go h-iongantach maith ag an aicid seo agus é a chuimilt ar an ruadh.
An Triuth:- Cuirtear an tá atá an triuth air siar faoi bolg asail trí huaire, agus bíonn an asal ag ithe min-choirce fhád agus atá seo ag dul ar aghaidh.
An Déideadh:- Fróg a chuinneacht istoigh in dó bheál gop ndeiridh sí trí sgread.
Léigheas an Phlucamais:- Áran a fhághail ó lanamhain a bhí dón t-sloine amhain ó thus baíre agus é a thabhairt le hithe dón té atá an plucamais air.
Tá leígheas uile fá choinne an Phlucamais fósta:- Duine éigin atá an leígheas aige an duine atá an plucamais air a thabhairt fhád le tobar uisge agus ólaidh an té atá
MC
senior member (history)
2021-06-16 11:03
approved
rejected
awaiting decision
Léighiseanna
An Déideadh:- Greim a fhághail ar frog agus é a chur isteach in do bhéal agus trí sgread a bhaint as.
An Triuch:- An té go mbíonn an triuch air é a chur isteach faoi bholg asail trí h-uaire.
Fiabhras Croidhe:- An té go mbíonn feabhras croidhe air. téidheann sé amach roimhe éirighe gréine ar maidin agus tomhaiseann sé é féin ar thalamh a bhéadh briste isteach go h-úr. na dheadh sin tarraingheann sé a anal.
Béal Salach:- Duine na bhfacaidh a athair ariamh tá an léigheas ag an té sin. Séideann an duine isteach i mbéal an leinbh dhá uair déag agus In ainm an Athar, agus an Mhic agus an Spioraid Naomh a rádh le achan dhá shéid a ghníd tú.
MC
senior member (history)
2021-06-16 10:56
approved
rejected
awaiting decision
Léigheas leonta. Sé an leigeas atá air. Ta tú fein coisadcú agus comarta na croithe ar an ait ata leonta agus comarta na croithe a gearr ar an talamh naoi uair.
MC
senior member (history)
2021-06-16 10:54
approved
rejected
awaiting decision
Léighiseanna.
Léigheas cleite in Moghain:- Sé an léigheas atá air. Tá pighinn a thabhair leat agus é a chuir na luigh ar an duine atá téin agus coinnle a thabhair leat agus é a lusadh agus é a fagailt na shuide ar an phigin agus annsin guinne a chuir síos i mulach na coinnle agus rachaidh an choinnle íos agus tógad sé amach an craitean agus tú greim a faghail ar an gluinne agus é a taraingt go gasta agus tógadh tú cleit an mogain.
Léigheas Deighead:- Sé an leigheas atá air. Frog a chuir isteach indo beal agus tabhair ar trí sgread a deanam.
Léigheas an Triuc:- Sé an léigheas atá air. Tá an asail a beith ag ithe mín-coirce agus an duine ata an triuc air caithe se cuid de mín-coirce a ithe amach as an scaile ata an asail ag ithe agus dul faoí na bolg trí uair.
Léigheas Sleadan:- Sé an léigheas ata air.Cupa blaithe a theadh agus siúcra a cuir air.
MC
senior member (history)
2021-06-16 10:40
approved
rejected
awaiting decision
an aicid air trí bholgam den uisce agus fhad agus atá sé ag deanamh seo, biónn an fear uile ag rádh: " In ainm an Athair agus an Mhic agus an Spiorad Naomh Amen.
Feabhras Croidhe:- Dhul amach ar maidin roimh éirigh gréine agus tú fhéin a thomhas ar thalamh úr.
Léigheas Sleamhnán:- Píosa dó chrann spíonóg a fhághail agus é a chuimilt ar an t-sleamhnán agus annsin é a chaitheamh thar dó ghualain
Leígheas Súile neimneach:-
I nam luighe san oidhche éadach a fhághail agus é a chur i mughas i mbláth. na dhiaidh sin é a chuir ar na súile go maidin agus béidh biseach ortha annsin.
MC
senior member (history)
2021-06-16 10:27
approved
rejected
awaiting decision
Léighiseanna.
Seo iad na léighiseanna atá ag na daoine san cheanntar seo ar aicideacha.
An Ruadh:- Ta im gan iarraidh go h-iongantach maith ag an aicid seo agus é a chuimilt ar an ruadh.
An Truith:- Cuirtear an tá atá an truith air siar faoi bolg asail trí huaire, agus bíonn an asal ag ithe min-choirce fhád agus atá seo ag dul ar aghaidh.
An Déideadh:- Fróg a chuinneacht istoigh in dó bheál gop ndeiridh sí trí sgread.
Léigheas an Phlucamais:- Áran a fhághail ó lanamhain a bhí dón t-sloine amhain ó thus baíre agus é a thabhairt le hithe dón té atá an plucamais air.
Tá leígheas uile fá choinne an Phlucamais fósta:- Duine éigin atá an leígheas aige an duine atá an plucamais air a thabhairt fhád le tobar uisge agus ólaidh an té atá
MC
senior member (history)
2021-06-15 16:26
approved
rejected
awaiting decision
Goidé atá lan agus thuiocú leat tuilleadh a chur ann
Réidhteach: pota práithte
Tá lánan gharradh ann agus ní tiocadh leat lán sgáile a thógail
R:- Cheo
Lá amháin bhí gasúr ag siubhal ar an bhealach mór agus casadh saghart air. Chuir an saghart ceist air, cá rabh se ag dul
" Tá me ag chuirtead rud nach rabh ag Dia ariamh.
R:- Maighistir (dul ar fástá. a bhí sn gasúr)
Tá cailín ann agus clóca bán uirthe agus cionn dearg agus ma bheirfhinn tú uisge duithe gheobhaidh sí bás
R:- Coinneál
Chuaidh fear amach lé choinneal lóisté oithche amhain. Cuaidh an chinneál as air.
MC
senior member (history)
2021-06-15 16:17
approved
rejected
awaiting decision
An fear a rinn é, níor caith sé é, agus an fear a chaith é ní bhfacaidh sé é.
Réidheach: Comhnáir
Bean sa choillidh agus árd acum[?]
Puirin[?] iarrain agus liobar crainn,
Réidhteach: Gunna
Lán toighe agus lán gharraidh bain d'ualacht lán scáile goidé'n méid atá fágta.
Réidhteach: Toit
Cad chuige go n-itheann na caoraigh dubha níos mó nó na caoraigh bána
R:- Cionnus go bhfuil níos mó aca ann.
Ceathar ar rith, ceathrar ar crith, beirt ag deánamh an eobair agus toibí ar bith.
R:- Bó.
MC
senior member (history)
2021-06-15 15:59
approved
rejected
awaiting decision
Caidé atá lán puill acht na dtig leat amharc fríd.
Réidhteach: Cruach mónadh.
Théid sé thoir, gleann cnoc agus abhann, agus lampa óir in a láimh.
Réidhteach: An Ghrian.
Caidé atá lán agus coinneochaidh sé níos mó.
Réidhteach: Póta préataí.
Bean deas dóigheamhal ag teacht treasna na tráighe, culaith dheas dhearg uirthi agus háta dáth an fhéir, agus ribíní dáithte ag síneadh leis an aer.
Réidhteach: Tuar Cheatha.
Théid se thart trí h-uaire sul a luigheann sé.
Réidhteach: Madadh.
Teachtaire beag ó theach go teach agus bíonn sé amuigh san oidhche.
Réidhteach: Bealach mór
MC
senior member (history)
2021-06-15 15:48
approved
rejected
awaiting decision
Tomhaiseanna
1. Cad chuige go bfhágan an traen an stásiún?
Réidhteach: Mar ní thig leí an stásiun a thabhairt leíthe.
2. Cén Pháirt den bhuin a théid isteach ar dhoras an bhoithigh ar tús?
Réidhteach: a h-annal.
3. D-athar mór i gcúl an dorais agus céad cóta air?
Reédhteach: Croidhe Cáil.
4. h-Ici pící i gcúl an toigh mar mbainfidhe tú le h-ící pící ní bhaineann h-ící pící leat.?
Réidhteach: Cúl faíthe.
5.Rith mé go bhfuair mé é
Shuidhe mé agus chuartaighe mé é agus dá bfhághain é chaithfinn ar shiubhal é agus nuair nach bhfuair thug mé liom é.
Réidhteach: Dealg in dó chois.
MC
senior member (history)
2021-06-15 15:47
approved
rejected
awaiting decision
Cé mhéid ruball bó a rachas suas go dti'n ghealach?
Réidhteach: Ceann amháin do mbeadh se fada go leór.
Tchim sé rud agus chán fheiceann tusa é agus is giorra duitse na damhsa é.
Réidhteach: Cúl do chinn
Théid sé anonn ar leabadaidh leabadaidh
agus tig sé anall ar leabadaigh leabadaidh agus lionfaidh sé a bholg ar leabadaidh leabadadih.
Réidhteach: Bean ag sniomh.
Caidé bheas ag siubhal agus a cheann shios.
Réidhteach: Tairne in do bhróg.
Tá fear ar shiubhal sios an bealach mór agus dhá phaiste dheag ar a choata cáide'n tama tá sé.
Réidhteach: Tá'n tam aige ceann úr a fhaghail
MC
senior member (history)
2021-06-15 15:34
approved
rejected
awaiting decision
Tomhaiseanna
1. Cad chuige go bfhágan an traen an stásiún?
Réidhteach: Mar ní thig leí an stásiun a thabhairt leíthe.
2. Cén Pháirt den bhuin a théid isteach ar dhoras an bhoithigh ar tús?
Reidhteach: a h-annal.
3. D-athar mór i gcúl an dorais agus céad cóta air?
Reidhteach: Croidhe Cáil.
4. h-Ici pící i gcúl an toigh mar mbainfidhe tú le h-ící pící ní bhaineann h-ící pící leat.?
Reidhteach: Cúl faíthe.
5.Rith mé go bhfuair mé é
Shuidhe mé agus chuartaighe mé é agus dá bfhághain é chaithfinn ar shiubhal é agus nuair nach bhfuair thug mé liom é.
Reidhteach: Dealg in dó chois.
MC
senior member (history)
2021-06-15 15:25
approved
rejected
awaiting decision
Béaloideas 22adh Márta 1938
Seo losta dos na h-ainmneacha atá ar gach páirc, sruthán, cnocán, lagan, atá ar áiteanna fán bhaile.
Crig Bhuidhe. Bheireann siad an t-ainm sin air cionnus go bhfuil cuid mhór clocha buidhe ann.
Árd Glas. Sin árdan agus tá féir glas ag fás ann.
t-Árd Fada. Áit atá ann agus tá sé iongantach fada agus bíonn cuid mhór caoire ann i gcomhnuidhe.
Páirc Jerret. Bhí fear na chomhnuidhe ann agus sé sin an t-ainm a bhi air.
Páirc an clochan. Tá abhainn na rith síos ag a taoibh, agus tá clochan ann agus rachaidh daoine treasna air.
Ard na gCloch Bán. Áit atá ann agus tá clocha bána ann.
Ard Bata. Bráigh le chuid mór bata a beith ag fás ann agus ón t-am sin bheireann siad árd bata air.
Cró an n-Uan. Áit atá ann agus tá sé déanta chosal le cró,
MC
senior member (history)
2021-06-15 15:15
approved
rejected
awaiting decision
Rugadh agus togadh an Gárda Séamus MacAoigh san cheantar seo agus san scoil seo a fuair sé a bhun oideachas. Tá sé sna gardaí leis agus san am láthair tá Comhnuide air i gCathair na Gaillimhe
MC
senior member (history)
2021-06-15 15:13
approved
rejected
awaiting decision
Thuit ns msrgsigh uilig na gcodladh annsin agus Maghnus mar an gcéadna. Nuair amhuscail sé fuair sé é fhéin ar an dtaoibh eile den Mhucaois ar fád.
Cuireadh cuartú ar Mhaghnus an oidhche nár phill sé na bhaile agus gidh gur shiubhail fir thart ar an árdan ar ar mhuscail sé tásg nó tuairisc Mhaghnuis ní raibh le fághail aca. Chaith siad dhá lá a chuartú.
MC
senior member (history)
2021-06-15 15:10
approved
rejected
awaiting decision
Thainic trom. chodladh air agus nuair a mhuscail sé bhí sé istoig seómra galanta. Tart fá dtaoibh dó bhí leur mór marcaigh agus gach fear acu agus greim beannaigh aige ar each bréagh. Bí na marcaigh gléasta mar bheadh siad réidh le dhul chun cátha a gcuid sleaghanna agus tuaghanna crochta leo. Bhí ceann fiadhain ortha agus é gleasta cosamhail le ridire de'n tSeandeanamh. Chuir an fear seo ceist ar cé armheas sé a bhí ionnansan agus dfeaghair Maghnus nárraibh fhios aige. Dinnis an ceann fiadhain dó gur bodh dearg a bhí annsan. Tamall na dhiaidh sin chuir sé ceist arríst ar Mhagnus an raibh an lá ann agus d'freaghair Maghnus nach raibh. Innis dúinne arr seisean nuair a tiocfas an lá do dtí go ráchaidh muid amach a throid as son na hÉireann. Saoil Maghnus nuair a cuireadh ceist air 'an raibh an la ann' gur b'ionnan sin, a rádh an raibh sé chóir am-eirighe Gréinn e
MC
senior member (history)
2021-06-15 14:55
approved
rejected
awaiting decision
Na daoine maithe
Go ndéanadh Dia trócaire agus grásta ar Maghnus Mór o Gallchóbhair gidh gur fáda a chnámha sínte san uaigh is beag daoine már chulaidh iomrádh ar an oidche a thug na daoine beaga isteach sa chreige é agus chongbhuigh isuigh dá oidhce agus dá lá é.
Tá an chreig a tugadh isteach annti é ar eólas ag gach sréadaidhe go bhfuil caoirigh aige ar feárach ar taobh cúl de'n Mhucaois.
Bhí nigean ag Maghnus mór a rabh Róise uirri agus bhí dúil mhór aigein mhadaidh agus ó tharla go raibh sé an leas aimn abíodh uirri nó Roíse na madadh. Tá sí curha i Roilic Ghort a Choirce.
Bhí Magnus mór na sréádaidhe ag Jewellis Albanach buidhe araibh comhnuidhe aige i náltan. Oidche amháin agus Magnus ar a choiscém na bhaile shuidh sé síos le smailc abhaint as an phíopa.
MC
senior member (history)
2021-06-15 14:42
approved
rejected
awaiting decision
na ingheaga agus é ghleásta in n-éadach dhearg. Chuaidh sí an tosuigh agus labhar sí leis. Chuir sé ceist uirtí cén tsúil a rabh sí ábalta eisin a fheicéal léithe agus dinnis sise dó. Chuimil sé a mhéar ar a cuid súile, bhí sí dall go deó.

Séamus Ó Brógáin,
6 Rang
Míndoire,
Fácarrach.
MC
senior member (history)
2021-06-15 14:39
approved
rejected
awaiting decision
léim siad anuas den chapail i chuaidh siad isteach i dteach bheag cionn- toighe. Bhí an bhean bocht iongantach Scáruighte mar ní rabh fhios aici cairdé déireochadh dí. Bhí an teach lán dea na daoine beaga, bhí cailiin deas dóigeamhal na seasamh ina measc ach ní rabh fhios ag an bhean cén cailiín í seo. Is maith a bhí fhios ag an cailín cén bhean í seo a thainig isteach mar bhí fhios aici gur bí a máthair a bhí ann. Thárlaidh sé gur imthigh na daoine beaga uilig amach, níor fágadh sa teach ach an straínsúir mná seo, an cailín og. Dinnis an caílin óg den bhean seo gur bí eise a inghean agus bhí iutghaír mhór uirthí go annsin go rabh inghean saici sadhbhailte. Diarr an cailín ar a máthair a méar a chuir isteach sa phóta bhí ag an teinidh, an tuisge a bhí ann a chuimilt air a súil, go mbeadh sí ábalta fear saicise a fheiceal ar aonach Ghort- an -choirce lá- thar- na- bhárach. Rinn an bhean seo, ar aonach ghortan- choirce chonnaic an sí fear
MC
senior member (history)
2021-06-15 14:29
approved
rejected
awaiting decision
Sceal fá na Daoine Maithe.
Bhí bean na comnuidhe i g-Cillulta fád ó shoin agus bhí inghean amháin aici. Ní rabh aon chailín le ffághall a bhí comh doígheamhal leíthe seo. An lá seo dfág an mháthair istoigh sa chliabhán i agus dimthigh sí fheín amach a bhaint phréataí. Teacht isteach dí ní rabh an leanbh le fághail ach bhí cailín uile ina h-áit agus cuma iongantach fhiadhanta uirthí.
Chguir seo buaidhreadh mór ar an mhnaoi bhoicht mar ni rabh a leanbh le fághail aici agus chan fhuair sí í ní ba mho.
Cuig bliadhna na dhiaidh seo thainig fear den mhuintear bheag fhad leis an teach seo i gcillulta ag marcuigheact ar chapall.
Diarr sé ar an mhnaof léimint anáirde ar an chapail, i gcuideachta Saigesan. Rinn an bhean seo agus char stad siad go rabh siad istoigh n-innis- bó- fínne.
MC
senior member (history)
2021-06-15 14:19
approved
rejected
awaiting decision
ar bith agat le aon ndhuine e mhilleadh."
Chuaidh sé amach go dtín doras agus arsa seisean "Ó'n sean bhó go dín mhuilinn agus o'n mhuilinn go dtí'n gamháin óg lean damhsa." D'imthigh an t-eallach isteach sa loch i gcuideachta an ghasuir. Indhiaidh sin bhí an bheirt acu go bocht agus bhí an chead lá.
Seámus Mac Aislinge
Dúnmór
Mo mháthair mór
Róise Nic Aislinge
Dún Mór
a d'innis domh é.
MC
senior member (history)
2021-06-15 14:18
approved
rejected
awaiting decision
338
Sgéal Fá Na Daoine Maithe
Bhí lánamhain na chomhuidhe ar an druim-fionn uair amháin agus bhí siad iongantach bocht.
Bhí lach ar an taobh thios don teach agus se'n gleas beo a bhí acu ag iascgaireacht sa loch. Lá amháin tháinig bó amach is an loch agus chuaidh sí isteach chun tóighe. Rinne an fear alt don bháin. Bhí gamháin ag an bhó agus d'fas an ghamháin anios annsin bhí gamháin aici sin fosta. Bhí dóigh mhaith ortha anois. Bhí go leór eallach acu anois agus bhí siad ag éirigh saidhbhir gach láo. Lá amháin bhí'n bhean ag deanamh cáifre, nuair a shiubhal gasúr beag ruadh isteach. Bhí cuma ocrach i gceart air agus sheasuigh sé ag amarc isteach sa phoca.
