Number of records in editorial history: 429
senior member (history)
2018-06-11 21:03
approved
rejected
awaiting decision
mar gurb í a mháthair a bhí ar a dhrom aige. Nuair a bhí Seán faid urchair uatha do scaoil sé uaidh í agus chuaidh sé saor.
Uair bhí fleadh ar siubhal i gCaisleán Maghchromtha phreab Seán anuas Bóthar an t-Sléibhín agus scoil sé urchar isteach tríd an bhfuinneóig chúcha agus bhain sé an smól de choinnil a bhí i lár an bhúird.
"Seán Ruadh a dhein é sin" arsa Hedges "agus is féidir leis mise do mharbhuighadh chomh fuiriste agus é sin do dhéanamh. Ocras atá ar an bhfear mbocht". Annsan chuaidh sé tímcheall le pláta agus chuir gach aoinne síntúis air. Fuair Seán an pláta lán de airgead annsan.
senior member (history)
2018-06-11 21:00
approved
rejected
awaiting decision
i ndiaidh Connradh briste Luimnighe. Istigh i lár crainn téagartha an Ghaorthaidh a bhí poll folachais aige.
Bhí anam Sheáin anáirde imeasc carad agus namhad toisc é bheith chómh clisteacht ar an gunna agus chómh h-oilteach sa saighdúireachta. Bhí fear darb anam Hedges. An caiptín a bhí ar airm Chaisleáin Mhaghchromtha an uair úd. Is minic a fuair Seán faill ar Hedges agus níor bhac sé leis. Bhí cailín muinteardha do Sheán ag obair i gcistin an chaisleáin agus is minic a thug sí focal dó nuair bhítíag d'iarraidh teacht air agus is í a sholáthruigheadh na piléir agus an púdar dó.
Uair nuair a bhí fleadh ag siubhal sa chaisleán thug Seán cuairt do'n chistin. D'aithin duine dos na cailíní Gallda é agus d'innis sí an scéal do'n airm. Thug an cailín eile fé ndeara é sin agus níor dhein sí acht deoch de bhainne géar do thabhairt do Sheán. "Ní maith liom é fuar" arsa Seán "Más maith leat bheith buan chaith fuar agus teich" ar sise.
Amach an doras leis tríd an mbláth ghort ach cé a bhí ag siubhal ann acht máthair Hedges. Do dhein sé uirthi agus do chaith síaniar ar a shlinneáin í agus suas Bóthar an t-Sléibhín leis. Dírígheadh na gunnaíair. Dubhairt Hedges leó stad
senior member (history)
2018-06-11 20:54
approved
rejected
awaiting decision
Timcheall trí mhíle lais tiar theas do Mhaghchromtha ar thaobh an bhóthair ag gabháil tré dhúthaigh áluinn Ínsegeimhleach, Béal Átha an Ghaorthadh agus Céim an Fhiaidh atá an Gaorthadh.
Baile fearann fada fairsing atá ann agus abha na Laoi ag rith tré na lár agus coill cnódhmhar chlúthmhar ar gach taobh de. Is minic a thugadh an choill seo díon agus fothain do na créatúiríbh bochta a bhíodh ar a gcoimeád ó géir-leanamhaint an t-Sasnaigh sa droch-shaoghal.
Nuair a scaoileadh Dochtúir Ró Oirmidhneach Tomás Ó h-Iarfhlaithe as priosún Thúir Lonndain trí impidhe Cormaic Mhic Thaidhg Mac Cárthaigh thánaig sé go caisleán Mhaghchromtha. Nuair d'éirigh sé cortha de shaoghal an chaisleáin thóg sé bóthar beag suarach dó féin ar imeall an Ghaorthaidh. D'fhan sé ann san an chuid eile dá shaoghal agus fuair sé bás sa bhliadhain 1580. Tá sé curtha i gCill Chré.
Do chómhnuigh Seán Ruadh an Ghaorthaidh sa Ghaorthadh leis nuair a bhí sé ag teicheadh ó shaighdiuiribh agus spiadóirí na mbodraí gallda a bhí i gcómhacht mar Thighearnaí Talmhan
senior member (history)
2018-06-11 20:46
approved
rejected
awaiting decision
agus do luigheadar ar an gcolg mar leabaidh agus ins an oidhche dóibh d'éirigh greim le fear an tighe agus bhí sé an-olc.
Dubhairt an Mhaighdean Ghlórmhar le na h-aon Mhac Trócaire éirighe agus rud éigin do dhéanamh dó. D'éirigh sé agus chuaigh sé go dtían leabaidh mar níor eitigh sé riamh a Mháthair Ghlórmhar. D'iarr sé ar fhear an tighe cá raibh an greim leis agus sin íad na focail a dubhairt ár Slánuightheoir:-
"Fear ciúin ag mnaoi mboirc Corp Críost 'na luighe sa cholg. Dearna Críost leis an ngreim."
Do dhein sé Fioghar na Croise ar an ngreim agus fuair sé sos annsan do bhí fios acu cé a bhí aca.
senior member (history)
2018-06-11 20:43
approved
rejected
awaiting decision
Ár Slánuightheóir a Mháthair Ghlórmhar do b'fhéidir ag d'iarraidh déarca. Do chuadar go tig agus d'iarradar lóistín na h-oíche.
Bhí fear an tighe agus bean an tighe istigh. Do fhreagair bean an tighe an Mhaighdean Ghlórmhar agus dubhairt sí ná raibh ach aon leabaidh aca go luighfeadh síad. Do fhreagair fear an tighe agus dubhairt sé go bhféadfaidís luighe sa cholg.
Bhí an colg ar cliatháin an tighe. Bhí mná ag tarrac lín san lá roimis sin. D'fhanadar annsan ar feadh na h-oíche
senior member (history)
2018-06-11 20:40
approved
rejected
awaiting decision
Bhí bean na cómhnuidhe i Ráthlaoich fadó agus bhí sé ráidhte go mbeireadh sí im na gcomharsan le piseoga. Thagadh sí maidin Bealtaine go claidhe teórann ar a theagmhuigh uisce dtrí bhfeirm le chéile agus meadar agus loin aici. Chuireadh sí an mheadar isteach sa ghlais ag leigint uirthi go raibh im á dhéanamh aice agus deireadh sí "A Bhóirce adhairce goid liom im Ráthlaoich Brotháin" agus "Insebpréachán agus im an t-sagairt cé gur deachair é d'iarraidh".
senior member (history)
2018-06-11 20:37
approved
rejected
awaiting decision
roimpi agus do thug Tobar an Bhainne air.
senior member (history)
2018-06-11 20:37
approved
rejected
awaiting decision
Is féidir tobar eile ar a dtugtar Tobar an Bhainne d'fheiscint i bhfeirm Phádraig Uí Dhuineachda i n-Ínsebpréachán.
Seo an scéal atá ag baint leis. Deirtear go raibh baintreabhach na cómhnuidhe cómhgarach do'n tobar seo fadó. Bhí a lán páistí aici agus bhí sí an-bhocht ar fad. Do thuit triúr do sna leanbhaí breoidte. Ní raibh aon bhainne aici le tabhairt dóibh agus ní raibh aon airgead aici chun é do cheannach.
Chuaidh sí go dtían tobar chun uisce d'fhághail dóibh ach bhí sé lán de bhainne
senior member (history)
2018-06-11 20:33
approved
rejected
awaiting decision
ball.
Tá cúpla rian glúin i n-aice leis an tobar. Is dóigh liom-sa gur dhein na h-Oilithrigh chun an tobair iad. Deirtear ámh, gur rian Naoimh atá ann. Deirtear leis gur le linn Naomh Lachtín a fuarathas an tobar i dtosach.
senior member (history)
2018-06-11 20:32
approved
rejected
awaiting decision
Tobar na bhFaithní i n-Ínsebpréachán i bhfeirm Phádraig Uí Dhuineacdha agus tugtar Tobar na bhFaithní air. Thagadh a lán daoine go dtían tobar seo fado mar deirtear go bhfuil leigheas ar Fhaithníbh san uisce.
Tá an tobar suidhte ar thaobh carraige i lár páirce cómhgarach do'n abhainn Sullán. Is ait an dealbh atá ar an dtobar. Tá sé i bhfuirm ciorcail ceart. Níl sruthán ag dul isteach ann ná ag teacht amach as an tobar ach mar sin féin ní fheaca aoinne é díscthe. Má thaosctar an t-uisce amach as, líonfaidh sé láithreach
senior member (history)
2018-06-11 20:29
approved
rejected
awaiting decision
dtugtar Tobar Laichtín ar an dtobar mar tá tobair eile ar a bhfuil an ainm céadhna níos giorra do Shéipeal Cill na Martar.
senior member (history)
2018-06-11 20:28
approved
rejected
awaiting decision
Sé Naomh Laichtín naomh duthchais paróiste Cill na Martar. Fadó nó leath céad bliadhan ó shoin ar a laighead bhí an pharóiste sin agshíneadh timcheall míle slighe níos sia soir ná mar atá sí anois. Bhí de-n Bhaile Fearann Ráth-Laoich sa paróiste an uair úd.
I lár páirce níl sé ró-fhada ó'n ár dtigh-ne tá clochán beag clúdaighthe le neanntáin. Deirtear go raibh tobar in a áit uair amháin. Tá rian casáin timcheall an clocháin ach níl an tobar san áit díreach anois.
Díreach go ndeintí turasanna do'n tobar san fadó mar deirtí go raibh leigheas san uisce. Fé láthair tá sruth fíor-uisce ag rith fé'n talamh. Ritheann sé síos carraig bheag timcheall fiche slat ó'n áit 'na raibh an tobar suidhte. Deallramhuíonn sé go n-éirigheann an sruth fé'n gclochán. Tá an t-uisce san tobar sin go h-an-mhaith. Tá scairtín beag timcheall an tobair. Ní fhéadfadh suidheamh níos deise a bheith ar an dtobairín atá indiu ann.
Níl fhios ag aoinne cé'n fáth go
senior member (history)
2018-05-01 18:53
approved
rejected
awaiting decision
restored to the greater part of his estates and created Earl of Clancarthy in 1658
senior member (history)
2018-05-01 18:53
approved
rejected
awaiting decision
Saint Abby lived in the sixth century. It is said that she was the daughter of the King of Connaught. When she was a young girl an angel appeared to her, and he told her that wherever she would see nine white deer, to build a church there, but to build it without anybody seeing her.
She left her home, and travelled into Munster, because the name Kilgobnet is very
senior member (history)
2018-04-11 22:39
approved
rejected
awaiting decision
ina seasamh ar bhruach an tSulláin, ar an ínse, inaice na háite 'na dtagann an leamhan isteach sa tSullán agus de réir gach deabhramh, tá an chloch san ina seasamh ar uaigh Mhathúna Mhic Chinéide, Rí Mumhan.
Go deimhin b'é Bealach Leachta an cath ba mhó a troideadh sa cheanntar, ach mar a thuit amach ins gach áit eile in Éirinn bhíodh mion-chathanna ar siúbhal ann ar feadh na n-aois. Gaedhal ag troid i gcoinnibh Gaedhal agus Gall i gcoinnibh Gaedhal; ach nuair a bhí an cogadh creidimh ann agus nuair a bhíodar ag iarraidh léir scrios agus cos ar bolg do dhéanamh ar na Caitilicigh, do sheas gach Caitiliceach sa cheanntar amach ar son an Chreidimh go dílis dúthrachtac. 'Nósfadh sean daoine duit ""Crocadh Caitiliceach san áit úd" nó "baineadh an ceann de sagart annsúd." Cruthuigheann leaca na h-Altóir atá chómh flúirseach sa cheanntar chómh dílis is a bhí muinntear Mhúscraidhe idir sagart agus pobal agus nuair bearraimíd ortha amuidh ar thaobh an chnuic nó imeasc na gcarraig sa ghleann, tuigimíd áilneacht an chreidimh úd gur fhulaingeadar ar a shon.
senior member (history)
2018-04-11 22:34
approved
rejected
awaiting decision
anois). B'iad na Loclannaigh agus na hÉireannaigh a bhí ag troid ann. Theastuigh ó Bhrian Borumha díoghaltas d'fhághail ar bhás a dhriotháir, Mathún, ar an té a mharbhuigh é - Donobhánach Chairbre. Fuair an Donobhánach cabhair ó chara leis agus bhí sluagh mór acu i gcóir an chatha. D'fhan Maolmhuaidh (taoiseach Lochlannach) ar an dtaobh theas de'n abhainn chun é féin do chosaint agus bhí Brian Borumha ar an dtaobh eile. Ar feadh trí lá do bhí an dá airm ag ollmhughadh comhgarach do Mhághchromtha agus annsan nuair fearadh an cath, bhí árd ár ann (sa mhéid gur tugadh Ath Tuargan - {Tuargan - conflict}) ar an ath ó shoin. Stríoc Maolmhuaidh siar i dtreo faithce an Chaisleáin mar a marbhuigheadh é (976). Deirtear gur cuireadh é sa Leaca Dubh annsan agus is léir ón ainm ná taithneann an ghrian riamh ar an áit. Tá rian an chatha san áit fó. Tá leacht mór ar thaobh Mhuisire mór agus ar aghaidh Mhuisire bheag amach agus deirtear gur chuir Brian Borumha ann é i gcuimhne a thruis andheas. In aice Áth Tuargan tá leacht eile - deirtear go raibh trí cinn ann - i gcuimhne an chatha; agus fós tímcheall fiche blian ó shoin fuarthas uaigh mór inaice an Átha. Tógadh ualaighe cnámha - cnámha daoine agus capall - ó'n áit agus seana-iarsmaí ornáideach. Deimhnigheann san go raibh an cath ann go h-áirithe.
Ins an leabhar "Niamh" (leath 19) seo mar a dheineann an t-Athair Peadar Ua Laoghaire tagairt do'n chath úd. "Dheineadar eatora na Loclannaigh agus na hÉireannaigh ina raibh an t-eagla orra, Feall grána ar Máthún. Mharbhuigheadar éin áit ar a brugrí Bealach Leachta. Deir cuid de'n tseanachas gur inaice Mághchromdha atá an áit. Tá cloch chór i bhfuirm golláin
senior member (history)
2018-04-11 22:24
approved
rejected
awaiting decision
Is beag duine i Mághchromtha nár chuala trácht ar an gCath fuilteach a bhí i mBealach Leachta agus is mór an easorras atá ann ina thaobh - daoine ag rádh gur annso agus annsúd a troideadh an cath céadhna. Acht de réir bhéaloideas atá tímcheall Mághchromtha agus de réir "N. O. L." (ag scríobh sa Cork Historical agus Archaeological Journal Márta 1898 agus úghdair eile (an Carínneach, an Bunabhánach agus Conncubhar Ó Murchadha) troideadh inaice Mhághchromtha é agus seo é an sgéal.
Troideadh an chath ar an sdtaobh theas de'n tSullán i mBealach Leachta (san áit 'na t=fuil an droichead nua
senior member (history)
2018-02-08 21:44
approved
rejected
awaiting decision
Cad a fhágfair led mnaoi a bhuachaillín ó
Cad a fhágfair led mnaoia chumainn's a stóir
Téad chun í a crochta agus ifreann go deo
Agus cóirigh mo leabaidh táim breóidhte go leór
Cé an áit go gcuirfear thú a bhuachaillín ó
Cé an áit go gcuirfear thú a chumainn's a stóir
I dteampall Cill Mhuire a mháithrín ó
Agus leog mé síos go réidh chun codhladh go deo.
senior member (history)
2018-02-08 21:42
approved
rejected
awaiting decision
Cá rabhais ar feadh an lae uaim a bhuachaillín ó
Cá rabhais ar feadh an lae uaim a chumainn's a stóir
Bhíos ag fiadhach is ag iascach a mháithrín ó
Agus cóirigh mo leabaidh táim breóidhte go leór
Cad a bhí in do dhinnéar agut a bhuachaillín ó
Cad a bhí in do dhinnéar agut a chumainn's a stóir
Bhí nimh is iasc úr a mháithrín ó
Agus cóirigh mo leabaidh táim breóidhte go leór
Cad a fhágfair led mháthair a bhuachaillín ó
Cad a fhágfair led mháthair a chumainn's a stóir
Lán páirce de bhuaibh bána a mháithrín ó
Agus cóirigh mo leabaidh táim breóidhte go leór
Cad a fhágfair led dritheáir a bhuachaillín ó
Cad a fhágfair led dritheáir a chumainn's a stóir
Mo chú is mo ghunna a mháithrín ó
Agus cóirigh mo leabaidh táim breóidhte go leór
Cad a fhágfair led leanbhaí a bhuachaillín ó
Cad a fhágfair led leanbhaí a chumainn's a stóir
Tá an domhan fada fairsing is imthigidís leo
Agus cóirigh mo leabaidh táim breóidhte go leór
senior member (history)
2018-02-05 20:20
approved
rejected
awaiting decision
on these days, to pay rounds.
There are many stories told of her.
The Bowl of Saint Abby.
Some non Catholics came to Ballyvourney in the time of St. Abby. They started to build a castle at a place called Carraig-caisleáin, which is about a half-a mile from where St Abbey built her church. When they used to have a week's work done, she used to sit on her chair now known as St Abbey's Chair, which is on a height above where she tried to build her church, and she used to throw the bowl across at the castle, and knock it, and it used to come back again. After every few weeks work they used to do she used to knock it all again. In the end they left the parish altogether.
The Bees of St Abby.
In the time of St Abby some enemies came to the parish of Ballyvourney, and they used to rob and plunder the parish. St Abby heard it. She had a hive of bees. She let out the bees out of the hive and made soldiers of them, and they hunted
senior member (history)
2018-02-05 20:13
approved
rejected
awaiting decision
numerous all over Munster. There is a Kilgobnet in Clondrohid, one near Mallow, one in Limerick, one in Waterforf, one in Kerry, and one in Arran Islands.
Is is supposed that she found three deer at a place called Churchcross in Clondrohid, and there is a well to be seen there yet, and people pay rounds there on her feast-day.
She travelled on to Kilgobnet and there she found six white deer, and there is a well to be seen there and people pay rounds there. The word Kilgobnet means the Church of St. Abby.
She travelled on to Ballyvourney and it was there she saw the nune white deer, and she started to build her church, but a woman who was going for water, it is supposed saw her, and she did not finish it.
She is the patron saint of Ballyvourney and of Muskerry, and of all Munster. She had a convent there, and it is there she was buried. She has two feast days every year, February 11th and Whit-Sunday. Crowds flock to Ballyvourney
senior member (history)
2018-02-05 20:07
approved
rejected
awaiting decision
Saint Abby lived in the sixth century. It is said that she was the daughter of the King of Connaught. When she was a young girl an angel appeared to her, and he told her that wherever she would see nine white deer, to build a church there, but to build it without anybody seeing her.
She left her home, and travelled into Munster, because the name Kilgobnet is very
senior member (history)
2017-12-21 21:35
approved
rejected
awaiting decision
ann agus ghabhadar é láithreach agus chuir na gárdaí sa phríosún é.
senior member (history)
2017-12-21 21:35
approved
rejected
awaiting decision
dubhairt sé léi nár bh'aon duine mharbh é ach gur duine shaoghaltha é agus dul ag trial ar na gárdaí agus a rádh leó bheith ag á tig ar a leithéid sin d'am an oidhche sin agus go mbeadh sé féin in aonacht leó. Dheineadar amhlaidh.
D'fhan duine de's na gárdaílasmuigh de dhoras agus duine acu ar gach taobh de'n doras laistig agus chuaidh an Sagart i mball éigin eile. Chuaidh bean a'tíghe suas sa lochta. Níorbh fhada go bhfeacaidh an gárda amuigh an fear ag teacht leis an Aibíd agus chuaidh sé i bhfanntais láithreach.
Chuaidh na gárdaí taobh 'stigh de'n doras in acracc ann láithreach agus tháinig an Sagart chun cabhruighthe leó. Annsanthuigeadar gur duine saoghaltha a bhí
senior member (history)
2017-12-21 21:32
approved
rejected
awaiting decision
Bhí bean feirmeóra 'na cómhnuidhe theas i mBéal Átha'n Ghaorthaig agus bhí a fear céile marbh le trí nó ceathair de mhíona. Bhí sí ar aonach MhaghChromtha ag díol mhuc. An oidhche sin tháinig glaodhach go dtí an dorus tímcheall a dó dhéag a chlog. D'éirig sí agus d'oscail sí an doras agus shíl sí nuair fhéuch sí ar an nduine gur b'é a fear féin a bhí ann.
Bhí sé gléasta in aibíd donn agus d'innis sé dhi go raibh sé i bpurgadóireacht agus ná leigfí isteach ins na flathais é gan fiche púnt. Dubhairt sí leis ná raibh sé aice anocht ach teacht istoidhche amáireach agus go mbeadh sé aice.
D'imthig sí léi lár na bháireach fé dhéin an t-Sagairt. D'innis sí an scéal go léir do agus
senior member (history)
2017-12-21 21:27
approved
rejected
awaiting decision
fód móna agus do cuirtí poll beag ann chun bara an mhúnla a chur isteach ann idtreó ná doirtfí an gheir leighte nuair a bheithfí 'á leigint isteach sa mhúnla. Nuair a beadh an múnla líonta d'fhághfhadh bean a'tíghe in áit fhuar é go mbeadh an coinneal cruaidh a dhóithin chun é thógaint amach. Do túmtaían múnla i gcorcán uisce fiucaidh chun an choingeal a bogadh nuair a bhítí 'á thógaint amach. Nuair a bhíodh carn mór díobh déanta do crochtaí anáirde iad. Do dheineadh cuid des na daoine galúnach leis agus deintear fós é.
senior member (history)
2017-12-21 21:25
approved
rejected
awaiting decision
é dhéanamh anois. Do dheinidís na banbhaí baineanna a chailt chómh maith leis na banbhaí fireanna.
Ceárd eile ab'eadh ial a chur i súiste agus reithleán a dhéanamh chun an choirce a ghlanadh nó criathar chun mín-choirce a criathairt. De lataí bheaga eadtroma a bhíonn sé déanta. Ceard eile a bhíodh ag na daoine fadó ná díonadóireacht. Sé sin díon a chur ar tigh cínn tuighe. Bhíodh an scolb le chur suas ar dtúis agus annsan an sgráin.
Bhíodh ceárd eile ag gach bean-tíghe ag déanamh coinneal a' geir na mbó. Tá an cheárd san ag a lán daoine fós. Is mar seo a deintí na coinnle. Ar dtúis do geibhtí
senior member (history)
2017-12-21 21:22
approved
rejected
awaiting decision
Bhíodh céardann ag daoine fadó ná fuil aca inaonchor anois cuir i gcás. Boscaod lámh a dhéanamh is mar seo a deintí é. Ar dtúis do cuirtí slata tuigís sa teine chun iad a dhéanamh eíghin idtreó ná brisfhidís nuair a bheadhfhá 'á lúbadh. Do deintí iad a lomadh leis idtreógo mbeadh an boscaod go deas bán.
Seana ceard eile a bhíodh aca ná nuair a bhíodh easba bídh ortha tharraingídís cuid d'f..?
na mbó, agus ní gach aoinne a fhéadfadh é sin a dhéanamh mar b'fhéidir nach san áit cheart a chuirfhidís an gearradh sa bhuin...?
An búistéir a dheineadh an fhuil a tharrac ós na ba agus ní fhéadfadh aon búistéir
senior member (history)
2017-12-21 21:19
approved
rejected
awaiting decision
Go dtí Sur culaig
Agus cé h-é tusa?
"Mise Eoghan Rugha
Ón móin Ruaidh
A tháinig le muic ruaidh
Go dtículach ruadh, Ceann Ruadh Hasset.
senior member (history)
2017-12-21 21:18
approved
rejected
awaiting decision
BhíEoghan Ruadh in-aimsir ag feirmeóir fadó agus isí an obair a fuair sé aon lá amháin na muc a bhreith go dtí an culach agus ní gach aoinne go mbíodh an culach aige an uair sin ach duine saidhbhir éigin.
Dubhait a mháighistir leis bheith béasach agus Sir a ghlaodhach air nuair bheadh sé ag caint leis. Nuair a tháinig sé go tig an duine gur leis an culach, tháinig sé amach agus d'fhiafruigh sé d'Eóghan Ruadh cad a bhí uaidh agus dubhairt Eoghan Ruadh.
"Do cuireadh Sur mise go dtí Sur tusa
le Sur muice
senior member (history)
2017-12-21 21:16
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí fear ann fadó agus chuaidh trí chaoire amú uaidh. Ní raibh aon mheas ar Ghaoluinn an uair sin agus bhí náire air a dtuairisg do chur as gaoluinn. Ní raibh puinn Béarla aige agus bhí sé ag siubhal leis agus chonnaic sé fear anáirde ar chnocán agus dubhairt sé leis.
"Man abve, would you see three peeled sheep. Three strokes of Breasal from mullach a gcínn to árd a dtóna, wan of their cois deiridhs ruadh and tiss the how that their gone to seachrán.
senior member (history)
2017-12-21 21:13
approved
rejected
awaiting decision
do labhair an tarna fear, an fear a bhí á gcáineadh agus dubhairt sé.