"A ghasur bhig dhioth-mhuinte go aris agus agus na mill mo chuid cáifre" arsa sise leis. "Maise" arsa seisean "Is goirid na mbeadh cáifre
MC
senior member (history)
2021-06-14 16:23
approved
rejected
awaiting decision
337
thú." Rinn Micheal mar a diarr said air agus gaidé bhí sé ag marcuigheacht air ach air bhoachallán buidhe. Diompar siad é thar sléibhte agus gleantáin aibhbeacha agus lochainn.
Is iomdha iarracht a thug Micheal bocht ar imtheacht uathfa ach níor éirigh leis agus char stad siadsan gur fhág sé siad shiar i gCearlár na gCeallaigh beaga é.
Anois bhí Micheal iongantach scáruighthe mar ní rabh fhios aige faoi Dhia caidé an dóigh a bhfuigheadh sé arais na bhaile.
Dubhairt fear den mhuintear mhaithe le micheal "ar mhaith leat ar dhul giota uile" "níor mhaith liom" arsa Micheal "ach bhéinn buidheach beannuighthe daobh. Dá bhfíogadh seibh arais mé sa bhaile" "bhál" arsa na Daoine Maithe leis "léim a mharcuigheacht air seo" agus léim micheal a mharcuigheacht ar an bhoachallán buidhe arais agus char stad siad gur fág siad sa bhaile arais é, léim Mícheal anuas den bhoachallán buidhe. Go tuith géarr agus a thiocfadh leis agus thug sé buidheachas den mhuintear mhaithe. Ach mó léan cha dtearr sé aon lá maith ní bá mhó.
MC
senior member (history)
2021-06-14 16:19
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal fá na Daoine Maithe
Thug na Daoine Maithe leó fear darbh ainm Micheal ó Gallchabhair as Caiseal-na-gCorh siar fhad leis na Ceallaigh beaga ag marcaigheacht ar bhoachallán buidhe.
Níl Micheal é fein beó anois ach tá a chlann annsin.
An oidhche seo bhí micheal ag teacht na bhaile indiaidh a bheith ag áirneal, agus bhí sé i dtrathadh meadhon oidhche.
Mhothuigh sé an gleó agus an callán istoigh i gcuibhreann agus sheasuigh sé ag amharc isteach sa phairc, bhí fá thuairim scór daoine beaga istoigh sa pháirc, ach níor chuir seo aon eagla ar Mhicheal mar bhí croidhe iongantach láidir aige.
Chuir Micheal fáran rompa agus dubhairt sé leobhta "Dia Dhaobh a Dhaoine uaisle" agus d-fheagar siadsan ar aon fhocal amháin "Dia is Muire dhuit, air mhaith leat ar dhul linn píosa anocht" "Ó chá chuirfinn suas dó" arsa Micheall "tá bhur gcuideachta go han dheas, "bhal" arsa duine den mhuintear "léim ar an chapall seo agus bhéirfidh muid ar shiubal píosa
MC
senior member (history)
2021-06-11 16:08
approved
rejected
awaiting decision
D'eirigh an rí suas annsin agus d'iarr ar achan fhear a rabh i lathair a theacht imbárach go bhfeicfeadh siad ce'n duine a bheirfeadh sé do'n inghean le pósadh. Nuair a bhí an buachaill ag imtheacht sgiob an inghean ceann de na bróga do, ghearr gihota amach as a chulaith
MC
senior member (history)
2021-06-11 16:06
approved
rejected
awaiting decision
eadaigh fheín airíst. D'fág sé istoigh an beathach sa teach agus d'imthigh na bhaile leis an eallach.
Bhí an fear sa bhaile roimhe agus chuir an gasúr ceist air caidé mar d'eirigh leobhtha indiú. Thoisigh an fear agus d'innis do gach rud a tharluigh D'iarr sé air an ghasúr a theacht imbárach acht dubhairt an gasúr nach rachadh. Lá ar na bharach chuaidh an gasúr amach leis an eallach agus isteach sa choillidh. Chuaidh an gasúr go dtí an teach. Chuir air a chuid éadaigh dheas agus léim ar cheann de na beithigh agus ar shiubhal leis go dtí an caisleán. Bhí na saighdiúirí isteach ón fhairrge agus suidhe an gasúr ag taoibh an inghean Chuir sé amach an rópa agus cheangail sé suas iad annsin chuir sé amach an bata oír agus bhain sé an ceann de achan fhear acu.
MC
senior member (history)
2021-06-11 15:58
approved
rejected
awaiting decision
chuaidh an gasúr amach leis an eallach D'fág sé an t-eallach sa coillidh agus d'imthigh sé go dtí an teach beag agus chuir air cualaith dheas, bróga agus hata. Thug sé amach ceann de na beathaigh agus léim sé uirthí agus ar shiubhal leis go caislean an rí. Nuair a thainig na saighdiuirí isteach suidh an gasúr ag taoibh an inghean agus chuir sé an ropá oír agus d'iarr air na saighdiúirí a cheangal agus rinne an ropá sin. Annsin chuir sé amach an bata oír agus d'iarr air na cluaca a ghearradh do gach saighdiúr. D'imthigh na saighdiúirí siós go dtí an fhairrge airist, ach bhí siad le theacht airist an dara lá.
D'imtigh na daoine uilig na bhaile annsin acht chuaidh an gasúr isteach sa choillidh agus bhain do an culaith agus chuir air a chuid sean
MC
senior member (history)
2021-06-11 15:45
approved
rejected
awaiting decision
deireadh leis na fathanna anois agus leig sé an teallach isteach sa choillidh agus d'imthigh se fhéin fríd. Thainig sé fhad le teach beag agus istigh sa teach seo bhí dha bheathach agus iad coirighthe go deas. Bhí bocsa ins an choirnéal agus é lán cultacha agus bróga deas.
Chuaidh an buachaill abhaile an oidhche sin agus dubhairt fear leis go rabh inghean ag rí na h-áite seo agus go rabh sgaifte saigdiúirí ag gabhail a theacht isteach ón fhairrge imbárach agus go rabh siad ag gabhail a thabhairt an inghean seo ar shiubhal. Chuir an rí sgeula ag achan dhuine a theacht agus an inghean a shabhail. Thig leat-sa a bheith linn fosta arsa an fear. Dubhairt an gasúr nach rachadh sé.
Lá ar na bhárach chruinnigh cuid mór ag caislean an rí acht
MC
senior member (history)
2021-06-11 15:39
approved
rejected
awaiting decision
dubhairt an gasúr gur eirigh leis go maith. Nuair a fuair an gasúr a shuipear, dubhairt an fear leis nach dteacaidh gasúr ar bith siós annsin nach marbhuigheadh. Lá ar na bhárach chuaidh an gasúr siós airist agus shuidh sé ag geafta na coilleadh agus ní rabh sé i bhfad na shuidhe annsin go dtainig fathach eile aníos. Bean a bhí sa cheann seo agus bhí fiacla inntí níos fuide na maide-briste Chur sí ceist ar an ghasúr cad chuige ar mharbhuigh sé a mac. Dubhairt an gasúr go mairbhfeadh sé ise fosta. Rinn sí iarraidh ar an ghásur ach chuir seisean amach an rópa agus cheangail sé an fathach go dti crann mór. Chuir sé amach bata oír annsin agus mharbhuigh an bata í. Thainig an bheirt chuige araist agus chur sé in a phoca iad.
Shil an gásúr go rabh
MC
senior member (history)
2021-06-11 15:32
approved
rejected
awaiting decision
agus d'imthigh sé leis abhaile.
Lá ar na bhárach chuir an fear amach a bhuachailleacht an eallaigh ag taoibh coill mhóir. D'imthigh sé amach leis an eallach agus ní rabh sé i bhfad ag buachailleacht go dtainig fathach mór fhad leis agus bhi an gasúr na shuidhe ag geafta na coilleadh. Rinn sé iarraidh ar an ghasúr a mharbhugadh ach chuir an gasúr amach an rópa agus d'iarr ar an cheangal sé an fathach go dtí crann mór, annsin thug sé amach an bata oír agus d'iarr air an fhathach a mharbhughadh. Leim an bata oír agus sgiob sé an ceann do'n fhathach. D'iarr sé ar an ropa agus ar an bhata a theacht isteach in a phóca.
D'imthigh sé leis na bhaile leis an eallach an oidhche sin. Chuir an fear ceist air caidé mar d'eirigh leis
MC
senior member (history)
2021-06-11 13:08
approved
rejected
awaiting decision
sé i dtriobloid agus d'iarr sé air poll a dheanamh leis an spád agus é fhein a chur ann.
Nuair a bhí an troid thart chuaidh an gásúr isteach agus bhí an bheirt marbh. Chuaidh sé fhad leis an tarbh s'aige fhéin agus d'amharc sé i gceann de na cluasa agus bhí bata óir ann agus rópa úr, sa chluas eile bhí spád. Rinn sé poll leis an spád agus chur sé an tarbh ann. D'imthigh sé leis annsin agus thug leis an bata oír agus an rópa. Bhí sé ag siubhal leis agus casadh fear air. Chuir an fear ceist air ca rabh sé ag gabhail. Dubhairt sé go rabh sé ag cuartughadh oibre. Dubhairt an fear leis annsin go dtabhairfeadh seisean sé phunta do ar feadh sé mhí da bhfanochadh sé aige. Dubhairt an buachaill go bhfanochadh sé aige
MC
senior member (history)
2021-06-11 13:01
approved
rejected
awaiting decision
sa pháirc agus d'fan an buachaill ag an gheafta.
Thoisigh an bheirt ag troid, ní rabh siad i bhfad ag gabhail do gur marbhuigheadh an tarbh eile. Chuaidh an gasúr isteach sa pháirc annsin agus d'imthigh an bheirt acu leo giota eile go dtainig fhad le páirc in a rabh tarbh eile. Bhí an ceann seo an mhór agus níos laidre nó an ceann a bhí ag an bhuachaill. Sul a dteachaidh an tarbh isteach sa phairc ag troid dubhairt sé leis an ghasúr go mairbhfheadh an tarbh eile eisean agus go mairbhfeadh seisean an tarbh eile. Annsin d'iarr sé air theacht isteach sa pháirc nuair a bheadh an troid thart, agus go bhfuigheadh sé bata óir ar rópa i gceann de na cluasa agus spád ins an cheann eile. Dubhairt sé leis go sabhlochadh an bata óir agus an ropa é am ar bith a mbéadh
MC
senior member (history)
2021-06-11 12:55
approved
rejected
awaiting decision
agus d'innis sé do na daoine beaga caidé bhí a athair ag gabhail a dheanamh Thug na daoine beaga punnta dó agus d'iarr siad air é a thabhairt do'n bhuaistear agus (go mbuailfeadh sé an chead bhuille ar an bhalla nuair a thiocfadh sé leis an tarbh a mharbhughadh.
Thainig an buistear agus thug an buachaill an punnta dó agus d'iarr air an chead bhuille a bhuaileadh ar an bhalla. Fuair an gasúr greim ar ruball an tairbh agus bhuail an buaistear an chead bhuille ar an bhalla agus d'imthigh an tarbh na rith. Choinnigh an gásúr greim ar an ruball go dtainig siad fhad leis an pháirc a rabh tarbh eile ann. Bhí an tarbh seo iontach laidir ach bhí an ceann a rabh ag an buachaill i bhfad ní ba laidre na é. Chuaidh sé isteach
MC
senior member (history)
2021-06-11 12:49
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul:-
Bhí buachaill ann uair amháin agus fuair a mhathair bás. Phos a athair bean eile agus bhí sí iongantach cruaidh. Chuireadh sí an gasúr amach a bhuachailleacht achan mhaidín gan breicfeasta ar bith. Bhí na daoine beaga ins an pháirc a rabh an buachailll ann agus thigeadh siad amach achan mhaidín le tae agus arán do'n bhuachaill. Lá amhain thug siad tarbh deas do'n bhuachaill agus bhí doigh bhreagh air annsin.
D'eirigh an leas mhathair tinn nuair a bhí sí sé bliadhna pósta Thainig an doctúr agus dubhairt na bhfuigheadh sí biseach go dtí go niosfadh sí cuid feola an tairbh, Chuir an t-athair sgeula chuig an bhúistear a theacht agus an tarbh a mharbhughadh. Nuair a chualaidh an gásúr sin chuaidh sé síos go bun na páirce
MC
senior member (history)
2021-06-11 12:37
approved
rejected
awaiting decision
go bpósadh sí eisean.
Lá thar na bhárach pósadh í fein agus Seán agus bhí an bheirt go maith o'#n lá sin go dtí an lá indiu.
MC
senior member (history)
2021-06-11 12:35
approved
rejected
awaiting decision
d'innis sé do fear an toighe gur mharbh sé an fáthach. Thug fear an toighe a pháighe do agus phill sé un a bhaile.
Seachtmhain na dhiaidh sin chualaidh sé go rabh nighean an Rígh le phósamh ar an fhear a ba deise a bhéarfadh blátha chuici. Smaoitigh seisean ar na cleiteacha a thug an bhean do seachtmhain roimhe sin. Thug sé leis iad agus shaith sé isteach ann dhá phréata iad agus d'imthigh sé leis fhad le teach an Rígh. Nuair a shroich sé an teach bhí cuid mhór daoine annsin roimhe agus blátha gálánta leo. Thoisigh siad uilig a mhagadh ar Sheán agus ar na préataí. Thainig nighean an Rígh amach annsin agus d'amharc sé ar na blátha uilig agus dubhairt sí gur cuid Sheáin a ba deise. Dubhairt sí leis
MC
senior member (history)
2021-06-11 12:28
approved
rejected
awaiting decision
Bhí sé 'na shuidhe leis féin ar feadh tamall fhada, agus níor mhoithigh sé a dhath go dtí lár na hoidhche. Annsin mhoithigh sé an trop ag an doras. Chuaidh sé amach agus a chlaidhimh leis, ach ní rabh ann ach go rabh sé amuigh nuair a bhí an fáthach ar shiubhail ar cosa anáirde. D'imthigh Seán amach 'na dhiaidh agus fuair sé greim air thar a leath. Chuir sé a chlaidhimh fríd achán áit a dtiocfadh leis go dtí sa deireadh gur mharbh sé é.
Annsin ag pilleadh dó thainig an bhean ceadhna fhad leis a chonnaic sé an oidhche roimhe sin, agus thug sí cleit bhán do an oidhche seo agus d'iarr air í a chongbhail go curamach. Phill sé 'na bhaile annsin agus bhí an mhaidin ann nuair a shroich sé an baile. Chuaidh sé isteach annsin agus
MC
senior member (history)
2021-06-11 12:22
approved
rejected
awaiting decision
sé amach annsin go bhfeicfeadh sé cé an bealach a deachaidh sé.
Nuair a bhí sé cupla slat amach o'n sgiobal thainig bean fhad leis agus culaith bhán uirthí. Thug sí cleit dhonn dó agus d'iarr sí ar í a chongbhal go curamach. Dubhairt Seán léithe nach rabh maith ar bith ann a cuid cleiteacha do san ach nach rabh siad trom le h-iomchar. Annsin phill se go dtí an sgiobal agus níor mhoithigh sé a dhath go maidin.
Nuair a thainig an mhaidin chuaidh sé isteach un toigh agus d'innis sé gach rud do fhear an toigh agus dubhairt seisean leis nach rabh aon bhuachaill aige ariamh comh maith leis,
Nuair a thainig oidhche an lae sin b'eigeann do Sheán a ghabhail amach a choimhead na mine
MC
senior member (history)
2021-06-11 11:28
approved
rejected
awaiting decision
choinne lá thar na bhárach, ach dubhairt Seán go rachadh sé leis anois. D'imtigh sé féin agus an fear agus ní rabh i bhfad gur shroich siad an teach a rabh an fear 'na chomhnuidhe ann. Chuaidh siad isteach agus fuair siad a sáith le le h-ithe agus le h-ól.
Nuair a thainig an oidhche chuir an fear amach Seán a choimhead na mine. Bhi se 'na shuidhe leis féin go dtí sa deireadh mhoithigh sé trop ag an doras. Amach leis agus goidé a chonnaic sé ach an fathach mór 'na sheasamh taobh amuigh. D'iarr Seán air imtheacht go tiugh géár agus thiocfadh leis. Annsin phill sé isteach arís fa choinne a chlaidimh. Nuair a chuaidh sé amach arís ní rabh an fathach le feicéal aige áit ar.bith. Chuaidh
MC
senior member (history)
2021-06-11 11:22
approved
rejected
awaiting decision
Bhí cuma fear ionntach saidhbhir air. Chuaidh Seán suas fhad leis agus chuir sé ceist air an rabh buachaill a dhiothbhail air le fastódh. Dubhairt sé go rabh cinnte no gur sin an rud a thug annsin é a chuartughadh buachalla.
Bhí luthghair mhór a Séan agus cuir sé ceist air goidé an seort oibre a bhí le déanamh aige. D'innis an fear do go gcaithfeadh sé suidhe gach oidhche agus an mhin a bhí ins an sgiobal a shábhail, no go dtugeann fathach mór gach oidhche agus go dtabhaireann agus go dtabhaireann sé leis cuid mhór mine air. Dubhairt sé leis annsin gur mharbh an fathach seo achan bhuachaill a chuir sé a coimhead na mine.
Dubhairt sé annsin le Séan go dtiocfadh sé fa na
MC
senior member (history)
2021-06-11 11:15
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Bhí buachaill ann fad o shoin ar b'ainm do Seán agus bhí sé ina chomhnuidhe le na mháthair. Bhí siad ionntach bocht agus ní rabh mórán acu le h-ithe. Lá amháin dubhairt a mháthair leis go rabh an t-am aige imthecht agus fasódh a chuartughadh.
Lá aonaigh a bhi ann lá thar na bhárach agus dubhairt sé léithe go rachadh sé 'un aonaigh an lá sin agus go mbfeidir go bhfeicfeadh sé duine éigin a d'fhastochadh é.
D'éirigh sé go luath maidin lá thar na bhárach agus rinne sé réidh le gabhail un aonaigh. D'imthigh sé leis agus ní rabh sé i bhfad gur shroich sé an t-aonach, Bhí sé ag gabhail thart leis tamall fada go dtí sa deireadh chonnaic sé fear anuas agus suas an tsráid.
MC
senior member (history)
2021-06-10 16:12
approved
rejected
awaiting decision
Jack ar fhéin go rabh codladh trom ar. Ach gheáll sí an tábla agus an gearán bán do da stapadh sé an bata. D'éirigh Jack agus stap sé an bata. Fuair sé an bata, an gearán bán agus an tábla. D'imtigh sé ag tharraingt ar a mhathair agus nuair a shroic sé an báile thaisbean sé gach rud de na mhathair agus bhí luthgair mhór uirthí agus bhí an péire aca na gcomhnuidhe go maith o sin amach.
MC
senior member (history)
2021-06-10 16:08
approved
rejected
awaiting decision
leán sé an cailín amach na carnaoladh agus rinne leath mharbhadh uirthí. Sgairt an fathach leis an bhata stad agus stad. Thug siad leo an bata agus shaith siad amach as an phrios é. Shuidh siad ag an teine agus thuit siad na gcodladh. Tháinig Jack aniar as faoi an phrios agus thug sé leis an bata.