"Is cúis mhaith nár túrnadh i ngleacaidheacht iad
Mar i bhfionntar an phúdair ní bhfacthaí iad
Úir-mhairt thar triúchaibh do chothuigheadh iad
Is i ngeall le biothúntas do crochtaí a dtrian."
senior member (history)
2017-12-21 21:12
approved
rejected
awaiting decision
Bhí beitheamhnaigh ann fadóagus do rugadh ortha agus cuireadh isteach sa phríosún iad. DO thárla go raibh dhá fhile san áit agus bhí duine aca ag moladh na mbeitheamhnach agus bhí an duine eile á gcáineadh. Araonchuma dheineadar bhéarsa an duine dhóibh. Do mhol an chéad duine iad agus dubhairt sé.
"Is dúbhach liom an cumhangthas mar airíghim iad,
Na h-úir-fir mhodhail-mhúinte do bheathuigheadh cliar
Nár túrnadh i gcúmhangaracht ná i ngleacaidheacht iad.
Is nár dúnadh a ndúirse ná a ngeataí riamh."
Annsan
senior member (history)
2017-12-21 21:09
approved
rejected
awaiting decision
na gaibhní agus bhí sé chun bean a posadh. Bhíodar sa tig ar a raibh an cailín óg ar feadh tamaill mhaith de'n oidhche ach ní bhfuaireadar pioc le n-ithe.
Bhí fhios ag an seana ghabha go raibh císte mine coirce dá bhácáil fé'n luaith agus dubhairt sé "nách greanmhar an chuma go bhfuil páirceanna an bhaile seo thall roinnte," agus rug sé ar an ursail agus thosnuig sé ar na teórantaía thaisbeáint ar an luaith leis an ursail agus bhí sé ag raobadh leis go dtí gur loit sé an císte.
senior member (history)
2017-12-21 21:05
approved
rejected
awaiting decision
Bhí triúir gaibhní am cheanntar-sa fadóagus nuair a bhíodh obair an lae déanta aca do théighidís ag sgoruigheacht chun a chéile. De mhuinntir Chuíll a b'eadh duine aca agus de Mhuinntir Chróinín a b'eadh an duine eile agus de mhuinntir Éaluighthe a b'eadh an tríomhadh fear.
Aon oidhche amháin nuair a bhíodar ag sgruidheacht agus iad ag cainnt cois na teine féachaint cá rachaidís an chéad oidhche eile, isé an áit go ndubhradar go rachaidís ná ag déanamh cleamhnais. D'imthig an triúir aca agus athas an domhain ortha. De mhuinntir Chuíll a b'eadh an duine b'óige de's
senior member (history)
2017-12-21 21:03
approved
rejected
awaiting decision
Tomás Ó Mulláin, an Screathan
Fuaras an sgéal seo óm'athair Dómhnall Ó Mulláin atá na chómhnuidhe ar an Screathan, i MúsgraíUí Fhloinn Thiar
Aos:- 49
senior member (history)
2017-12-21 21:02
approved
rejected
awaiting decision
d'ínseadar an sgéal do. Dubhairt an fígheadóir gur dócha ná raibh aon duine eile go raibh rudaí ag déanamh oiread buartha dho is bhíodar do féin. "Ní raibh ag m'athair mar chlann ach mise" ar seisean "agus bhí estát mór aige agus chuir sé le fígheadóireacht mise agus d'fhág sé agam an estát agus a raibh aige. Dubhairt sé liom dá gcailfhinn an estát go raibh crann áirighthe sa choill agus dul agus me féin a chrochadh as. Do chaileas an estát agus dheineas fé mar a dubhairt sé ach bhris an géag agus thuit sruthan óir amach. Do réitígheadh an estát ach briseadh me an tarna h-uair agus táim annso anois idiarraig mo mhuirighean a chothú leis an gcéirs a cuir m'athair rómham nuair a bhíos óg.
senior member (history)
2017-12-21 20:59
approved
rejected
awaiting decision
an port feaduigheala agat is binne a airigheas riamh. "Tá dearmhad ort" arsa'n buachaill "mar níl aoinne ná go mbíonn a bhuairt féin air. "Tá fhios agam-sa aoinne amháin" arsa'n duine uasal "Sean Fígheadóra níl aon uair riamh a ghabhas thar an tig ná go mbeadh sé ag amhrán". "Cuirfidh mé tuarastal bliadhna leat" arsa'n buachaill "go bhfuil buairt aige siúd leis".
Chuadar a' triall air agus bhí sé istigh ag obair rómpa. "Stop go fóill" arsa'n duine-uasal. "Ó"! arsa'n fígheadóir "ní luadhálfadh an saoghal dom é." "Díolfad-sa thú an fhaid a bheir dhíomhaoin" arsa'n duine uasal. "Tá geall curtha ag beirt againn ar do shon" agus
senior member (history)
2017-12-21 20:56
approved
rejected
awaiting decision
Bhí duine-uasal ann fadó agus bhí buachaill aimsire aige agus bhíodh port feaduigheala aige de ló is d'oidhche ach an fhaid a bhíodh sé 'na chodhladh agus bhíodh gach port a bhí aige cómh bínn le smólach. Sa deire thug an duine-uasal fé ndeara é agus dubhairt sé leis gur suairc an saoghal a bhí aige seachas é féin
"Cad é an taobh go ndéarfá é sin" arsa'n buachaill "ná caithimse bheith ag obair agus ní gadh dhuit-se ach suidhe agus eiríghe agus luighe agus déanamh fé mar is maith leat. "Shamhluigheas" arsan duine-uasal "ná fuil aon t-saghas ruda ag déanamh buartha dhuit mar tá
senior member (history)
2017-12-21 20:52
approved
rejected
awaiting decision
Seán Saor an báile is é theacht ó Thráighlí
Go hanacrach, náireach le decree ón máighistir,
Is go deimhin go ceann rátha níor bhfeárr de thú a ghnaoí.
VI
D'imthigheadar féinig go tinn is go tréith lag,
Gan costas an lae aca na fághail ar an gcíos,
IS gur b'é dubhairt an t-Agent
Nár tháinig aon rud go h-Éirinn
Ba mheasa dho féinig ná an National League.
senior member (history)
2017-12-21 20:51
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí píb ann dá shéideadh, agus liathróid da phléasgadh,
Ag fir óga agus aosta, éigeas Referee,
Ba ghairid na dhiaidh sin, go dtáinig órduighthe tréana,
Go gcaithfinn-se féinig an t-arears do dhíol.
III
Dubhart-sa ná déanfainn é shásamh sa mhéid sin,
Ná tabharfainn aon raol do is nár bhféidir é dhíol,
Gur le Clanna Gaedhal Éireann
Is go raibh Leaders á phléidhe dhóibh,
Is ná raibh riamh daonacht i gCromwell na maoin,
IV
Do bhíRathaillían bála ann,
Aniar ó Chíll Áirne
senior member (history)
2017-12-21 20:48
approved
rejected
awaiting decision
agus ó Thráighlí, agus do chonnachathas ag teacht iad. Do bhí gach aenne ar na h-árda agus adharc aca á shéideadh istreó go mbeadh gach rud glanta as an slighe ag Donnchadh.
Nuair do tháinig na báilí go dtí tig Dhonnchadh níraibh aon rud le fághail aca agus do chaitheadar imtheacht arí chómh dealbh agus do thánadar. Annsan do dhein Donnchadh an fhilidheacht seo.
I
Cois abhann i gClaoidigh do chaitheas tréimse de thosach mo shaoghail,
Le buachaillí aeracha ar dhá thaobh an Chích,
Do bhí rínnce agus ceól ann, ag fir is mnáibh óga,
Is ar chómhthalán mhór do thigeadh mílthí.
II
senior member (history)
2017-12-20 23:06
approved
rejected
awaiting decision
Ní díoltaí aon deachmhaidhthe sa pharóiste seo leis na Tiagharnaí talmhan. Seo cúntas ar fhear do chómhnuigh i gClaoidigh ag bun na gCícheanna i gCo. Chiarraighe. File agus feirmeóir do b'eadh é. Loinghseach an ainm do bhí air, acht do bhí leas ainm air, Donnchadh an Chích.
Fear do b'eadh é do bhína cheann an uair sin i d'iarraidh na dTighearnaí Talmhan do chur síos. Do bhí mórán cíosanna tuithite amuich air agus do bhí fhios ag gach aenne go raibh na báilí ós a chionn.
Do bhí gach aenne ar na h-árda chun sgéala do thabhairt do Dhonnchadh nuair fhicidís ag teacht na báilí. Maidean áirighthe do ghluais na báilí ó Chíll Áirne
senior member (history)
2017-12-20 22:36
approved
rejected
awaiting decision
Americá agus do chuir cuid eile aca fútha ar thaobh an bhóthair i mbotháin bhochta. Do roinneadh a gcuid talmhan ar fheirmeóirí móra go raibh na céadta púnt airgid aca chun é cheannach.
Do b'iad na Tighearnaí talmhan fé ndeara an talamh do roinnt suas na fheirmeacha. Do fuair feirmeóirí móra go raibh fuighleach airgid aca a dó nó a trí de chéadaibh d'acraíbh.
Do bhí smacht mór ag an dtigharna talmhac ar na tineóntaithe dá bhfuighidís súil-ribe nó inneall curtha amach riom firrfhiadh, nó coinín agat do chuirfí as do chuid tailimh tú. Nó dá mbéarfaí ar chearc fraoig nóar chreabhar agat do chuirfí as do chuid tailimh tú.
senior member (history)
2017-12-20 22:33
approved
rejected
awaiting decision
Seo cuid des na tighearnaí talmhan do bhí sa cheanntar seo. Do b'é Sir George ceann na dTiagharnaí talmhan agus do bhí triúr eile fé na bhun san mar atá Hussy, Townshend agus Ó h-Éagarta.
Do chaith gach duie díobh san tímcheall trí fichid blian san áit, agus do réir mar a gheibheadh duine aca bás do bhíodh duine eile ann chun an phost do thógaint suas na dhiaidh.
Do bhíodar ana chruaidh ar na daoine agus do chuireadar a lán daoine as seilbh a gcuid talmhan nár fhéad an cíos do dholáthar dóibh.
d'Imthigh a lán aca san go dtí an Astráil agus
senior member (history)
2017-12-20 22:29
approved
rejected
awaiting decision
liath ag déanamh truaigh do mar dheadh agus deireadh sé "adhuine bhoicht tá truagh agam duit" agus é ag magadh fé in ionad cabhrúghadh leis chun an mhúnlaig do ghlanadh de.
senior member (history)
2017-12-20 22:28
approved
rejected
awaiting decision
Bhí bacach ann uair agus Micilín Pheaid do b'ainim do. Bhíodh asailín beag dubh aige chun é iomchar ó áit go h-áit. Bhíodh a chuir éadaigh aige istigh i máilín agus bhíodh an máilín curtha go deas slachtmhar fé'n ialait a bhíodh aige ar an asailín.
Lá amháin bhí sé ag taisteal trí chasán cúmhang a bhí idir cró bó agus an chlós aoiligh. Chonnaic sé bacach mór liath ag teacht 'na choinnibh agus nuair a casadh ar a chéile iad cad a dhein an bacach liath ach an bacach eile do chaitheamh de'n asal ar bhior a chinn isteach igclós mhúnlaigh a bhí ann. Fuair sé a leithéid d'anaithe gur b'ar éigin a fhéad sé éirighe.
Bhíodh an bacach
senior member (history)
2017-12-20 22:25
approved
rejected
awaiting decision
na ginithe.
senior member (history)
2017-12-20 22:25
approved
rejected
awaiting decision
ndearna go raibh glór bínn ins an mbloc mar a bheadh glór airgid. "Ó", ar seisean leis an mbuachaill, "ní fheudfad a thuille a dhéanamh indiu mar do phreab greim am dhrom; imthig ort a bhaile agus tair airís amáireach." Nuair d'imthig an buachaill a bhaile do bhuail sé buille eile ar an mbloc agus ba bhinne ná riamh an glór. Thosnuigh sé ar é infhiúchadh agus ba ghairid gur aimsigh sé an cipín a bhí comáinte ag an gcníopaire ann. Do thairig sé é agus do rith an strillín ginithe amach as an mbloc chuige. Do chuir chuige ina phóca iad agus chomáin leis abhaile agus choimeád sé
senior member (history)
2017-12-20 22:21
approved
rejected
awaiting decision
neómat mar tá sé ró chaithte". "Airiú a Sheáin," arsa duine desna buachaillíbh, "tá adhbhar bloic curtha amach ag an dtuille thiar san Chúl-Ínse agus tabharfad chúghat aniar amáireach é i dtrucail an asail". "Mhuise go mbuanaidhe Dia thú," arsa Seán, ní raibh riamh a leithéid de ghádh leis agus go deimhin pé broid a bheidh orm socróchad agus cuirfead annsan é i nionad an tseana bhloic." Tháinig an buachaill bhuige go maith moch ar maidin leis an mbloc. Do raob sé féin agus Seán amach an seana bhloc. Thosnuigh Seán ar an mbloc giúise d'ollmhúghadh le na thuaigh acht an chéad buille do bhuail sé air, thug sé fé
senior member (history)
2017-12-20 22:16
approved
rejected
awaiting decision
Níor chómhnuigh Seán Bán Gabha ró fhada ón áit do chuir an tuille amach an bloc. Fear fial, fairsing, súgach, do b'eadh an Gabha so. Ní bhíodh an t-eiteachas aige d'éinne. Bhí sé úmhal éasga chun gach nídh d'iarrfaí air a dhéanamh ó Luan go Sathran, acht nuair thiocfadh an Domhnach ní dhéanfadh sé briseadh na saoíre d'aon fhear dá saoradh sé ón mbás é. Bhíodh lán na ceártan d'fhearaibh ag sgoruidheacht aige gach oidhche. Oidhche dá raibh sé ag obair leis do thuit an inneóin anuas de'n bhloc. "Aicíd ort mar bhloc" ar seiseann. "Is díreach gur mé atá cráidhte agat. Bíonn an inneóin sin ag tuitim anuas de gach aon
senior member (history)
2017-12-20 22:13
approved
rejected
awaiting decision
anuas as an riothlán é. D'éirigh an tuile agus do scéidh sí isteach sa chlós agus d'árduig léi an bloc giúise. Níor stad an bloc riamh ná choidhche go dtí gur cuireadh amach ar an mbán é tímcheall triochad míle ó bhaile. Nuair éirigh an cníopaire ar maidin agus chonnaic sé go raibh an bloc imthighthe do bhuail a bhasa agus chas sgol olagóin. D'imthig sé air fan na habhann ar lorg an bhloic, agus é ag lógóireacht fé mar a bheadh duine as a mheabhair acht níor aimsig sé é mar bhí sé dultha ró fhada ó bhaile. Níor fhíll sé a thuille ar an mbothán ach fuair sé mála agus d'imthig air ag bacachas.
senior member (history)
2017-12-20 22:09
approved
rejected
awaiting decision
raibh Seán Bán Gabha ná an tóir ós a chionn. Níor airigh sé riamh trácht thairis, acht do buaileadh isteach ina aigne gur bitheamhnach Seán Bán Gabha, agus go dtiocfadh sé chun é riobáil. Bhun bheith olamh na chómhair do bhailigh sé le chéile a chuid airgid. Chuir sé poll tráthair i mbloc giúise a bhí amuich sa chlós. Isteach sa pholl so do chuir sé na ginithe agus chomáin cipín go daingean lasmuich dhíobh. "Seadh," ar seisean ní baoghal go bhfaighidh Seán Bán Gabha anois iad pé sórd bitheamhnaigh é. Nuair a chuaidh an cníopaire a chodhladh an oidhche sin do thosnuigh an clagar fé mar a sgaoilfí
senior member (history)
2017-12-20 22:05
approved
rejected
awaiting decision
Bhí cníopaire duine bhoicht ann fadó. Do chómhnuigh sé i mbothán cois taobh na h-abhann. Bhí sé scannruighthe chun airgid a dhéanamh agus d'oibrigheadh sé de ló is d'oiche idir Domhnach agus lá saoire. Bhí roinnt ginithe bailighthe aige le chéile agus mar seo lá Domhnaig nuair a bhísé ag obair do labhair guth leis. "Taoi ag briseadh na saoíre" arsan guth. "Tá airgead bailighthe agat agus dá mhéid é do ghreim air is olc imtheóchaidh sé uait an uile leath-phingin de." Ní raibh fhios ag an gcníopaire cá
senior member (history)
2017-12-20 22:02
approved
rejected
awaiting decision
ar an dtalamh i náit éigin agus fuaradh ann é.
Tháinig sneachta ana mhór uair amháin agus nuair éirig na daoine ar maidin bhí gach tig beag clúdaithe le sneachta. Do múchadh an chuid ba mhó des na caoire agus annsan dhein sé sioc anuas ar an sneachta i dtreó go bhféadfá siubhal anuas air ó ghleann go gleann.
senior member (history)
2017-12-20 22:00
approved
rejected
awaiting decision
mór agus níor fhág sé droichead i naon áit gan leagadh agus do bhris sé isteach i dtig bainne i náit amháin agus rug sé amach an doras gach a raibh istigh.
Nuair a bhí sé ag gabháil trí Bhaile Mhúirne do bhris sé isteach i bpáirc go raibh stácaí ann agus thóg sé na stácaí ó thalamh. Do bhris sé an geata a bhí ag dul amach ar an mbóthar agus do rug sé an stácaían bóthar soir. I náit eile i gCiarraidhe do thóg sé cruach féir agus do bhuail sé é i gcoinnibh droichead. Do leag sé an droichead ach chuir an tuile an chruach féir amach
senior member (history)
2017-12-20 21:58
approved
rejected
awaiting decision
I mí na Samhna 1916 tháinig stoirm ana mhór agus níor tháinig aon stoirm chómh mór leis ó shin. Do leag sé na coillthe go léir agus bhain sé na cínn de chuid desna tighthe ach níor marbhuigheadh aoinne dá bhárr.
Bhí tóirthneacha ann dachad bliadhain ó shin agus b'iad na tóirthneacha iad ba mhó bhí riamh i n-Éirinn agus mharbhuigheadh fear amháin i mBaile Mhúirne ach níor dheineadar a thuille díobhála.
Tímcheall na bliadhna 1878 do rith tuile
senior member (history)
2017-12-20 21:56
approved
rejected
awaiting decision
a raibh de chailíní ar an mbaile ag baint an bheidhleadóir dall dá chéile agus do lean a lán aca é ó thuaidh treasna an chnuic abhaile.
senior member (history)
2017-12-20 21:55
approved
rejected
awaiting decision
ainm i leabhar agus do chaithidís an oiread san sa t-seachmhain do dhíol leis mar díolfiach.
Do bhí buachaill amháin ann agus do bhí sé aindis 'na chosa chun an rínnce d'fhoghluim. Sé an seift do fuair sé chuige ná córda do chur ar gach cois leis agus choingibheadh sé féin na córdaí na láimh.
Nuair d'oireadh do a chos dheas do chur amach deireadh sé, "deas" agus nuair d'oireadh do an cos chlé do chur amach deireadh sé "clé". Taréis a chuid trioblóide go léir do theip air aon rínnce do mhúineadh do.
Ní mar sin dá lán eile aca d'fhoghluimigh a lán daoine an rínnce uaidh idir chailín agus buachaill. Thagadh sé mar sin gach geimhreadh ar feadh roinnt bhliadhanta. Sé an deire do tháinig leis an rínnce ná go raibh
senior member (history)
2017-12-20 21:52
approved
rejected
awaiting decision
Tícheall leath chéad bliadhain ó shoin do bhí máighistir chun rínnce do mhúineadh tímcheall na h-áite seo. Sé an rínnce do bhíodh á mhúineadh aige ná gach saghas rínnce Gaedhlach. Sé an ainm do bhíair ná Clíomhar. Sé an áit n-ar bh'as do ná ón dtaobh thuaidh de Chiarraighe.
Do thug sé roimis a dtuaidh bheidhleadóir dall chun bheith ag seint dóibh. De Mhuinntir Mhuimhneacháin do b'eadh an bheidhleadóir. Is i dtosach an gheimhridh do thagaidís agus d'fhanaidís go dtí tosach an Mhárta. Ní raibh aon hallaí ann an uair sin agus sé an chuma na ndeineadh sé an gnó ná oidhche ins gach tig sa tímcheall.
Gach duine óg idir chailín agus buachaill do bhíchun an rínnce d'fhoghluim do sgríobhadh sé a
senior member (history)
2017-09-26 20:57
approved
rejected
awaiting decision
such music could be produced. He went to a Musical Contest in the United States, America, where competition was very keen. In his anxiety to win he played the Ceol Sidhe a second time and enraptured his hearers. Never afterwards could he be prevailed on to play the magic music lest he should be compelled to join the Sidhe.
senior member (history)
2017-09-26 20:56
approved
rejected
awaiting decision
Mickey Cauhneen was a famous fiddler who lived in Macroom district at the beginning of the last century. As he was returning from Macroom fair he was invited to play at a ball the splendour of which dazzled hum. The feasting was organised to celebrate the nuptials of a fairy and a mortal.
He was reluctant to go to the marriage feast but at last consented on condition that he should be taught a tune of fairy music called Ceol na Sidhe. Next morning he was found unconscious and suffered a long illness. When he was well on the way to recovery he played the Ceol Sidhe. Each time he played the magic music he put his hearers to sleep. At length he was cautioned in a dream not to play the magic music more than three times after that date or else he should be punished.
The local landlord took him to London to play at the banquet and there is hearers were astonished how
senior member (history)
2017-09-26 20:49
approved
rejected
awaiting decision
Mil agus céir bheach ag teacht na gceathaibh ann
Agus cnó bhuidhe geala ar bhárr 'na gcraobh."
Tá Seán féin curtha fé bhrat an úir i Roilig Dhúin dá Radharc ar mhullach na dromain a eirigheann ós cionn an Ghaorthaidh laistuaidh agus a ritheann trí Thuath na Droman siar, ag feitheamh leis an "lá".
"Nuair a chaithfeam go léir le céile seasamh
Air shleasaibh an t-Sléibhe an t-am ghlaodhfaidh an t-aingeal"
Mar a deireann sé féin na "Fhaoistin".
senior member (history)
2017-09-26 20:47
approved
rejected
awaiting decision
Bhí Seán Máighistir Ó Conaill na mháighistir scoile scailpe i d-Tuaith na Droman ó 1780 go dtí 1810. Do chúm sé amhrán breágh ag moladh an Ghaorthaidh nuair a thárlaidh dó san oidhche ar bhruach na Laoi. Seo an t-amhrán:-
"Bhí géana ar linn ann míolta is garra phuic
Éisc ag tigheacht de dhruim gach caise acu
Naoscaigh, faoilinn, scéimheal de lachannaibh
A tigheacht gan eagla tracht ó'n spéir.
II
Tá mórán Éireann éan ná feadarsa
Ag déanamh neaduighthe ar bhárr na gcraobh
An fiolar 's cuach agus mór cuid eadtarra
Go suanmhar seasgair faoi scáth na gcraobh
An druid as an creabhar ar chrann eile na h-aice sin.
An Ciarsach sleamhain is an seabhac breagh beathuighthe
Cáig agus colúir ina dtrúpaibh a' taisteal ann
A's smólaigh breacha 'na n-árus féir.
III
B'ionghantas riamh liom triall no h-aicme-seo
Ag Cliaraidheacht sealad le h-áilneacht scéimh.
Foithin a's biadh go greanmar taisgithe
Fial gan easneamh le fághail a's réim
Bhí measradh na slaod ar ghéagaibh daraighthe
Ubhla caora, sméar agus abhairne
senior member (history)
2017-09-26 20:41
approved
rejected
awaiting decision
an dtaobh theas do'n Reilg.
senior member (history)
2017-09-26 20:41
approved
rejected
awaiting decision
innte. Cuirtí a lán daoine ins na túmbaí fadó.
Sagart paróiste a bhí ar Cill-na-Martar agus ar Baile Mhúirne ón bliadhain 1800 anuas darb ainm an t-Athair Stafford is i dtúmb innte atá sé curtha. Thagadg a lán daoine go dtía uaigh chun turasanna do dhéanamh mar chreididís go raibh leigheas san bhféar mór-thimcheall na h-uaighe. Tá a chloch cinn uaighe ar aghaidh aniar.
Na leanbhaí do cailleadh gan baisteadh bhíodh siad curtha i gcúinne do'n reilg agus cuirtí iad go moch ar maidin. Cillíneach a tugtar ar áit mar sin.
Míle ar an dtaobh thiar do'n reilg tá "Lúibín na gCorp" agus nuair a bhíodh socraid ag teacht ó'n áird sin fadó leagtaí an cómhra ar bhárr leice a bhí i Lúibín na gCorp agus annsan tosnuigheadh na mná ag caoineadh go sroisidís an Reilg.