Stap sé i dteach leath bealaigh an oidhche sin . Ag gabhail a luighe do Jack d'iarr sé ar an chailín gan Round the bata a rádh leis an bhata go dtí go neireocadh sisean ar maidin. Nuair a bhí jack na chodladh dubhairt an chailín Round the Bata leis an bhata Léim an bata anuas agus rinne leath mharbhadh ortha uilig. lean sé an tseanbhean amach na carnaoladh agus rinne leath mharbhadh uirthí. Chuaidh an cailín óg suas 'un tseomra ag iarraidh ar Jack musgladh no go rabh siad uilig marbh ag an bhata. Léig
MC
senior member (history)
2021-06-10 16:01
approved
rejected
awaiting decision
nimteocaidh mé arais arsa Jack agus d'imtigh. Shiubhail sé leis giota fada no go dtáinig sé fhad le teach. Bhuail sé ag an doras agus tháinig cailín óg amach. Chuir sé ceist uirthí an dtiocfadh léithe loistin a thabhairt do. Dubhairt sí nach dtiocfadh no go rabh trí fathach na gcomhnuidhe sa teach agus gur goideadh tábla agus gearan bán an oidhche roimh sin. Ach leig isteach mé arsa Jack tá mise modamhail, macanta char ghoid mé a dhath ariamh. Ach leigh sí isteach é ins an deireadh. Chuir sí siar faoí an phrios é.
Cha rabh abhfad go dtáinig na trí fathach isteach. Chuireadh ceist ar an chailín ca dteachaidh an gearan bán agus an tábla. Dubhairt sé na rabh fhios aici ach gur goideadh iad. Bhí bata saitte amach as barr an phrios agus arsa fear aca leis an bhata Round the bata léim an bata anuas
MC
senior member (history)
2021-06-10 15:55
approved
rejected
awaiting decision
ar maidin, Chuaidh Jack a luighe agus nuair a bhí sé na chodladh dubhairt sí go Donell leis an gearan agus thoisigh an gearan a chaitheamh amach ór go dtí gur líon sé an teach lán óir. Nuair a thainig lucht an toighe seo thug siad leo an gearan bán agus d'fág siad sean ceann eile ann a áit. D'éirigh Jack ar maidin thug leis an gearan agus tharrainig ar a mhathair. Nuair a shroic sé an báile dubhairt sé le na mhathair go mbéadh siad saidbhear o seo amach. D'fág sé an gearán bán i lár an toighe af fuair sé braiglin deas glan chuir sé faoí soc an gearain é agus dubhairt sé Go Donell leis an bheathach ach dá mbéadh sé ag rádh na fochla sin leis ón lá sin go dtí an lá indiy ní bhfuigeadh sé ór ar bith. Tháinig corraidh ar Jack Bhuail sé an gearan agus chaith amach ins an charnaolaidh é.
Mo bhun agus mo dorn go
MC
senior member (history)
2021-06-10 15:42
approved
rejected
awaiting decision
ar maidin, Chuaidh Jack a luighe agus nuair a bhí sé na chodladh dubhairt sí go Donell leis an gearan agus thoisigh an gearan a chaitheamh amach ór go dtí gur líon sé an teach lán óir. Nuair a thainig lucht an toighe seo thug siad leo an gearan bán agus d'fág siad sean ceann eile ann a áit. D'éirigh Jack ar maidin thug leis an gearan agus tharrainig ar a mhathair. Nuair a shroic sé an báile dubhairt sé le na mhathair go mbéadh siad saidbhear o seo amach. D'fág sé an gearán bán i lár an toighe af fuair sé braiglin deas glan chuir sé faoí soc an gearain é agus dubhairt sé Go Donell leis an bheathach ach dá mbéadh sé ag rádh na fochla sin leis ón lá sin go dtí an lá indiy ní bhfuigeadh sé ór ar bith. Tháinig corraidh
MC
senior member (history)
2021-06-10 15:36
approved
rejected
awaiting decision
trí fathach isteach. Bhí gearan bán shíos i mbinn an toighe thug an fathach leis é agus chuir sé braiglín geall faoi na shac agus arsa seisean leis an ghearan bán Go Donell agus thoisigh an gearan bán a chaitheamh amach ór. Annsin nuair a bhí go leór or ag an fhathach thug sé ordugadh do'n ghearán stad agus stad. D'ith siad agus d'ól said a saith agus shuidh siad ag an teine agus thuit siad na gcodladh. Bhí Jack faoi an leabaidh agus chongbuigh sé cuimhne ar na fochla a dubhairt an fathach leis an gearan.
Nuair a fhuair Jack na gcodladh iad tháinig sé aniar as faoí an leabaidh agus thug leis an gearán bán. Stap se i dteach leath bealaigh an oidhche sin agus ag gabhail a luighe do Jack ins an oidhche d'iarr sé ar an chailín óg gan Go Donell a rádh leis an géaran go dtí neireocadh seisean
MC
senior member (history)
2021-06-10 15:32
approved
rejected
awaiting decision
trí fathach isteach. Bhí gearan bán shíos i mbinn an toighe thug an fathach leis é agus chuir sé braiglín geall faoi na shac agus arsa seisean leis an ghearan bán Go Donell agus thoisigh an gearan bán a chaitheamh amach ór. Annsin nuair a bhí go leór or ag an fhathach thug sé ordugadh do'n ghearán stad agus stad. D'ith siad agus d'ól said a saith agus shuidh siad ag an teine agus thuit siad na gcodladh. Bhí Jack faoi an leabaidh agus chongbuigh sé cuimhne ar na fochla a dubhairt an fathach leis an
MC
senior member (history)
2021-06-10 15:27
approved
rejected
awaiting decision
an tábla ar a dhruim agus d'imtigh leis ag tarraingt ar a mhathair. Nuair a shroch sé an báile dubhairt sé go mbéadh siad saidhbhear go leór anois. D'fág sé síos an tabla agus dubhairt sé Cover the table leis an tábla ach dá mbéadh sé ag rádh na fochla sin leis an tábla ón lá sin go dtí an lá indiú ní thiocfadh a dhath ar an tábla. Bhuail sé an tábla agus chaith sé amach ins an charnaolaidh é.
Mo bhun agus mo dhorn go n-imteochaidh mé arais arsa Jack agus d'imtigh. Shiubhail sé leis giota fado go dtáinig sé fhad le teach. Bhuail sé ag an doras agus tháinig cailín óg amach. Chuir sé ceist uirthí an dtiocfadh leis loistin a fhaghail Dubhairt sí na dtiocfadh no go rabh trí fathach ins an teach. Is cuma liom arsa Jack leig isteach mé Leig. Chuir sí isteach faoi an leabaidh é.
Chá rabh abhfad go dtainig na
MC
senior member (history)
2021-06-10 15:19
approved
rejected
awaiting decision
tábla Cover the table agus thanaig gach cineál biadh ar an tábla agus d'ith siad agus d'ól siad a saith. Shuidh siad ag an teine agus thuit siad na gcodladh. Bhí Jack i gcomhnuidhe faoi an cludaigh agus chongbuigh sé cuimhne ar na focla a dubhairt an fathach. D'éirigh sé aniar agus chuir sé an tábla ar a dhruim agus d'imtigh leis. Stap sé i dteach leath bealaigh an oidhche sin. Ag gabhail a luighe do d'iarr sé ar an chailin a bhí sa teach gan cover the table a rádh leis an tábla go neireocadh seisean ar maidin. Dubhairt sí go ndeanfadh sí mar d'iarr sé. Nuair a bhí Jack na chodladh dubhairt sí Cover the table leis an tábla agus tháinig gach cineál biadh deas ar an tábla D'ith siad agus d'ól siad a saith agus chongbuigh siad an tábla agus chuir siad sean cheann eile ann a áit.
D'éirigh Jack ar mhaidin chuir sé
MC
senior member (history)
2021-06-10 15:11
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Bhí sin ann agus is fada o bhí dá mbeinn sé gan aon sgeal chumainn fhéin sgéal.
Bhí stocach ann dar'b ainm Jack. Bhí sé fhéin agus a mhathair na gcomhnuidhe go bocht. Lá amháin smaointigh Jack go nimteocadh sé. D'éirigh sé an maidin seo go luath agus d'imthigh sé. Shiubhail sé leis giota fada go dtainig sé fhad le teach. Bhuail sé ag an doras agus tháinig cailín óg amach. Chuir sé ceist uirthí an dtiocfadh léithe loistin a thabhairt do. Dubhairt sí na dtiocfadh no go rabh trí fathach na gcomhnuidhe sa teach. Ach d'iarr Jack é a leigint isteach agus leig. Léig Chuir sí siar faoí cludach na monadh é agus chuir an mhóin thart ar.
Chá rabh abhfad go dtáinig na trí fathach isteach. Bhí tábla deas i lár an toighe agus tharraing fear aca ar an tábla agus dubhairt sé leis an
MC
senior member (history)
2021-06-10 15:03
approved
rejected
awaiting decision
bheannuighthe ar a méur, agus bhí sí fíor chinnte annsin go rabh an cailín cionntach, agus chuir sí an cheist an triomhadh uair. " Char fhosgail mé" arsa'n cailín. Annsin thainig fearg mhór ar an aingeal. " Ó tharla nar umhluigh tú damhsa agus gur fhosgail tú an doras crosta ní bheidh tú feasta imeasg páistí maithe.
Le sin thuit sí in a cnap codlata ar an urlar agus nuair a mhusgail sí chonnaic sí gur i lar coilleadh a bhí sí. Thug sí iarraidh sgairtigh ach saruigh uirthí nó chaill sí usaid a teanga. Thug sí iarraidh reachtail as an choill ach d'fás na crainn comh tuigh sin nach rabh sí in dhan a bealach a dheanamh. Luigh sí síos arais agus chaoin ní b'aoirde na chaoin sí ariamh agus le trum annroigh as caoineadh fuair an cailín bocht bás.
MC
senior member (history)
2021-06-10 14:57
approved
rejected
awaiting decision
ndearna sin maith d'eirigh sí na seasamh agus bhain a leabaidh amach. Ní rabh sí i bhfad na luighe go rabh sí na crap codlata.
Ní rabh i bhfad go dtainig an t-aingeal agus ag sgairtigh ar an ghiorrsaigh, d'iarr na h-eochracha uirthí. Nuair a bhí sí ag tabhairt na h-eochracha dithe dhearc an t-aingeal ar a h-aghaidh agus arsa sise.
"Ar fhosgail tú an triomhadh dorus déug?"
" Char fhosgail", arsa'n giorrsaigh. Annsin leag an t-aingeal a lamh ar a croidhe agus d'aithin go rabh sé ag buaileadh go teann. Bhí fhios aicí na ndearn an gheirrseach an rud a h-iarradh uirthí. Chuir sí ceist an dara h-uir agus d'freagair nar fhosgail.
Bhí sin olc go leor ach bhí rud nios measa le theacht. Thug an t-aingeal faidear ór an t-soluis
MC
senior member (history)
2021-06-10 14:49
approved
rejected
awaiting decision
sise leithe fhéin, " Níl aon duine ag amharc agus thig liom an glas a bhainnt de agus amharc isteach. Le sin rug sí ar an eochair mhóir chur sa ghlas í agus d'fosgail an doras mar bhéadh splannc shoillsighe ann. Chonnaic sí trí h-aingle na suidhe ar chathaoireacha rioghdha agus loinnreadh mór soluis thart ortha. D'fan an gheirrseach tamall beag na seasamh ag an dorús agus i ar crith le síor-athais. Annsin chuir sí a méur sa t-solus mhór agus nuair a tharraing sí arais í bhí sí cumhduighthe le h-ór. Thainig eugla annsin uirthí agus dhruid sí an dorus go gásta agus ar shiubhal léithe. Nigh sí a meúr mar go rabh cumhdach de'n ór uilig ar a meúr, ach ní rabh maith ann. Shuidh sí síos annsin agus chaoin sí na cuilideacha, ach nuair nach
MC
senior member (history)
2021-06-10 11:14
approved
rejected
awaiting decision
Gheall an gheirseach go n-deanfadh sí gach rud a h-iarradh uirthí agus bhí an t-aingeal an shasta leithe ach ní mar a shiltear bhitear. Nuair a d'imthigh an t-aingeal thoisigh an cailín beag a dheanamh a turas ar na tighte iontacha, Achan lá d'fosgail sí doras go dtí go bhfacaidh sí gach seomra ach an seomra crosta. In gach seomra bhí aingeal agus solus somruightheach fa dtaoibh de. Anois bhí sí ag faghail bháis leis an doras crósta a fhosgladh go bhfeicfeadh sí caidé a bhí ceillte ann. Thainig a cuid comradaidthe go léir anois go bhfeicfeadh siad caidé a dheanfadh sí, an gcuirfeadh sí smacht uirthí fhéin nó a mbéadh oiread de chathuigh uirthí agus go bhfosglochadh sí an doras.
D'amharc sí tamall ar
MC
senior member (history)
2021-06-10 11:04
approved
rejected
awaiting decision
thug do'n aingeal í, agus d'airdigh sise leithe i go Tír na Subhailce. Ins an áit seo bhí aran de gach cineal aicí le h-ithe agus riogh-bhainne aice le h-ól. Bhí a cirteach deanta de ór. Bhí paistí deasa eile aicí le bheith mar chomradaidhte aicí.
Nuair a bhí sí cuig bliadhna de aois chuir an t-aingeal fa na coinne agus dubhairt leithe " A Leinbh dhílis, tá turas fada agamsa le deanamh, glac na h-eochracha seo , no is iad eochracha dorsa Tír na subhailce iad. Tá tri dorsa déug uilig ann agus tá cead agat iad uilig a fhosgladh ach an triomhadh dorus déug. Sin í a eochair agus is furust í a aithne nó tá sí níos mó nó an chuid eile. Ma bhaineann tú leis an doras sin feudann tú beith cinnte go dtiocfaidh olc as."
MC
senior member (history)
2021-06-10 10:56
approved
rejected
awaiting decision
Sgeúl:-
Bhí fear bocht agus a bhean n-a gcomhnuidhe comhgarach de choill mhóir. Ní rabh de chloinn acu acht geirrseach bheag amhain trí bliadhna de aois. Bhí siad comh bocht sin gur mhinic nach rabh oiread acu agus chonbuicheochadh beo iad. Lá amhain chuaidh an fear amach na coilleadh mar ba ghnathach a ghearradh adhmuid. Cha rabh sé i bhfad ag obair go bhfaca sé an bhean aluinn ag na thaoibh a rabh coroin óir ar a ceann." Is mise aingeal na n-Óg" arsa sise agus ó tharla go bhfuil tusa bocht tabhair chugan do phaiste agus bheirfidh mé liom í, agus beidh mé mar mhathair aicí, agus beidh sí i gcomhnuidhe faoi mó churam fhéin."
Nuair a chualaidh an fear bocht seo bhí athas mór air agus ag sgairtigh ar an pháiste,
MC
senior member (history)
2021-06-09 15:45
approved
rejected
awaiting decision
air ca rabh an pota, agus dubhairt seisean gur fhág sé i lár an urlár é.
D'imthigh an fear amach a chuartugadh an phota, agus chuaidh sé píosa fada, agus ní rabh pota ar bith le feiceail. Sha deireadh thainig sé fhad le claidhe, agus bhí an mhuc marbh, agus an pota briste ag bun an chlaidhe. Thug an fear leis an mhuc, agus thairin sé a cuid fola, agus ghlan sé í.
Chuir siad amach ar imirt chardaí í, agus rinne siad cuid mhór airgead uirthí, agus bhí dóigh mhaith ortha na dhiaidh sin.
MC
senior member (history)
2021-06-09 15:41
approved
rejected
awaiting decision
agus thainig sise isteach fósta, agus chuir sí a soc síos ins an phota, agus sgaladh í ach ní thiocfadh leithe an soc a thabhairt aníos, agus bhí sí gabhail thart fríd an teach ar mire, agus sa deireadh chuaidh sí amach ar bhun an dorais, agus a soc greamuigh d'en phota. Chuaidh sí suas ar chlaidhe, agus thuit sí aríst, agus thuit cloch na mullach, agus briseadh an pota, agus marbhuigheadh an mhuc.
Nuair a mheas an bhean an brachan a bheith fuar thainig sí aníos, agus d'iarr sí ar a fear gan a bheith i bhfád go mbéadh sé suas.
D'imthigh an bhean, agus nuair a chuaidh sí isteach 'un toighe ní rabh pota ar bith le feiceail aici, nuair a thainig an fear isteach chuir sí ceist
MC
senior member (history)
2021-06-09 15:34
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Bhí bean agus fear ann aon uair amháin, agus bhí siad iongantach bocht. Lá amháin chuaidh síad síos na chladaigh a bhaint leathaigh Nuair a thainig am dinneara d'iarr an bhean ar an fhear theacht aníos, agus an dinnear a dhéanamh. Thainig an fear aníos agus rinne sé pota brachain agus d'fág sé an pota na suidhe i lár an urlár, agus d'imthigh sé síos arís.
Thainig an chearc ghur, agus na h-éanacha thart agus mhothuigh siad boladh an bhrachain, agus thainig siad isteach ar bhun an dorais agus léim sí fhéin agus na h-éanacha suas ar an phota, agus thuit siad isteach sa phota agus sgaladh iad.
Thainig an mhuc thart,
MC
senior member (history)
2021-06-09 15:29
approved
rejected
awaiting decision
ag scríobh chuicí. Seachtmhain na dhiaidh sin fuair sí litir uadh, agus dubhairt sé leite, "An meid airgid a fuair mé o d'imthigh mé chaill mé uilig é ann oidhche amháin."
Scríobh sí chuige arís, agus chuir sí ceist air nar chualaidh sí í an oidhche a bhí sí ag an phrios fa choinne an airgid. D'innis sí de go rabh sí taobh shíos de'n adhmad a bhí ag beanna an tighe, agus d'iarr sí air a theacht, agus go mbéadh neart airgid acu feasta.
Tháinig an fear 'na bháile, agus ní rabh siad lá bocht ní ba mhó.
MC
senior member (history)
2021-06-09 15:25
approved
rejected
awaiting decision
suipear dobhtha, agus nuair a bhí sin déantá acu, thug siad leo málaí airgid, agus thoisigh siad a chunntas cé acu ba mhó fuair an lá sin.
D'fhág siad na málaí sa' phrios annsin, agus chuaidh siad i luighe. Nuair a bhí an mhaidín ag teacht agus an teach fa shuaimhneas, d'éirigh an bhean go suaimhneach, agus thug sí léithe na málaí airgid agus d'imthigh sí léithe comh gasta. Ní dheachaidh sí ibhfad gur casadh gluaistean uirthí, agus thóg sé í agus ní rabh sí ibhfád go rabh sí sa' bháile.