Is ins an Reilg seo a bhí séipéal na gCatoiliceach uair amháin ach nuair d'éirigh na Protustúnaigh láidir leagadar é agus chuireadar suas ceann dóibh féin. Bhí an Ministéir na chómhnuidhe sa "Glebe" ar
senior member (history)
2017-09-26 20:36
approved
rejected
awaiting decision
Níl ach aon Reilig amháin in mo pharóiste Reilig Cill-na-Martar a tugtar uirthi. Bíonn a lán daoine curtha innte ó gach aird mór-thimcheall. Tá cuma cearnógach uirthi agus tá sé léibhéalta.
Tá mórán crann ag fás mór-thimcheall na bhfallaí agus tá a lán tor ag fás innte cómh maith. Is féidir a lán túmbaí d'fheiscint
senior member (history)
2017-09-26 20:34
approved
rejected
awaiting decision
Ní raibh cead ag Catoiliceach an uair úd capall níos luachmhara ná cúig púint do bheith aige. Bhí capall luachmhar ag Art agus aon lá nuair a bhí Art ag marchuigheacht ar a chapall tré Mhághchomtha bhuail Protustúnach darb ainm Muiris uime agus do thairg sé cúig púint ar an gcapall. Is amhlaidh a thug Art clabhta duirn dó. An oidhche sin tháinig na saighdiúirí dearga go dtí tigh Ráth-Laoich chun gabhála ar Art. Thosnuigh Art ag caitheamh leó agus bhí Eibhlín ag lochtú na ngunnaí agus chuaidh siad go Maghchromtha gan Art.
Lá eile bhí sé ag teacht abhaile ó'n Carraig-an-Ime bhí na saighdiúirí dearga ag feitheamh leis. Bhí síad i bhfolach istigh claidhe agus nuair a bhí sé ag gabháil thart do chaitheadar piléar tré na chroidhe.
Chuaidh an capall abhaile gan Art. Nuair a chonnaic Eibhlín an fhuil ar an diallait do léim sí ar an gcapall agus níor stad sí go dtáinig sí go dtí an áit na raibh Art marbh. Bhí brón agus cumha na croidhe agus annsan do dhein sí Caoine Airt Uí Laoghaire.
senior member (history)
2017-09-26 20:30
approved
rejected
awaiting decision
Duine de mhuinntir Laoghaire do b'eadh Art Ó Laoghaire. Rugadh é i nUibh Laoghaire áit go bhfuil Béal Átha an Ghaorthaidh agus Ínsegeimhleach anois.
Nuair a bhí sé na fhear óg chuaidh sé thar lear chun a shlighe-bheatha féin do bhaint amach mar bhí na pein-dhlighthe i bhfeidhm an uair sin agus bhí na Gaedhil fé chois.
Chuaidh sé isteach i arm na h-Austraí. D'éirigh sé na chaiptín sa mhart-shluagh an airm sin. Tháinig sé go h-Éirinn chun a laethe saoire do chaitheamh. Chuir sé aithne ar Eibhlín Dubh Ní Chonaill agus thuit sé i ngádh leí agus do pósadh iad. Níor thaithin an pósadh le muinntir Conaill. Is amhlaidh d'éaluigheadar le na chéile. Nuair a bhí síad posta chómhnuigheadar i dtigh Ráth Laoich.
senior member (history)
2017-09-26 20:26
approved
rejected
awaiting decision
teampall chun turasanna do dhéanamh do Naomh Lachtín acht d'éirigh as an nós leis na bliadhanta anois.
senior member (history)
2017-09-26 20:26
approved
rejected
awaiting decision
Is é Naomh Lachtín Naomh dúthchais na paróiste seo.
Is i gCloch Aonadh baile stáit i lár na paróiste seo a thó sé a chéad theampall. Níl aon rian na cille ann anois acht nuair a bhíonn an pháirc 'na raibh sé treabhtha.
Deintear carn mór des na clocha a bhí a dhéanamh. Tá ceithre báirní i gcómhair Uisce Coisrighthe ar claidhe na páirce céadhna. Deirtear gur Lactín féina dhein iad mar dealbhadóir oilte dob eadh é.
Bhí cill Naomh Lachtín fé réim go dtí an séamhadh aois déag.
Is é an ainm a bhí ar an bparóiste seo fadó ná Tuath na nDromann. Tugadh Cill-na-Martar air mar gheall ar na sluaighte mairtíreach a thagadh go Cill Lachtín féachaint an leigheasfaí iad.
Tá dhá thobar beannuighthe i n-aice le Cill Lachtín. Níl aon t-sruthán ag dul isteach ionta ná ag teacht amach asta acht cómh beag agus bíonn uisce breágh ionta i gcómhnaidhe.
Bíonn lá 'le Lachtín ann ar an 19adh lá de Mhí na Márta.
Thagadh a lán daoine go dtí an sean-
senior member (history)
2017-09-20 20:52
approved
rejected
awaiting decision
Give up all your doctors and your medicine and shaping
For I'd rather one shake out of bold Thady Quill.
Duhallow and Muskerry two adjoining baronies in Co. Cork.
Banteer a parish in north Cork also a village.
Kilcorney a district in Banteer parish.
Coachford, a village in Muskerry between Cork and Macroom.
Cloghroe, a village near Blarney.
Ballinagree, a village near Macroom.
senior member (history)
2017-09-20 20:50
approved
rejected
awaiting decision
Can bowlplay or goal with young bold Thady Quill.
At the All-Ireland match between Cork and Tipperary
That was played in the Park at the banks of the Lee,
Our Gaelic young men were afraid of being beaten,
So they sent for bold Thady to Ballinagree.
He hurled the ball left and right in their faces
Showing the Tipperary men training and skill,
If they touched on his lines he would certainly beat them,
So they placed on the papers the praise of Thade Quill.
Bold Thady was famous in many more places,
At the athletic races held down at Cloghroe,
He won the long jump without throwing off his waistcoat,
Going twenty four feet from the heel to the toe.
At the throwing of the weights there was a Dublin chap foremost,
But Thady our sportsman, exceeded him still.
And around the whole field went the wild singing chorus,
"Long life to you and glory, young bold Thady Quill."
At the Cork Exhibition there was a young lady,
Whose fortune exceeded a million or more,
A bad constitution had ruined her completely
And medical treatment had failed o'er and o'er
"Oh mamma," says she, "I know what will heal me,
And cure the disease that would certainly kill
senior member (history)
2017-09-20 20:45
approved
rejected
awaiting decision
Ye maids of Duhallow thats anxious for courting
A word of advice I'll give unto you.
Proceed to Banteer to the athletic sports there
And give in your name to the Club Committee.
But do not commence any sketch of your prgramme
Till a carriage you'll see going over the hill
And flying through the valleys and glens of Kilcorney
With our Muskerry sportsman.
Young Thady Quill.
Chorus
For rambling and sporting
For gambling and courting
For emptying a pint just as fast as you'd fill.
in all your days roving.
You'd find none so jovial.
As our Muskerry sportsman.
Young bold Thady Quill.
Bold Thady was famous all over the nation,
At the sports and the races he was very well known
There is no other young lad can court all the ladies
From Bantry Bay to the Co. Tyrone.
There's not a young damsel.
From Kerry to Coachford.
But is wild to elope with him right with their will
There is no man in Duhallow, Kanturk or Kilcorney,
senior member (history)
2017-09-06 20:10
approved
rejected
awaiting decision
Tadhg Ua Céilleachair, Doirín Áluinn, Baile Mhúirne. Tógadh is chaith a shaoghal ann. Aos 71 bliadhna. Feirmeoir. D'airigh sé na sceultha ó'n a mhuínntir 50 bliadhna o shoin.
senior member (history)
2017-09-06 20:08
approved
rejected
awaiting decision
Sin é an file go fann nuair a thuiteann an peann as a láimh.
senior member (history)
2017-09-06 20:07
approved
rejected
awaiting decision
Is fada fairseag é pobul Dé o portaibh Parrathais na min-gclud ó Oilean Ainnine shiar go h-imeallaibh na h-aigean. Ó geataí Ifrinn adtuaidh siar a gciurtear sneacda go ro truaid i gcrannaibh greine na min teas - is fada a chéile a gcaoin chneas.
senior member (history)
2017-09-06 19:57
approved
rejected
awaiting decision
Bhí robalaidhe fairge ann - allmhurach agus tainig sé féin agus a cuid leanamhnach isteach go h-Éirinn nuair a bhí Naomh Padruig ann. Aon Lór ab ainm do. Bhí cailín aluinn darb ainm Inne agus bhí Aon Lóra' fiadhach. Bhí sí ar a bhaclainn aige ag déanamh ar an loing nuair thainig Padruig roimis agus d'iarr se air stad ar feadh neomait. Stad an t-allmhurach agus cuir Padruig chun bais an cailin darb ainm Inne agus go raibh sí roimis sin na Nun. Seasmhaigh Aon Lór agus do rith sé leis fein on gcorp amach chun fairge. Annsan do seasamh Pádruig os cionn an coirp agus dubairt "Cluintear fuaim feacht fial Inne sa chill is buaine blaon glaise tréis na Greige grein-fhlaithe. Ní basughadh go dtí sluagh Aon Laor mise agus Aon Lór na n-arm ngaisge dár nách ionam dún creideamh. Níl folún talmhan in aon ghrádh dúinn ach Inne. Is aoibhinn a corp seang séimh a béal fé chiúineas fhocal ag gairmiú na tarangaireachta seo a tháinig go h-Éirinn in árla thar cheann árd is a bhuíghean is do'n bhuidhinsin an té a ghrádhaimse. Beannacht leis an anam a bhí i gcolann an inghín áirbhe. An té go mbeadh an mhairneamh seo aige ba bheannuighthe
senior member (history)
2017-09-06 19:52
approved
rejected
awaiting decision
Bhí duine i bPurgadóireacht fadó ag fulaing agus seo mar a dubhairt sé:-
"Céile de'n leabaidh an uaidh,
Céile de'n suan an bás,
Céile de'n oidhche Ifreann fuar,
Agus cuimhnigh a dhaoine gur chruaidh mo chás."
senior member (history)
2017-09-06 19:51
approved
rejected
awaiting decision
"Cúm na Cloiche gile, agus Cúm a' Gadhair ná ritheann,
Is nár rug riamh ar aon duine,
Ná ní lúgha mar a chuir sé chuige."
"Gleann Fleisce na gcrann, gleann gann gorta,
Mura mbeir istig in aon am, bheith an t-am san ag tsorcadh."
"Gleann go bhfuil aoibhneas, gleann go bhfuil áthas,
Gleann fial, fáirseach, fáilteach,
Gleann go bhfuil sláinte ag mnáibh agus fearaibh,
'Sé Gleann Fleisce an áit sin."
senior member (history)
2017-09-06 19:46
approved
rejected
awaiting decision
"Baile Mhúirne shiar, ní bhíonn forca ann ná scian,
Ach cnámh ar an ngial is é stolladh soir is siar."
"Greadadh teine, gan biadh a bhíonn in iarthar Bhaile Mhúirne"
"Siubhlaigh Éire 'na fódaibh caola,
Ach gaibh go réidh tré Bhaile Mhúirne."
"Carraig an Adhmaid, Carraig a' raighre,
Carraig a' Diabhail 'san ocrais."
"Gleann Fleisce na beathanach,
agus Baile Mhúirne na mBacach."
"Sliabh Riabhach an uisce,
nár rug ar aon duine."
"Doirín Áluinn na gcrann cúmhra,
Mar a bhfuil na cranna go bhfuil torthaí fútha."
senior member (history)
2017-09-06 19:43
approved
rejected
awaiting decision
An triúr is aéraighe sa domhan.
Táiliúr, píopaire agus gabhar.
senior member (history)
2017-09-06 19:42
approved
rejected
awaiting decision
Tón capaill,
Dranntúghadh madra,
no gáire Sasanach
senior member (history)
2017-09-06 19:42
approved
rejected
awaiting decision
Díonadóir fliuch
Síoladóir tiugh,
no bean tíghe a bheadh ag guid.
senior member (history)
2017-09-06 19:41
approved
rejected
awaiting decision
Trí cú each,
Trí each fear,
Trí fear fiadh,
Trí fiadh fiolar,
Trí fiolar iomarchriath
Trí iomarchriath críoch an domhain
senior member (history)
2017-09-06 19:40
approved
rejected
awaiting decision
Trí fichid mionán mínnseach,
Trí fichid mínnseach gabhar,
Trí fichid gabhar scout,
Trí fichid scout rachlam,
Trí fichid rachlam eilbhín
Trí fichid eilbhín colpa.
senior member (history)
2017-09-06 19:39
approved
rejected
awaiting decision
Ceithre Dórnán ponnan,
Fiche ponnan stuaic,
Trí fichid stuaic stáca iothlann
senior member (history)
2017-09-06 19:38
approved
rejected
awaiting decision
Déarfá an paidir seo nuair a bheadhfá ag sraethartaigh:-
Dia linn is Peadar,
Dia leis na mairbh,
Dia le h-Eóghan baiste
Agus Dia linn go léir.
senior member (history)
2017-09-06 19:36
approved
rejected
awaiting decision
Óró; is do shlad a cuid óir,
Gluaisíghidh a cháirde, ní foláir no leanfham é,
Cuardógham na bánta 'gus árd na gcarraice,
Do'n Ciarraigheach Malluighthe 'mheall le na bhladar mé,
Ag diúgadh an cnagaire cois taoibh an bharraille,
Óró; is céad beannacht le h-Eóghan.
senior member (history)
2017-09-06 19:34
approved
rejected
awaiting decision
Gan pléidhe, gan achrann síos im' pába chúgham,
Óró; i gcóir costas an róid.
Do scaruígheas-sa féin mo Bhéabhar hata orm
Mo mhaide droighin óil agus faobhar 'na bharra amuigh,
'S is tréan as is calma do léimfhinn cladhthacha
Chun dúthaighe m'athar siar d'fhonn a bheith scartha leí,
Óró; is í ag sodar im' dheóidh.
IX
Nuair a bhraith an faoilean an oidhche tagaithe,
's ná fuair sí sa tigh, ná amuigh sa gharraidhe mé,
Óró; do chas sí ologón.
Do ghlaoidh sí as a máthair is ar alán do leanfadh í,
Dá rádh gur mheallas a croidhe lem' chleasannaibh
senior member (history)
2017-09-06 19:30
approved
rejected
awaiting decision
Óró; líon cupair de'n beóir.
Glaoidh ar na cáirdibh go dtrághfam an baraille,
Is déanfam rí rádh go mbeidh trácht sa chathair air.
Óró; faid a mhairfhidh a bhfuil beó.
B'fhearra liom mo mhéinn ná céad bó bainne agat,
Muileann meilt plúir agus Brewery 'tabhairt leanna dhuit,
Siúd é m'aigne cé'n chabhair é casadh liom,
Go dtabharfhainn an saoghal (go) duit féin dá dtagthá liom,
Óró! is nách tusa mo stór
VIII
Do shiúbhaluigheasa léi trí Sléibhte Callainne,
Ag déanamh ranna dhin is bréag á gceapadh dhi,
Óró; sar a dtuitfeadh sí i mbrón,
Chun gur bhailígheas gach réal a bhí dtéanta i dtaisce aici,
senior member (history)
2017-09-06 19:27
approved
rejected
awaiting decision
Ná ó chruachadh na móna ná an fóghmhar a leathadh 'rainn,
Beidh rínnce fada 'gainn má sé is fearra leat,
Ór is airgead, ól is beathuisge,
óró; faid a mhairfimíd beó.
VI
Ní chreidim ód' bhéal dá dtréin dá nabrann,
Mar is fear magaidh tú, bíonn ag mealladh ban,
Óró; led' racaireacht spóirt,
A chumann mo chléibh is a réiltheann m'ascalat,
Ní neósfainn bréag ó'm bhéal ar chapall duit,
Ar eagla an pheaca is go mbreimís damanta,
Grádh tá ceangailte im' lár ná sgarfadh leat,
Óró; go dtéidheadh síos fé'n bhfód.
VII
Ní leogfad fé'n bhfód go deó mo sgafaire,
Ó fuaras fios aigne mar sé dob fhearra liom,
senior member (history)
2017-09-06 19:24
approved
rejected
awaiting decision
Seo mo dá láimh duit is ní i bpáirt bheith scartha leat,
Acht chun cheangailt go bráth leat gan spórt faid mhairfhimíd,
San suidhte ár margadh ní déanfad do mhalairt-se,
Páirt de'm anam go bráth ní sgarfaidh leat,
Óró; faid a mhairfead féin beó.
V
Má leanaim go dian tú siar chun Cairbhreac,
Caillfead mo chiall mara dtriallfir abhaile liom,
Óró; bead ag silleadh na ndeór,
Ná tair im' dheóidh gan mór-chuid airgid,
Stampaí Rí Sacsan air go cruinn i dtaisce agat,
Óró; i gcóir costais an róid
Ní bheidh cluig ar ár ndóirnibh ó rómhar na ngarruidhthe,
senior member (history)
2017-09-06 19:21
approved
rejected
awaiting decision
Beidh tuill biotáile le fághail in aisge 'gat.
Dein suas t-aigne is teanam abhaile liom,
Óró; is a mbeidh agam do gheobhair.
III
Níl áird sa tsaoghal más fíor nách rachainn leat,
Is do ghléasfhainn mo long dá m'fhiú toirbhthe,
Óról thar farraige mhóir
Do bhéarfainn liom tú annon go h-Albain,
No go Hanover más é is fearra leat
Éire seasamh liom, ná bíodh eagla ort
Óró; is nách tusa mo stór.
IV
Do shiúbhaleóchainn an saoghal go léir is an Breathnaisg leat,
'S níor bh'fhearra liom bheith in Éirinn ag éisteach Aifrinn,
Óró; ná i Sasana nódh.
Coinghiall ár bpósta stó bheith eadrainn,
'S an fhaid a mhairfhimíd beó gan gleó bheith eadrainn,
Óró; creid feasta mo ghlór.
senior member (history)
2017-09-06 19:18
approved
rejected
awaiting decision
I
Do shiubhaluigheas a lán ó'n Ráth go Daingean
Is ó sráid na Ciarraidhe go Clár geal Banba
Óró; is go Caiseal na Slógh.
Margadh tá dá lá sa tseachtmhain ann,
Aifreann gnáth le fághail ón Eaglais,
An cáirt 's an cnagaire lán gan mearbhthall
Stáid bean cailce is í d'fhághail chun taisteal liom,
Óró; Is nár mhaith é mo sgeól.
II
Do dhoilbh an sgéal dá n-éaluighinn leat-sa
Le réice dot shamhail iniar ó'n Mainistir.
Do mheallfhadh mé le h-éitheach go leór,
Chuirfinn an saoghal go léir in earraid liom
Siar dá rachainn-se chun dúthaig t-athar leat,
Óró; is níor mhaith é mo sgeól.
Ach má thugtar mo mhánail go bráth ná sgarfhair liom
senior member (history)
2017-09-06 19:13
approved
rejected
awaiting decision
Is an deamhan pioc d'fhíll abhaile dhi go raibh dubh is donn na h-oidhche ann.
VI
Níl aon stocaí anois orm le tuille mór is ráithe,
Ach lópaí grándha briste chun gur mhilleadar mo sála,
Tá dá pholl is fice ionnta ar aghaidh dá chnámha mo lorgan,
Is uair a bhíonn na cearca ag priocadh, ionnta, 'seadh thuitim féin le náire.
senior member (history)
2017-09-06 19:11
approved
rejected
awaiting decision
Samhluighim í bheith tapaidh, mear is go h-ana mhaith chun gnótha,
Ní mar siúd atá mo bhean ach ag piocadh suas chun chómhraic,
Is go gcodhlóchadh sí go h-eadartha, dá dtéigheadh na ba sa bhóna.
IV
Nuair a ghabhaim-se amach ar maidin, is ná fíllfinn go tráthnónín,
Bíonn luaithe an lae sa teaghlach ag an gcailín mhaith seo rómham
Luídigheann sé mo mhisneach dom is meaduigheann sé mo bhrón dom
Mo bhabán óg ag gol agam is a mhom i dtig na gcómharsan.
V
Tá sgéal agam le h-aithris ná fuil ró-mhaith le h-ínnsint,
Lá, bhí cúigear fear agam ag bailiú dorn tuíghe suas,
Bhuail sí amach ar maidin, mar a dhein go minic roimh sin,
senior member (history)
2017-09-06 19:07
approved
rejected
awaiting decision
I
Mo shlán chun bliain an taca so ba mhaith é mo chulaith éadaig,
Is lúthmhar, láidir meanamnach do dheanfainn bean do bhréadadh,
Ó casadh cailín deas orm, go raibh cúpla bó mar spré aici,
D'fhág sí m'ínntin marbh lag, is mo chroiceann geal gan léine.
II
Táid mo mhuínntear in earraid liom, is déanfaidh siad mé dhíbirt,
Nuair ná pósfainn aingir go mbeadh leabaidh chlúimh chun luighe iici,
Dar ndóin ní raibh na ba aici is níor thaithn sí siúd mar mnaoí liom,
D'fhág sí mé fé h-athtuirse i seilbh na ráth-coillthe.
III
Nuair a éirighim-se ar maidin agus cím-se chúgham mo stóirín
senior member (history)
2017-09-06 19:03
approved
rejected
awaiting decision
dhe. Chuaidh máthair an tsagairt isteach i dtor agus do ghlaodhadh sí amach "Cuc Cuach". Bhí fhios ag Diarmuid nárbh' í an chuach a bhí ann. D'aimsigh sé cloch agus chaith sé léi í agus bhuail sé ar an éadan í. D'dhibir an sagart abhaile annsan é. Shocaruig an sagart séipéal a dheanamh do mhuinntir Chéim an Fhiadh i gcás go bhfanfhaidís thiar uaidh. Ní eaibh leath an tséipéil déanta nuair a bhí an t-airgead go léir caithte. Thárla gur fágadh airgead le h-uadhacht ag Diarmuid. Thug sé uaidh síntús maith dhe don sagart chun an tséipéil a chríochnúghadh agus bhí sé féin agus a mháthair cómh creideamhnach de bheirt agus bhí ag teacht chun an tséipéil sin.
senior member (history)
2017-09-06 19:00
approved
rejected
awaiting decision
do thabhairt don sagart agus b'fhéidir go bhfaighdís a dtuarastal aisti. Thiomáin sé chuige í lár na máireach agus cuireach isteach i bpáirc leis an safart í ina raibh bullán leis an sagart. I lár na h-oidhche siúd abhaile leis an mboin agus siúd an bullán 'na diaidh. Chonnaic Diarmuid agus Peig í lár na máireach. Cheapadar gur b'é Dia a chúcha an bullán. Mharbhuigheadar é. Tháinig teachtaire ón sagart ag lorg an bulláin, ach bhí sé crochta ós na frathachaibh roimis. 'Sé an pianós a cuireadh ar Dhiarmuid ná go gcaithfeadh sé dul ag obair d'on sagart go dtí go nglaodhfadh an chuach. Bhíodh Diarmuid i gcómhnuidhe ag guid ó'n sagart. An té chídhfadh ag obair in a gháirdín é cheapadh sé gurb' é an sagart féin a bhí ann, bhí an oiread sin d'eadaig an tsagairt guidithe aige. Bhí an sagart cortha
senior member (history)
2017-09-06 18:48
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear bocht 'na chómhnuidhe in Uibh Laoghaire uair. Diarmuid Mheirgeach a tugtaí air. Ní raibh aoinne 'na chómhnuighe leis ach a mháthair .i. Seana Pheig Mheirgeach. Bhíodar beó bocht agus bhí a náit cómhnuighthe tímcheall naoí míle ón séipéal i dtreó gur b'anamh a théighdís ann. Dubhairt Peig le Diarmuid gur b'é an chúis go raibh an mí-ádh ortha toisg ná théighdís ar Aifreann. Dubhairt Diarmuid ná beadh san amhlaidh feasta. Ar maidean Dia Domhnaig siúd leis go dtían tAifreann. Ag tabhairt seanmóna a bhí an sagart roimis. B'é an céad rud a chualaidh sé an sagart á rádh ná - "Pé rud a thabharfá don Eaglais thabharfadh Dia dhuit ar a dhúbairt é." Chuaidh sé abhaile agus d'innis dé an scéal do Pheig. Nuair a airig Peig é do chómhairlig sí do an t-aon bó amháin a bhí acu
senior member (history)
2017-09-06 18:44
approved
rejected
awaiting decision
an gaduidhe i bhfolach amuich agus nuair a bhían duine uasal imthighthe amach do rith sé isteach agus thóg sé an braithlín as an leabaidh. Tháinig an duine uasal isteach agus fuair sé amach ná raibh aon bhrithlín sa leabaidh. D'imthig sé ar buile, ach ní fhéadfadh sé a fhocal do bhriseadh, agus chaith sé na gaduidhthe do sgaoileadh saor.
senior member (history)
2017-09-06 18:42
approved
rejected
awaiting decision
duine uasal margadh leó. Gheall sé dóibh dá ngoidfeadh duine aca an braithlín lín a bheadh fé sa leabaidh an oidhche sin go sgaoilfeadh sé abhaile iad saor. Thosnuig an duine b'óige dhíobh ar ullmhughadh i gcóir na h-oidhche. Bhí seanduine ins an mbaile ceadhna marbh agus do cuireadh é an tráthnóna san. D'imthig an gaduidhe agus thóg sé an corp agus annsan d'fhan sé go dtí go raibh an duine uasal agus a bhean imthighthe a codhladh. Annsan fuair sé an corp agus chroch sé suas é lasmuigh de fhuinneóg an tseómra in a rabhadar in a gcodhladh. Bhí gunna ullamh ag an duine uasal istig agus cómh luath agus a chonnaic sé an corp amuich do leig sé urchar leis agus do leag sé é. síos sa talamh. Annsan cheap sé go raibh an gaduidhe marbh aige agus amach leis chun é chur i dtreó is ná beadh fhios ag aoinne gur mhairbh sé é. Bhí
senior member (history)
2017-09-06 18:39
approved
rejected
awaiting decision
tamaill don ghaduidhe eile do chuimhnig sé ar sheift. Bhí trí gárdaí ag an duine uasal agus is acu a bhí an eochair chun tíghe an óir d'oscailt. Ghluais sé chúcha agus é ar meisce, dar leis, agus boidéal uisce beatha 'na phóca aige. Ghloadar isteach air agus ba gheárr go raibh an boidéal roinnte aige ortha. Annsan chuir sé a lámh sa phóca eile agus thóg sé amach boidéal eile agus roinn sé ortha é agus annsan bhíodar ar buile, gan anam ar meisce. Thosnuig sé dá mhealladh go bhfuair sé an eochair uatha, agus chuaidh sé thar nais chun a chomráid d'fhuascailt. Tar éis do é scaoileadh amach d'imthígheadar leó gan ór, gan saidhbhreas. Gabhadh an bheirt acu tamall na dhiaidh sin agus do tugadh go dtí tigh an duine uasail iad ach dhein an
senior member (history)
2017-09-06 18:36
approved
rejected
awaiting decision
Bhíodh beirt ropairí ag taisteal na tíre fadó agus ní fhágaidís pioc ag na daoinibh ach ag guid agus ag breith leó gach rud a tháinig in a slíghe. Bhí duine uasal san áit agus ní raibh pioc aige 'na niaidh agus bhí a aigne déanta suas ar ghreim d'fhághail ortha ar shlíghe éigin. Bhí a lán óir agus a lán airgid sa tigh a bhí aige agus bhíodar chun ualach mór de a ghuid. Bhí trap ar chómhla an doruis in a raibh an saidhbhreas so go léir ann. Nuair a ghabhadh duine isteach do dhúnfadh an cómhla agus ní fhéadfadh sé teacht amach. Nuair a tháinig na gaduithe go dtí an tigh chuaidh an duine ba shine acu isteach ach níraibh sé ábalta ar theacht amach ná ar aon ór do chur amach go dtí an fear eile. Tar éis bheith ag cuímhneach ar feadh
senior member (history)
2017-09-04 21:54
approved
rejected
awaiting decision
D'airigh mé sgéal an oidhche fé dheire mar gheall ar na finíní. Tháineadar isteach in-aice Cé Baile na Gall in bád beag. I mbád Pádraig Uí Ionáin a tháineadar isteach go dtí mBaile na Gall. Nuair a shroiseadar Baile na Gall bhaileugheadar gach rud a bhí acu agus shuibhaileadar go dtí Eochaill. Shíleadar go raibh Éire a lorg cabhair chun dul a throid acht ní raibh. Nuair a d'airigh na gárdaí é chuireadar isteach i bpríosún iad agus cuireadh Cúirt ortha agus chaith Pádraig Uí Ionáin as gaodhluinn agus na daoine eile agus ní bhfuigheadh an breitheamh iad a thuisgint. Ní fheadar aoinne cad a bhain do's na finíní as san amach.
senior member (history)
2017-09-04 21:50
approved
rejected
awaiting decision
Anna Máthair Muire
Muire Máthair Íosa
Elizabeth Máthair an Bhaiste,
Chuir mé na trí daoine idir mé féin agus an trom-luighe anocht & blian ó anocht trí Íosa Críost ár dTighearna.
Amen.
senior member (history)
2017-09-04 21:46
approved
rejected
awaiting decision
spéis in amhrábaibh Béarla an uair úd. Is cuimhin liom rann a tríde ámhthaigh
"What had you for dinner, dear Daniel my son?
What had you for dinner, dear child you are done?
I had fresh fish and poison, dear mother you know
I've a pain in my head and to bed I must go.
Téad chun í chrochta - chun é dhéanta. Tá an fhuirm seo coitchianta i gCiarbre - Meascadh ar dhá chor cainte iseadh é - "chun í chrochadh" agus "chun a crochta". Nách ait é gur i dteampall Chill Mhuire atá i ngach ceanntar. MÓC]
senior member (history)
2017-09-04 21:43
approved
rejected
awaiting decision
Mo chú gus mo ghunna a mháithrín ó
Agus cóirigh mo leabaidh, táim breoite go leor.
Cad d'fhágfair led' leanbhaí a bhuachaillín ó
Cad d'fhágfair led' leanbhaía chumainn 's a stóir
Tá an domhan fada fairsing agus imthighdís leo
Agus cóirigh mo leabaidh, táim breoite go leor.
Cad d'fhágfair led mhnaoi a bhuachaillín ó
Cad d'fhágfair led mhnaoi a chumainn 's a stóir.
Téad chun ó chrochta agus Ifreann go deo
Agus cóirigh mo leabaidh, táim breoite go leor.
Cé an áit go gcuirfear thu a bhuachaillín ó
Cé an áit go gcuirfear thu a chumainn 's a stóir.
I dteampall Cill Mhuire a mháithrín ó
Agus leog me síos go réidh chun codladh go deo.
[Is dóigh liom gurab é seo an leagan is fearr den amhrán so dá bhfeaca. Tá línte neamh gnáthacha i rann a h1, 2, 5, 6 & 7. Línte breaghtha láidre iseadh 3V & 3VI agus líne nua ar fad iseadh an líne deiridh.
him agus iasc úr: Bhí an t-amhrán so i mBéarla ag áintín liom, ach ní chuirinn-se
senior member (history)
2017-09-04 21:34
approved
rejected
awaiting decision
Seán Emet Ó Donobháin do fuair é seo ó Sheán Ó hAodha ón gCreig láimh le Cuan Dor. Múinteoir scoile i Scoil Rinn Ó gCríona iseadh Seán. Tá Rinn Ó gCríona tímpal dhá mhíle ódheas ó Chuna Dor ar bhruach an chuain.
Cá raibhais ar fea'n lae uaim a bhuachaillín óig
Cá raibhais ar fea'n lae uaim a chumainn 's a stóir
Bhíos ag fiadhach a's ag iascach a mháithrín ó
Agus cóirigh mo leabaidh, táim breoite go leor.
Cad do bhí chun do dhinéir agat, a bhuachaillín ó
Cad do bhí chun do dhinéir agat, a chumainn 's a stóir
Do bhí nimh agus iasc úr a mháithrín ó
Agus cóirigh mo leabaidh, táim breoite go leor.
Cad d'fhágfair led mháthair a bhuachaillín ó
Cad d'fhágfair led mháthair a chumainn 's a stóir
Lán páirce de bhuaibh bána a mháithrín ó
Agus cóirigh mo leabaidh táim breoite go leor.
Cad d'fhágfair led dhritháir a bhuachaillín ó
Cad d'fhágfair led dhritháir a chumainn 's a stóir
senior member (history)
2017-09-04 21:10
approved
rejected
awaiting decision
Name of author/collector.
senior member (history)
2017-09-04 21:09
approved
rejected
awaiting decision
The Patron Saint of this place is Saint Lapan. The ruins of the church are still there. It is not known if the saint built a church or not. There are no stories told about the saint. A monastery is supposed to have existed there. It is not known where the saint is buried. The Protestant Church is named after him. There is a Holy Well there also at which a woman with bad sight was cured. This woman had to go to the well before daybreak and do rounds for three days before she was cured. No people are called after the saint and no holidays are kept in his honour.
senior member (history)
2017-09-04 21:07
approved
rejected
awaiting decision
Name of collector.
senior member (history)
2017-09-04 21:07
approved
rejected
awaiting decision
Three meals a day - breakfast at eight o'clock, dinner at one o'clock, supper at six o'clock. Work two hour before breakfast. Potatoes salt meat cabbage and sour milk for dinner. The table was always kept in the middle of the floor. Oneway bread was eaten. Wheat was bought and crushed in Gleannmore near Knockraha. A lot of vegetables were eaten. At Easter they had as many eggs as they could eat for breakfast, fresh meat for dinner and currant cake for supper. Flat mugs were used for drinking beofre cups came in use.
senior member (history)
2017-09-04 21:04
approved
rejected
awaiting decision
still alive.
senior member (history)
2017-09-04 21:04
approved
rejected
awaiting decision
Twenty one players played at each side. The game was played from ditch to ditch. Sometimes townland played townland, but mostly two different parishes played. Football was rarely played. The players wore their ordinary clothes. Any kind of a stick that would hit a ball was used as a hurley. The ball was about three times as large as the ball now. Bowling was also played. People got up at three o'clock in the morning, and played down the main road. The ball was home made from corks old stockings ripped, and a leather cover. It was twice as heacy as the ball now. After a time goal posts were used, but they were different from the goal posts now. They had points' posts along with the goal posts. Some of the old time hurlers are
senior member (history)
2017-09-04 21:01
approved
rejected
awaiting decision
Why is a marriage a failure?
Answer:- Because the bride does not marry the best man.
senior member (history)
2017-09-04 21:00
approved
rejected
awaiting decision
Why are pancakes like umbrellas?
Answer:- Because they are rarely seen after Lent.
When is a queen like a piece of wood?
Answer:- When she is a ruler.
When is a sermon like a six inch shell?
Answer:- When it comes out of a canon's mouth.
In which month do babies talk least?
Answer:- Feburary, the shortest.
When is a defeated army like a piece of wood?
Answer:- Because it is worsted.
senior member (history)
2017-09-04 20:58
approved
rejected
awaiting decision
Why does a hen cross the road?
Answer:- To get to the other side.
senior member (history)
2017-09-04 20:58
approved
rejected
awaiting decision
What is all holes and yet holds water?
Answer:- A sponge.
As round as an apple as plump as a ball can climb over churches steeple and all?
Answer:- The sun.
Why does a hen pick a pot?
Answer:- Because she cannot lick it.
What has an eye and can't see?
Answer:- A needle.
What is white and black and red all over?
Answer:- A newspaper.
Why does a donkey look over a wall?
Answer:- Because he can't look under it.
senior member (history)
2017-09-04 20:53
approved
rejected
awaiting decision
I was sent to America and stopped I was sent home again because I would not go.
Answer:- A watch.
What lock is hardest to find?
Answer:- A lock from a bald man's head.
Why is a small man like a good book?
Answer:- Because he is well looked over.
What goes round the wood and round and never touches the wood?
Answer:- The bark.
What is the shyest thing in the world?
Answer:- The clock because it always has its hands to its face.
senior member (history)
2017-09-04 20:51
approved
rejected
awaiting decision
What can cross the river without getting wet?
Answer:- A shadow.
Why is a drawn tooth like a thing forgotten?
Answer:- Because it is out of the head.
Why is grass like a mouse?
Answer:- Because the cat'll eat it.
(cattle eat it)
Can Feburary March?
Answer:- No but April May.
senior member (history)
2017-09-04 20:50
approved
rejected
awaiting decision
When is a miner like a canery?
Answer:- When he's brought up in a cage.
In which island are good singers?
Answer:- The Canary Islands.
Why does never shave a man with a wooden leg?
Answer:- Because he always uses a razor.
When is a gardener like a story writer?
Answer:- When he's working on his plot.
When can rain be eaten>
Answer:- When it is dripping.
To what animals should no secrets be told?
Answer:- The ones which carry tales (tails).
senior member (history)
2017-09-04 20:47
approved
rejected
awaiting decision
Once a man in Clonmult near Midleton buried 50 pots of gold in a wood. No body can dream what part of the world it is hidden. No lights have ever been seen there, and the people are afraid to unearth it.
senior member (history)
2017-09-04 20:46
approved
rejected
awaiting decision
There is a fort which belonged to the Danes in the townland of Courtstown. It is the shape of a circle. There is a hole entering it. Anoyone never entered inside. When the field is ploughed it is never interfered with. It was the Danes that made the fort to hide in it. Lights were seen there at night and music was heard there.
senior member (history)
2017-09-04 20:45
approved
rejected
awaiting decision
There was snow in Carbery town Glanmire in the year of 1897. It was thirty feet high, and it lasted for a day, and a night.
senior member (history)
2017-09-04 20:44
approved
rejected
awaiting decision
A hedge school was situated in Mr ickery's farm in Courtstown Little Island in the year of 1787. On slate they wrote with slate pencil. English was the language which was spoken. It was blocks of timber they sat on.
senior member (history)
2017-09-04 20:42
approved
rejected
awaiting decision
A great big flood was seen in Courtstown in the year of 1868. A house of Mr Fitzgibbon's in Courtstown was flooded three feet deep.
senior member (history)
2017-09-04 20:42
approved
rejected
awaiting decision
When there is a black ring around the moon it is the sign of bad weather.
senior member (history)
2017-09-04 20:41
approved
rejected
awaiting decision
If a flock of seagulls fly over the land it is a sign of a storm on the sea.
If the smoke goes to the ground it is a sign of bad weather.
When a flock of crows are together it is a sign of bad weather.
If swallows are flying high it is a good sign.
If the sun goes down very red in the west it is a sign of good weather.
When the sea is black and rough it is the sign of bad weather.
senior member (history)
2017-09-04 20:39
approved
rejected
awaiting decision
Our house was called the malt house because long ago they made spirits there. Those were made by Lord Barrymore, who was the landowner at that time.
senior member (history)
2017-09-04 20:39
approved
rejected
awaiting decision
Long ago there lived a farmer in Little Island who was a Fenian. A soldier came to the farmer's wife looking for Fenians. The farmer's wife went out and called out, Fenians, Fenians, Fenians. The hens and the ducks ran up to her. She said what do you think of them for Fenians. The soldiers went away, and said nothing.
senior member (history)
2017-09-04 20:37
approved
rejected
awaiting decision
Long, long ago my father said he was working in a hay field with abother man. A bunch of fairies came into the field. The man was afraid, and went behind one of the cocks of hay. The fairies went towards the cock an knocked it over on him. Then they disappeared.
senior member (history)
2017-09-04 20:36
approved
rejected
awaiting decision
In Flax-Ford tar, and pitch were made about 34 years ago. In Rockfarm there was a lime kiln, and magnesia was made about 20 years ago.
senior member (history)
2017-09-04 20:35
approved
rejected
awaiting decision
One day about twenty-five years ago, my father had a man working for him. The man was thinning turnips. When he was thinning he found a silver ring. This ring was very thick. It was aged about two hundred years. Nora was written on it in block letters. My father had it for a long time, but one day he lost it.
senior member (history)
2017-09-04 20:34
approved
rejected
awaiting decision
A young man went to spend a holiday with some friends in Yorkshire. He caught a chill while travelling, and was confined to bed. His hostess thought she would give her visitor a treat during his confinement. She baked a Yorkshire pudding and took it upstairs.
"Just try this", she said. "It'll shift your cold." Going up some time later, she said "Well, have you eaten it all up?" "Eaten it?" gasped the visitor, "why I thought it was a poultice to wear on my chest".
senior member (history)
2017-09-04 20:31
approved
rejected
awaiting decision
Mr. Maurice Fitzgerald was a local poet. He was born in Knockraha. He died in the year of 1903. He was naturally a poet. He was a farm labourer. His poems were in English. He was a great writer.
senior member (history)
2017-09-04 20:28
approved
rejected
awaiting decision
thímcheall agus Harrington the Tinker a tugtaí air. Bhí sé pósta agus Bidí a tugtaí ar an mnaoi. Do bhí mac aca agus Deinisín Harrington a tugtaí air. Do bhíodh sé ag gabháil do stánaibh á ndéanamh agus á ndeisiú.
Bhí bacach eile ann agus Hayes a tugtaí air. Do bhí sé pósta agus d'imthig a bhean uaidh agus annsan bhíodh sé ag gabháil tímcheall 'na aonar ag bailiú déarca.
Bhí bacach eile ann agus Páinteach na n-ubh a tugtaí air. Bí bhíodh piuc ar siúbhal aige sin ach ag bailiúubh agus b'in é an chúis gur tugadh an ainim sin air.
senior member (history)
2017-09-04 20:26
approved
rejected
awaiting decision
Bhí tig aca i Maghcromtha agus bhíodar saidhbhir go leór mar dheinidís airgead ar na ceirteacha.
Bhí bacach dárbh ainim "Jack the Soldier" ag gabháil mór thímcheall agus bhí marcanna an t-saighdiúra ar a lámha. Bhíodh sé ar buile chun feola agus aon tig ná bíodh feóil ann bhíodh sé ag troid le muinntir an tíghe sin.
Do bhí bean ag gabháil mór thímcheall agus Síle Saor a tugtaí uirthe. Do bhíodh sí ag díol cotúin ana shaor agus sin é an chúis gur tugadh an ainim sin uirthe.
Bhí bean eile ann agus "Síle na holna" a tugtaí uirthe. Do bhíodh sí ag gabháil tímcheall ó thig go tig agus do bhíodh cárdaíaice, agus do bhíodh sí ag cárdáil olna leó dá bhfaghadh sí é agus sé sin an chúil gur tugadh Síle na h-olna uirthe.
Bhí bacach eile ag gabháil mór
senior member (history)
2017-09-04 20:22
approved
rejected
awaiting decision
Bhí alán lucht siúbhail ann fadó ach níl puinn aca ag gabháil mór thímcheall anois mar tá an dlíghe taréis cosg a chur le lucht siúbhail ná beadh ag díol rudaí.
Bhí fear siúbhail ann fadóagus "Faol" a b'ainim dom agus bhí sé ana láidir agus bhí sé pósta le bean ana bheag. Do bhíodh an bheirt aca ag léasadh a chéile agus ar maidin nuair éirighidís bhídís ag iarraidh muintreas a dhéanamh le na chéile ach do teipeadh ortha.
Bhí fear siubhail eile ann agus "Barret na gCeirteach" ab ainim do. Bhí a lámha agus a chosa cam agus ní bhíodh sé ábaltha ar siúbhal inaonchor ach bhíodh sé istigh i gcairt an asail. Bhí sé pósta agus bhí inghean bhreágh aige agus bhídí ag bailiú ceirteacha
senior member (history)
2017-09-04 20:19
approved
rejected
awaiting decision
am tóramh.
Guídhim ar Mhuire máthair 's a bhanntracht ghlórmhar
Bheith ag gárdáil m'anama go cathair na glóire. Amen.
senior member (history)
2017-09-04 20:18
approved
rejected
awaiting decision
Luíghimse síos fé do comairce a Mhaighdean Mhuire, go raibh do bhrat glórmhar ag déanamh dín dom anam. A thighearna Iosa féach anuas le truagh anocht ar do sheachránaídhe bocht sínte anso ar leabaidh gan fhios agan an eirigeóchadh aiste ar maidin, ná ar osgailt mo shúl dom cá mbeidh m'anam, Ó a Iosa do cheannuig mé beannuig mé saor mé. Na glaoidh as mo chodla orm coidhche as an saoghal so. Moladh leat a úir mhic is ná luadhaig púicíní do chur ar do shúile acht clúdaigh m'anam le róbaí na bhflaitheas. A Íosa a Mhuire agus a naoimh Iósep. Go réidhtíghidh sibh an bóthar dom nár ghabhas fós ann Amen.
Guídhim na naoimh le soíllse rómham-sa.
Guídhim na h-aingil is na naoimh
senior member (history)
2017-09-04 20:14
approved
rejected
awaiting decision
Sgreadaim go cruaidh ar mo thíghearna m'anam do thabhairt chun glóire Dé chun bheith rann-pháirteach i ngach iodhbhairt bheannuighthe dá bhfuil is dá mbeidh ar feag an domhain uile agus ar feag na Críostuígheachta insan ló indhiu.
senior member (history)
2017-09-04 20:13
approved
rejected
awaiting decision
Leigim mé féin anuas in imeall do ghrásta i lár do thíghe ag úmhalúghadh dod theampall beannuighthe ag admháil m'fhaoistine ós cómhair d'ainm naomhtha. Do bhrígh gur pheacuígheas go mór is go ró-mhór le clos mo chluas le smaointe mo chroidhe le labhartha mo bhéil le radharc mo shúl agus le siúbhal mo chos. Ó a thíghearna laraim míle mathúnachus agus párdún ort.
senior member (history)
2017-09-04 20:11
approved
rejected
awaiting decision
Tá áit n nDoire'n Chuillinn ar a nglaodhtar Eisg an Duine Mhairbh agus laoch éigin a cuireadh ann. Deineadh uaigh ana mhór ann agus tá gallán 'na sheasamh ann.
Tá fear eile curtha ar na Lománaigh agus is ins an droch shaoghal a fuair sé bás agus tá dhá leic 'na seasamh ann acht ná feicfeá iad anois mar tá aiteann tairéis iad a chlúdach. Tá áit eile ar an Lománaigh ar a nglaodhtar Log an Ghalláin agus tá gallán mór 'na sheasamh ann. Tá tuille galláin ar an Lománaigh chómh maith agus ins an áit seo tá tímcheall sé cínn agus tá uaigh istigh eatara agus is ins an t-seana shaoghal a cuireadh an duine ann.
senior member (history)
2017-09-04 20:08
approved
rejected
awaiting decision
Luighimís le Dia is éirighimís le Muire, gabhaimís Diar mar athair agus Muire mar mháthair, flathais Dé mar dhúthaigh is ní umhluíghimíd do'n áirseóir. Go mbeannuighidh Dia dhuit a mháthair go mbeannuighidh Muire dhuit is Pádruig. Cad na thaobh ná codlann tú a mháthair mar ná féadaim é a ghrádh ghil. Cad na thaobh san duit a mháthair. Aisling a deineadh tríom shuan dom ar marcach caol cíor dhubh ar each caol ruadh. A shleadh dhearg na dheas láimh chun é sháthadh trí chroidhe an rí ghlórmhair. Fuil cómhachta atá le dortadh amáireach. Is fíor é d'aisling a mháthair. An té mhachtnóchadh ar seo trí n-uaire taréis luighe ar leabaidh shuain do gheobhadh sé flaithis Dé gan duadh agus bheith ag mo ghualainn-se go bráth.
senior member (history)
2017-09-04 20:04
approved
rejected
awaiting decision
deirim-se leat go raibh sé éin agus a leanbh suarach go maith san am gur shrois sé tig éigin sa chómharsanacht. Lár na bháireach do ghluais an lorg do'n mháthair agus do's na leanbhaí.
I gcionn cúpla lae do fuaradh an mháthair gairid do Chíll Áirne curtha amach ag an dtuille agus ní bhfuaireadh aon tuairisg ar na páistí, riamh ó shoin.
senior member (history)
2017-09-04 20:02
approved
rejected
awaiting decision
éis líonadh sar ar éirigh leó é do shroisint.
Do chuaidh an fear in-áirde ar chrann do bhí ann agus do rug sé leis an dá leanbh, acht ní bhfuair an bhean aon t-seans ar í féin do shábháil. Do sgiob an tuille í féin agus an leanbh.
Níor éirigh leis an bhfear an dá leanbh do shábháil agus do thuit duine aca isteach san tuille uaidh, agus do bádhadh é. D'fhan sé annsan go maidean agus do bhí an clagar chómh h-árd le riamh, agus an tuille chómh h-árd agus do bhí sé aréir roimis sin.
D'fhan sé ann go dtí an tráthnóna gur stop an clagar agus gur thráigh an tuille. Nuair d'fhéach sé uaidh ní raibh aon tuairisg ar an dtig do bhísé sgiobaithe ag an dtuille.
Do bhailigh sé leis agus
senior member (history)
2017-09-04 19:59
approved
rejected
awaiting decision
air Claodach.
Tá abha ana mhór ag rith tré Chlaodaigh siar de bhun na gCícheanna. Oidhche na tuille móire do rith tuille ana mhór san abhainn seo agus do sgeigh se tar a bruacha tímcheall ceathrú míle ar gach taobh.
Do chómhnuigh lín tighe de mhuinntir Chuill gairid de'n abhainn san i dtig cínn tuighe. Fear, agus a bhean agus a dtriúr leanbh. Do bhíodar imthighthe a chodhladh nuair do thuit an clagar trom in aonacht.