Nuair a chuaidh sí 'na bháile thoisigh sí a chunntas an airgid, agus bhí ór agus airgead ionnta. Scríobh sí litir chuig a fear, agus chuir sí ceist air cad chuige nach rabh sé
MC
senior member (history)
2021-06-09 15:13
approved
rejected
awaiting decision
agus nar mhaith leo duine ar bith a theacht fa'n teach.
Dubhairt an bhean nach rabh áit ar bith aicí le dhul muna luighfeadh sí amuigh faoí'n choillidh. Sa 'deireadh dubhairt an tseanbhean go leigfeadh sí isteach í, agus go gcuirfeadh sí i bhfolach in áit éiginteacht.
Thug sí isteach í agus d'iarr sí uirthí suidh ag an teinidh. Thug an tseanbhean a suipear díthe agus rinne sí leabaidh díthe síos i mbeanna an tighe, agus bhí cuid mhór adhmad taobh ibhfus díthe.
Chuaidh an bhean i luighe agus nuair a bhí sí tamalt 'na luighe tháinig beirt fhear isteach, agus cé bhí an ach a fear fhéin agus fear eile. Thug an tseanbhean a
MC
senior member (history)
2021-06-09 15:07
approved
rejected
awaiting decision
míle ar seachrán. Bhí se ró-mhall anois fa choinne a dhul go dtí an báile mór, agus chuaidh sí isteach ins an choillidh a bhí ar an taobh eile de'n bhealach mhór. Lean sí do casán a bhí deantá ag an eallach, agus lean sí de go dtí go bhfacaidh sí solus i bhfad ar shiubhal. Dubhairt sí leithe fhéin, "An áit a mbéidh solus béidh teach".
Smaoitigh sí go bhfuigheadh sí lóistín ann go máidín. D'imthigh sí léithe go dtáinig sí fhad leis an teach.
Bhuail sí ag an doras agus tháinig sean-bhean bheag , agus d'fhosgail an doras. D'iarr sí loistín ar an tseanbhean, ach dubhairt sise nach dtiocfadh léithe loistín a thabhairt no go rabh sí ag congbhailt beirt fhear
MC
senior member (history)
2021-06-09 15:00
approved
rejected
awaiting decision
Sgeul:-
Bhí fear agus bean ann aon uair amháin agus bhí siad íontach bocht. D'imthigh an fear go h-Albain a shaothrughadh. Nuair a bhí sé ar shiubhal cupla mí bhí an bhean ag fanacht leis litir a chur aicí, ach níor chuir sé litir ar bith. agus bhí sí a'smaoitiughadh gur bás a fuair sé. D'imthigh sí lá thar na bhárach agus bhí sí ag dul a shiubhal leithe go bhfeicfeadh sí cá rabh sé. Bhí sí ag siubhal leithe go rabh sé ag éirigh dorcha.
Ní dheachaidh sí i bhfad gur casadh fear uirthí, ag marcuidheacht ar bheathach, agus chuir sí ceist air an rabh sí ar an bhealach cheart go dtí a leithid seo a bháile. Dubhairt seisean go rabh sí deich
MC
senior member (history)
2021-06-08 12:59
approved
rejected
awaiting decision
annsin. Casadh fear uirthí agus chuir sé ceist uirthí cá rabh sí ag gabhail. Dubhairt sí go rabh sí ag gabhail na bhFlaitheas ag an fhear a fuair bas le litir agus dubhairt seisean go rabh sé ag gabhail fosta agus thug sí an litir do agus níor chulas iomradh ar an litir sí ó'n lá sin go dtí an lá indiú.
MC
senior member (history)
2021-06-08 12:56
approved
rejected
awaiting decision
dhiaidh seo smaointigh fear de chuid an toighe gur iarr an fear a fuair bás litir a sgriobh chuige Bhí na daoine seo iontach amaideach.
Ach thoisigh an bhean ag sgriobhadh cuighe. Rinne siad dearmad caidé d'iarr an fear ortha sgriobh fa dtaoibh de. Chuir an bhean ceist ar achan dhuine sa teach an rabh fhios acu caidé d'iarr an fear ortha sgriobh. Dubhairt fear amhain gur fa dtaoibh de'n aimsir agus dubhairt siad uilig annsin an rud ceudhna aus chreid sí iad.
Annsin thoisigh sí ag sgriobh agus d'innis sí fá dtaoibh de'n aimsir agus is é an rud a dubhairt sí go rabh an aimsir briste. Chuir sí a ainm ar an litir agus chuir sí ar shiubhal í agus d'imthigh an bhean í fhéin.
MC
senior member (history)
2021-06-08 12:49
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul
Bhí fear ann aon uair amhain agus bhí an bás aige. Bhí gasúr ins an teach darbh ainm do Seán agus bhí seisean iontach maith ar sgoil.
Chuaidh an gasúr seo chuig sgrúidadh lá amhain, agus bhí buaidhreadh mór ar an fhear seo fa dtaoibh de'n ghasúr nó níor mhaith leis bás d'faghail go bhfeicfeadh sé an rachadh an gasúr fríd an sgruidadh go maith agus bhí sé iontach mór leis an ghasúr cionnas go maith agus bhí sé ar sgoil. I nGleann Bheatha a bhí an teach seo agus bhí triúr fear agus bean agus gasúr ann.
Fuair an fear seo bás, agus sul a bhfuair d'iarr sé ar bhean an toighe litir a sgriobh chuige. Rinne siad-san dearmad, ach seachtmhain na
MC
senior member (history)
2021-06-08 12:48
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul
Bhí fear ann aon uair amhain agus bhí an bás aige. Bhí gasúr ins an teach darbh ainm do Seán agus bhí seisean iontach maith ar sgoil.
Chuaidh an gasúr seo chuig sgrúidadh lá amhain, agus bhí buaidhreadh mór ar an fhear seo fa dtaoibh de'n ghasúr nó níor mhaith leis bás d'faghail go bhfeicfeadh sé an rachadh an gasúr fríd an sgruidadh go maith agus bhí sé iontach mór leis an ghasúr cionnas go maith agus bhí sé ar sgoil. I nGleann Bheatha a bhí an teach seo agus bhí triúr fear agus bean agus gasúr ann.
Fuair an fear seo bás, agus sul a bhfuair d'iarr sé ar bhean an toighe litir a sgriobh chuige.
MC
senior member (history)
2021-06-08 11:42
approved
rejected
awaiting decision
éisteacht léithe ach sa deireadh chuaidh sí suas 'un t-seomra agus chuir ceist ar an tsagart an léigfeadh sé isteach an t-sean bhean agus d'iarr an sagart uirthí í a leigint isteach, agus leigh.
Chuaidh sí suas 'un t-seomra, agus chuaidh sí go dtí an leabaidh an áit a rabh an sagart na luighe, agus bhí an riodail léithe, Chuir sí os cionn an tsagart é, agus dubhairt " Ma léasann seo thú béidh tú léasta, agus muna leásuigidh is beag an dochar agus is beag na chaill". Rinne an sagart gáire agus bhris an crapán a bhí ann a sgadaman, agus fuair sé biseach. Chuaidh an t-sean bhean na bhaile agus luthghair mhór uirthí cionnas gur leás sí an sagart.
MC
senior member (history)
2021-06-08 11:37
approved
rejected
awaiting decision
choinne an t-sagart, agus chuaidh sí.
Nuair a thainic an sagart chuaid sé isteach na bhotigh, agus d'amharch sé thart san bhoiteach. Chonnaic sé riodal anáirde os cionn na bó, thug sé anuas é agus chuir sé os cionn na bó é, agus dubhairt sé " Ma léásann seo thú béidh tú léasta, agus muna leasaidh is beag an dochar, agus is beag an chaill". Ar maidin lá ar na bhárach bhí biseach ar an bhó.
D'imtigh sé annsin nuair a bhí sé tamall sa bháile, d'éirigh sé tinn. Chualaidh an t-sean bhean seo agus smaointigh sé go sí a d'amharc air, agus go mbéadh an riodal léithe. D'imtigh sé agus nuair a tháinig sí go dtí an doras bhuail sé aige. Ní rabh duine ar bith astuigh ach an cailín. Thainic sise go dtí an doras agus dubhairt sé na rabh sé ag gabhail a leigint isteach duine ar bith, ach bhí an bhean ag bualadh léithe ar an doras. Bhí an cailín ag eírigh tuirseach ag
MC
senior member (history)
2021-06-08 11:17
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Bhí bean ann aon uair amhain agus bhí bó aici agus bhí an bhó tinn. Ní rabh fhios aici goidé a dhéanfadh sí, ní rabh an bhean seo i gceart. Ach smaointigh sí go racadh sé fa
MC
senior member (history)
2021-06-08 11:14
approved
rejected
awaiting decision
Fuair sé an t-airgid agus tarraing sé ar a bhaile.
Casadh an fear beag ar Chon arís agus na bróga céadna air. D'iarr sé luach péire bróg air.
Nuair a bhí Con ag gabhail a thabhairt an t-airgid do d'imthigh sé as amarch agus ní bfacaidh sé níos mo é. Chuaidh Con abhaile agus.bhí dóigh mhaith air o sin amach.
MC
senior member (history)
2021-06-08 11:10
approved
rejected
awaiting decision
fríd an mhuinntir a bhí air. Dubhairt Con leis gurb eisean a saothruig an t-airgid agus go mbéadh sé uilig beag go leor aige fhéin go fóill. Maith go leor arsa an fear agus d'imtigh sé.
Nuair a cuaidh Con giota eile smaointigh sé go gcunntaseocadh sé an t-airgid, ach nuair a d'fosgail sé an mála níor rabh aige ach mála luath. Bhí sé iontach bocht annsin. Tamall maith na diaidh sin cuala se go rabh fear eile tinn agus ba e an tinneas ceadna a bhí ar an rí a bhí air. Bhí cuid mhór airgid le fághail ag duine ar bith a leigeasadh é sin fosta.
Chuaidh Con fhad leis an fhear agus rinne se leis mar rinne se leis an rí agus bhí biseach air.
MC
senior member (history)
2021-06-08 11:03
approved
rejected
awaiting decision
Bhí Con ag smaointeadh gur bhreagh an rudh an rí leagas nó go rabh suim maith airgid le fágail. Nuair a d'amarc se thart bhí fear beag ag a taobh. Dubhairt an fear leis ma mhaith leis an rí a leigeas gabhail agus an ceann a baint de agus é a chur isteach i bpota uisge goil go ceann tamall agus go mbéadh se leigeasta. Bhí luthgair ar Con sin a cluinstin agus d'imthigh sé, agus rinne sé mar d'iarr an fear beag air agus bhí biseach ar an rí.
Fuair sé an t-airgid agus bhí sé ag teacht abhaile Níor fada gur casadh an fear beag air, chuir sé ceist an dtabhairfeadh sé luach péire bróg do nó bhí a cósa amach
MC
senior member (history)
2021-06-08 10:55
approved
rejected
awaiting decision
capall agus gearr sé na cósa de mar rinne an fear beag. Bhí teinidh maith aige agus cuir sé na cosa isteach inntí. Fa cionn tamall d'amarc sé ortha agus bhí siad leat dhóighte, agus tarraing sé amach iad. Ní rabh cruidteaca ar bith ortha.
Thug sé iarraidh iad a chuir ar an capall ach ní rabh sé ábalta iad a chur air. Bhí eagla air go marbhocadh an rí é annsin cionnas a capall a chur o mhaith.
D'imhthigh sé leis aríst fríd na cnuic go dtí lá amháin a chonnaic sé páipear i n'áirde ar bhalla, agus léigh sé é Bhí sé sgríobhta ar an páipear go rabh cúpla míle punnt le fághail ag duine ar bith a léagasadh rí na Spáine a bhí tinn.
MC
senior member (history)
2021-06-08 10:49
approved
rejected
awaiting decision
sa teine í. Fa chionn tamall d'amharc sé isteach sa teinidh ach ní rabh athrach ar bith uirthí. Chuir sé neart aibhleogaí ar a mullach ach ní rabh maith ann. D'amharc sé isteach sa teine arist ach ní rabh le fágail aige ach moll luath. Bhí sé i gcruadh-cás bí a máthair dóighte aige. D'imthig sé leis fríd na cnuic, ach lá amháin smaointigh sé go rabh sé amaideach no nach mbéadh fhios ag duine ar bith caidé d'éirigh dí. Pill sé abaile.
Lá amháin tháinig an righ le cruidteaca a fhágail ar a capall. D'iarr sé ar Con deifre a dheánamh, agus go rabh seisean ag gabhaill anonn annsin a dh'amharc uadh.
D'imhthigh sé. Thug Con leis an
MC
senior member (history)
2021-06-08 10:42
approved
rejected
awaiting decision
ortha cuir sé ar an beatac aríst iad. D'imhthigh sé.
Smaointigh Con gur mhaith an dóigh le cruitheaca a dhéanamh a bhí ann. Lá ar na imbarac tháinig an fear ceanna agus seanbhean leis ar a culaib. D'iarr sé an teine agus an builg air. Thug Con do iad agus shéid sé an teine annsin chaith sé an tsean bean isteach sa teine, carn an teine ar a mullach. Fa chionn tamall tarraing sé amach í ca'n é an tsean bean a bhí ann ach cailín deas óg.
Nuair d'imhthigh sé smaointigh Con go rabh a mháthair na sean bean agus go ndeanfadh sé an cléas ceadna leithe. Chóirigh sé an teinid agus cuir sé neart monadh uirthí. Thug se le leis an tsean bhean agus chuir isteach
MC
senior member (history)
2021-06-08 10:36
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Bhí gabha ann fado d'arb ainm Con. Lá amháin bhí sé sa ceardta agus nuair a bhí gach rud deanta aige d'amharc sé amac ar an doras. Chonnaic sé marcach ag tarraingt air, nuair a tháinig an marcach 'un an ceardta ceangal sé an beatach. Cuaid sé isteach, agus cuir ceist ar Con an dtabhairfeadh sé an teine agus an bhuilg do go gcuirfeadh sé cruitheacha ar a beathach. Dubhairt Con go dtabairfeadh.
Thug Con do iad. Dhearg sé an teinidh, agus annsin gearr sé na cosa do'n beatach agus cuir isteach san teinidh iad. Fa cionn tamall dubhairt sé go ndeanfadh siad cúis. Tharraing sé amach iad agus bhí cruitheaca
MC
senior member (history)
2021-06-05 15:26
approved
rejected
awaiting decision
D'iarr sí ar Sheáin imteacht suas go barr na cloiche móire a bhí i gcuil an tighe. Chuaidh cuid fear na h-aite suas ar an chloich agus thoisigh a mhagadh ar Sheáin. Bheir Seáin ar an chloich bhris na dha leath í agus thuit na fir uilig anuas agus marbhuighadh iad ag Séan.
MC
senior member (history)
2021-06-05 15:23
approved
rejected
awaiting decision
raibh i bhfad shuas go dtainig chonnair isteach agus fear intí. Thoisigjh sé a' throid le Seáin. Bheir Seáin ar chuir isteach sa mhuillean é agus mhill sé suas go dtí an da ghlúin é.
D'iarr sé ar Sheáin é a leigint amach. Leig ach nuair a bhí sé ag teacht amach ar an doras thug sé leis bearad Sheáin. Bheir Seáin arís air, agus muill suas go dtí an da ghualainn é. Leag Seán amach annsin é agus d'imthigh sé.
Annsin leig Seán amach é agus thainig Seáin anuas go teach leard. D'imthigh leard anonn chuig Cailleach na gCearc agus sgaol urchor léithe. Dubhairt sé mar a bhfuighfeadh sé breith bais ar Sheáin go gcuirfeadh sé i fhéin . 'un báis.
MC
senior member (history)
2021-06-05 15:17
approved
rejected
awaiting decision
ar a ghabhail anonn agus cuiduga leis na buacallí a bhí ag bualadh cochain. Bheir Seáin ar an buailtín agus thoisigh sé a bualadh.
Nuair a thainig an cailin amach le na gcuid agus ní fhaca sí aon duine ach Jack. Chuaidh sí isteach agus d'innis do leard é. Thainig leard amach agus bhí na buacallí chórr a bheith pluchtha faoi an chóchan.
Chuaidh sé anonn chuig Cailleach na gCearc agus sgaoil sé urchór leithe agus dubhairt muna bhfuighfeadh sí breith bais ar Sheáin go muirfeadh sí í. D'iarr sé ar Sheáin a chur suas na muilleánn ar an deich a chlog san oidhche. Duine ar bith a bhfuighfidhe greim ar san mhuilleann sin indiaidh na h-oidhche mhuirfidhe é. Cuireadh suas Seán agus mala mine leis. ní
MC
senior member (history)
2021-06-05 15:04
approved
rejected
awaiting decision
d'fhág abhus ag a theach fhéin é. Anois a mhathair ar seisean cuir síos dinnear mhaith.
Nuair a d'éirigh leard ar maidín chuir sé amach duine de na cailiní fa choinne preataí Tháinig sí isteach agus dubhairt sí go raibh an sgioball ar shiubhall.. Shíl sé nach raibh sé i gceart agus cheangall sé le ropa í. Chuir sé amach bean eile agus bhí an sgeal ceudna léithe. Cheangall sé i sin fosta. Chuaidh sé fhéin amach annsin agus chonnaic sé nach raibh an sgioball ann. D'amharc sé anonn agus chonnaic sé thall ag teach Sheáin. Chuir sé ceist ar Sheáin an bé a ghoid an sgioball Dubhairt Sean gurb é. Tchím arsa leard an ndeanfaidh tú fastódh liom lá agus bliadhain. Dheanfhaidh ars Sheáin.
Annsin d'iarr sé
MC
senior member (history)
2021-06-05 14:50
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Bhí stócach ann aon uair amháin agus bhí sé ina luighe san luaighe-bhuidhe seacht mbliadhna go dtí sa deireadh gur fhás a chosa amach fríd binn an toighe.
Lá amháin thainig an gaoith anoir agus beigin do éirigh. D'éirigh sé chuaidh amach go dtí an doras agus chraith sé seacht b-peic luaidhe do. Chuir sé ceist ar a mhathair ce é an teach é siud thall agus dubhairt a mhathair leis gurb é teach leard a bhí ann. Dubhairt sé go rachadh sé anonn agus go dtabharfadh sé anall an sgioball adaí. D'iarr a mhathair ar gan a ghabhail.
Nuair a bhí siad uilig na luighe an oidhche seo, Chuaidh sé anonn agus thug anall an sgioball lán de phreataí agus
MC
senior member (history)
2021-06-05 11:46
approved
rejected
awaiting decision
fa dheireadh mharbh an taidhbhse an cú agus fuair an gasúr an cú 'na luighe marbh ar an tsrach lá ar na mbharach.
Bhí cuid mhór bratógaí 'na luighe ar an tsrach a bhí an cú ag strochfadh de'n taidhbhse. Thug siad srach na nbratóg ar an tsrach sin o'n lá sin go dtí an lá indiu.
MC
senior member (history)
2021-06-05 11:42
approved
rejected
awaiting decision
taidhbhse air agus thoisigh sé a throid leis.
An oidhche sin thoisigh an cú bhriongloidí agus é i na luighe i gcois na teineadh. D'éirigh sé 'na sheasamh agus chaith sé na coilleain isteach ins an teine agus thoisigh sé a ghabhail ar daoraigh fríd an úrlár.
Bhí an tsean-bhean 'na suidhe sa chludaigh agus dubhairt sé leis an chú A Chú uasail tá eagla orm go bhfuil do mhaigistir i ndroch geimhin anocht." Le sin d'imtigh an cú amach ar an doras agus níor stad sé go rabh sé síos ar an tsrach an áit a rabh an gasúr.
Thoisigh an cú a throid leis an taidhbhse agus fuair an gasúr 'na bhaile saidhbhailte. Throid an cú agus an taidhbhse leobhtha ach
MC
senior member (history)
2021-06-05 11:29
approved
rejected
awaiting decision
air gan a bheith lá ar bith gan cú dubh a bheith leis is cuma ca h-áit a racfadh sé.
Bheirtear binn an mharcaigh ar an bhinn ar thuit an gasúr anuas léithe.
Dubhairt sí leis nach dtiocfadh léithe-se é a shamhail níos mo.
Fuair sé an cú (an cú) agus bheadh sé leis achan áit amach ó lá amháin cha dtug sé leis é. no bhí coilleain bheaga acú agus dfag sé an cú istig acú. D'imtigh sé fhéin leis síos go dtí srath a bhí acú a thionntughadh feír. Bhí sé ag tionntughadh leis i rith an lae agus bhí sé chomhair a bheith tionntuigh aige nuair a tháinig an oidhche agus níor bhfuighidh leis é fhaghail go mbheadh sé reidh leis. Thionntuigh sé leis agus bhí sé dorcha nuair a bhí sé reidh agus tháinig
MC
senior member (history)
2021-06-05 11:02
approved
rejected
awaiting decision
na chnuic tháinig an cailín chuige agus bhí sí ábalta innsé do gur innis sé sa bhaile go rabh sise ag tabhairt a choda do.
Thug sí ordugadh do gan fanacht amuigh ró-mhall ar an chnoc lá ar bith níos mó. Dubhairt sé nach bhfanochadh.
Lá eile bhí sé ar an chnoc agus chonnaic sé an t-eallach agus bhí siad ceart go léor ach bhí beathach ar an chnoc aige fosta agus ní rabh sé le feiceail aige.
D'imtigh sé a cuartughadh an bheathaigh. Fuair sé é sa deireadh os cionn binne móire. Chuaidh sé a mharcaigeacht ar an bheathach agus d'imtigh leo. Ach níor mhothuigh sé gur thuit siad síos leis an bhinn, ach bhí an cáilín óg ruaidh ag bun na binne roimhe agus shamhail sí é. D'iarr sí
MC
senior member (history)
2021-06-05 10:52
approved
rejected
awaiting decision
Sgéál:- Buachaill an tsleibhe Ruaidhe
Sin buachail a bhí ar an Chearthain fad ó shoin agus ba ghnathach leis a bheith ag buachailleacht an eallaigh de mhuinntir an bhaile. Bheirfeadh duine acú a chuid do gach lá. Sa deireadh thug siad fa dear nach rabh sé ag iththe mórán lá ar bith.
An cead lá eile is í a mhathair a bhí ag tabhairt a choda do ach níor ith sé mórán de'n bhiaidh. Cuir sí ceist air cé bhí ag tabhairt a choda do nuair nach rabh sé ag iththe. Dubhairt sé go dtiocfadh cáilín óg ruadh chuige ar an chnoc agus go dtabhairfeadh sí a chuid do. D'iarr a mhathair air gan a ghabhail a chomhair na mná sin níos mó. Dubhairt sé nach rachfadh.
An dara lá a chuaidh sé
MC
senior member (history)
2021-06-03 11:34
approved
rejected
awaiting decision
na diallaidí dionne; Hip, Hip Capall beag plúcarach agus croiceann púcara uirthí" Shnámh mo thíseach breágh capaill anall as Éirinn agus thug anonn mé.
Tá mé féin agus mo mhuinntir go maith in Éirinn o shoin. Chuaidh mise an clochán agu cailleadh iadsan.

Seo sgéal a d'fhóghluim scolaire roinnt bliadhain o shoin, Nil an scolaire ar scoil anois, ach ta an sgéal ag cuid de na páistí: Fuair an sgéal seo an chead duais ag Feis Thír- Chonaill.
MC
senior member (history)
2021-06-03 11:32
approved
rejected
awaiting decision
na diallaidí dionne; Hip, Hip Capall beag plúcarach agus croiceann púcara uirthí" Shnámh mo thíseach breágh capaill anall as Éirinn agus thug anonn mé.
Tá mé féin agus mo mhuinntir go maith in Éirinn o shoin. Chuaidh mise an clochán agu cailleadh iadsan.
MC
senior member (history)
2021-06-03 11:28
approved
rejected
awaiting decision
braisleán dithe agus chuir mé uirthí é. D'féadfa radh annsin gur dheas an cailín í., acht nuair a chuaidh mé amach ag amharc uaim caidé tchí mé acht an fhairrge mhór ar mo chúl agus mo aghaidh mar bhí ariamh arais. D'fhiafruigh mé dithe an dtainig aon dhuine an bealach seo acht mé fhéin amháin arais. " Maise cha dtainig acht Fionn Mac Cumhaill agus a mhór shlóighte. ach go rabh siad tréan laídir, ca dtiocfadh siad ann
Smaoitigh mé féin nach rabh acht amaidigh domh fanacht le Fionn Mac Cumhaill no fear ar bith eile da rabh ann san am sin. Smaoitigh mé go rabh tuiseach bréagh capaill thall ag mo athair in Éirinn, da gcasadh i bhfus iad go dtabhairfeadh siad anonn mé.
" Hip, Hip. lairbhán na diallaidí baine. Hip, Hip lairfionn
MC
senior member (history)
2021-06-03 11:26
approved
rejected
awaiting decision
braisleán dithe agus chuir mé uirthí é. D'féadfa radh annsin gur dheas an cailín í., acht nuair a chuaidh mé amach ag amharc uaim caidé tchí mé acht an fhairrge mhór ar mo chúl agus mo aghaidh mar bhí ariamh arais. D'fhiafruigh mé dithe an dtainig aon dhuine an bealach seo acht mé fhéin amháin arais. " Maise cha dtainig acht Fionn Mac Cumhaill agus a mhór shlóighte. ach go rabh sdadtream[?] laídir, ca dtiocfadh siad ann
Smaoitigh mé féin nach rabh acht amaidigh domh fanacht le Fionn Mac Cumhaill no fear ar bith eile da rabh ann san am sin. Smaoitigh mé go rabh tuiseach bréagh capaill thall ag mo athair in Éirinn, da gcasadh i bhfus iad go dtabhairfeadh siad anonn mé.
" Hip, Hip. lairbhán na diallaidí baine. Hip, Hip lairfionn
MC
senior member (history)
2021-06-03 11:15
approved
rejected
awaiting decision
óir, gan aon adhairc. Shiubhail mé liom go dtí go dtainig mé fhad le teach Mhuiriscín. Bhí barr cleite amach agus bun cleite isteach agus cleit amháin ag congbhail tuighe súgáin uilig. Chuaidh mé isteach agus d'fiafruigh mé do'n chailin an rabh áit aici do na h-ainmhidhthe. Dubhairt sí go rabh, Cheangail mé isteach iad. Chuaidh mé isteach, bhí sise in a suidhe ar taobh de'n teinidh agus mise mo suidhe ar an taobh eile. Bhí muineál fada buidhe uirthí agus chonnaictheas domh féin gur mhaith a luighfeadh braisleán uirthí. Dubhairt sí go rabh aonach ar an bhaile i mbárach mar bhí dúil agam braisleán do cheannacht dithe.
Chuaidh mé féin amach ar maidín agus cheannaigh mé
MC
senior member (history)
2021-06-03 11:08
approved
rejected
awaiting decision
déag amach san tsean fairrge í indiaidh a las fhairrge a fhágailt.
Bhí mé ag éisteacht le lupadán, le lapadán, le beacfach, seacfach, ceólta, maoitá mara. sgreadach bhfaoileann fion a rachadh amach go glinntí bhun an aeir agus an fhiosóig a bhí thíos ar thóin na fairrge go dtiocfadh sé aníos ar mhéid is bhí da siubhail liom féin agus mo shoitheach
Tharraing mé isteach thall ar oileán Í an áit nach spólfadh ghrian í.
Ca rabh a dhath le fás ar an oileán sin acht ridcógach agus cuiseógach agus an féar a bhí ann rachadh sé suas go basta do bhrístí ort. Casadh nead reanóige orm. Bhuail mé stroil de mo ceithre ba úr óir amach asta agus agus bo mhaoil
MC
senior member (history)
2021-06-03 10:59
approved
rejected
awaiting decision
chul agus ar m'aghaidh mar bhí ariamh arais. Chuir mé ceist ar fhear óg an toighe an dtainig aon duine an bealach seo ariamh o shoin. Dubhairt sé nach dtainig ach Fionn Mhac Cumhaill agus a mhór shlóighte, ach bé go rabh sé tréin laidír cha dtiocfadh sé ann. Smaoitigh mé féin nach rabh ach amaidigh domh fanacht le Fionn Mac Cumhaill no fear ar bith eile da rabh ann san am.
Smaoitigh mé go rabh léine bhreagh lín-éadaigh againn a chosainn naoi sgilling-déag an mo am. Rinne mé teanntán agus teanntán agus an naoi-gceád-déag teanntán go ndearn mé long bucaideach bacaideach, Chuaidh mé amach go barr na gcrann coimhde. Chuir mé cíc in a tús agus preab in a dheireadh gur chuir mé naoi michill
MC
senior member (history)
2021-06-03 10:50
approved
rejected
awaiting decision
ars mé féin. Chan bhfuair an dhuine stól no cathaoir i ndtoigh do athair féin ariamh" Bheir mé féin greim ar an da shean-dhuine agus thoisigh an rith-teannadh ag an triúr againn aníos agus síos fríd an teach, gur silfea gur trí leoinhan nimhe muid no tri bheitheach fiadhain gur bhuail mé sleán na dtrí gcorp ar a chéile. Nuair a bhí an troid thart b'eigean domh féin a theacht aníos agus suidhe go socair i gcois na teineadh acht sa deireadh thainig fear óg an toighe isteach. Chuir seisean fáilte mhór romham thug sé cathaoir domh, thug sé mo shuipear domh agus chuir sé i luighe mé. Ag éirigh domh fhéin ar maidín nuair chuaidh mé amach ag amharc uaim caidé tchí mé acht an fhairrge mhór ar mo
MC
senior member (history)
2021-06-01 11:39
approved
rejected
awaiting decision
féin go rabh sé sin ro-gharbh fiontach le fanacht acu go maidín.
Shiubhail mé liom agus casadh trí euglomáin eile orm. Ceann na gcúl teannaidhe, béal rabhairt agus iad ag bainnt préataí.
"Dia agus Muire ars mé féin nach bréagh na préataí iad sin!"
Bhudaí mhiolaigh chan sin préataí acht ceartliní cineacha do chuir Dia na Glóire chun ár sinnsear do chothughadh agus a gcoingbhéal suas in óige agus i n-aice a chéile. Chonnaictheas domh féin go rabh siad sin ro-gharbhánta le fanacht acu go maidín acht ní rabh ní bfearr le déanamh. Chuaidh mé isteach; bhí sean duine giobarsach liath ar taobh de'n teinidh agus sean-duine giobarsach ruadh ar an taobh eile de'n teindih.
" Ca bhfuil ait na strainséára"
MC
senior member (history)
2021-06-01 11:28
approved
rejected
awaiting decision
Casadh cailleach orm ag an droichead. " Bad manners" arsa'n chailleach " No manners" ars mé féin. Thoisigh an troid againn go ndearnmuid sgriogán do'n bhogán, bogán do'n chreagán, tobar beag fíor-uisge i lar na gcloch glas go dtiocfaidh a rabh in Iachtar Domhain (amharc agus in uachtar domain amharc aerach is iontas ar mhéid is bhuail mé féin agus an chailleach ar a chéile. Shin mé liom. Casadh trí eaglomain orm, a Giollach na gcúl teannaidhe, an béal Rabhairt, agus ag bainnt cabaiste. " Dia agus Muire" ars mé féin, " Nach bréagh an gcabáiste i sin"! " Bodaigh mhiorluigh [?] can sin gcabaiste acht burla, barla a chuir Dia na Glóire chun ár sinnsear do chothughadh agus a gcoingbhail suas in óige agus i n-aice a cheile." Chonnaictheas domh
MC
senior member (history)
2021-06-01 11:10
approved
rejected
awaiting decision
Rith mé liom, no go dtug mé mo rí-ruagán 's mo ruagán reatha, cnoc de léim 's mullaigh tuslóg, no go bhfuair mé greim ar an ghaoth Mhárta bhí romham 's nach rabh an ghaoth Mhárta bhí mo dhiaidh ábalta greim fhághail mo dhiaidh orm.
Bheir mé greim ar féin agus ar an ghearrán ag dul amach thiar ag bun na spéire. Char bhfiu trí leath-phighne an gearrán breágh ar mhéid agus thiomail sé air
Bhuail mé trí luacha gearráin air. Bhain mé trí phun ime agus trí phioca míne dó. Shín mé liom, Bhí an oidhche ag teacht agus drucht ar mo chasán clocha, Ghéiriugheadh an geurrán ag dul ar scáth na gcapóg agus an chupóg ag tabhairt ánam do na sliabh da bhfanocfadh sé leis.
MC
senior member (history)
2021-06-01 10:59
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Fad o shoin agus fad o shoin é. Bhí sin ann siud agus seo. Ní rabh mé féin ariamh gan sean-sgéal no sgéal úr, no chumfainn sgéal no bhéinn gan aon sgéal. Bhí diulach ann a dtabhairfeadh siad bodach a' Tacain air, agus bhí gearrán aige a dtabhairfeadh siad an Gearrán Réidh air.
Lá amhain chuaidh sé go h'aonach a' Riogh lé é a dhíol. Ag gabhail isteach i gceann an bheile do. casadh fear air, agus chuaidh sé i gcionn margaidh dhéanamh leis. Bheir sé greim ar an ghearrán go bhfeicfeadh sé an rabh siubhal maith ann.
Ar amharc thart damh féin, caidé tchí mé acht é féin 'san gearrán ag dul amach thior ag bun na spéire.
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:36
approved
rejected
awaiting decision
toighe agus rachadh duine eile isteach eatora, agus bata aige. deirfeadh seisean coinig isteach an bhróg. Agus bhuailfeadh sé iad leis an bhata. Bhéadh siad san ag iarraidh breith ar an bhata, agus cia bith duine a bheirfeadh ar an bhata chaithfeadh seisean seasacht astuigh i lár báire, agus an rud ceadna a dhéanamh.
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:33
approved
rejected
awaiting decision
bhaint an fheasóg do. Sul a moitheochadh sé chaithfeadh an fear eile an t-uisge uilig isteach san aghaidh air.
Cleas Alum:-
Gheobhadh duine dhá chnap alum, agus d'fágfadh sé iad ar leic na teineadh. Chuirfidhe ainm fear agus bean ortha. Da léigfeadh na cnapáin agus iad a ghabhadh isteach in a chéile phósfaidhe an péire acu an bhliadhain sin.
Cleas lámha:-
Dhá lámh duine a cheangal thiar ar a chúl agus nuair a bhéadh siad ceangailte greimeanna a bhaint as agus a ordóg a chasadh síos.
Cleas na mbróg:-
Shuidfeadh sgaifte mór thart i lár a
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:27
approved
rejected
awaiting decision
Cleasanna:
Cleas Muilt: -
Ba ghnathach an cleas seo a dhéanamh i dtoighthe fairidheach fad o shoin. Shuidfeadh ranc mór thart i lár an urlair, agus chuirfeadh siad a lámha thart ar a chéile. Rachadh dhá cheanuidhe thart annsin a gceannacht. Bhuailfeadh siad buille ar na muilt, agus chuirfidhe ceist caidé bhítear a d'iarrfaidh ortha. Da nglacfadh ceann de na muilt corraidh bhuailfeadh na ceannuidhthe buile eile air, agus ní bhéadh sé abalta corradh no bhí greim ag an mhuinntir eile air.
Ag baint amach na feasóige:-
Líonadh fear a bhéal lán uisge agus thoiseochadh ar fear eile a
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:18
approved
rejected
awaiting decision
sa' doigh go dtiocfadh leis teagasc do'n mhuinntir a bhéas ins na Flaithis an dóigh le duine a chrochadh".
Bhí sé ró-ghasta ag na gárdaí, agus b'eigín daobhtha é leigint saor.
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:16
approved
rejected
awaiting decision
siadsan ag dhul a thabhairt leo seachtmhain ó'n lá sin, agus go gcrochfaidh é." Dubhairt seisean leis na gárdaí " go rabh sé sásta, no nach rabh mórán pleisiúrdha ar an tsaoghal seo le taobh an tsaoghail eile."
Seachtmhain ó'n lá sin tháinig gárdaí fa n-a choinne. Nuair a bhí siad ag tarraingt ar an sgafál, dubhairt an stocach leo, "go gcathfeadh siad aithne a thabhairt de, no muna dtabhairfeadh go gcaithfeadh siad é a leigint saor." Dubhairt na gárdaí "go rabh siad sásta."
Nuair a bhí siad ag brath an rópa a tharraiingt, cuir siad ceist air caidé an aithne a bhí a dhith air. Dubhairt seisean, "gur mhaith leis duine acu-san a chrochadh roimhe
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:11
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul
Bhí stocach beag ann aon uair amháin, agus ní thiocfaidh ceist ar bith a chur air, no bheirfeadh sé freagar goirid ort. Ní rabh a mháthair beo, agus ní rabh seisean maith ag dhul 'na sgoile. Lá amháin tháinig na gárdaí 'un tighe, agus cuir siad ceist air cá rabh a athaír.
Dubhairt seisean leobhtha " a ngoithe fhéin a choimhead, no go mbuailfeadh sé dórna ortha".
Dubhairt na gárdaí leis "go rabh
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:11
approved
rejected
awaiting decision
Sgéul
Bhí stocach beag ann aon uair amháin, agus ní thiocfaidh ceist ar bith a chur air, no bheirfeadh sé freagar goirid ort. Ní rabh a mháthair beo, agus ní rabh seisean maith ag dhul 'na sgoile. Lá amháin tháinig na gárdaí 'un tighe, agus cuir siad ceist air cá rabh a athaír.
Dubhairt seisean leobhtha " a ngoithe fhéin a choimhead, no go mbuailfeadh sé dórna ortha".
Dubhairt na gárdaí leis" go rabh
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:07
approved
rejected
awaiting decision
breágh sásta leis fhéin.