D'airig an fear fothrom na tuille ag teacht. D'éirigh sé agus do bhí an tuille ag líonadh tímcheall an tighe. Do ghlaodh sé ar a mhnaoí agus ar na leanbhaí. Do thóg sé féin dha leanbh leis, agus thóg an bhean leanbh eile léi agus do thugadar aghaidh ar áit árd, acht bhí an tuille tar-
senior member (history)
2017-09-04 19:56
approved
rejected
awaiting decision
Timcheall leath chéad bliadhain ó shoin do tháinig stoirm ana mhór. Do leag sé crainn agus tighthe agus mhairbh sé mórán stoic. Do bhí istigh ins na crúidhte agus do thuit an tig isteach ortha agus do mhairbh iad.
Seo cómhartha go mbeadh stoirm le teacht. Dá mbeadh bun na spéireach lais-teas dearg. An stoirm seo do tháinig an uair sin do marbhuigheadh a lán daoine dá bhárr mar do leagadh na crainn anuas ortha.
Do lean báisteach throm an stoirm sin, agus do rith tuilthe idtreó gur leagadh mórán droichead ar fuaid na h-áite. An stoirm seo go bhfuilimíd ag trácht air, tá áit las tuaidh de'n teórainn idir Chorcaigh agus Ciarraighe go dtugtar
senior member (history)
2017-09-04 19:53
approved
rejected
awaiting decision
go dtugtaí air an Mheadar. Do leanadh cóir eile an Mheadar rud go dtugtaí air loinithe. Do chuirtí an loinithe amach ar chlaidhe an chlóis oidhche Bhealthaine idtreó go mbeadh breis ime aca i gcóir na bliadhna.
Do théigheadh mná áirighthe go dtían Roilg agus do thugaidís leó abhaile lámh duine mhairbh agus mheasgaidís an t-uachtar leis, agus annsan do chuiridís an lámh fe'n dtubán go maidean idtreógo mbeadh breis ime aca i gcóir na bliadhna.
senior member (history)
2017-09-04 19:51
approved
rejected
awaiting decision
Piseóga lae bhealthaine
Bhíodh sé de nós roimis seo maidean lae bhealthaine go mbíodh na daoine ag formad le na chéile féachaint ciaca aca ba shia fhanfadh sa leabaidh gan aon teine do chur síos mar do bhí sé ráidhte an chéad duine a chuirfeadh síos an teine go mbeadh mí rath a'r an nduine sin i gcaitheamh na bliadhna san.
Seo nós eile do bhíodh ag cuid de's na daoine do théighidís go dtíbó le duine de's na cómharsain agus do chrúdhaidís í agus do thugaidís leó abhaile an bainne idtreó go mbeadh breis ime aca i gcóir na bliadhna.
San am san ní raibh aon bharraile ag aenne acht rud
senior member (history)
2017-08-14 21:33
approved
rejected
awaiting decision
A bhfuil d'Aingil is d'Aspoil i gCathair geal na ngrást
Ag coimeád an tíghe seo is a buidhin go lá
Coiglim an teine le crannaibh ríghin Phádraig
Ná tógfar ár gcuid ná brisfear ár dtig
Go dtigid an solas go licibh an dorais an laé amáirig
senior member (history)
2017-08-14 21:32
approved
rejected
awaiting decision
Go mbeannuightear duit a chros
An cros ar ar céasadh Críost
Ar mo dhul isteach fe'n dtig
Go bhfuil an galar ann
A Chríost go bhfágad ann
Is ná beireadh as
-
Luíghim sa leabaidh seo mar a luighinn san uaidh
Deinim faoistin leat a Shlánuightheóir
Asbolóid iarraim ar an t-Athair Siorraidhe
Cuirim ar dheineas is a ndearna riamh
Fé rí na faoistine seo
Glaodhaim Dia mar athair
Muire mar mháthair
Flaitheas Dé mar dhúthchaigh
Réir Dé go ndeineadh
Beatha na naomh go dtuilleadh
Cómhluadar na nAingeal go bhfaighead
Ceól na bhFlaitheas go gcloisead
-
Coiglim an teine seo mar a choiglean Críost cách
Muire i dá cheann de'n tíghe agus Bríghid 'na lár
senior member (history)
2017-08-14 21:29
approved
rejected
awaiting decision
Ainne máthair Muire
Muire máthair Íosa
Eiblís Áibrighthe máthair Eoin Baiste
An triur san a chuirim
Idir me agus gach galar
Téigim fé chomairce crois na mBeann
Ó gach ann-spioraid atá ar mo thaoibh
Cuirim an crann ar ar céasadh Críost
Idir me agus an Tromlaoí
-
Na seacht nAingil is sine
Na seacht nAingil is óige
Na seacht nAingil is mó gradam
I gCathair na Trionóige
Ág gcárdáil ár sábháil ár seóladh
Agus breith ár nanam
Go Cathair na Glóire
Céad fáilte romhat a Dhomhnuig bheannuighthe
Lá breágh naomhtha dhein Críost do cheapadh dhúinn
Bog mo chos chun dul go dtí an t-Aifreann
Is bog mo bheil chun bréithre beannuighthe
senior member (history)
2017-08-14 21:27
approved
rejected
awaiting decision
Fuaradh iad so ó Dhonnchadh ó Céilleachair Doirín Áluinn. Aois 64. Feirmeoir.
senior member (history)
2017-08-14 21:25
approved
rejected
awaiting decision
Chúil Aodha ag deisiughadh bróg. Jack Nasty leas-ainm a bhí air ach Seán Ó Mathgamhna a b'eadh a ainm cheart. Do bhísé tímcheall le seachmhóghadh bliadhain an uair sin ach ní admhóchadh sé é. Deireadh sé i gcómhnuidhe gur triochad a naoi bliadhna d'aois a bhíodh sé as d'fhan sé an t-aos céadhna chun gur cailleadh é.
Bé an chúis ná h-admhóchadh Jack ná raibh sé níos sine mar bhí straidhn chun pósta air go bhfuair sé bás. Aon tigh 'na mbeadh sé ag obair ann agus go mbeadh cailín óg ann do bhailigheadh na cómharsain isteach chun spóirt do bheith acu ag déanamh cleamhnais do Jack as do'n chailín óg. Do rith leis go maith chun gur tháinig inghean Dhonnchadh Bhig Uí Dhuinnín ó America. Thosnuig cleamhnas ar siubhal do Jack as dúbhradh go raibh morán airgid aige. Do bhí gach aon ní ag rith go maith as an púncán sásta leis an gcleamhnais mar dheadh. Socruigheadh go bpósfaí iad ar a tría chlog an Domhnach a bhí chúcha. Nuair a tháinig an Domhnach do bhí Jack agus Mícheal Ó Murchadha ag tig an chailín óig. Sé Mícheal a bhí na finné. Do ghléas sé Jack suas na choiléar a's tie. Nuair a tháinig am an phósta amach leó fé dhéin an t-séipéil iad féin agus an cailín óg ach mo lom chráidte nuair a shroiseadar an bóthar bhí bligeárdaithe an bhaile bailighthe ann. Do cuireadh Jack agus Micheál Ó Murchadha isteach go tig Phádraig De'lása le scrathacha agus crústaíagus chaith Jack fanamhaint ann go dtí an lá na dhiaidh. Ní airigheadh puinn mar gheall ar cleamhnaistí Jack ó shoin ach d'fhan an straidhn pósta air go dtí go bhfuair sé bás tímcheall le dachad bliadhain ó shoin.
senior member (history)
2017-08-14 21:19
approved
rejected
awaiting decision
Timcheall le caogad bliadhain ó shoin do bhí gréasaidhe ag gabhail mór-tímcheall go dtí na tighthe i gceanntar
senior member (history)
2017-08-14 21:18
approved
rejected
awaiting decision
Tá baile fearainn i n-iarthar Chúil-Aodha ar a dtugtar an Ínse Mhór. Tá aon fheirmeóir déag 'na gcómhnuidhe ann anois ar fheirmeacha beaga a saradh agus a réidhtigheadh amach as na sléibhte agus na portacha as táid maith go leór compórdach ann. Ós cionn céad bliain ó shoin níor chómhnuig ann ach aon fhear amháin. Aodhaire a beadh é a bhíodh ag tabhairt aire do bha seasca as do chaoire. Sé an áit 'nar chómhnuigh sé ná i mbothán beag ag bun Carraig na Spideóige. An fear gur leis an áit do bhí sé 'na chómhnuidhe ins na Milíní agus bhí na Milíní aige óChrois na nGabhar siar. Fear tábhachtach a b'eadh é san am san. Do briseadh ann é i gcionn tamaill agus níl aoinne dá shliocht 'na cómhnuidhe ann anois ach tá roinnt díobh ar fuair na paróiste fós agus na gíorcaig a tugtar ortha. Duine den sliocht sin a b'eadh Paid Buidhe Ó Loínghsigh an píobaire agus an file.
senior member (history)
2017-07-18 13:58
approved
rejected
awaiting decision
Croise ar aghaidh an ruda agus leigheasann san é.
senior member (history)
2017-07-18 13:58
approved
rejected
awaiting decision
An seachtú mhac, fear a rugadh Aoine An Ceasda agus a baisteadh Domhnach Casga, biodh síad ábalta diuch agus brúitíneach a leigheas agus leigheasanna eile a thabhairt do chapallaibh. Deineann siad cómhartha
senior member (history)
2017-07-18 13:57
approved
rejected
awaiting decision
annsan cuiridís é ar smeuróidí chun é dhóigheadh agus annsan cuiridis air na neascóidí é. Sé sin saghas planda beag a fhásann sna pairceanna.
senior member (history)
2017-07-18 13:55
approved
rejected
awaiting decision
Leacá: Sa t-sean aimsir do bhíodh leigheas ag na daoine as leaca igcóir borradh phéist. Bheiríghidís uisge agus an leacá le'n chéile agus annsan cuiridí ar an mboradh péist é.
Arc Luacra: igcóir meascóidí beirighidí bainne agus arc luacra agus
senior member (history)
2017-07-18 13:54
approved
rejected
awaiting decision
air píora plaincéad agus é do chuir air.
Fail: preab do bhaint as an duine.
senior member (history)
2017-07-18 13:53
approved
rejected
awaiting decision
Triuch: an ghruaig a fhásann ar an gcrios a bhíonn ar mhuin asail do gearradh agus é do bheiriú imbainne agus an bainne d'ól.
Borradh phéist: cloch gorm do leagadh agus é do chur air.
Teine Dhia: ainm an duine a sgríobhadh mor tímcheall air.
Tochas: fáinne oir do chimilt air naoi n-uaire.
Muchadh: turpeintine do cuir
senior member (history)
2017-07-18 13:51
approved
rejected
awaiting decision
usáid ga bhaint as.
senior member (history)
2017-07-18 13:51
approved
rejected
awaiting decision
bhean ann fadó darbh ainm di Síghle. Tá a mhac in a chómhnuidhe inaice inn fó. Do bhris sí a láimh do thuit sí. Tá an páirc sin ana chontabhartach mar tá sé ana árd.
Páirc Na Carraige: Sé an fáth go dtugtar an ainm sin air ná: tá carraig insan bpáirc sin, agus tá sé ana mhór, agus ana chonchabharthach.
Leaca'n Tobair: Sé an fáth go dtugtar an ainm sin air na: tá tobar ag a bun. Do dheineadh é fadó agus ní raibh an t-uisge ró mhaith ann, agus anois níl aon
senior member (history)
2017-07-18 13:49
approved
rejected
awaiting decision
Táim im chómhnuidhe igCnocán a' Phóna. Sé an fáth go dtugtar an ainm sin air ná, do bhípóna ann fadó igcóir beithídheach. Níl áit ceart in a raibh sé ag aon duine anois.
Páirc Na Glaise: Sé an fáth go dtugtar an ainm sin air ná: ritheann glaise ag a bun.
Leaca Síghle: Sé an fáth go dtugtar an ainm sin air na: gur thuit seana
senior member (history)
2017-07-18 13:48
approved
rejected
awaiting decision
teineadh.
senior member (history)
2017-07-18 13:47
approved
rejected
awaiting decision
aige gur sprid a bhí ann. Dubhairt sí leis gan aon eagla a bheith air. Do thug sí an plan do chun an gaduidhe do mharbhú.
Dubhairt sí leis poll mór a dheanamh ar an gcasán agus teineadh do chur ar bhun an phoill, agus cipíní do chur treasna an phoill.
Annsan d'imthigh an sprid suas go dtí an spear.
Taréis tamaill do tháinig an gaduidhe agus nuair do bhí sé ag dul treasna an casáin do thuit sé síos agus do dhóigheadh é sa
senior member (history)
2017-07-18 13:46
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí fear ann fadó agus do bhí sé ana shaidhbhir. Do bhí fear eile in a chómhuidhe inaice leis a bhí ana bhocht. Gach aon oidhche raghadh sé ar ghoid rudaí ón bhfear saidhbhir.
Aon oidhche, d'fhan an fear saidhbhir suas le thais claidhe chun go dtiocfadh an gaduidhe. Do chonnaic sé rud bán ag teacht chuige agus tháinig eagla air. Nuair a tháinig sé inaice leis, do bhí fhios
senior member (history)
2017-07-18 13:43
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a tháinig an mháthair abhaile, do bhí sí ana mí shásta, mar dubhairt sí go marbheochadh an Tíghearna Talmhan iad. Do bhían Tíghearna Talmhan ar buile agus do mhairbh sé an garsún.
senior member (history)
2017-07-18 13:42
approved
rejected
awaiting decision
an corcán ós cíonn na teine. Do tháinig an Tíghearna Talmhan isteach chuige. Do thóg sé an clúdach de'n chorcán, "bhfuil an corcán sin ábalta prátaí do bheirtú gan teine" ar seisean.
"Tá" arsan garsún "an díolfá é," arsa an Tíghearna Talmhan". "Ní fheadar" arsa an garsún. "Tabharfaidh mé trí céad púnt duit air," arsan Tígheana Talmhan. Do thug sé an t-airgead do'n gharsún agus do thóg sé an corcán leis.
senior member (history)
2017-07-18 13:42
approved
rejected
awaiting decision
an corcán ós cíonn na teine. Do tháinig an Tíghearna Talmhan isteach chuige. Do thóg sé an clúdach de'n chorcán, "bhfuil an corcán sin ábalta prátaí do bheirtú gan teine" ar seisean.
"Tá" arsan garsún "an díolfá é," arsa an Tíghearna Talmhan". "Ní fheadar" arsa an garsún. "Tabharfaidh mé trí céad púnt duit air," arsan Tígheana Talmhan. Do t
senior member (history)
2017-07-18 13:38
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí garsún ann fadó agus do bhí a athair marbh. Aon lá do chuaidh a mháthair go dtí an mhargadh agus d'fhág sí an garsún ibhfeighil an tíghe. Dúbhairt sí leis an garsún nuair a bheadh na prátaí beirighthe an teineadh do mhúchadh.
Nuair a bhí síad beirighthe do chuir sé an teine amach sa chlós agus do léig sé
senior member (history)
2017-07-18 13:37
approved
rejected
awaiting decision
a thiocfadh fear go dtí an tig an doras a dhúnadh air.
senior member (history)
2017-07-18 13:36
approved
rejected
awaiting decision
páistí an raibh a mathair sa bhaile. "Níl sí sa bhaile" arsa na páistí, "do chuaidh sí go Maghcromtha chun rudaí do cheannach". D'iarr sé ortha deoch a thabhairt dó. Nuair do chualadh an gadhar an méid sin, do léim sé in áirde agus do rug sé ar chois ar an gaduidhe. Do rith an gaduidhe abhaile agus nuair a thainig an máthair abhaile, d'innis an cailín an sgeal dí. Do bhí síad ana shásta leis an ngnó a dhein an gadhar, agus dubhairt a máthair leo gach uair
senior member (history)
2017-07-18 13:34
approved
rejected
awaiting decision
Aon uair amháin do bhí garsún agus a dhríothfúir 'na gcómhnuidhe imBaile Mhúirne. Aon lá amháin do chuaidh a máthair go Mághcromtha chun rudaí do cheannach agus d'fhág sí na páistí i bhfeighil an tíhe agus do bhígadhar inaonacht léo. Do bhí sé in a lúighe ar an dtalamh agus ni raibh focal as. Do thainig gaduidhe suas chúcha. D'iarr sé ar na
senior member (history)
2017-07-18 13:32
approved
rejected
awaiting decision
Máire Ní Cheallacháin,
Cnocán-a'-phóna,
Cillgarbháin,
Co. Chiarraidhe.
a bhailigh a bhfuil sa leabhar sa óm athair Tadhg Ó Ceallacháin (52)
senior member (history)
2017-07-18 13:31
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal:- Do bhí fear agus bean na gcómhnuidhe annso agus do bhí seisear páistíaca. Chuaidh an fear go dtí an chlais an lá a bhí sé chun na prátaí a tharraingt isteach. Nuair chonnaic sé na prátaí go leir labtha agus nuair cuimhnig sé ar a bhean agus ar a phaistí ar an ocras an beadh ortha do thuit sé marbh. Do chuaidh an bhean ar an lorg agus nuair chonaic sé an fear do thuit sí marbh leis. Annsan ní raibh aoinne ag na paistí chun biadh a thabhirt doibh agus fuaradar go leir bás.
senior member (history)
2017-07-18 13:29
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí níos mó daoine in a gcómhnuidhe annso nuair tháinig an gorta ná mar ata anois. Do bhaineadar na prataí i Meadhon Fhogmair agus do chuireadar iglaiseannaibh iad. Nuair a bhiodar chun iad a thógaint amach in Eanar, do bídar go leir lobá. Annsan ní raibh aon bhiadh le nithe aca is do fuair an cuid is mó dibh bas ón ochras agus ón bhfiabhas
senior member (history)
2017-07-18 13:27
approved
rejected
awaiting decision
Dithidís morán feola agus turnaipí agus ólaidis go leor leite Nuair a thagadh na buachaillí tuighe. Dheinidis greas rinnce agus d'olaidis braon uisge beatha. Bíonn hata mór fada aca, morán tuighe mor thimcheall ortha agus bróga ana (straithe) stracaithe aca.
senior member (history)
2017-07-18 13:25
approved
rejected
awaiting decision
agus spré bheag má bhíonn an fheirm beag.
Cóisire:- Maidin an choisire fado gheibheadh an fear a bhíonn chun posta, capaill ialaithe agus théigheadh sé go dtí an t-Séipéil. Annsan théitheadh an capaill agus char in a dhiaidh. Nuair a bhidís pósta, fágadh an fear a capaill ann, agus theigheadh an bheirt aca abhaile le na chéile. Nuair scriosídis an bhaile bhíodh na cómharsain go leir ann agus chuiridís áthas fe'n cupla. Annsan do thosnuighidis ag ithe agus ag ól agus ag rinnce.
senior member (history)
2017-07-18 13:23
approved
rejected
awaiting decision
dtí a tig nuadh ar dtuis, bíonn siad mí-rathmhar.
Cleamhnais:- Nuair a chloiseann fear amháin go bhfuil inghean ion-phosta aige go bhfuil fear eile ag tabhairne suas a feirm do'n mhac is sine atá aige, cuireann sé comharsa ag triall ar an gcead fear chun an cleamhnais do dhéanamh. Annsan téigheann athair an chailín agus cupla fear eile chun an fheirm d'fheisgint agus sochruigheann siad an spré.
An spré:- Caitheann an cailín spré mór a díol má bhíonn an fheirm mór
senior member (history)
2017-07-18 13:21
approved
rejected
awaiting decision
Is insan Inide is mó a phósann na daoine san ait seo. Siad na laetheannta atá mí-rathmhar chun pósta ná Dé Luan, Dé Céadaoin agus Dé h-Aoine.
Piseóga:- Má théigheann máthair an duine a bhíonn chun pósta go dtí an coisire bíonn siad ana mi-rathmhar. Má chailleann an bean a fainne, bíonn siad mí-rathmhar. Má théigheann an cailín go
senior member (history)
2017-07-18 13:19
approved
rejected
awaiting decision
aimsear ana fhliuch ag teacht. Nuair a bhíonn ghaoth ó'n dtaobh thoir bíonn sneachta ag teacht. Nuair a bhíonn an ghaoth ó'n dtaobh thiar bíonn toirneach ag teacht. Nuair a bhíonn an ghaoth thoir thuaidh bíonn aimsear bhreágh ag teacht. Nuair a bhíonn an ghaoth thiar thuaidh, bíonn sioc ag teacht. Nuair a bhíonn an ghaoth thoir theas bíonn báisteach ag teacht. Nuair a bhíonn an ghaoth thiar theas bíonn aimsear breágh ag teacht.
senior member (history)
2017-07-18 13:18
approved
rejected
awaiting decision
bíonn an ghealach ag taitneamh go geal.
Ón bogha leach.
Nuair a bhíonn an bogha leac ann, bíonn baisteach ag teacht.
Óna scamaill. Nuair a bhíonn báisteach ag teacht bíonn na scamaill ana dhubh.
Óna réalta
Nuair a bhíonn na réalta ann, bíonn aimsear ana mhaith ag teacht.
An Ghaoth
Nuair a bhíonn sí o'n dtaobh thuaidh bíonn aimsear bhreágh ag teacht. Nuair a bhíonn an ghaoth ón dtaoibh theas bíonn
senior member (history)
2017-07-18 13:16
approved
rejected
awaiting decision
Ar an speir:-
Nuair a bhíonn baisteach ag teacht bíonn na sgamaill ana dhorcha igcóir sneachta, bíonn ceó ann. Igcóir aimsire bhreagh bíonn an speir gorm.
Ón ghrian:-
Igcóir toirneach ní bhíonn an ghrian ag tiathneamh. Igcóir sneachta:- ní bhíonn an ghrian ag taithneamh in aor chor.
Ón ghealach:-
Igcóir báistighe bíonn fainne mor thimcheall na gealaighe.
Igcóir aimsear breágh
senior member (history)
2017-07-18 13:14
approved
rejected
awaiting decision
de igcoir an tíhe. Cuireann sí an blathach isteach i rud eile agus coimeádann sí é igcóir an aráin.
senior member (history)
2017-07-18 13:13
approved
rejected
awaiting decision
leis. Acht ní dheineann siad an rud sin anois in aon chor mar piseog iseadh é.
Tá piosa gluinne ar thaobh an bhairille agus nuair a bhíonn an chuigeann déanta. Bíonn sé sin glan. Annsan gheibheann bean tobán agus sgólann sí é. Cuireann sí an tobán (fein) fé'n bhairille tóann sí amach an t-im agus cuireann sí isteach sa tobán é. Annsan cuireann sí uisge isteach sa tobán agus nígheann sí an t-im. Annsan tóann sí amach píosa de igcóir an mhargaidh. Cuireann sí slann ar chupla púnt
senior member (history)
2017-07-18 13:11
approved
rejected
awaiting decision
Deinimíd an t-im aon uair amháin sa t-seachmhain sa Geimhreadh agus dhá uair sa t-seachtmhain sa Samhradh. Bíonn seasga púnt againn sa Samhradh agus ní bhíonn acht fiche púnt againn sa Geimhreadh. Díolaimíd an t-im le Seán Ó Ceilleachair, i gCúl Chnó Coille. Deineann mo Mháthair agus mo dhriofuir an t-im. San t-sean aimsir nuair a thagadh stroinnsear isteach casadh sé an cuigeann cupla uair. Sé an fáth go ndeafadh sé a leithead ná muna gcasadh an stroinnsear é bheadh sé ábalta an t-im do bhreith
senior member (history)
2017-07-18 13:09
approved
rejected
awaiting decision
Tugtar an bairille ar an gcuigeann atá againn. Tá sé trí troighthe an aoirde agus cúig troighthe ar fhaid. Tá sé againn le trí bliain. Tá seastán chun é choimead suas o'n dtalamh. Tá buailtheóirí istigh innte chun an im a dhéanamh. Tá lámh air chun é casadh. Tá poll chun é casadh. Tá poll chun a bláthach a leigint amach agus tá poll eile chun an im a thógaint amach.
senior member (history)
2017-07-18 13:07
approved
rejected
awaiting decision
Champion ná aon phráta eile mar tá sé ana mhaith chun bidh.
Bailigheann na cómhursain le na chéile chun na sgiollán do chur. Teigheann fear amháin le capall agus trbhann sé páirc duine eile. Annsan tagann an fear seo go dtí an fear eile le na capall féin.
senior member (history)
2017-07-18 13:06
approved
rejected
awaiting decision
ag gearradh go dtí go dtuiteann an oidhche. Annsan tagann buachaill le ramhain agus mala an t-síl agus cuireann sé iad.
Sé an gaodhlainn atá air an mála na mbíonn na sgillaín ná mailin an t-síl. An gaobhluinn atá air an Twisted potato ná caistín.
Fasann alán sórt prátaí annso, cuir igcás an Aran Banner, (Kerr) Kerr Pink, Irish Queen, British Queen, Golden Wonders, Epicures agus Champions. Is fearr an
senior member (history)
2017-07-18 13:03
approved
rejected
awaiting decision
árd.
Céachtaí Adhmaid - Do bhí céachtaí adhmaid ann fadó agus ní raibh aon mhaith ionta (maith) mar bhrisidís nuair bualadh siad igcoinnibh cloiche. Do bhí siad ann timcheall cead bliadhain ó dhoin.