MC
senior member (history)
2021-05-29 11:07
approved
rejected
awaiting decision
méid airgid a bhí aige a chur isteach ann. Rinne sé sin. Chuir sé isteach £500 ann.
Anois, arsa'n fear leis an bhean, tá fíos agat go bhfuil mise maith ag snámh, agus cheangal sí a dhá láimh de chéile. D'iarr an fear ar an bhean dhul 'un deiridh, agus theacht go gasta, agus é a chaitheamh amach. Rinne an bhean sin, ach nuair a bhí sí ag cur a dhá láimh leis, thug seisean coiscéim amach as an bhealach, agus thuit sise amach sa' loch.
Nuair a bhí sise amuigh thoisigh sí a sgairtigh ar an fhear cuidiúgadh leithe, ach dubhairt seisean leithe nach rabh sé ábalta, no gur cheangal sí a lámha. Bhí sí amuigh gur baitheadh í. Annsin chuaidh seisean 'na bháile, agus é
MC
senior member (history)
2021-05-29 10:49
approved
rejected
awaiting decision
Sgeéal
Bhí lánamhain ann aon uair amháin agus ní rabh clann ar bith acu. Bhí an fear íontach saidhbhir agus ní rabh sé ag tabhairt airgead ar bith do na mhnaoí. Lá amháin smaoitigh sí go muirfeadh sí an fear, agus sé an doigh a leag sí amach é a bhathadh. Lá thar na bhárach chuaidh an bheirt síos go dtí'n abhainn.
Nuair a bhí siad ar an bhealach síos, d'innis an bhean do'n fhear go rabh sí ag dhul a bhathadh. Dubhairt an fear leithe go rabh sé sásta, no go rabh sé tuirseach do'n tsaoghal seo. Nuair a bhí siad síos ag an loch, d'iarr an bhean ar an fhear an cota a bhaint de, agus an
MC
senior member (history)
2021-05-28 16:08
approved
rejected
awaiting decision
ní raibh sé i bhfad go raibh sé ar an taobh eile.
D'amharc an stocach thart ath-uair agus chonnaic sé an sean-dhuine na dhiaid, agus d'innis sé do'n chailín é. D'iarr sise air amharc i gcuail an chapall. D'amharc agus fuair sé cnap salain ann. D'iarr sí air é chaitheamh na dhiaidh. Chaith agus thainig loch mhór ann.
Thoisigh an sean-dhuine agus an capall agus an madadh a d'ól an uisge. Bhí siad ag ól leo go dtí gur bhleasg siad. Ní raibh an stocach agus an chailín i bhfad o'n bhaile. Nuair a thainig sé fhad leis bhí sé na suidhe istoigh ag gabhal a cheoil. Bhí lughthar a croidhe air nuair a chonnaic sí é. Ní raibh i bhfad an dhiaidh sin gur posadh an cailín agus an stocach agus tá siad go maith o'n lá sin go dtí an lá indiu.
MC
senior member (history)
2021-05-28 16:01
approved
rejected
awaiting decision
agus ghleas se é fhéin go maith fa choinne iad a leanstan.
D'imthigh sé bhí an madadh giota beag roimhe i gcomhnuidhe ar an bhealach. ceadhna a deachaidh an cailín agus an stocach. Bhí sé ag tarraingt ortha go maith. nuair a bhí sé fa ghiota dobhtha chonnaic an stocach é ag teacht agus d'innis sé do'n cailín
D'iarr an cailín air amharc i gcluas an capaill. D'amharc sé ach ní bhfuair sé duilleog. D'iarr a cailín air a chaitheamh na ndiaidh agus thainig coillidh mor na ndiaidh. Nuair a thainig an seán-dhuine fhad leis an coillidh b'eigin do pilleadh na bhaile fa choinne tuath.
Nuair a phill sé go dtí an coillidh thoisigh sé ag deanamh bealach fríd an coillidh
MC
senior member (history)
2021-05-28 15:55
approved
rejected
awaiting decision
casan. Annsin thoisigh siad ag deanamh réidh. Chuir siad an da chapall a b'fhearr a bhí sa stabla i stabla leo fhéin agus thug siad a gcuid doibh go maith.
Ar maidin lá ar na bharach go luath d'éirigh siad agus rinne siad réidh. Chuaidh siad go dtí an stabla agus thug leo a gcuid capall agus d'imthigh siad.
Nuair a mhusgail fear an toighe ar maidin thoisigh sé a sgairte ar an chailin ach ní raibh aon duine le feiceal. Annsin thoisigh sé ag sgairte ar an stocach ach ní rabh aon duine le feiceal.
Ghlac sé corraidh ins an deireadh. Thoisigh sé ag sgairte ar an mhadadh. Thainig an madadh chuige achus rinne sé a chuid go maith.
MC
senior member (history)
2021-05-28 15:45
approved
rejected
awaiting decision
b'airde ann. Fuair sé nead an phreacain agus uibheacha uirthí. Annsin thainig sé anuas o'n crann agus an nead leis.
Nuair a thainig sé fhad leis an talamh thirim líon an loch suas lán uisge. D'iarr an cailín air na leara a thabhairt didhthe aríst. Thug agus chuir sí uirthi iad ach bhí ceann goirid. Chuir sí ceist air ca raibh an lear eile. Dubhairt seisean go dear sé dearmad do. Annsin chuir an cailín ceist air caide dheanamh siad. D'innis sí do gur a h-athair a chuirfeadh na broga uirthí ar maidin agus go dtabhairfeadh sé fa dear nach rabh uirthí ach naoí lear.
Dubhairt sí leis go muirbhfeadh sé an bheirt aca. Dubhairt sí leis go gcaithfeadh siad imtheacht an oidhche sin as an
MC
senior member (history)
2021-05-28 15:38
approved
rejected
awaiting decision
air a thabhairt anuas. D'iarr sé ar fosta bealach a dheanamh isteach go dtí an t-oileán.
Ar maidin lá ar na bharrach d'imthigh an stocach go dtí an loch agus thoisigh sé a dheanamh bealach isteach go dtí an t-oileán, ach do réir mar bhí sé ag deanamh an bealaigh bhí an t-uisge ag éirigh leis. Sin mar bhí sé go dtí go dtainig an cailín amach le na dhinnear. Rinne sé a dhinnear agus nuair a bhí sé deanta aige bhuail an cailín buille de slát ar an uisge agus bhí bhí bealach tirim isteach go dtí an t-oileán.
Bhain an cailin dí a cuid leara agus d'iarr sí air iad a chur air. Chuir sé air iad agus chuaidh sé isteach 'un oileán. Chuaidh sé suas ar an crann a
MC
senior member (history)
2021-05-28 15:33
approved
rejected
awaiting decision
dinnear d'innis sé dí nach rabh sé abalta greim a fhaghail ar an beathach.
D'iarr sí air a dhinnear a dheanamh. Nuair a bhí a dhinnear deanta aige fuair an cailín greim ar an beathach. Annsin chuir an stocach isteach an stabla i agus chuaidh sé fhéin isteach 'un toighe.
Nuair a thainig fear an toighe trathnona chuir sé ceist ar an stocach ar bhfuair sé greim ar an beathach. Dubhairt sé go bhfuair.
Ar maidín la ar na bharrach , d'iarr fear an toighe ar an stocach a gabhail suas go dtí an loch ata shuas annsin agus dhul isteach 'un oilean. Annsin dhul suas ar an chrann a b'airde[?] ann agus nead preachan a bhi
MC
senior member (history)
2021-05-28 15:22
approved
rejected
awaiting decision
aríst. Achan sluidhcead a chuireadh sé amach rachadh doisín amach ar son go dtí go raibh an stabla glanta amach uililg.
Annsin chuaidh sé isteach 'un toighe agus rinne a sgaiste. Nuair a thainig fear an toigh trathnona chuir sé ceist ar an stocach ar glan sé an stabla. Dubhairt seisean gur ghlan. Annsin chuaidh sé amach go dtí go bhfacaidh sé an raibh an ceart aige.
Ar maidin la ar na mharach d'iarr sé air dhul amach agus capall nach rabh istigh i stabla le seacht mbliadhna gream a fhagail uirthí agus i a thabhairt isteach sa stabla a ghlan sé amach.
Chuaidh sé amach ar maidin ach ní rabh sé abalta greim a fhagail ar an bheathach. Nuiar a thainig an chailín amach le na
MC
senior member (history)
2021-05-28 15:15
approved
rejected
awaiting decision
an seandhuine air ghabhail amach agus a stabla a glánadh nar glanadh é le seacht mbliadhna. Muna mbéadh sé glan aige nuair a thiocfadh seisean trathnóna bainfaidh an ceann do.
Thoisigh sé a ghlanadh an stabla achan sluidcead a cuireadh sé amach thiocfadh beirt isteach. Bhí mar sin go am dinneara. Thainig cailín[?] óg amach le na ndinnear. D'innis dí nach dtiocfadh leis an stabla a ghlanadh. Dubhairt sé leithe nar bhfiu do a dhinnear a ithte no go mbainfidhe an ceann do nuair a thiocfadh fear[?] an toigh. D'iarr an cailín air gan eagla ar bith a bheith air, agus a dhinnear a dheanamh.
Rinne sé a dhinnear agus nuair a bhí sé deanta aige thug an cailín leithe an tsluidcead agus bhuail sí buille ar an aoile[?] Thoisigh an stocach a ghlanadh
MC
senior member (history)
2021-05-28 15:07
approved
rejected
awaiting decision
stocach 'na bhaile chuir a mhathair ceist air caide'n droch thiunn a bhí air.
D'innis an stocach dí goide mar bhí. Ní raibh a mhathair ro-shasta do.
Nuair a bhí an bliadhain shuas, d'fag an stocach slán ag a mhathair, agus d'imthigh sé. Ní raibh sé i bhfad ar shiubhal gur casadh madadh air. Bhí fhios aige gur é an madadh ceadna a chonaic sé leis an t-sean-duine.
Shiubhal siad leo ar feadh an lae agus nuair a bhí an oidhche ag teacht chonnaic sé caisleán roimhe shios i ghleann. Nuair a thainig siad fhad leis an teach bhí an seandhuine na sheasamh sa doras ag fanacht leo. Thug sé isteach an stocach agus thug a shuipear do.
Ar maidín nuair a fuair an stocach a bhreacfeasta d'iarr
MC
senior member (history)
2021-05-28 15:00
approved
rejected
awaiting decision
ceist ar an stocach an mbeadh cluidhe cardaí aca. Dubhairt an stocach go mbeadh. Annsin dubhairt an fear leis da gcailfeadh sé an cluidhche go gcaithfeadh sé a gabhail leis ar feadh trí bliadhna. Da mbainfeadh sé caithfeadh an fear mala óir a thabhairt do'n stocach.
Annsin chaith an fear amach na cardaí ar an tabla Thug an madadh leim, anuas ó'n tabla, agus thoisigh an péire a imirt. Bhí gloinne crochta ar bhrolach an fhir agus thiocfadh leis an stocach na cardaí a fheiceail. Bhain an fear an cluidhche agus dubhairt sé leis go gcaithfeadh sé gabhail leis.
Ní raibh an stocach sasta a dhul leis. Annsin d'iarr an stocach leigint do go cionn bliadhna agus annsin go rachadh sé leis. Dubhairt an fear go ndeanfadh sin gnaitheacha.
Nuair a chuaidh an
MC
senior member (history)
2021-05-28 14:39
approved
rejected
awaiting decision
Sgeul:-
Bhí stocach beag agus a mathair na gcomhnuidhe i dteach leo fhéin agus bhí siad iongantach bocht. Bhí dúil mhór ag an stocach a bheith ag imirt cardaí. Oidhche amhain bhí sé ag gabhali ag imirt cardaí agus nuair a bhí sé ar a bhealach chuig imirt na gcardaí thoisigh sé ag cur. Chuaidh sé isteach faoí bhruach. ar an fhasgadh. Nuair a bhí sé tamalt istoigh chonnaic sé solas giota beag uaidh.
Tharraingt sé ar an t-solas go gasta. Nuair a thainig sé fhad leis an áit a raibh an solas bhi tabla ann agus bhí fear 'na shuidhe ag a thaobh. Bhí madadh na shuidhe ar an tabla.
Labhair an fear leis an stocach agus nuair a bhí siad ag cainnt tamalt chuir an fear
MC
senior member (history)
2021-05-28 11:38
approved
rejected
awaiting decision
cuirfheadh sé ceist ortha caide mar bhí an "Moonlighter". Bhí leas ainm ar Chonnachan agus ba sin an leas ainm a bhi air. Thainig socrú fa dheireadh eadar an t-Easbog agus an t-Olphortach. Tugadh cead do na daoinibh bochta a gcuid toighthe a ghlacadh agus comhnughadh ionnta. Ní rabh cead ag duine ar bith iad a chuir amach as na tighthe ní ba mhó.
Seo cunntas beag a chualaidh mé cois na teineadh fa'n droch am a bhí ann an t-am a bhidhtear ag cur na ndaoine as na tighthe.
Fuaireas seo ó mó mhathair.
MC
senior member (history)
2021-05-28 11:33
approved
rejected
awaiting decision
agus a chroidhe briste ag amharc ar an ghriosail a bhi cheannphort an bPace a thabhairt do na daoiní.
h-Athrughadh an Sagart Mac Stiophain go Leitir- ceanainn. Bhí theach an Phobail le cur suas agus ba eisean a bhí ag amharc indiaidh na h-oibre. Ní rabh mórán suaimhnis aige annsin or lean siad a chuid sgriobh. Bris siad isteach thiar i dteach an Phobail i nGaoth Dobhair agus fuair siad cuid de na cuid sgríobh annsin
Cuireadh go Baile-Ath-Cliath í agus d'athain siad gur lorg a lamhe a bhí ann. Chuaidh an toír na dhiaidh araist. Sagart galanta adeir siad a bhí ann.
Nuair a theadh cuid fear na h-áite seo go h-álbain rachadh siad trasna fríd Litir-Ceanainn. Da mbíodh sé fa na ballaí áit ar bith, rithfeadh sé fhad leo, Chroitheadh sé lámh leo agus
MC
senior member (history)
2021-05-28 11:25
approved
rejected
awaiting decision
dó agus nuair a bhí siad ag gabhail trasna an aith ghiorra go Pruislias, bhris bruach leis, agus bhi sé le feiceilt go dtí le goirid an áit a dteachaidh sé trasna, adeir sé bhí an rasa fada ach tá an ruide goirid.
Ba annamh sin agus nar baineadh triuslughadh do go dtí go rabh sé ag bun an rása. Nuair a thainig sé ar amharc an chogaidh i bPruislais, bhí ceannphort na bPace as Gleann Domhain annsin agus bhí Connachan sa'n chruinnuighadh fósta. Labhair an cheannport le Connachan agus chraith lamh leis.
" Och", adeir an , sagart mac Phaidín aithnigheann sé a mhuinntir fhéin agus ní aithnigheann sé muid inne, strainnséirí atá ionainn uilig. Bhain sé gáire as an méid a bhí ag éisteacht leis de na thaoibh fhéin. Rinne an sagart a dhithceall le cuiduighadh le muinntir Pruislais. Bhí sé saruigh amach
MC
senior member (history)
2021-05-28 11:16
approved
rejected
awaiting decision
ag tabhairt bás seandaoine agus páistí a deirfeadh sé a dtógailt as na tighte. Bhí staisiún ar an t-Sruthan agus bhí an t-árd sagart Father John O Boyle ag bórdail tigh Sheain Ua Domhnaill ar an Fhalcarrach.
Bhí siad le tiomaint an mhaidin seo ag buachaill an t-Sagairt Mhóir. Bhí maidin bhuadhartha ann an mhaidín cheudhna Bhithear ag cur amach muintir Phruislais. Bhí Father James ar daoraidh agus deirigh cunfadh eadar é fhéin agus an t-Árd sagart ar an chasan. Dubhairt an buachaill ( ta sé marbh anois), gur b'fearr leis é an talamh a shlugadh nó bheith ag éisteacht leo. Thainig an Sagart Mac Phaidín amach chun cuidighthe le muinntir Phruislais eadar tamall ag siubhal agus tamall ar dhruim beathaigh, Bhí an duine bocht saruigh amach.
Chuaidh fear as an bhaile seo leis a iomchar a chóta mór
MC
senior member (history)
2021-05-28 11:07
approved
rejected
awaiting decision
na Dia Domhnaigh na dhiaidh sin leagtha amach acu le bheith i nGort-a' Choirce.
Thainig an cruinnuighadh mar a h-ordughadh ní rabh aon duine le labhairt ann, mar bhí siad i bpríosún thall agus i bhfos agus mar bhuailfea do dha bhois ar a chéile ar uair am Aifrinn thainic fhear as Baile-Atha Cliath ar fad agus thug sé óraid bhreagh aluinn uadh; Timthire do bhí ann agus Park an Sluinnuighadh a bhí air. Thainic sé le comhairle a thabhairt ortha seasamh amach agus troid go dian in agaidhe an namhaid, mar rinne an Sagart Mac Phaidín a chaith seal de am i bPriosún Dún Dealgain. Bhí sagart na paroisde do bhí againn fhéin an t-am sin go mór in éadan na daoine a bheith ag dul amach. Is é an t-ainm a bhí ar Seamús. Thogadh sé a bhata le duine ar bith a mholadh an chúis
MC
senior member (history)
2021-05-28 10:55
approved
rejected
awaiting decision
acht mar sin fhéin sheasuigh siad ann tamall eile in éadan an úille.
Chuir an sagart seo tamall cruaidh san phriósún agus bhí na daoine a bhí amuigh faoi smacht ar fad. Ní rabh suaimhneas le faghail acu lá nó oidhche. Nuair a thainig an t-Athair Mac Stíophan amach araist, bhú cruinnuighadh mór le bheith thoir i bpáirc Mhic Suibhne ar an Fhalcarrach. Bhí an t-Athair mac Paidín le labhairt agus deir na daoiní a chualaidh é an t-am sin nach rabh a leithid de chainnteoir i n-Éirinn.
Bhí an cruinnuighadh an mhór ar fad. Bhí siad cruinnighthe thart fa dtaoibh de'n t-Sagart. Labhair sé leobhtha mar seo. "Sgabaigidh libh síos fríd an phairc agus an té nach gcluinfidh mise sgairtigh sé liom. Bhí an sagart Mac Stiophain le h-imtheacht go Leitir Ceanainn agus bhí brón mór ar na daoine. Bhí Dia Domhnaigh
MC
senior member (history)
2021-05-28 10:46
approved
rejected
awaiting decision
Ba mhaith a d'aithneochadh an comharsann nuair a bhí an alluin le h-imirt ag Connachan. Chuirfeadh sé air a sgaoilteóg bhán, agus nuair a bhíodh aige le ghabhail trasna go Gleann na h-Ola bheadh searrachan istoigh aige. Bhí seach mhan gnoitheach ann an t-seachtmhain ceudhna seo aige no bhí ruaig mhór ar na sagairt uilig. Bhí an t-Athair Mac Stiophain le ghabhail fríd an chuairt acu airist agus tharlaidh sé gur i nDún-Fionnchaidh a thainic an cás ar agaidh. Ní rabh aon duine aniar ó Mhullach Dubh nach rabh annsin an lá sin. Ba chruaidh é ar an t-Sagart. Hamilton a bhí 'na dlightheoir. Dubhairt sé leis an t-Sagart a ghabhail ar chrich do'n chas, no nach rabh aon phionnas i ndlighe na Sasana olc go leor aige le faghail. Bhí eagla ag teacht ar an chruinnuighadh a bhí ar leith an t=Sagairt.