Gearradh na Sgiolláin:- An faid is a bhíonn na fir ag teabad, bíonn na mna ag gearradh na sgiollan. Is mar seo a ghearrann síad iad. Geibheann beann stol agus ciseán suidheann sí ar an stol inaice na prataí. Gearrann sí na prataí isteach sa chiseán agus fanann sí
senior member (history)
2017-07-18 13:01
approved
rejected
awaiting decision
Aoileach:- Cuirtear easain isteach i dtigh na mbó gach tráthnóna agus nuair a thagann an lá, glantar amach an t-aoileach agus an easaireac le na ceile. An áit a bhíonn tigh na mbó suidhte, bíonn talamh ana reidh ann chun an t-uisge a choméad ann.
Lomainí:- Deineann cuid de's na feirmeoirí iomraí agus cuid eile díobh druilleanna. Sé an fáth go ndeintear iomraí annso ná tá an talamh ana
senior member (history)
2017-07-18 12:59
approved
rejected
awaiting decision
inaice na teine agus annsan cuirtear é ar an borradh péist. Insan Earrac an t-am cheart chun e bhaint.
Arc luachra: Baintear úsáid as chun leigheas do chur ar neascóidí. Gheibhtear é ar na claidhteacha insan Samhradh. Deintear théigheamh. Annsan deintear é bualadh idir do dhá láimh agus annsan cuirtear é anuas ar na neascóidí.
senior member (history)
2017-07-18 12:57
approved
rejected
awaiting decision
Bainicín na n-Ean: bainthear úsáid as chun leigheas o chur ar fadharcáin. Geibhtear é inaice na h-abhann. An bainne do thogaint amach as agus é cur ar na fadharcáin.
Leacá: baintear usaid as chun leighis do chur ar bhorradh péist. Deintear é théigheamh
senior member (history)
2017-07-18 12:56
approved
rejected
awaiting decision
Mucadh: turpentín do chimilt de cliabh an duine.
Leicneach: salann te do cuir isteach i stoca agus é chur air.
senior member (history)
2017-07-18 12:55
approved
rejected
awaiting decision
Triuch: An bainne a bhíonn fágtha indiaidh feiréid a thabhairt don duine breoidte.
Borradh péist: Cloch gorm do leagadh agus é do chimilt de.
Fail: Preab a bhaint as an duine.
Fadharcáin: Iad a ghearradh le rásúr
Tochas: Fainne ór do chimilt de naoí n-uaire.
Teine Dhia: Ainm an duine do sgriobhadh mór thimcheall an mairc.
Bruitíneach: An leabaidh do thógaint go ceann seachtmhaine.
senior member (history)
2017-07-18 12:53
approved
rejected
awaiting decision
srathán uisge ag rith i lar an eisc.
Cnocan na n-Aisearach: Tá cnocán ann agus tá alán easaireach ag fás air.
senior member (history)
2017-07-18 12:52
approved
rejected
awaiting decision
anois.
Carraig Dhiarmuid Uí Dúnai: Do cailleadh Dhiarmuid ann sa bhliain 1561. Fear a bhí ag troid ar son na h-Eireann abeadh é. Do rith sé as an arm go dtí an carraig sin agus do cailleadh ann é leis an bhfuacht.
Páirch dubh: Páirch go raibh portach le fághail an fadó. Níl aon phortac ann anois mar ní'l aon tuirisg de ann. Sé an fáth ná fuil siad ag baint na móna ann anois mar níl an mhóin ann.
Fionán an Uisge: Tá eisc ag rith idir dhá chuic agus tá fionán ann agus tá
senior member (history)
2017-07-18 12:50
approved
rejected
awaiting decision
Cómhnuighim i Cnocánaphóna. Sé an fáth gur tugadh an ainm sin air mar do bhí póna ann fadó. Níl fhios againna cá raibh sé mar ní bhíonn an áit ceanna ag aon duie chuige.
Bothán Dómhnaill: mar do bhí fear in a chómhuidhe ann fado. Domhnaill Ó Ríordain a b'ainm do agus gamekeeper abeadh é. Ní raibh aon gaol againn linn. Fuair sé cos tinn agus do cailleadh é as. Tá a thigín an fos acht níl sé acht fotharach
senior member (history)
2017-07-18 12:48
approved
rejected
awaiting decision
Conchúbhar Ó Ceallacháin,
Cnocán-a'-phóna,
Cillgarbháin,
Co. Chiarraidhe
a bhailigh a bhfuil sa leabhar sa ó Dhiarmaid Ó Luasa, (35) a chómhnuigheann san áit thuas-luaidhte.
senior member (history)
2017-04-30 16:36
approved
rejected
awaiting decision
Bhí bean ann uair. Síle Ní Thuama ab'ainm dí. Do chuaidh an inghean go dtí an tórramh agus do dhein sí bradhm ann. Do deineadh an dá bhéarsa seo mar gheall air:-
"A Shíle Ní Thuama is mór an brón liom
Sar a leogais t'inghean go tig an tórramh
Ná fuarais meanaithe agus bonn seana-bróige,
Agus é a fuath go daingean ar pholl a tóna.
II
I mbarra na h-Ulláin iseadh ghluais an tóirthneach
As san síos go tig an fíheadóra
Do leag sé an slinn agus do bhris sé na dóirse
agus chuir sé amhrais ar an mbóthar.
senior member (history)
2017-04-21 13:52
approved
rejected
awaiting decision
Annsan do fuair sí an mála cártha agus do sgaoil sí leis an ngaoith é ní ró fhada go dtí go raibh gach aon hioc de bailighthe ag an ndiabhal. Tháinig ceann fé ar an bhean nuair a chonnaic sí é sin.
Do chuimhnig síar feadh tamaill agus annsan do dhein sí braim is dubhairt "beir ar sin anois". "Tá buaidhte agat orm ar seisean níl ceaduighthe agam do fear a thógaint liom.
D'imthigheadar abhaile dhóibh féin agus níor bhacadar leis an ndiabhal as san amach.
senior member (history)
2017-04-21 13:50
approved
rejected
awaiting decision
crann.
D'fhanadar ann ar feadh tamaill agus ní fada dóibh bheith ann go dtígo bhfeacadar fear an chapaill báin a' teacht.
Nuair a tháinig sé chómh fada leó do stad sé os a gcómhair amach agus d'fhéach sé go feargach ar an mnaoi.
Dubhairt sé le na fear féachaint an raibh sé ullamh.
D'iarr an bhean trí athchuingí ar an strannsaer agus dubhairt sí d'á mbuadhfaí uirthe go bhféadfadh sé a fear a thógaint.
Lá ana ghaothmhar ab'eadh é agus do sgaoil sí an mála clúimh leis an ngaoith. Tabhair thar nais gach aon phioc den clúmh.
D'imthig an diabhal mar b'é a bhí ann gan amhras agus ní ró fhada go raibh an clúmh go léir bailighthe aige.
senior member (history)
2017-04-21 13:48
approved
rejected
awaiting decision
dabht agus do shocruigheamair go dtabharfadh sé dhá chéad púnt don agus go raghfainn leis i gcionn trí bliana.
"Cérbh' é féin?" arsa a bhean.
Ní fheadar ar seisean mar nuair fhiafruigheas a ainm de dubhairt sé gur chumas liom."
Cuirfidh mé geall leat arsa a bhean gur b'é an diabhal a bhí ann mar ní dhéánfadh aoinne margadh mar é sin ach an diabhal.
Ba ghearr go raibh na trí bliana caithte agus aon mhaidean amháin dubhairt fear a' tighe le na bhean go gcaithfeadh sé imtheacht.
Dubhairt an bhean go raghfadh sí leis ach dubhairt seisean ná raghfadh mar ná leogfaí di. "Is cuma liom" ar sise "raghad leat."
Do fuair sí mála clúimh, is mála cártha is d'imthig an beirt acu leó. Ní fada go dtánadar go dtí an
senior member (history)
2017-04-21 13:45
approved
rejected
awaiting decision
go bráth.
Is dócha nách aon maith bheith leat ar seisean ach caithfidh tú bearbhú ná neosfa... d'aoinne é.
"An lá a fhágas an tig seo ar seisean ní rabhas ró-fhada imthighthe nuair a tháinig cith báistíghe agus chaithfas dul fé crann.
Ní rabhas ró fhada ann nuair a chonac ag teacht an bóthar chúgham fear agus é ar mhuin capall bán.
Do stad sé os mo chómhair amach agus tháinig sé anuas de'n chapall. Do bhíomar a' cainnt ar feadh tamaill.
D'fhiafruig sé dhíom cá raibh mo thriall agus dubhairt leis go rabhas ag dul a' tuilleamh mo pháigh. D'iarr sé dhíom an mhaith liom airgead d'fhághail gan é thuilleamh i n-aon chor.
Dubhairt leis gur mhaith gan
senior member (history)
2017-04-21 13:41
approved
rejected
awaiting decision
linn sin d'imthig sí suas san aer. "Tá sí imthighthe arsa'n buachaill, "ní feicfear í sin go bráth airís" arsa'n sagart agus bhí an ceart agus ní fheacthas ó shoin í.
senior member (history)
2017-04-21 13:40
approved
rejected
awaiting decision
aige.
Ní raibh an sagart abhfad a' paidreoireacht nuair d'iarr sé de'n bhuachaill féachaint an raibh sí fada uatha. "Tá sé nách mór suas linn ar seisean.
Do chomáin an sagart leis a' paidreacha agus i gcionn tamaillín dubhairt an buachaill go raibh sí a moilliú.
Do chomáin sé leis a' paidreoireacht airí agus i gcionn tamaillín eile dubhairt sé leis an mbuachaill an bhfuil an radharc uirthe anois.
"Tá sí stopaithe anois" arsa'n buachaill. Nuair a airig an sagart é sin dubhairt sé leis an mbuachaill an capall a stop.
Do dhein an buachaill amhlaidh agus do tháinig an bheirt acu amach as gcaráiste féuchaint cad é an rud imtheochadh uirthe.
Ní fada ann dóibh go dtígur deineadh liathróid soluis di agus le na
senior member (history)
2017-04-21 13:38
approved
rejected
awaiting decision
a chuadar síos ach p'é rud a choimeád thíos iad bhí sé déannach san oidhche nuair a chiumhnigheadar ar theacht abhaile b'fhéidir go raibh sé a' déanamh amach ar uair a mheadhon oidhche.
Dubhairt an sagart Paróiste i Maghchomtha leó gan dul abhaile an oidhche san le baoghal go gcasfaí an sprid ortha.
Pé tathant a dhéanfadh an sagart i Maghchromtha air sí fhanfadh sé i gcóir na h-oidhche. DO thugadar a n'aghaidh ar an mbóthar.
Nuair a bhíodar imthighthe tímpeall míle slighe ón sráid do léim an sprid amach chúcha, do bhí capall ana mhaith ag an sagart agus nuair a chonnaiceadar an sprid dubhairt an sagart leis an mbuachaill gan an chapall a spáráil.
Do bhuair an buachaill buille den fuip ar an gcapall agus thosnuig an sagart a' léigheadh a leabhar úrnuighthe a bhí
senior member (history)
2017-04-21 13:34
approved
rejected
awaiting decision
do'n sprid mar b'fhéidir go mbuailfeadh sé uime airís.
Le na linn sin do fuair sé a sgian phóca agus do chrom sé síos chun an maide a gearradh. Le na linn sin do léim an sprid amach chuige.
Do léim sé anáirde air is dubhairt sí "is tu an fear is fearr d'ár bhuail riamh umam ach cuirfead sa deire leat anois agus do chuir sí deire leis.
Do bhí níos mó eagla ná riamh ar na daoine nuair airigheadar cad d'imthig ar an bhfear.
Tímpeall mí na dhiaidh san do bhí sagart a' dul ó Bhaile Mhúirne go Maghchromtha ar gnó éigin ná fuil a fhios agam sa.
Ní raibh aaon gluaisteán ann an uair sin. Capall is caráiste a bhí ag an sagart agus bhí a bhuachaill aimsire á chomáint.
Do bhí sé luath sa ló nuair
senior member (history)
2017-04-21 13:31
approved
rejected
awaiting decision
go marbhóchaidh an sprid tu ar sise fé mar a dheineann sí le gach aoinne.
"Is cuma liom," arsa'n fear "tá buille tobac orm agus d'á bhfaghfainn míle púnt ní fhanfainn sa bhaile. "Níl aon eagla orm sa roim aon sprid" ar seisean.
D'imthig sé leis agus thó sé maide maith reamhar leis. Ní raibh sé imthighthe ró fhada nuair a léim an sprid amach cuige.
Thosnuigheadar a' troid agus muna dtug sé batráil maith di ní lá fós é is d'treos gur imthig sé thar claidhe uaidh.
D'imthig sé leis go Maghchromtha agus fuair sé an tobac. Nuair a bhí sé a' teacht abhaile thug sé fé ndeara go raibh a mhaide nách mór briste tar-éis an batráil a thug sé do'n sprid.
Do chonnaic sé bata a' fás an claidhe agus dubhairt sé gur mhaith an bata é sin chun batráil eile a thabhairt
senior member (history)
2017-04-21 13:27
approved
rejected
awaiting decision
Do bhíodh sprid á fheiscint i n-aice le Maghchromdha fadó, agus bhíodh síag marbhú na ndaoine go léir agus bhí eagla ar gach aoinne gul an treo san i ndiaidh tuitim na h-oidhche le h-eagla go marbhóchadh an sprid iad.
Do bhí lánamha na gcómhnuidhe tamall beag ón áit. I lár an lae dubhairt an fear le na bhean tobac a bheith aici dho i gcóir na h-oidhche.
Nuair a tháinig an h-oidhche d'iarr an fear d'á bhean féachaint an raibh an tobac aici. Dubhairt sise gur dhearmhaid sí é.
D'ith an fear a shuipéar agus annsan dubhairt sé go raghfadh sé a' d'iarraidh an tobac. "Airiú bíodh ciall agat" arsa a bhean "ar nóin tá a fhios agat má raghaidh tú an treó san nách ró fhada a bheir imthighthe go dtí
senior member (history)
2017-04-21 13:24
approved
rejected
awaiting decision
bhean san oidhche.
Do bhí rinnce is ceól, ithe is ól acu, agus d'fhan sé leó cúpla uair an chloig.
'Sé seo mo scéal is má tá bréag ann bíodh, ní mise a chúm ná cheap é.
senior member (history)
2017-04-21 13:23
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí feirmeoir i mBaile-Mhúirne fadó, agus bhí mórán stuic aige. Do bhí beithidheach óg aige agus rug sí. Gach aon mhaidean nuair a thugadh sé isteach í chun í chrúdhadh do bhíodh sí crúidhte roimis ach cheap sé gurab' iad na ba eile a chrúdh í.
I gcionn tamaill buaileadh breoidhte í is fuair sí bás. Tímpeall mí na dhiaidh san do bhí an feirmeoir a' teacht abhaile ó bheith a' sgoruidheacht agus bhí lios sa bhfeirm.
Nuair a bhí sé a' gabháil thairis an lios so chonnaic sé a bheithidheach féin do dhein sé iarracht ar bhreith uirthe ach ruith sí isteach sa lios uaidh. Do ruith sé isteach na diaidh agus is amhaidh a bhí tig breágh istig roimis agus deineadh bean de'n beithidheach, dubhairt sí leis gur fuadauigheadh íféin, gurab' amhlaidh a bhí sí na bó sa ló agus na
senior member (history)
2017-04-19 19:58
approved
rejected
awaiting decision
a chuimhnigh an máistir ar an margadh agus dubhairt sé le bean a' tighe an dínnéar do thabhairt do'n mbuachaill.
senior member (history)
2017-04-19 19:58
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear ann fadó agus bhí buachaill aimsire aige agus 'sé an margadh a bhí eatortha ná go bhfaghadh an buachaill dhá bhéile bídh gach lá i rith an Gheimhridh suas go dtí lá 'le Brighde. As san amach do gheobhadh sé an dínnéar i dteannta an t-suipéir agus an bhricfeast.
Tháinig lá 'le Brighde agus níor chuimhnigh an máistir a thuille ar an margadh a bhí déanta aige leis an mbuachaill aimsire.
Tháinig am dínnéir ach níor glaodhadh ar an mbuachaill. Tímcheall a dó a chlog ghluais sé air fé dhéin an tighe. D'fhiafhruigh fear a tighe dhe cá raibh sé ag dul agus d'fhreagair sé mar seo. "Do ghaibh Bríghid siar agus a brat uirthe".
Sin é uair
senior member (history)
2017-04-19 19:53
approved
rejected
awaiting decision
do leigheas. Is beag ná gur b'é an leigheas céadhna a bhíonn ag mac do thiocfadh ar an saoghal Aoine an Chéasta agus do bhaistfí Domhnach Cásga agus an seachtúghadh mac.
senior member (history)
2017-04-19 19:53
approved
rejected
awaiting decision
go mbeadh droch ghoile aige seo leigheas do luibh go dtugtar air an t-óráiste cnuic. Ní gheibhtí an luibh seo leis acht i dtráthanna áirighthe de'n bhliadhain. Sé an chuma na ndeintí é ullmhú ná é do bheirbhiughadh i n-uisge, agus an t-uisge do thiocfadh as é chur isteach i mbuidéal agus gloine dhe ól gach maidean ar chéalacan.
Caitheamh suas.
Dá mbeadh duine ann a bheadh ag caitheamh suas seo leigheas do luibh go dtugtar air an Biolar. Fásann an luibh seo i n-uisge a ritheann amach a tobar fíor-uisge. Deintear é bheirbhiughadh agus an t-uisge a thagann as é sin ól.
An Seachtúghadh Mac
Bíonn leigheas ag an seachtúhadh mac ar Phearsaí a bheadh ar capall nó do b'fhéidir leis ainmhidhthe go mbeadh piastaí ionta
senior member (history)
2017-04-19 19:49
approved
rejected
awaiting decision
i mBaile Mhúirne agus tobar Gobnait a tugtar air. An duine go mbeadh tinneas cnámh air, do chaitheadh sé dul fé dhéin an tobair trí mhaidean ar chéalacan agus dá mbeadh an leigheas le fághail aige do chífeadh sé breac i mbun an tobair an tríomhadh maidean.
Loscóidí.
Dá mbeadh duine ann go mbeadh loscóidí air sé an leigheas atá dhóibh ná luibh a fhásann sa talamh go dtugtar air an Grabhlach. Ní bhíodh so le fághail acht i dtráth ama áirighthe de'n bhliadhain. Is amhlaidh do staidtí é as an dtalamh agus do bheirbhightí é. Annsan do chuirtí leis an loscóid é, chun é tharrac mar cheirídhe.
Droch goile.
Dá mbeadh duine ann
senior member (history)
2017-04-19 19:47
approved
rejected
awaiting decision
An Triuch
Seana nós é seo chun an triuch do leigheas. Gheibhtí taosgán bainne agus do tugtaí le h-ól é do'n bhfiréad i n-árthach agus an fhuighleach a bheadh fágtha na dhiaidh do tugtaí le n-ól é do'n pháiste.
Uair amháin do bhí bean ann agus do bhí an triuch ar a páistí. Do thárla lá gur ghaibh fear capaill bháin an treó agus d'fhiafruigh an bhean de, "A fhir an chapaill bháin cad do leighisfeadh an triuch." Seo mar a dubhairt an fear. "Faigh bainne cích circe agus é curtha i n-adhairc mhuice agus cleite cait chun é ól leis."
Tinneas Cnámh
Tá tobar beannaithe
senior member (history)
2017-04-19 19:44
approved
rejected
awaiting decision
Tinneas cuirp
Do tugtaí isteach planda ar a dtugtaí ríleógach agus do beiríghtí é agus do tugtaí do'n duine breóite é agus do leighistí é ón dtinneas cuirp.
Do leighisfeadh uisce na dtrí dteórann aon ghalar inaonchor ach é bheith tógtha roim éiríghe na gréine ar maidin.
senior member (history)
2017-04-19 19:43
approved
rejected
awaiting decision
Tinneas fiacaile.
Sé leigheas do bhíodh do ná súh agus salann do chur isteach ann agus cos frog a chogaint.
Bruitíneach
Dá mbeadh duine ann agus go mbeadh ag teip air an bhruitíneach do chur amach, do tugtaí isteach salachar na gcaorach agus do beiríghtí é agus do sgagtaí é agus do tugtaí le nól do'n duine bhreóite é chun go gcuirfeadh sé amach an bhruitíneach.
Trioch
Fúighleach firéad nú bainne lárach ar an gcéad siorach d'ól nú tu a tharrac fé'n asal naoi n-uaire ar chéalacan.
Tinneas Cínn
Do b'é an leigheas a bhíodh do ná progóid saor agus sálts d'ól.
senior member (history)
2017-04-19 19:40
approved
rejected
awaiting decision
ar an gcaráiste a bhíodh ag an gcailín. Nuair a bhídís pósta théigheadh an bheirt nuadh phósta isteach sa bhogaí agus théigheadh an cailín abhaile go dtía baile nuadh áit 'na mbíodh féasta eile i gcaitheamh na h-oidhche.
Amach san oidhche iseadh a thagadh na buachaillí tuighe. Bíonn siad gléasta i gculaith de thuighe i dtreó ná h-aithneóchadh aoinne iad. Bíonn taosgán pórtair cimeádtha i mbaraille dhóibh. Nuair a bhíonn a ndóithin óltha acu bíonn gléas ceóil acu agus bíonn duine acu ag seinnt agus an chuid eile ag rinnce agus deirim leat go mbíonn oidhche shuairc acu go dtéigheann siad abhaile.
senior member (history)
2017-04-19 19:37
approved
rejected
awaiting decision
Fhóghmhair.
Deintear cleamhnaistí sa cheanntar seo leis agus airgead a tugtar mar spré sé sin má bhíonn talamh nó slighe beatha ag an mbuachaill nó ag an gcailín go ndeintear an cleamhnas dóibh. Má bhíonn aoinne ag braith ar an spré sin caitheann an lánamha tosnúghadh beó bocht leis an saoghal.
Lá an phósta bíonn féasta mór i dtig an chailín óig ar dtúis agus tímcheall a dó nó a trí a chlog póstar an lánamha ag an séipéal. Fadó, capaill ar fad a bhíodh ar an gcóisire. Anois is ar éigin a bhíonn aon chapall ar an gcóisire ach amháin gluaisteáin ar fad.
Bhí nós acu sa t-sean aimsir an buachaill do bheith i dtosach agus an cailín i ndeire na cóisire ag dul go dtí an Séipéal. Bogaí a tugtaí
senior member (history)
2017-04-19 19:34
approved
rejected
awaiting decision
'Sé an t-am de'n bhliain is gnáthach le daoine na h-áite seo pósadh ná san inid agus le déanaighe is fíor bheagán díobh a phósann leis san am san mar tá an saoghal ag dul in olcas agus ní bhíonn an spré le fághail acu. Ní thógfadh buachaill cailín gan spré agus dá bhrígh sin ní phósann siad in aon chor.
Ní phósann aoinne tímcheall na h-áite seo aon Luan ná Céadaoin ná Aoine le h-eagla go mbrisfhidís an seana nós. Ní phósann siad leis sa charghaos ná i mí na Bealthaine ná sa bhFóghmhar mar deir siad "an punann a ceangluightear sa bhFóghmhar go scaoiltear é sa Gheimhreadh" agus dá bhrígh sin aon chailín óg aireóchadh é sin ní phósfadh sí an fear is breághtha sa domhan i gcaitheamh an
senior member (history)
2017-04-19 19:31
approved
rejected
awaiting decision
atá ag fás ann ná crainn fuínnseóige agus crainn daraíghe. Níl puínn aibhní ann ach amháin go bhfuil abha ag rith ar feadh seacht nó h-ocht de mhílthibh. Tá drochad i lár baill na h-abhann idtreó nuair a bheadh tuille mó san abhainn ná beadh an t-uisge ag teacht amach agus ag briseadh an bhóthair. Isé an ainm atá ar abhainn sin ná abha Bhárr d'Ínse. Isé an chúis gur tugadh an ainm sin ar an abhainn ná gurab' amhlaidh atá sé ag rith tré Bhárr d'Ínse.
senior member (history)
2017-04-19 19:29
approved
rejected
awaiting decision
chómhnaigh sé agus ó shoin anuas do tugadh an ainm sin ar an áit seo. Níl aon seanduine ós cionn seachtmhógha bliadhain san áit seo anois ach do bhí seana-bhean ann cúpla bliadhain ó shoin agus bhí Gaedhilg bhreágh bhlasta aice. Bhí sí h-ochtmhógha ceathair de bhliadhnaibh d'aois nuair a fuair sí bás.
Tá seana chabhlach tíghe inaice ár dtíghe-ne agus airíghim m'athair ghá rádh gur annsan a chómhnaigh Clúmhán. Ní gnáth le h-aon daoine ón áit seo dul go h-Americe anois ach do théigheadh daoine go tiugh ann fadó.