MC
senior member (history)
2021-05-28 10:38
approved
rejected
awaiting decision
daingean deanta agus is deacair iad a leagaint. Tá cúis ar dtíre go doiligh le aon chuid acu, acht cuimhí sibhse indiu go dtiocfaidh an lá agus na stadfaidh muinntear na h-Éireann go mbainfidhe siad ar siubhal boladh na Sasana de chuid clomhair na h-Éireann.
" Caith mé, " dubhairt sé "trí seachtmhainí i bpríosún ag na Sasanaigh 'mó luighe ar chlarí cruaidhe gortach. Bhí mé ag guidhe, ar feadh an ama sin ar son fir agus mná a bhí ag cur isteach a mbeatha go bocht le sgrios na Sasana, Deireochainn ar maidín comh h-aoibhinn leis an éan ar an chraoibh. I nGaedhilg bhreagh do labhair sé.
Sgab an cruinnuighadh sa deireadh D'imthigh gach duine abhaile. D'fan Connachan go bhfuigheadh sé comhairle ó na thaoibh fhéin go bhfeicfeadh sé caidé bhí le teacht lá ar na bhárach.
MC
senior member (history)
2021-05-27 11:32
approved
rejected
awaiting decision
daingean deanta agus is deacair iad a leagaint. Tá cúis ar dtíre go doiligh le aon chuid acu, acht cuimhí sibhse indiu go dtiocfaidh an lá agus na stadfaidh muinntear na h-Éireann go mbainfidhe siad ar siubhal boladh na Sasana de chuid clomhair na h-Éireann.
" Caith mé, " dubhairt sé "trí seachtmhainí i bpríosún ag na Sasanaigh 'móluighe ar chlarí cruaidhe gortach. Bhí mé ag guidhe, ar feadh an ama sin ar son fir agus mná a bhí ag cur isteach a mbeatha go bocht le sgrios na Sasana, deireochainn ar maidín comh h-aoibhinn leis an éán ar an chraoibh. I nGaedhilg bhreagh do labha
MC
senior member (history)
2021-05-27 10:36
approved
rejected
awaiting decision
le bheith ar an Fhalcharrach an lá seo. Bhí an sagart Mac Stiophain nach maireann le óraid a dheanamh. fear mór de chuid na h-Éireanna a bhí ann. Bhí sé i bpríosún ag lucht na Sasana. Domhnall a bhí ar fhear Mháire Nic Giolla Dhruidhe.
Is maith le cuimhne le daoine nach maireann an rud a dubhairt an Sagart an la sin. Bhí Domhnall na sheasamh in aice an t-sagairt agus a agaidh comh lasta le meadar fola. D'iarr an sagart ortha nóta a ghlacadh ar a chuid cainnte. D'freagar pace de chuid na Sasana nach nglacadh siad nóta ar bith ar a chuid cainnte. Bhí sé ag eirigh goirigeach leo sa deireadh agus seo an rud a dubhairt sé:-
" Tá an t-Earrgail árd agus is doiligh é chothromadh leis an talamh. Tá cuid bállaí Chaislean Mhic Suibhne
MC
senior member (history)
2021-05-27 10:28
approved
rejected
awaiting decision
de chuid na Sasana a bhí ann. An oidhche seo thainig fear an toighe go dtí an doras. Mhothuigh sé an callan istoigh d'fosgail sé an doras go bhfeicfeadh sé cé bhí istoigh. Nuair a thainig sé cé bhí istoigh, tharraing sé amach an doras agus d'imthigh sé i bhfolach
Ní thainig fear an toighe isteach nó chomhair an toighe fhad is bhí an spailpín de Shasanach istoigh. Sa deireadh d'imthigh an Sasanach. D'imthigh sé síos na h-abhanna ag tarraingt ar theach Chonachan. Chongbhuigh siad a súil air go dteachaidh sé amach as amharc eadar Carntreana agus Cnoc na Sgiolladh. Annsin thainig an fear isteach. Chuir sé ceist ar Mháire caidé bhí sé sin a chuartugadh. D'innis Máire gach rud dó. Níor labhair fear an toighe. Chaith sé air a chuid éádaigh domhnaighe agus níor stad sé go rabh se síos i nGort an Choirca. Bhí lá mór
MC
senior member (history)
2021-05-26 10:21
approved
rejected
awaiting decision
" Tá, " arsa seisean, " Tá mé ag cuartughadh fear an toighe seo." Chuir Máire ceist air cad chuige a rabh sé do. Dubhairt sé go dtearn fear as an cheathramhain spídeoracht air. Tá a chuid eallaigh arsa seisean ar féarach ar chuid féir daoine eile agus nil sé ag díol airgid ar bith leo. Nil sé ag díol cíosa no gearradh ach oiread arsa seisean. Conachan a bhí ar an fhear seo a rinne an spídeoracht, Spídeor a bhí ann.
Chuaidh Máire ar an daoraidh agus thoisigh sí ar a cuid ranntaí beurla agus b'furust an beúrla a mholadh. Ní rachadh Máire amach a cuartugadh an fhir do agus d'iarr sí air fhéin a ghabhail agus a chuartugadh. Déirigh na cailíní a bhí ag obair agus d'fág a gcuid oibre uatha. Glac siad eagla. Bhí eagla ortha go sgalfadh Máire é mar gur fear de
MC
senior member (history)
2021-05-26 10:12
approved
rejected
awaiting decision
Sgeúl: Cunntas ar cur amach na ndaoine ( Evictions 1879)
Oidhche amhain fadó bhí sgaifte ban ag cárdail agus ag sniomhachan i dtoighe Mháire Nic Giolla Dhruidhe ar an Bhealtaine. Bhí spórt mór acu i gcionn na hoibre agus bhí Maire ag cainnt go greannmhar.
Níor mhothuigheadar ariamh go dtainig an torman go dtí an doras. Da'r fiadh arssa sise agus rith sí go dtí an doras. Cé thainig isteach ach an fear seo. Fear mór láidir brioghmar a bhí san fhear seo agus cuma gharbh i gceart air. Thuit an teach 'un ciuinidheas comh luath agus thainig sé isteach.
Pace mór de chuid na Sasana a bhí san fhear seo. Siar i nGleann na h-Ola a bhí sé na chomhnuidhe. "Caidé dó shiubhail anois fa'n am seo d'oidhche." arsa Máire leis
MC
senior member (history)
2021-05-24 14:40
approved
rejected
awaiting decision
teinidh, ach sa deireadh fuair siad fríd uilig é. Thainig siad na bhaile annsin agus bhí an buideal uisge leo.
Annsin chaith siad ar an uaigh é agus mhoithuigh siad trup iontach ins an chomhrainn agus sa deireadh thainig a mhaigistir amach agus bhi siad ann sasta. Chuaidh sé suas go dtí an teach agus bhí lughthair mhór ar a bhean é fheiceal agus tá siad go maith o'n lá sin go dtí an lá indiu.
MC
senior member (history)
2021-05-24 14:35
approved
rejected
awaiting decision
bhí siad ag gabhail thart ag caoineadh.
Nuair a bhí an fear cuireadh cupla lá bhí na madadh amuigh lá amhain agus casadh bean ruadh ortha Cuir sí ceist ortha caide bhí ortha agus d'innis siad dithe caidé mar bhí agus dubhairt sí leo "Gabh go dtí an Domhan Thóir agus tá tobar ann agus tá trí mhíle uisge, trí mhile deilg, agus trí mhíle teinidh ann.
Annsin caithfidh sibh siubhal fríd an trí rud sin agus nuair a pillfidh sibh arís caithfidh sibh trí bhuideal uisge a thogail amach as an tobar agus sibh fhéin a nighe i mbeirt aca agus ceann amhain a congbhailt agus nuair a thiocfidh sibh fhad leis an uaigh caith an buideal uisge air."
D'imthigh an bhean ruadh annsin agus d'imthigh na madaidh go dtí an domhan thoir. Bhí obair iontach aca le gabhail fríd an uisge, an deilg, agus an
MC
senior member (history)
2021-05-24 14:25
approved
rejected
awaiting decision
go bposadh ach go raibh sé ag gabhail 'na bhaile ar dtuis ag a dheirbhshiur. Nuair a chuaidh sé na bhaile d'ith an cailín an teangaidh agus fuair sí biseach.
D'imthigh an bheirt aca go dtí an domhain thoir agus posadh an fear. Oidhche na bainnse dubhairt an deirbhshiur leis a dearbhrathair, " Leig damh-sa an leabáidh a dheanamh anocht no creidim nach ndeanfidh mé é go brath." "Dean cinnte" arsa'n dearbhrathair.
Nuair a bhí sí ag ag deanamh an leabaidh chuir sí cleibh nibhe ins an leabaidh agus nuair a cuaidh an dearbhrathair a luighe an oidhche sin bhí sé marbh ar maidin.
Bhí leisg ar muinntear an toigh é innse do'n bhean agus thug siad amach é agus chuir siad é sa garradh. Roinn siad dearmad de na madaidh a bhí ag an fear agus
MC
senior member (history)
2021-05-24 14:18
approved
rejected
awaiting decision
leis nach ndeanfaidh rud ar bith cuis duit ach giota de teangaidh an tarbh atá sá domhain thóir agus imtheochaidh sé agus ní fillean sé nios mo."
Nuair a thainig an dearbhrathair rinn an deirbhshiur seo agus sa deireadh d'imthigh se go dtí an domhain thóir. Thainig sé fhad leis agus mhoithiugh sé an tarbh ag buirfigh agus thainig sé fhad leis agus mharbhuigh sé é.
Bhí cailín ag amharc air nuair a mharbhuigh sé an tarbh, agus thainig sí fhad leis agus chuir sí ceist air cad chuige ar mharbhuigh sé an tarbh agus d'innis sé dí. Annsin dubhairt sí leis gur bé le athair s'aicí-se an tarbh agus gur rí a bhí ann agus dubhairt sí nach dtiocfadh le fear ar bith é a mharbhuigadh roimhe.
Ansin chuir sé ceist ar an bposadh sé í, agus dubhairt sé
MC
senior member (history)
2021-05-24 14:06
approved
rejected
awaiting decision
oidhche leis an dearbhrathair a mharbhugadh thoisigh na madaidh ag sgreadaigh agus d'imthigh an fathach.
Maidín lá ar na bharach dubhairt an dearbhrathair leis a dheirbhsiur " Chonnaic mé agaidh iontach mór ag amharc orm aréir agus nuair a mhothuigh sé na madaidh ag sgreadaigh d'imthigh se."
" Ó ní thiocfadh le duine ar bith a bheith ag amharc no ní raibh duine ar bith istoigh sa teach ach muid fhéin." arsa'n deirbhshiur.
D'imthigh sé lá ar na bharach leis an guna suas fríd na chnuic agus nuair a bhí sé ar shiubhal thainig an fathach anall aicí agus dubhairt sé leithe " Nuair a thugas do dhearbhrathair anocht cuir braon fuil isteach i gcupa agus ól é
caith amach é agus leag ort go bhfuil tú iontach olc agus abair annsin
MC
senior member (history)
2021-05-24 13:58
approved
rejected
awaiting decision
agus nuair a chualaidh an bheirt eile é ní raibh siad sasta ach níor dhubhairt siad rud ar bith.
Nuair a bhí siad ag imtheacht thug siad leo an trí madadh agus thug an sean dhuine an guna do'n dearbhrathair.
Bhí sé amuigh achan lá leis an ghúna agus lá amháin nuair a bhí sé amuigh thainig fear fhad leith-se go dtí an teach agus dubhairt sé da mbéidh a dearbhrathair marbh go dtiocfadh leobhtha posadh, agus dubhairt sé go dtiocfadh sé anall anocht agus go muirfeadh sé é.
Nuiar a thainig an dearbhrathair an oidhche sin chuaidh a luighe no bhí sé iontach tuirseach. Nuair a chuaidh sé a luighe d'imthigh an trí madadh isteach sá leabaidh leis. Annsin nuair a thainig an fathach an
MC
senior member (history)
2021-05-24 13:49
approved
rejected
awaiting decision
bean air a dtiocfadh leithe tairngearacht a dheanamh, agus d'iarr sí giota caora air agus go dtabhairfeadh si madadh do, agus thug sé giota duithe. Annsin chuaidh sé 'na bhaile agus d'innis se doibhthe gur bean a thug an madadh do air giota de'n caora.
Casadh an bhean seo ar dha uair 'na dhiaidh seo, agus thug sí dha madadh eile do air dha chaora. Lá amhain bhi sé amuigh fríd na chnuic agus chonnaic sé teach beag deas.
Chuaidh sé suas fhad leis an doras agus isteach leis ach ní raibh duine ar bith na comhnuidh ann agus dubhairt sé leis fhéin go ndeanfadh an teach sin cúis do fhéin agus a deirbhshiur.
Nuair a chuaidh sé 'na bhaile d'innis sé seo do'n deirbhshiur
MC
senior member (history)
2021-05-24 13:40
approved
rejected
awaiting decision
Bhí lughthair mhór ortha é fhéiceal agus d'iarr siad air suidhe agus thug an bhean rud do le h-ithe. D'aithin siad go raibh brón mór air agus chuir siad ceist air caide bhí air agus dubhairt sé go raibh a dheirbhshiur 'na suidhe shuas an bealach mór, agus d'airr siad air í a thabhairt anuas agus thug.
D'fan siad annsin go maidín agus bhí siad fa choinne imtheacht giota eile ach d'iarr an sean bhean ortha fanacht tamall aca agus d'fhan.
Annsin achan lá chuaidh an dearbhrathair amach agus mharbhuigh sé achan cíneal ainmhidhte le guna a thug an fear do, agus nuair a bheirfheadh seisean isteach iad bhruitheadh an da mna iad.
Bhí sé amuigh lá amhain agus mharbhuig sé caora. Casadh
MC
senior member (history)
2021-05-24 13:27
approved
rejected
awaiting decision
agus bhí siad ag siubhal leo go dtainig siad fhad le coill mhóir agus shíl siad go raibh siad caillte. Ach sa deireadh mhothuigh siad coileach ag sgairtugadh agus agus d'iarr an deirbhshiur ar an dearbhrathair dhul agus é a mharbhugadh, ach dubhairt seisean, " Fan go foill go bhfeicfidh muid an sgairtheochaidh sé trí h-uaire agus mar sgairtean sin coileach tíre agus béadh teach chorr bhaile."
Sgairt an coileach an triomhadh h-uair agus d'imthigh sé leis ag cuarthugadh an choiligh. Sa deireadh thainig sé fhad le teach beag agus chuaidh sé isteach ann.
Ní raibh duine ar bith sa teach ach sean bhean agus sean fhear, agus bhí siad céád bliain de aois. Ní fhacaidh siad duine ar bith le céad bliain.
MC
senior member (history)
2021-05-24 13:15
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Bhí baintreach ann am amhain agus dha cheann deag de clann aicí, seisear mac agus seisear nigneach. Lá amhain dubhairt sí leis an mac a ba shine. " An bpósfadh tú do dheirbhshiur agus dubhairt sé go bpósfadh.
Annsin dubhairt sí leis an dara fear an bpósfadh sé an dara dheirbhshiur agus dubhairt sé go bpósfadh. Dubhairt sí an rud ceadna leis an triomhadh fear agus iad uilig go dtainig sí fhad leis an fear a b'oige ach dubhairt seisean nach bpósfadh sé a dheirbhshiur, agus dubhairt sise an rud ceadna.
Annsin ghlac an mhathair corruigh leo agus d'iarr sí ortha imtheacht amach as an teach no nach dtabairfeadh sise ach ceithre uair agus fice daobhtha le fanacht ann.
D'imthigh an bheirt aca
MC
senior member (history)
2021-05-23 13:24
approved
rejected
awaiting decision
d'innis sí duithe an amaidigh a bhí ar an bheir nighean eile.
Rinne sí fhéin agus an mháthair eadradh gáiridhe faoi'n bheirt nigheanach comh beag taogras as bhí ionnta. D'imthigh an mháthair lá thar na bharach agus í an shásta ag amharc ar go difriogacht as bhí a nighean óg. Tá siad na gcomhnuidhe go saidhbhir o shoin ar thaobh chnoc Corr an Traena, agus ní fhacas iad a riamh o shoin.
MC
senior member (history)
2021-05-23 13:16
approved
rejected
awaiting decision
máthair, nó bhí sí tamall fada o chonnaic sí í i roimhe. Dheir sí léithe fhéin, "Bhal anois an lá d'imtigh mé as an bhaile dubhairt sí liom gan a bheith lá a choidhche gan ruball orm. Bhí cuid mhór eunlaith aicí agus thug sí léithe sgála coirce agus d'imthigh sí léithe suas giota o'n teach i n'áit a bhfeiceadh an mháthair í agus thósuigh si a sgairtigh ar na cearca. Lean na sgortaí eunlaith í, agus chonnaic a máthair í agus dubhairt sí léithe fhéin, " A chailín chóir tá tusa deanamh obair mhaith. Tá ád ar an fhear a fuair thusa, acht béidh teach bocht ag na fir a bhfuil na mná eile aca.
Chuir an nighean fáilte mhór roimhe a máthair agus dubhairt sí léithe go rabh lúthgáir mhor uirthí as an ruball a bhí uirthí, agus
MC
senior member (history)
2021-05-23 13:05
approved
rejected
awaiting decision
sise ruball uirthí fhéin. D'amharc sí thart achan áit fríd an teach. agus ní rabh a dhath le fághail aicí acht carabata a bhí i n-áirde ar rópa a bhí trasna an toighe.
Thug sí anuas é agus cheangal sí de rubhall a mbainsge é. Dubhairt a máthair léithe an lá bhí sí ag fágail an toighe gan a bheith lá coidhche gan ruball uirthí, agus smaoitigh si ar seo. Chuaidh sí i n-arcais a máthair agus chonnaic a máthair an tseagran mór seo crochta as a ruball agus dar léithe fhéin, " Ta tusa i n-aon cur leis an bhean eile cha déan tusa cúis. D'imthigh sí go mio-shásta uaithe annsin agus thairing sí ar a triomhadh bean.
Chonnaic an triomhadh bean an mháthair ag teacht agus bhí lúthgáir mhór uirthí roimh a
MC
senior member (history)
2021-05-23 12:58
approved
rejected
awaiting decision
dubhairt sí le na fear. Níl fhios agam," a dubhairt a fear. Smaoitigh sí fhéin annsin agus thug sí léithe slat a phota agus cheangal sí de ruball a cóta é. Chuaidh sí annsin i n-arcais a máthair ag cur fáilte romhpe, agus slat an phota greamuighthe de ruball a cóta aicí.