Tá talamh cuíbheasach maith i gCúm Uí Chlúmháin. Níl aon choill ann ach amháin go bhfuil coill bheag inaice ár dtíghe-ne. Is iad na crainn is mó
senior member (history)
2017-04-19 19:26
approved
rejected
awaiting decision
Cúm Uí Chlúmháin ainm na h-áite ina bhfuilim-se im' chómhnaidhe. Tá sé i bParóiste Bhaile Mhúirne i mBarúntacht Mhúscraidhe Uí Fhloinn. Ní raibh tigh ar bith i gCúm Uí Chlúmháin fadó ach tá trí tighthe ann anois.
Áit ana uaigneach iseadh é mar níl pioc tímcheall air ach cnuic mhóra árda. Slínn ar fad atá ar na tighthe go léir mór-thímcheall na h-áite seo. Muinntir Thuama an t-sloinne is coitchianta ann.
Isé an chúis 'nar baisteadh an ainm Cúm Uí Chlúmháin ar an áit seo ná gurab' amhlaidh a bhí fear ann fadó agus Clúmhán ab' ainm do. Do bhí cúm mór san áit 'nar
senior member (history)
2017-04-19 19:06
approved
rejected
awaiting decision
ag déanamh fuisgí as an bhfraoch. Tá poíll mhóra sa talamh agus sin é an áit go mbíodh an fuisgí á déanamh ag na danair, tá áit ar a dtugtar Eisg an Bhogaigh. Sé chúis go dtugtar Eisg an Bhogaigh ar anáit sin mar áit bhog iseadh í agus dubhairt m'athair liom gur cuireadh bean ann in aimsir an ghorta tímcheall na bliadhna 1847.
senior member (history)
2017-04-19 19:01
approved
rejected
awaiting decision
agus aghaidh a thabhairt ar Cho Liathdruim ina raibh cuid dá ghaolta. Táinig sé go Béal Átha -Ghaothraidh agus bhí sé chun dul as san go Baile-Mhúirne. Ar an slighe go Baile-Mhúirne ghaibh sé tríd an gcnoc atá ar aghaidh ár dtighena.
Tá áit i bhfeirm m'athar agus "Carraigín an Fháinne" is ainm do. Seo cúis gur tugadh an ainm sin ar an áit. Aon lá amháin bhí mo sheana athair ag tiomáint na mbó agus do tharla go bhfuair sé píosa óir agus trí fáinní ceangailte dhe agus do tugadh "Carraigín an Fháinne" ar an áit as san amach. Do bhí na fáinní sin ag mo sheana athair ar feadh alán bliadhanta.
Isé is dóichidhe go raibh na fáinní sin san áit leis na céadta bliadhain b'fhéidir ó aimsir Thuatha Dé Danann.
I bpáirt de'n bhfeirm bhíodh na daoine a tháinig go h-Éirinn fadó
senior member (history)
2017-04-19 18:58
approved
rejected
awaiting decision
an uair sin bhíodh ar Shagairt Aifreann do léigheamh roim lá go minic, cois claídhe nó i mboránaibh. Ach pé sgéal é do tharla in aimsir na bpéin dlighthe go moch gach maidean Domhnaigh do léightí Aifreann ar an áit uaigneach san agus bhíodh pobul mór ag éisteach Aifreann ann agus sin é an chúis gur baisteadh "réidh na bpobul" ar an áit.
Tá aon fhear amháin in ár mbaile fearainn atá 70 bliadhain. Diarmuid Ua Ceallaigh is ainm do. Is mó seana sgéal agus seana amhrán atá aige. Níl aon seanduine eile sa bhaile fearainn ach tá cúpla duine eile sa bhaile nách bhfuil puinn fé bhun 70 bliadhain.
D'innis m'athair dom an méid seo. Fadó suas le 400 bliadhain ó shoin nuair a bhí buaidhte ar Dhómhnall Ó Súilleabháin Béara ag na Sasanaigh, chaith sé a bhaile dúthchais Béara d'fhágaint
senior member (history)
2017-04-19 16:22
approved
rejected
awaiting decision
Na Foithire is ainm don bhaile fearainn 'na bhfuilimse am chómhnuidhe i bParóiste Bhaile-Mhúirne i gCo. Chrocaighe i mbarúntacht Mhúsgraidhe Uí Fhloinn thiar. Áit cuibhseach uaigneach imeasg na gcnoc iseadh an áit 'na bhfuil cómhnuidhe ormsa. Tá, is dóich liom, dá chéad acra tailimh ag m'athair ach gan amhras tá alán acraí fá chnoc agus fé phortach. Ach bainimíd feidhm as na cnuic chun caoire do thógáilt ortha.
Ní raibh aon chaoire againn cúpla bliadhain ó shoin ach do cheapamair caoire do cheannach agus cúpla mí ó shoin do cheannuigh m'athair fiche uan agus táid go socair sásta ag maireachaint imeasg na gcnoc.
senior member (history)
2017-04-19 16:19
approved
rejected
awaiting decision
Do bhíodh scoil oidhche i mBárr d'Ínse tímcheall fiche bliain ó shoin. B'é an máistir a bhíodh ann ná Séamus Ó Donghaile ó Chathair Saidhbhín. Ní Gaedhilg ar fad a bhíodh á fhoghluim acu inaonchor mar bhí an Ghaedhilg acu ó dhúthchas. Rínnce is mó a bhíodh ar siubhal acu agus is dócha go rabhadar ana chrostála. Bhíodh Piobar dearg á lasadh ann agus bhíodh an mháistir sgoile Conchubhar Ó Loingsigh sé sin an mháistir a bhíodh ag múineadh gach lá bhíodh sé ar buile mar gheall air. B'é an deire a tháinig ar an sgéal ná gur briseadh an geata agus annsan chuir an sagart deireadh ar fad leis an sgoil oidhche. Dhein Dómhnall Ó Súilleabháin agus Diarmuid Ó Duinnín an t-amhrán seo mar gheall ar an sgoil oidhche agus sin é an chúis gur tugadh amhrán Sgoil Bhárr d'Ínse mar ainm air.
senior member (history)
2017-04-19 16:15
approved
rejected
awaiting decision
Seán Ó Mulláin ag déanamh geáitsí
Seán Muirtí Lear is é ag breith ar mhnáibh ann
Is h-anaman real cár ghaibh an Cárthach
XIII
Bhí clann Dhonnchadh Bán ós na Kerry Yards ann
Is bhíodar leis na Seitheachánaigh
Ní raibh againn bacaigh ná tuinncéirí
Is a Dhia nách sinn a bhí go h-aerach
XIV
Bhí fire crackers dá lasadh go seóidh ann
Is iad ag cnagarnaigh mar a bheadh tóirneach
Piobar dearg i gceairt á dhóghadh ann
Gach aoinne ag casachtaigh is é ag dul na scórnaigh.
XV
Siú amach gach aoinne is iad ag sraothartaigh go seóidh ann
Do mhúchadar na soilse is do ghlasadar na dóirse
Nuair a bhriseadar an geata tháinig fearg ar an Loingseach
Is nuair ínnseadar do'n sagart é cuireadh deireadh leis an rinnce.
senior member (history)
2017-04-19 16:13
approved
rejected
awaiting decision
VIII
Bhí Muirtí Lear ó Bhárr d'Ínse ann
Bhí J.J. is Seán Dhiarmín ann
Clann Sheáin Fhada tháinig treasna an línn ann
'S do bhíodar clann Mhaidhc Taidhg Uí Chuíll ann
IX
Bhí clann Sheáin Pheaidí ós na Milíní ann
Clann Mhaidhc Óig ón mbóthar íochtar
Bhí dhá líntíghe acu ós na Doirí ann
'S a Dhia nár flúirseach muinntir Chuíll ann.
X
Tháinig na sluaighte ó'n Ínse-Móir ann
Muinntir Sgannaill agus muinntir Ghruama
Muinntir Mhuirighthe is muinntir Shíothcháin
Muinntir Chéilleachair is Con Amhlaoibh ann.
XI
Bhí Hyde an t-Sleasa is Dómhnall ó Móiriain ann
An Pléireach Dheansail 'sé bhí go fiadhain ann
Bhí againn muinntir Chuíll na Luachra
Diarmuid Phead 'sa chrúbaí móra.
XII
Bhí Conchúbhar Ó Luasa ag rinnce ar stáitse
senior member (history)
2017-04-19 16:09
approved
rejected
awaiting decision
IV
Bhí muinntir Luasa ó Screathan na nGamhan ann
Muinntir Chróinín agus muinntir Thuama ann
Muinntir Mhulláin 'gus muinntir Ghruamaigh
Is bhíodar na Pléimionaig ó iarthar an domhain ann
V
Bhí Eoghan a Droichid ó sráid a bhuicín ann
Is an fhaid a mhair sé an spriúinlín ann
Beannacht Dé le n-anam níor mhair sé críona
Níor thairrig sé an pinsion ach an dá Dhé h-Aoine
VI
Ó Dhoire'n Chuillinn bhí muinntir Dhuinnín ann
Muinntir Shúilleabháin agus muinntir Ríoghbhardáin
Muinntir Laoghaire agus bhíodar na Ceallaigh ann
'S bhí againn an déirí mac don Tuing ann.
VII
Bhí muinntir Raghallaigh ós na Fuithrí ann
Muinntir Bhuachalla 'gus muinntir Dhuinnín ann
Ón Lománaigh na Cárthaigh do bhí againn
Is clann Shiobhán i leith ón gcoill ann
senior member (history)
2017-04-19 16:05
approved
rejected
awaiting decision
DO bhíomair oidhche ar sgoil Bhárr d'Ínse
Bhíomair go léir 'nár ndá páirtí ann
Bhí púic ar gach aoinne 'gus fonn chun bruighne
Is chídhfeá fuil ar chuid acu indeire na sgríbe
Curfá
Rinn do diúiril éirileam
Rinn do diúiril éirileam
Rinn do diúiril éiril
Liúiril eam didirí eam
II
Conchúbhar Ó Loinghsigh an máistir do bhí againn
'Gus Máire Ní Chúrnáin ceann de mhnáibh Chiarraighe ann
Ón Muilleann do tháinig muinntie Chruadhlaoich ann
Amhlaoibh is Seán is iad ag rádh na n-eachtraí ann
III
Bhí Séamus Ó Donghaile ó Chathair Saidhbhín ann
'Sé ag amhrán go h-árd le bínn-ghuth
Ó'n gCarraig do tháinig Dochtúir Ó Loingisgh
'S Seán Ó Cearbhaill ó'n gCaiseal aníos ann.
senior member (history)
2017-04-19 15:38
approved
rejected
awaiting decision
Ní riabhach é a gcúis:- Sé sin ní raibh puínn cúise aca, nú, ní raibh aon chúis aca, is dócha.
"Is mairg agus is dócha gur mar a chéile é agus an ceann eile úd:- "Ná caith an t-uisce salach féin amach go mbeidh an t-uisce glan istigh."
"Tá an leanbh níos deigh-dhathaighe ná mar bheadh istigh sa chathair ar ao' chuma"
"Fonn is faitchíos": Shy but willing
"Gach aon rud a bhlaiseadh sí a thabhairt do'n chnoc".
Dá mbeadh daoine breóite agus ná feadfadh sé aon rud do choimeád 'na ghoile. Sé sin dá mbeadh duine ag aiseag, nú ag caitheamh suas mar adeirtear.
"Ní raibh gaol ná coiliaras máthar agam leis."
"ní dhéanfaidís lán mo bhaise orm-sa". Ní dhéanfaidís pioc dómh-sa.
"Bain dá thóin é is cuir ar a cheann é." Rob Peter to pay Paul.
"Ba threise spuir ná bacaighe."
senior member (history)
2017-04-19 15:33
approved
rejected
awaiting decision
"Dá mbeadh teann ar a cúlaibh aici ba deacair labhairt léi." sé sin dá mbeadh sí acfuinneach.
Daoine mora iseadh sibh dá mbeadh aon cur leis agaibh.
Is beag ná gur mar a chéile an dá cheann.
Chuir sé bó ar shaoaiste chuige. Bó curtha ar shaoruiste iseadh gamhnach curtha ar féar agus leigint do'n méid bainne a bheadh aice díol aisti. DHeineadh daoine é sin fadó.
"Tuísleannach." Tá eagla orm ná beidh sé ró-thuisleannach, sé sin ná beadh sé buan nú ná seasóchadh sé abhfad. Dearfaí "Nách geárr a sheasaim an mála mine sin." Dearfadh duine eile b'fhéidir: "Airiú níl aon ghus sa mhin sin athá ag teacht annsan le deidheanaighe." "Ní fheadfadh aon tuisleann a bheith inte agus tá a rian air, ní túisce mála oscailte ná é follamh. Ní fhéadfadh san bheith tuísleannach."
Cloch-scíl:- an chloch a thagann amach iarracht ar bhárr an fhalla.
"Leig do'n teine dul i gcrann". BEan adubhairt é le duine éigin a bhí ag gabháil do'n teine tar éis í chur síos: "ná bí ag priocaduíol ar an dteine agus leig di dul i gcrann".
"At tarrac an t-snátha is a dhá cheann ceangailte."
Ráidhte le duine a bheadh sáidhte (i bhfiacha cuir i gcás) go mbeadh sé ad iarraidh é féin a réidhteach agus é ag teip air.
"Ba bheag an maos do dhaoinibh mór thímcheall annso Gaedhilg a bheith aca agus í chómh maith san ag fear ó'n gcathair cuir i gcás agus an Ghaedhilg go maith aige.
senior member (history)
2017-04-19 15:24
approved
rejected
awaiting decision
Trí rudaí ná leanann abhfad:-
sneachta Earraigh, cubhar caise, cumann caile.
"Bíonn sé ann ga' h-aon ré sholuis":- ráidhte le duine a bheadh ann go h-an-mhinic.
"Is maith liom aithne do cur ort."
"Tá áthas orm mar gheall ar do chómhluadar."
"Beidh sé ag dul i stiaguidhtheacht." (seasoning)
Fág ag stiagúdhadh iad adearfá le h-adhmud 7rl.
"Bheidhfeá adhscadamhail á dhéanamh" nú "bheidhfa adhscadhamhail á rádh leis imtheacht." Sé sin go dtiocfadh sé cruaidh ort a rádh leis imtheacht. Níor mhaith leat é dhéanamh. Bheidhfeá ann-leisceamhail á dhéanamh agus dá mbeadh dul as agat ní dhéanfá in ao chor é.
Tá aithne coiricthe agam air. Tá an-aithne agam air.
'Anois atáimíd-ne ag cur ar breis':- Anois atáimíd-ne ag caitheamh bídh: baintear feidhm leis as an bhfocal ar chumaibh eile, cuir i gcás:- 'Tá an pháirc sin ag dul ar breis' sé sin go bhfuil an pháirc (barra) sin ag teacht ar aghaidh.
"B'é an lá séin di é." It was the lucky day for her.
"Tá's tú sa ghaill thí." Ní thuigim é seo i n-ao' chor ach Gaedhilgeóir adúbhairt é le buachaill ó na cheanntar féin a bhí ag obair sa talamh fóghanta.
senior member (history)
2017-04-19 15:18
approved
rejected
awaiting decision
'Ar fuaid chos a chéile':- iad go léír in achran in a chéile. Deirtear é seo le daoine a bheadh go minic ag bruighean.
Na trí rudaíis mó teaspaigh sa t-saoghal:- meannáin gabhair, piscín cait, baintreabhach óg.
'Siad a tháinig in aistear ar an saol:- deirtear é seo le leanbhaí ná beadh aon lorg ag aoinne dhóibh. Tá sé ráidhte le h-aon rud (cur i gcás ainmhithe) d'imtheóchadh go h-olc nú a gheubhadh droch chúram.
"Is suarach an chos-bheart a bhí air." Sean fhear adubhairt é le buachaill óg a ghlaodhaigh isteach chuige oidhche gheimhridh roint bliadhanta ó shoin agus a chuaidh amach airís. Ag cur síos ar a bhróga a bhí sé. Bhíodar go suarach ar an mbuachaill óg.
"Is namhaid duit aon bhraon clagair." Sean bhean adubhairt é le buachaill a bhí tar éis taom trom breoiteacht a chur de. agus bhí sí á chómhairliú gan bheith amuich fé'n bhfearthainn nú féin gclagar mar a deirtear i mBaile Mhúirne.
D'airígheas an focal "liongar" do chlagar ana trom ar fad (downpour) Tá sé na liongar. :)
Dá mbeadh duine ann tar éis eirghe sa t-saoghal ach gur b'é cúis gur éirigh sé ná go bhfuair sé conghnamh ó dhuine eile, deirtear "Is é a chuir cos 'na sciain" nú "Chuir sé cos na sciain."
"Cuibhseach gan bheith maoidhteach agus ní raibh cuibhseach na tígheasach fóghanta riamh."
Bíonn dhá thaobh ar a' dtor ó aonach an fhóghmhair amach i.e. bíonn an ghrian ag taithneamh ar thaobh de agus bíonn scáil ar an dtaobh eile.
senior member (history)
2017-04-19 15:12
approved
rejected
awaiting decision
Áit cúil le faobhar iseadh ball iar gcúltha nú ball i bheadh abhfad isteach ó'n mbóthar. Áit i leith-taoibh.
"Blonag an phráta a theas" adeir na seandaoine. Deirid leis le práta a bheadh tar éis fuaradh nách mór:- 'práta i n-eirball a theas.'
Dá mbeadh na ceathanna ana chómhgarach dá chéile lá ceathach deirid go mbíonn cioth i dtóin cheatha.
Deirtear le linn breóiteachta: 'Tá sé neamh-fóghanta nú 'tá sé gan bheith ar fóghnamh ach bhí aithne agam ar mhnaoi i mBaile Mhúirne atá i slíghe na fírinne leis na bliadhantaibh agus deireadh sí nuair fhiafróthá di conus bhí sí:- "Dó thógfainn bheith níos feárr."
'Ní bheinn-se a' slis-ghualann leis' i.e. ní bheadh aon baint agam leis.
'Ní thabharfadh sé a ainm i gceist do rud beag mar sin.' Sé sin go mbfeárr leis bheith an oiread san chun deirig ná bheith ainmnithe sa ghnó san.
Deirtear le fear go mbeadh gníomh ann ach nár dóigh le duine é le feuchaint air:- "bhí sé níos trialltha ná a dheallramh" nú "ba thrialltha é ná a dheallramh"
"Is baoghalach gur b'eadh a bheidh" - Is baoghalach gur mar a bhí sé a bheidh sé.
Deirtear le duine gur dhual athar agus máthar do bheith mar so nú mar súd:- "Ní fheadfadh sé bheith ar a mhallairt de chuma mar ba mhar a chéile an dlúth agus an t-inneach".
Chuaidh sé siar go bun na sprioc. Chuaidh sé siar go fíor-thosach.
senior member (history)
2017-04-19 15:05
approved
rejected
awaiting decision
Bhí bean ann fadó agus bhí an triuch ar a clainn. Bhí fear ag marcuidheacht ar chapall breac ag gabháil an bóthar agus chuaidh an bhean 'na threó agu d'fhiafruig sí dhe: "A fhir an chapaill bhric cad a leighisfidh an triuch" Agus isé dubhairt an marcach: "Bainne cídh circe agus é d'ól as adhairc muice".
senior member (history)
2017-04-19 14:59
approved
rejected
awaiting decision
sa bhearnain. D'innis an gaol do gur ghuid sé capall ó na chómharsain agus dá dtabharfai an capall eile do'n chómharsain go mbeadh an sgeal i gceart aige féin. D'imthigh an sprid nuair a bhí an méid sin ráidhte aice. Thug an fear capall do'n chómharsain gur goideadh an capall uaidh agus ní deirtear gur cuireadh aon chúramai eile air ná go bhfeaca sé an sprid a thuille.
senior member (history)
2017-04-19 14:57
approved
rejected
awaiting decision
Deirtear go bhfeiceann an capall alán rudai nách féidir leis an marcach a dhfeiscint i n-ao' chor. Bhí fear ag dul ar an mbóthar lá agus bhí sé chun a chapall do bhreith leis as páirc ná raibh abhfad ó'n dtigh. Bhí iallait 'na láimh aige agus bhí sé ag dul go dtían baile mor. Chuaidh sé ann leis ach nuair a bhí sé tamaillín ann d'airigh sé go raibh gaol gairrid do tar éis bháis d'fhághail. Chuir sé teachtaire abhaile go triall ar a mhnaoi le sgeala agus chomáin sé féin leis go dtí an tórramh. Ar theacht abhaile do tímcheall uair an meadhon oidhche iseadh do thuit an rud greannmhar amach. Nuair a bhí an fear ag cur an capall isteach sa pháirc do léim sé agus thosnuig sé ag siotruig. Tháinig an marcach anuas de'n chapall agus chonnaic sé an gaol marbh
senior member (history)
2017-04-18 21:13
approved
rejected
awaiting decision
Bhí Eoghan Ruadh ag gabháil a' bóthar lá. Cuaidh sé isteach i dtigh agus bhí cailín istig agus í ag obair. Bhí sé cortha agus bhí ocras air. Bhí císte ar an dteine agus an gcailín. Tá an císte a dóghadh arsa Eóghan leis an gcailín.
"Dó agus a dó sin a ceathair" arsa'n cailín. "Bhfuil t-athair mhor tímcheall an tíghe" arsa Eóghan. "Níl" arsa'n cailín "ach tá an tigh tímcheall air, tá sé sa leabaidh." Bhí a fhios ag Eóghan anois gur b'í an inghean féin a bhí ann.
Nuair d'airigh fear a'tíghe an chaint thíos sa chistin d'éirigh sé agus tháinig sé anuas an staighre.
"Cad is ainm duit-se"? arsa Eóghan.
"Tá m'ainm fúgham is mo shloinne ós mo chionn" arsa'n fear.
"Go mbeannuighthear duit a Mhic Cathaoir Mhic Cába" arsa Eóghan.
Dairígheas leis an leagan seo:-
"Tá m'ainm chúgham agus mo shloinne os mo chionn"
Is maith liom an t-ainm a Mhic Chathaoir Mhic Chába
senior member (history)
2017-04-18 20:56
approved
rejected
awaiting decision
Tímcheall na bliana 1800 bhí na Buachaillí Bána in Éirinn agus bhíodar go neamh-thrócaireach agus gan truagh do dhaoine. Lá amháin bhí sean-duine ag gabháil a bóthar ó Shráid a Mhuilinn go Máma. Bhí a phaidirín na láimh aige agus is dóichíghe gur ag rádh a phaidreacha a bhí sé agus é ag cur an bothair de ar a shuaimhneas. Tháinig na Buachaillí Bána suas leis agus do lámhadar é agus do chaith duine aca anáirde ar a chapall féin é agus deireadh sé leis anois agus airís "Abair do phaidir anois".
senior member (history)
2017-04-18 20:52
approved
rejected
awaiting decision
croice agus bainne as an taobh eile. Do stop bean feirmeóra eile eadach le lín.
Lá amháin bhí bean fheirmeóra ag déanamh meidre ime. Tháinig fear a bhí ag briseadh cloch ar an mbóthar isteach agus do las sé an píopa agus amach leis airís. Bhí sé ag briseadh cloch leis go tráthnóna agus bhí an bhean ag déanamh ime go tráthnóna ach ní raibh sí ábalta ar an im do dhéanamh. Tháinig fear an phíopa isteach agus chuir sé a lámh ar an mbaraille agus deineadh an t-ím gan mhoill.
senior member (history)
2017-04-18 20:50
approved
rejected
awaiting decision
Is é cúis gur tugadh Bealtaine ar an mí seo ná so:- Lá ana mhór aiges na seana Gaedhil do beadh an cead lá de Mhí na Bealtaine. Bhí Dia págánta aca agus Daal do b'ainm do. Lastai teine ana mhór an lá so in onóir do. Tugtar "Báal"-teine ar an mí ó shoin.