Thug a máthair fe dear an tslat phota crochta léithe agus dubhairt sí, A chailín cóir tá eagla orm nach déan tusa cúis, móran de bhean toighe. D'fan sí an oidhce sin ag an chead nighean. Chuaidh sé an dara h-oidhche ag an dara nighean go bhfeiceadh sí caidé mar bhí sise ag cur isteach a saoghail. Tháinig an dara nigean an mháthair ag teacht agus chuaidh sí asteach 'un toighe agus drupas mór uirthí ag smaoiteadh caidé an dóigh a gcuirfeadh
MC
senior member (history)
2021-05-23 12:48
approved
rejected
awaiting decision
triomhadh nighean dubhairt a máthair léithe, "Anois tá tú ag imtheacht a chongbhall toighe duit fhéin agus na bí lá coidhche gan ruball ort."
Dubhairt an mháthair léithe fhéin lá amhain, " Anois, rachaidh mé a dh'amharc ar mo thriúr nigheanach go bfeicfidh mé caidé mar tá siad ag cur asteach a saoghail." Tá sé bliadhain no beirt o póseadh iad agus cha dteachaidh mé a dh'amharc ortha go fóill.
Chonnaic an chead bhean a d'imthigh as an bhaile a máthair ag teacht agus d'imthigh sí asteach agus dubhairt sí le na fear, " Seo cugainn mo mháthair agus d'iarr si orm an lá d'imthigh mé gan a bheith lá a choidhche gan ruball orm".
" Caidé dheanfas mé anois", a
MC
senior member (history)
2021-05-23 12:41
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal
Bhí bean ann am i amháin agus bhí triúr nigheanach aicí, agus posadh an triúr, agus núair a tháinig i lá a rabh siad ag gabhail i gcionn a tsaoghail dubhairt an mháthair leobhtha anois tá sibh ag imtheacht i dteach díbh fhein agus na bigid a lá coidhche gan ruball oraibh. Nuair a d'imthigh an chead nighean dubhairt an mháthair léithe, "Anois tá tú ag imtheacht a chongbhail toighe duit fhéin agus na bí lá coidhche gan ruball ort.
Pósadh an dara nighean annsin agus dubhairt a máthair an rud céadhna léithe, " Anois, tá tú ag imteacht a chohgbail toighe duit fhéin agus na bí lá coidhce gan ruball ort.
Nuair a d'imthigh an
MC
senior member (history)
2021-05-21 16:36
approved
rejected
awaiting decision
" Och is iomdha rud amaideach ariamh a raibh tusa ag brongloidigh air", arsa sise.
Bhí luthghair mhór air an athair annsin nuair nar mharbhuigh sé a mhac fhéin. Bhí iongantas mór air fósta comh h-aosta cuma a bhí a mhac agus comh fallsa agus bhí sé cionnas nach nigheadh sé a aghaidh agus nach nglanadh sé é fhéin.
Nuair a d'éirigh an mac agus a mhathair ar maidín bhí iongantas mór ortha nuair a chonnaic siad an fear seo rómpa. Bhí luthgair mhór ar an bheirt roimhe agus thug said féásta mór do.
MC
senior member (history)
2021-05-21 16:29
approved
rejected
awaiting decision
agus tragha bidh an lá sin. Chur sé a chul leis an doras agus chaith sé isteach é. Chuaidh sé go dtí leabaidh na cistineadh ar tús agus chonnaic sé a bhean inntí. Chuaidh sé chun an t-seomra annsin agus chonnaic sé seandhuine inntí. Bhí corraigh mhór air mar gur a leabaidh fheín a bhí inntí. Bhuail sé isteach in a cheann an chomhairle a thug a bhean do da mbeadh fearg air.
Shuidh sé síos agus chaith an píopa agus shocair sé annsin. Le sin sgairt an sean-fhear anuas as an t-seomra.
" A mhathair bhí mé ag briongloidigh aréir go dtainig m'athair agus bhí luthghair mhór orm.
MC
senior member (history)
2021-05-21 16:22
approved
rejected
awaiting decision
uirthí.
D'órduigh an breitheamh an príosún do chomh tuigh géur agus thiocfadh leo.
D'eirigh an fear é fhéin suas annsin agus an píosa beag seo leis ann a laimh, agus arsa seisean.
" Seo píosa a ghearr mise amach a muinchille mó chóta agus muna bhfoirfidh sé ní mise a mharbhuigh é.
Chur sé an píosa beag a ghearr sé ar an pholl a bhí ar an chóta mhór agus níor fhoir sé agus fuair sé ar shiubhal saor. Ní hé an priosún a fuair an fear eile ach crochadh é.
Shiubhal an fear leis abhaile annsin agus nuair a shroich sé an baile bhí sé iontach mall agus bhí ocras mór air, nó ní bhfuair sé oiread
MC
senior member (history)
2021-05-21 16:16
approved
rejected
awaiting decision
imtheacht comh luath agus a bféidir leis.
Nuair a bhí siad araon réidh d'imthigh an fear amach ar an doras comh tiugh geúr agus thainig leis. Bhí cruach fhéir ar chúl an toighe agus luighe sé istoigh i gcroidhe na cruaiche go maidín.
I lár na h-oidhche d'eirigh an feannaidhe fósta agus mharbhuigh sé fear an toighe a rabh sé ag stapadh aige. Ar maidin lá ar na bhárach chuaidh bean an toighe a chur na suidhe an feannaidhe agus a fear. Cha rabh fhios aicí caidé an rud a bhí ciotach nuair a fuair sí an leabaidh a rabh a fear ann lán fola Sgairt sí ar an fheannaidhe agus thainig seisean anuas na cistinighe comh luach agus thainig leis agus nior leig se a dhath air féin. Chonnaic sé ise na suidhe ag
MC
senior member (history)
2021-05-21 16:15
approved
rejected
awaiting decision
mó shuipear id thighse aréir."
Ní creidfeadh sí é agus thug sí chuig an dligheadh é le na feiceail crochta na dhiaidh seo. Thug sí leithe an feannaidhe le bheith na fhidhnise aicí gur sin an rud a thug amach an fear a bhí sa teach s'aicí an oidhche roimh ré.
Ghearr an fear piosa beag amach as muinchille a chóta mhóir, agus thug sé leis an piosa in a phóca. Nuair a thainig siad fhad le teach na cúirte, chuaidh siad isteach, agus shuidh siad go dtainig a n-am le n-a gcás a thabhairt un tosaigh do'n bhreitheamh.
Nuair a thainig a n-am chuaidh an bhean suas agus an fear leithe ar ghreim cluaise. D'innis sí an sgeul uilig do'n bhreitheámh agus fearg mhór
MC
senior member (history)
2021-05-21 16:07
approved
rejected
awaiting decision
an teinidh ( ag an teinidh) ag caoineadh agus mar b'fíor do fhéin é go buadartha. D'innis sí do fa'n leabaidh agus í lán fola. Chuaidh seisean go dtí an seomra codlata an fhir agus chonnaic sé an leabaidh. Annsin, arsa sisean
"Ca bhful an corp no creidim gur marbh atá sé". " Cuirfidh mé geall leat gur an fear a bhí annseo tráthnóna a mharbhuigh é," arsa seisean.
Bhí an fear amuigh i gcruach an fhéir i rith an ama agus nuair a bhi sé ag teacht amach aistí chonnaic bean an fhir a bhí murbh é ag teacht agus chuaidh sí amach roimhe agus corruigh mhór uirthí.
" An tusa a mharbhuigh m'fhear", arsa sise, go feargach.
Ní mé léoga arsa'n fear, nó níor chorruigh mé amach as an chruach seo ó fuair mé
MC
senior member (history)
2021-05-21 16:00
approved
rejected
awaiting decision
imtheacht comh luath agus a bféidir leis.
Nuair a bhí siad araon réidh d'imthigh an fear amach ar an doras comh tiugh geúr agus thainig leis. Bhí cruach fhéir ar chúl an toighe agus luighe sé istoigh i gcroidhe na cruaiche go maidín.
I lár na h-oidhche d'eirigh an feannaidhe fósta agus mharbhuigh sé fear an toighe a rabh sé ag stapadh aige. Ar maidin lá ar na bhárach chuaidh bean an toighe a chur na suidhe an feannaidhe agus a fear. Cha rabh fhios aicí caidé an rud a bhí ciotach nuair a fuair sí an leaba a rabh a fear ann lán fola Sgairt sí ar an fheannaidhe agus thainig seisean anuas na cistinighe comh luach agus thainig leis agus nior leig se a dhath air féin. Chonnaic sé ise na suidhe ag
MC
senior member (history)
2021-05-21 15:50
approved
rejected
awaiting decision
a shroich sé é chuaidh se fad le teach beag a bhí ar cheann an bhaile. D'iarr sé loistín ar mhuintir an toighe. Caidé bhí sa teach ach seanbhean agus fear óg. Níor smaointigh an fear ar an chomhairle a thug a bhean do. Nuair a bhí sé ag ól a shuipeardha an oidhche sin, bhí sé ag smaoineadh ar a bhaile fhéin agus caidé rith in a cheann acht an comhairle a thug a bhean do sul ar fhag sé an baile. Bhí fear eile ins an teach ceudhna a rabh sé fhéin ann. Feannaidhe a bhi ann agus bhí sé ag ithe i gcuideachta an fhir eile. Ní leigfeadh an náire do'n fhear bhocht an tábla a fhagail go mbeadh an feannaidhe réidh bhí an fear bocht in dóigh anasta nó bá mhaith leis
MC
senior member (history)
2021-05-21 15:41
approved
rejected
awaiting decision
seisean gur b'fearr leis turitín beag agus beannacht. " Thug sí comhairle air sul ar imthigh sé", arsa sise
"Bheirim comhairle ort anois," arsa sise, gan comhnugh i dteach a mbéidh bean óg pósta a sheandhuine, no seanbhean pósta ar bhean og. Cam díreach an rod is é an bealach mór an aithghiorra arsa sise. agus fosta na déan rud tobann ar bith, sin ma chuireann rud ar bith corruigh ort na dean dochar ar bith do, acht suidh agus caith an píopa agus imtheochaidh[?] an chorruigh duit. Gheall seisean duithe go gcuimhneochadh sé ar achan rud a dubhairt sí leis.
D'imthigh sé annsin agus nuair a chur sé giota fada de, chonnaic sé baile mór fá ghiota do, Nuair
MC
senior member (history)
2021-05-21 15:28
approved
rejected
awaiting decision
Sgeúl:-
Bhí fear agus bean ann aon am amhain agus bhí siad n-a gcomhnuidhe ag taobh cuain. Bhí mac amhain acu agus ní rabh sé glan ar dhoigh ar bith. Ní nífeadh sé a aghaidh ach go h-annamh agus ní bhearrfadh se a ghruaig ar chorr ar bith. ( Ní nigheadh sé a aghaidh) bhí doigh mhaith ortha acht míor shil an fear sin.
Lá amhain dubhairt an fear le ná bhean go n-imtheochadh sé féin agus go gcuartochadh sé obair ní b'fearr na bhí aige. Rinne an bhean dha thuirtín sul ar imthigh sé agus chuir sí ceist air cé acu b'fearr leis tuirtín mór agus mallacht nó tuirtín beag agus beannacht. Dubhairt
MC
senior member (history)
2021-05-21 13:05
approved
rejected
awaiting decision
an t-im, chur Murchadh im i gcosa gadhair, ruaig an gadhar an fiadh, shnamh an fiadh an t-uisge, fliuch an t-uisge an chloch, fhiúr an chloch an tuagh, gearr an tuagh an t-slat, thug Murchadh mór leis an t-slat annsin. Chuaidh sé fhad le Murchadh agus isteach ann t-seomra agus thug sé sgiúrsal math do Mhurchadh beag ar comgbhuigh sé cuimhne ar na dhiaidh sin.
MC
senior member (history)
2021-05-21 13:02
approved
rejected
awaiting decision
a fhiúrfadh tuagh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a sgiúrfadh Murchadh beag a bhí ag ithe mó chuid sugh craobh aréir.
Bhal ca'n faghann tú an t-im arsa'n bhó go bhfuighfidh tú cochan a bheirfeas tú damhsa.
Chuaidh Murchadh chuig an muinear.
" Caidé tá tú a iarraidh?" arsa'n muinear.
"Tá mé ag iarraidh cochan fa choinne bó, bó a bhéirfeadh im, im i gcosa gadhair, gadhar a ruaigfeadh fiadh, fiadh a snamhfadh uisge, uisge a fhliuchfadh cloch, cloch a fiúrfadh tuagh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a sgiúrfadh Murchadh beag a bhí ag ithe mó chuid sugh craobh aréir."
Thug an muinear an cochan, thug an bhó an
MC
senior member (history)
2021-05-21 12:56
approved
rejected
awaiting decision
"Caidé tá tú a iarraidh arsa'n gadhar.
Tá mé ag iarraidh gadhar a ruaigfeadh fiadh, fiadh a shnamfadh uisge, uisge a fhliucfadh cloch, cloch a fiúrfadh tuagh, tuagh a gearrfhadh slat, slat a sgiúrfadh Murchadh beag a bhí ag ithe mó chuid sugh-craobh aréir."
"Bhal, ca'n fhagann tú mise arsa'n gadhar, " go bhfuighfidh tú im a chuirfheas mé ar mó chuid crúb."
Chuaidh Murchadh fhad leis an bhó.
"Caidé tá tú a iarraidh?" arsa'n bhó.
Tá mé ag iarraidh im i gcosa gadhair, gadhar a ruaigfeadh fiadh, fiadh a snamhfhadh uisge, uisge a fhliucfhadh cloch
MC
senior member (history)
2021-05-21 11:22
approved
rejected
awaiting decision
" Tá mé ag iarraidh uisge a fhliuchfadh cloch, cloch a fiúrfadh tuagh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a sgiúrfadh Murchadh beag a bhí ag ithe mó chuid sugh-craobh aréir", arsa Murchadh mór.
" Bhal ca'n fhaghann tú mise arsa'n t-uisge, "go bhfuighfidh tú fiadh a shnamhas mé."
Chuaidh sé chuig an fhiadh
"Caidé tú tú a iarraidh?" arsa'n fiadh.
Tá mé ag iarraidh fhiadh a shnamhfadh uisge, uisge a fhliuchfadh cloch, cloch a fiúrfadh túagh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a sgiúrfadh Murchadh beag a bhí ag ithe mó chuid sugh-craoibh aréir."
"Bhal cha'n fhágann tú mise, " arsa'n fiadh go bhfuighfhidh tú gadhar a ruaigfeas mé.
MC
senior member (history)
2021-05-21 11:13
approved
rejected
awaiting decision
slaite a sgiúradh Murchadh beag a bhí ag ithe mó chuid sugh craoibh aréir," arsa Murchadh Mór.
" Bhal ca'n fhaghann tú mise arsa'n t-slat go bhfuighfidh tú tuagh a ghearrfas mé/"
Chuaidh Murchadh fad leis an tuagh.
" Caidé tá tú a iarraidh arsa'n tuagh.
"Tá mé ag iarraidh tuagh a ghearrfhadh slat, slat a sgiúrfadh Murchadh Beag a bhí ag ithe mó chuid sugh craoibh aréir."
Ca'n faghann tú mise." arsa chloich " go bhfuighfhidh tú uisge a fliuchfhas mé."
Chuaidh sé chuig an uisge.
" Caidé tá tu a iarraidh?" arsa'n t-uisge.
MC
senior member (history)
2021-05-21 11:06
approved
rejected
awaiting decision
isteach agus ghoid sé pota de'n t-sugha craoibh. D'imthigh sé leis annsin agus luthghair mhór air. Acht nuair a thainig Murchadh agus chonnaic sé an sugh craoibh ar siubhal, smaointigh sé gur Murchadh beag a ghoid é.
Chuaidh sé fhad le Murchadh beag agus chonnaic sé an sugh craoibh aige le na chuid tae. Fuair sé greim air Mhurchadh bheag agus ghlasal istuigh ins an t-seomra é in a thoighe fhéin.
Chuaidh sé amach na garraidh annsin fa choinne slat le Murchadh beag a sgiúrsal.
Chuaidh sé fhad leis an t-slat.
" Caidé tá tú a iarraidh?" arsa'n t-slat.
" Tá mé ag iarraidh
MC
senior member (history)
2021-05-21 10:52
approved
rejected
awaiting decision
Sgeúl:- Múrchadh beag ahgus Murachadh Mór
Bhí beirt fhear ann am amhain arbh ainmneacha doibh Murchadh beag agus Murchadh mór. Bhí Murchadh mór iontach saidhbhir agus achan rud aige ní b'fearr na cheile. Bhí Murchadh beag iontach bocht, ní rabh aige acht teach beag ceann tuighe agus giota beag talaimh.
Bhí garradh beag deas ag Murchadh mór fosta agus bhí mórán tortha ag fás ann. Rinne a bhean sugh craoibh do de chuid de na tortha am amhain. Lá amhain na dhiaidh seo d'imthigh an bheirt acu bealach éigin agus nuair a fuair Murchadh beag ar suibhal iad, chuaidh sé fhad leis an teach agus chonnaic sé nach rabh an glas ar an doras. Chuaidh sé
MC
senior member (history)
2021-05-20 14:28
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a bhí an t-uisge agus an plúr léighte bheir Mícheal greim dha chois uirthí agus chuir sé ins an phota í. Bhí nighean istoigh agus chuir sé ise isteach fosta.
D'imthigh sé 'na bhaile annsin agus tá sé go maith ó'n lá sin go dtí an lá indiu agus sin an rud a rinne Mícheal Ó Geidigh as an Bhealtaine Mhóir,
MC
senior member (history)
2021-05-20 14:25
approved
rejected
awaiting decision
an chuid is mo de faoi'n chota mhór. Dubhairt an fathach le Mícheal. "Tá cuid mhór ithte againn anois". "Níl móran uilig ithte againn" arsa Mícheal.
Thoisigh Mícheal ag strácadh a phoca le scian agus thuit an fheol uilig amach ar an urlár a chuir sé faoi'n chota.
" Anois, " arsa Mícheal " Béidh spar againn, " "Ó dean sin liom-sa no tá mé ro lán". " Cha deanam" arsa Mícheal. " Dean fhéin é". Thug an fathach leis an scian agus chuir sé isteach fríd a chorp é agus thuit5 sé marbh.
" A Mhícheal criste tá mo triúr mac marbh anois agat" arsa'n mhathair. "Ó" arsa Mícheal " cuir síos pota uisge agus cuir plúr ann agus leusfaidh mise é. Measg an pota go maith anois" arsa Mícheal
MC
senior member (history)
2021-05-20 14:25
approved
rejected
awaiting decision
an chuid is mo de faoi'n chota mhór. Dubhairt an fathach le Mícheal. "Tá cuid mhór ithte againn an