Deirtear go ndeintí díoblaidheacht ar ím na ndaoine roimis seo. Seo sceal ag innsint mar gheall air:-
Bhí fear na chómhnuidhe tímcheall an bhaill seo agus bhí sé pósta. Is aige a bhí ceithre cinn deag de bhuaibh agus bhí buachaill aimsire aige leis. Bhí a dearbhshiúr na cómhnuidhe sa tigh leis agus isí a bhí ag déanamh an ime. Bhí níos mó ime aice ná mar ba cheart a bheith á dhéanamh an uair sin. Bhí "poll san lochta agus bhí an buachaill aimsire na codladh in aice an phoill. Gach seacht lá roim lae Bealthaine. Ciodh sé cailín an t-ím ag eiríghe timcheall uair an meádhon oidhche agus ag dul amach an simné. Dhein sí an méid sin trí oidhche in diaidh a ceile agus an ceathramhadh oidhche do dhein an buachaill an rud ceadhna agus amach an simné agus cuaidh sé isteach i cpairc mar a raibh ba na gcomharsan agus chonnaic sé bean a bhí sa tigh leis. Do ruagadh as an bpairc agus thánaig sé abhaile. Nuair a fuair sé an bean na diogbailiochta bás agus bhí an (taobh) toramh uirthe. Thug gach éinne fé ndeara an t-ím ag teacht ar taobh ná
senior member (history)
2017-04-18 20:38
approved
rejected
awaiting decision
Tá alán piseóga mar gheall ar an gcapall. Ní cear an capall a dhíol an fhaid a bhíonn an té gur leis é beó. Má fhágann an t-athair capall ag an mac nuair a phósann sé ní ceart do'n mac an capall san do dhíol an fhaid a mhaireann an t-athair. Deirtear go mbeireann an capall an té gur leis é i dturas mor an oidhche a cailltear é. Is minic a chuaidh an mac amach sa stábla ar maidin tar éis na h-oidhche a bheadh a athair á thórramh agus bheadh an capall lán d'allus agus buailthe amach mar bheadh cúrsa mor éigin tabhartha isteach aige. Níl aon amhras de réir na seandaoine ná go bhfeiceann an capall alán rudaí nách féidir le daoine d'fheiscint. Tá ciall ciúin ag an gcapall agus is féidir leis sídheóga agus sprideanna d'fheiscint. Seo sgeal mar gheall ar an gcapall:-
Bhí athair mo sheana athair-sa na chómhnuidhe i nGleanntán le h-ais Charraig an Ime agus aon oidhche amháin bhí sé ag teacht ó Chorcaigh le capall agus cairt. Nuair a tháinig sé go dtí áit uaigneach ar an mbóthar do sheasaimh dhá chluais an chapaill agus annsan thug an fear fé ndearra liathróid teine ag teacht as an gclaidhe agus ag dul isteach sa phortach. Chomáin an fear leis abhaile agus chuir sé an capall isteach sa stábla tar éis sgur do mar a dheineadh i gcómhnuidhe. Chuaidh sé féin a' chodladh agus is dócha gur chodail sé go sámh mar tuirse air tar éis an bhóthair. Nuair éirigh sé ar maidin bhí an capall dóighte suas na luaithrigh.
senior member (history)
2017-04-18 20:30
approved
rejected
awaiting decision
Bhí bean ann fadó agus bhí sí ag obair d'fheirmeóir chreideamhnach agus bhí an díobluíocht aici á dhéanamh ar a cómharsanaibh go léir. Thug duine aca l___ meidre dhi agus nuair a chuaidh an l___ tar n-ais do theip glan ar an bhfeirmeóir sin aon im a dhéanamh i gcaitheamh na bliana san. Thug an máighistir fé ndearra go raibh níos mó ná a cheart ime á dhéanamh. Ní raibh sé sásta leis sin agus chuir se abhaile í agus nuair a bhí sí ag gabháil thar abhainn do sguab an tuille léi í agus fuaradh tamall síos san abhainn í marbh.
Thug bean fheirmeóra meadar do mnaoi eile tráth chun ime 'dhéanamh. Nuair a fuair sí an meadar tar n-ais ní fheadfadh sí aon ím a dhéanamh. Fuair sí smearóid teine agus thug sí go dtí an tig eile í agus fuair sían t-ím go léir ins an dtobán uisce.
Tá alán nósa ag bainnt le lá Bealtaine a tháinig anuas chúghainn. Isé cead rud a deintear anois na uisce coisreacan dfhághail agus é chaitheamh ar gach toradh a bhíonn ag fás agus ar na h-ainmhidhthibh leis agus deirtear gur chun sprideanna spéir do ruagairt a deintear é.
senior member (history)
2017-04-18 20:25
approved
rejected
awaiting decision
bó ó'n adhairc. Bíonn fáinne in aghaidh gach blian aoise ar adhairc na bó. Is féidir le daoine eólgaiseacha i dtaobh ba aos na bó do dhéanamh amach ó na beal.
senior member (history)
2017-04-18 20:25
approved
rejected
awaiting decision
Innistear alán sgealtha greannmhara, agus cuid aca suimeamhail go leór mar gheall ar bhuaibh agus a dtighthe. Nuair bhítear ag deanamh cró cuirtear dhá shaileadh leath-dhóighte suas os cionn an doruis agus cuirtear cru capaill anáirde ar an bhfalla leis chun go mbeadh an t-ádh leis na buaibh.
Ach i dtaobh na ba féin innistear alán sgealtha mar gheall ortha. Nuair a bhíonn an bhó tar éis breith caithtear uisce coisreacan uirthi agus geibhtear coinneal beannuighthe agus dóightear an uile phioc de'n ghruaig a bhíonn ar ? na bó leis. Nuair ná bíonn siad ag fághail bháis deintear an leigheas so uaireannta. Fanann fear a' tíghe 'na shuidhe oidhche éigin go mbíonn bó ag breith agus nuair bhíonn an laogh tagaithe cuireann sé isteach i dteine mhor é agus dóigheann sé na smúsach i. Deirtear gur leigheas é sin agus go ritheadh na gamhna go maith leis as san amach.
Ní leightear amach na ba go dtítar éis Lae Bealtaine. Geibhtear uisce ó'n dtobar beannuithe ag an gCathair Crobh Dhearg ag bun an Dá Chích i gCiarraidhe agus croithtear ar dhrom na ba é ar dtúis. Croithtear an t-uisce sin ar na barraibh leis.
Leigheas do bhuaibh go mbíonn an galar fola ortha iseadh bainne a thabhairt le n-ól isteach ann. Cómhairuightear an mó bliain a bhíonn
senior member (history)
2017-04-18 20:17
approved
rejected
awaiting decision
Bhí sé 'na dhuine uasal ceart san am go raibh sé críochnuighthe leis.
Nuair tháinig lá na fleidhe chuaidh mac Seáinín ann chómh maith le cách. Nigh gach aoinne a lámha sar ar thosnuig sé ag ithe ach nuair a bhí a lámha nighte agus tiormuighthe ag mac Seáinín caith sé an tugháile ar an dteine. Dubhairt gach aoinne a bhí láithreach gur fear ana shaidhbhir an t-ógánach san agus gur mhaith an rud cleamhnas a dhéanamh idir é féin agus an cailín óg. Ach nuair chonnaic fear an tíghe cad a bhí deanta aige chuir sé roimis gach rólas d'fhághail amach idtaobh an ógánaigh agus a shlíghe beatha agus an slíghe beatha a bhí ag athair an ógánaigh sé sin Seáinín.
Cuir sé teachtaire dílis go h-Éirinn agus chaith an teachtaire sin oidhche i dtigh Sheáinín Fada. Thug Seáinín béile maith prátaí dho sarar chuaidh sé a' chodhladh, agus thug an teachtaire fé ndeara gur le bealóg congnaimh a thiormuig Seáinín a lámha agus annsan gur chaith sé an congnaimh ar an dteine. Ach nuair a shrois sé abhaile airís dubhairt sé go raibh caisleán mor ag an bhfear san agus 500 de mharc shluadh á chosaint. Do chreid an máighistir é agus do pósadh an bheirt ach ní pósfai iad dá bhfeiceadh na h-uaisle an tigín cínn tuighe in inead an chaisleáin agus 500 gabhar in inead an mharc shluagh. Mar sin féin fear saidhbhir do b'eadh mac Sheáinín an chuid eile dá shaoghal.
senior member (history)
2017-04-18 20:11
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear darab ainm Seáinín Fada i n-a chóhnuidhe ar an dtaobh thiar thuaidh de Sráidbhaile Carraig an Ime tráth éigin. Bhí tigín beag cínn tuighe aige agus ní raibh in a chómhnuidhe ann ach é féin agus a mhac. Fear óg aerach do b'eadh an mac agus níor thaithn leis bheith sa bhaile ag tabhairt aire des na gabhair go léir a bhí ag a athair ar an sliabh. Fuair sé an oiread agus a thóg go Sasana é agus dhein sé a shlighe ann ar chuma éigin. Ba gheárr gur bhuail sé féin agus inghean d'fhear ana shaidhbhir uime chéile, agus thuit an cailín i ngrádh leis. Bhí cion ana mhór ag an gcailín so ar mhac Sheáinín agus théigheadh an bheirt aca ag siúbhal le cois a'chéile go minic. Nuair a bhí athair an chailín ag tabhairt féasta tamall 'na dhiaidh sin dubhairt an cailín le mac Seáinín teacht go dtían fhleadh. Thug culaith nua dho leis agus rudaínach é
senior member (history)
2017-04-18 20:07
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear i na cómhnuidhe i Lios a' Chraosaigh fadó ag d'íosfadh sé gach rud d'fhéadfadh sé d'fhághail agus bheadh ocras air i ndiaidh san. Is amhlaidh a bhí sé fé riar ag diobal a bhí ann. Fuair sagart dhios a sgéile agus dhein sé suas a aigne an fear bocht do leigheas. Do shocruig sé ar seift símplidhe chuna n diabhal do mhealladh as an bhfear i dtreó na beadh sé ag tabhairt a thuille trioblóide do.
Rug sé an fear leis go dtí a thigh agus chuir sé gach sodhluiste a bhí le fághail ar an mbord roimis. Annsa fuair sé fórca agus chuir sé piosa bídh ana dheas air agus chuir sé isteach i mbéal an duine é. Bhí sainnt mor ag an diabal chun a bhídh agus do léim sé suas chun an scórnaig agus nuair tharraing an sagart an forc go h-obann annsan do lean an diabhal é trí bhéal fir agus nuair bhí sé ins an aer annsan nior fheadh sé casadh abhaile airis.
senior member (history)
2017-04-18 20:02
approved
rejected
awaiting decision
Tá galán mor árd suidhte in aice mo thíghe-se. Bhí fathaigh ag dul mor tímcheall fado agus isiad a chuir na galain seo ann. Tá dhá lic mhora ann leis agus is iad na fathaigh do chuir ann iad san chómh maith. Tá an dá lic i bhfuirm búird agus is ar na bórdaibh san a dh'ithidís a gcuid bídh. Aon uair amháin bhí cath idir na saighdiúirí agus iad féir agus i lár an chatha do ruith duine aca agus do lean na saighdiuirí é agus do marbhuigheadh é in aice an ghaláin agus do cuireadh san áit sin é le h-ais an bhóthair bhig a ritheann tríd an áit. Tá lios ann leis ar an dtaobh thíar d'ár dtigh-ne agus tá lios eile tímcheall ceathrú míe síos ón gceann san agus tá pasáiste ag dul fé an dtalamh ó cheann go ceann aca. Is ann a bhíodh na fathaigh ag dul i bhfolach o's na saighdiúirí fadó, agus d'fhágadar alán dá gcuid rudaí ann ina ndiaidh. Níl aon chead ag daoine baint leis na rudaí seo agus ní maith le daoine aon bhaint a bheith aca leo ar ao' chuma. Áiteanna mora fairsinge iseadh na liosanna thíos fé'n dtalamh agus bíonn alán seómraí fé's na cínn mhóra. Bíonn an oiread san faid agus an oiread san leithead ins gach seómra.
Níl lios le fághail in aon ná fuil radharc aige ar lios eile nú radharc ag lios eile air.
Deirtear nách rathmhar an rud aon teangbháil a bheith ag daoine le clocha leassa nú aon rud eile a bhaineann leis an lios agus go ndeineann na "daoine maithe" é agairt i gcómhnuidhe.
senior member (history)
2017-04-18 19:54
approved
rejected
awaiting decision
Tímcheall míle ó thuaidh ó n'ár dtigh-ne ta ball ana uaighneach ar fad. Tá bóthar ag dul isteach i ngleann ana dhoimhin. Deirtear go raibh sprid ann fadó agus gur mhairbh sí alán daoine. Bhí aon fhear amháin agus bhí sé ag dul go sochraid. Nuair a bhí sé ag teacht abhaile do stad sé ag tigh tábhairne fan bhóthair, agus deallruighean an sgeal gur dhein sé roint áirneáin mar bhí an oidhche ann sar ar chuimhnigh sé ar an mbaile. D'ól sé a dhóthain go maith agus d'fhág sé an capall ceangailte taobh amuich de'n dorus. Nuair tháinig sé amach ar ball chun dul abhaile ní raibh an capall ná a thuairisc ann. Siúd isteach é airís agus é ar buille. Fuair sé bata agus dúbhairt sé go marbhóchadh sé an capall nuair a bearfadh sé air. Bhí sé tímcheall míle ó'n áit go raibh an sprid.
Tháinig sé go dtían áit go raibh an sprid agus do chonnaic sé an capall annsan agus é ag inbhear ar thaobh an chlaidhe. DO bhuail sé an capall ach cad a bheadh ann ach an sprid. D;éirigh síos a chionn anáirde sa spéir agus bhí cath fíochmhar aca. Bhí sgian coise duibhe ag an bhfear agus d'airígheadh sé na sean daoine á rádh dá gcurfá na seasamh sa sprid í agus í fhágaint inti go mbeadh deire léi. Do dhein sé amhlaidh láithreach agus thuit sí anuas ar an mbóthar. Chuaidh an fear abhaile.
Ar maidin lá'r na mháireach a bhí chúhainn chuaidh a mhuinntir go dtí an áit agus fuaradar an scian sáidhte i lár an bhóthair.
senior member (history)
2017-04-18 19:45
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear 'na chómhnuidhe in aice Carriag an Ime agus bhí 35 ba aige. Bhí buachaill aimsire aige agus do chodhluigheadh sé anáirde ar lochta a bhí os cionn an chró. An cead oidhche bhí taidhreamh aige agus cheap sé go raibh sé ag lorg bó. Nuair eirigh sé ar maidin ní raibh ach 34 ba ann. Fear ana dána do b'eadh é agus d'fhan sé suas ar an locta an oidhche sin. Tímcheall uair an meadhon oidhche connaic sé ceathrar fear ag teacht anuas tríd an lochta agus bhí ____ ar a nguailnibh aca. I gcionn tamaill d'imthigheadar as a radharc. Chuaidh an fear go dtí an sagart agus d'innis sé an sgeal go leir do agus dubhairt an sagart an cró do leagadh agus é do dhéanamh in áit eile. Nuair a bhí na fir ag tógaint suas an úrláir connaiceadar cnámh fir ann. Annsan bhí fhios aca cad a bhí ag tógaint na ba. Annsan tugadh an beirt ba tarn-ais do airís.
senior member (history)
2017-04-18 19:42
approved
rejected
awaiting decision
agus an cú a bhí aige amach go moch ar maidin lá Bealthaine agus nuair a thánaig sé go dtí an pháirc. Chonnaic se gearrfiadh agus é ag ól an bhainne as úth na bó. Chuir sé an chú 'na diaidh agus rith an gearrfiadh isteach i dtigh. Rug an chú greim uirthe agus nuair a tháinig an fear isteach chonnaic sé an bhean 'na suidhe ar chathaoir agus bhí fuil ar an dtalamh mór thímcheall uirthe, agus do cailleadh í. Mara mharbhóchadh an cú an bhean sin bheadh an t-ím ag imtheacht ó'n bhfear an chuid eile de'n bhliain.
senior member (history)
2017-04-18 19:40
approved
rejected
awaiting decision
Tá alán piseóga mar gheall ar lá Bealthaine leis agus seo ceann acu:-
Bhí máthair mo shean-mháthar-sa na cómhnuidhe i gCarraig an Ime agus bhí alán ba aice agus bhí ím bhreágh aici súas go dtí lá Bealthaine. Ach i ndíaidh an lae sin do theip uirthe glan aon ím do dhéanamh. Bhí bean fheasa na cómhmuidhe i Baillinín agus chuaidh sí chúichi. Dubhairt an bhean fheasa leí na meadracha do nídheadh leis an lus mor sé sin plannda a bhíonn ag fás ar na cladhthacha. Sin é an cuma a thug sí an t-ím tar n-ais airís agus dúbhairt an bhean fheasa gur drifiúr a fir a bhí ag tógaint an ime.
Bhí athair mo shean athar-sa 'na chómhnuidhe i nGleanntán agus bhí an t-ím ag imtheacht uaidh leis. Chonnaic sé beirt ban des na cómharsain ag crúdh na ba agus chuir sé an ruaig ortha ach bhí an t-ím ag dul uaidh. Chuaidh sé go dtí an sagart agus thánaig sé agus dubhairt sé an t-Aifreann insan tigh. Níor fhéadh sé an t-ím d'fhághail tar n-ais, agus b'éigean do'n fear dul as an áit ar fad.
Seo sgeal mar gheall a bean eile go raibh dioblaideach ar siubhal aici:-
Bhí fear ins an mbaile agus bhí alán ba aige ach gach tráthnóna nuair a thiomáin sé isteach iad ní raibh aon bainne aca. Chuaidh an fear
senior member (history)
2017-04-18 19:32
approved
rejected
awaiting decision
Alán bliadhanta ó shoin do bhí duine uasal 'na chómhnuidhe in áit éigin ins an mbaile seo. Protastúnach do b'eadh é. Feirmeóir mor do b'eadh é agus bhí alán ba aige. Bhí aodhaire aige i gcómhnuidhe chun aire thabhairt do's na ba, agus bhí Dómhnall Mor mar leas ainm air. Bhí aon bhó amháin ann agus bhí sí ana bhradach agus bhíodh sí ag deanamh a díchill i gcómhnuidhe ar dul isteach sa ghort. Fuair an duine uasal féin bás annsan i Mí na Lughnasa. Do chodhluigheadh an aodhaire i dtigín bheag a bhí ins an macha. Do bhí an duine uasal curtha trí seachtmhaine nú mar sin an uair seo agus chuir Dómhnall Mor na ba isteach i bpáirc a bhí le h-ais an ghuirt aon oidhche amháin. Amach i lár na h-oidhche ceadhna do glaodhadh air. "A Dhómhnall Mor eirigh agus cuir an bhó amach as an ngort" adubhairt an guth. Tháinig eagla ar Dómhnall Mor agus níor eirigh sé. Do glaodhadh air. An tarna h-uair ach níor eirigh sé. Do glaodhadh air an tarna h-uair ach níor eirigh sé agus do glaodh air an trímhadh h-uair: "A Dhómhnaill Mhóir eirigh agus cuir an bhó amach as an ngort nú beidh sé ithte aici." Do phreab sé amach as an leabaidh annsan agus chuaidh sé síos go dtían gort agus fuair sé an bhó bhradach istigh ann ceart go leór. Ní fheaca sé eoinne ach bhí dhios aige gurab é a mháighistir a ghlaodhaigh air agus é marbh trí seachtmhaine.
senior member (history)
2017-04-18 19:24
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear ann uair éigin agus bhí sé ag dul go MaghCromtha agus bhí lios ins pairc ar thaobh an bhóthair. Nuair bhí sé ag dul síos an bhóthar le h-ais an leasa do stad an capall. Bhuail sé an capall ach ní raibh aon mhaith do ann. I gcionn nromait bhí fearg air léim sé amach as an dtrucaill agus rith sé isteach sa lios chun bata d'fhághail. Connaic se leipreacán ag deanamh bróg. Bhí casúr beag i a láimh aige agus é ag amhrán. I gcionn neómait do labhair an leipreachán. "Trom lasán má sé do thoil é" ar seisean. "Níl aon lasán agam" arsan fear. "Tá bosca lasáin in do póca agus mara dtabharfair ceann dom anois marbhóchad tú féin agus do chapall" arsa'n leipreachán. "Marbhóchair mé an ead" arsa'n fear. "Airiú tán tú ró-bheag agus ní féidir leat" ar seisean. Fuair an fear bata ach má fuair seo á bhualadh féin é. Is dócha gur cuireadh eagla ar an bhfear mar dubhairt sé láithreach "Seo" agus do shín sé lasán chun an leipreacháin. "Á" arsa'n leipreachán "amadán iseadh tusa". Ní raibh aon radharc ag an bhfear ar an leipreachán annsan.
senior member (history)
2017-04-18 18:39
approved
rejected
awaiting decision
Bíonn an t-ádh le cuid des na feirmeoirí leis na ba agus bíonn mí adh le cuid eile aca. Má deintear an cró treasna umaire ní bhíonn an t-ádh leis na ba. Má deintear an cró anuas ar lios ní bhíonn an t-ádh leis na ba. Deirtear gur féidir leis na mná ím a gcómharsan a thógaint nuair a chrúdhann siad na ba oidhche bealthaine. Tá alán piseoga eile mar gheall ar girrfhiadh ag crúdh ba.
Seo ceann aca:-
Bhí fear ag fíadhach go moch aon maidin amháin agus bhí trí coin aige. Connaic sé girrfhiadh ag ól bainne as údh na bó. Do rithe an gírrfhiadh agus do chuaidh na trí coin na díaidh. Chúaidh sé treasna claidhe agus nuair a chonnaic an fear na coin ag rith cuige. Ceap sé gur imthigh an girrfhiadh. Nuair a thánaig sé go dtí an claidhe connaic sé bean ann agus cos briste aice. D'fhág sé ann i ach roinnt laethannta fuaradh ann i marbh.
Coimeadann daoine pailm ar cró na mba. Deirtear má deineann duine snaidhm ar piosa córda agus é do coimead os cionn laogh go gcoimeádann sé beó é. Deirtear leis gur ceart trísnaidhm do dhéanamh trí h-uaire i ndiaidh a chéile agus an corda do choimead os cionn beithidhig. Tugtar cleas na Peiste ar sin. Deintear capaill do leigheas mar sin uair ceannta leis ach nách féidir le h-aoinne iad do leigheas ach leis an seachtú mac.
senior member (history)
2017-04-18 18:34
approved
rejected
awaiting decision
Annsan do chuaidh an sagart anonn go taobh an bhóthair agus do thóg se ladhar uisce agus do chaith sé anuas ar an solas é agus i gcionn neomat amháin bhí an solas chómh geal leis an gcead solas agus is dócha go ndeacaidh sé go Flaitheas Dé.
senior member (history)
2017-04-18 18:33
approved
rejected
awaiting decision
Uair éigin fadó do bhí sagart 'na chómhnuidhe i n-áit áirighthe. Aon (uair) oidhche amháin nuair a bhí an sagart ag teacht abhaile ó áit éigin agus in aice an t-séipéil conaic trí soillse i lar an bhóthair. "Ó" ar seisean "cad é an bhrigh atá le san. Ansan labhair an solas ba ghile, táim-se i bhflaitheas Dé ar seisean. Annsan do labhair an trímhadh agus a dúbhairt sé: Nilim-se i bhflaitheas in aon chor mar níl baiste fághaltha agam.
senior member (history)
2017-04-18 18:30
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear oibre agus bhí sé na chómhnuidhe i dtig beag agus is aige a bhí an chlann mhór. Lá Bealthaine thánaig bean feirmeora isteach agus d'iarr sí salann ar bean an tighe bhig agus thug bean an tighe bhig an salann di. Bhí trí cinn de mhucha ramhra aca i gcóir an aonaigh agus bhícapall agus trucaill chun teacht maidin lair na mháireach. Nuair a chuaidh an sclabhuidhe amach chun iad a thabhairt do dtí an t-aonach bhí dhá cheann aca marbh. Ní raibh fágtha aige ach ceann. Bhí tigh deanta ar cosan cómhgair ins a ball san agus d'airígheadh muinntir an tigh ag imirt cártaí oidhche agus chonnaiceadar an socraid ag dul tríd an tigh agus chuadar a' chodladh.
senior member (history)
2017-04-18 18:27
approved
rejected
awaiting decision
Dubhairt an puca leis dá ndeineadh sé an port ceadhna do sheinnt seacht n-uaire go ngeobhadh sé bás. Chuaidh an fear go dtí rinnce agus bhí sé ag seinnt an phuirt chéadhna agus níor chuimhnigh sé i aon chor cad dubhairt an puca. Nuair a bhí sé á sheinnt an seachtú uair thuit na daoine go léir 'na gcodhladh agus nuair dhúisígheadar bhí an beidhleadóir marbh ar an urlar.
senior member (history)
2017-04-18 18:25
approved
rejected
awaiting decision
Bhí beidhleadóir ann uair amháin agus beidhleadóir ana mhaith do beadh é. Do mhair sé i dtigh go raibh lios lasmuigh de. Oidhche amháin clos sé na pucaí ag seinnt leis. D'fhiarfruig puca de cad na thaobh go raibh sé ag seinnt an ceoil sin agus dúbhairt sé go raibh an ceol ana deas.
senior member (history)
2017-04-18 18:24
approved
rejected
awaiting decision
Tuiteann lá bealthaine ar an gcead lá de Mhí na Bealtaine agus tá alán sgealta greannara ann i dtaobh an lae san.
Téigheann gach duine nách mór go dtí an cathair atá suidhte i measg na sléibhte thiar i gCiarraighe chun uisce beannuithe d'fhághail as an dtobar beannuithe. Caitheann síad uisce beannuithe ar gach toradh a bhíonn aca leis Oidhche Bealtaine ar an gorth ar na prataí agus ar na mangléisé agus ar na tornapaí agus croitheann siad an t-uisce beannuithe leis ar na beitidhig.
Deirtí leis go dtéigheadh na daoine fadó go tigh cómharsan éigin agus crudhaidís ba an chómharsan san, i gan fhios don fheirmeóir agus ní fhéadfadh an feirmeóir san aon ím a dhéanamh i rith na bliadhna san.
Tá alán sgéil ann leis agus seo ceann aca.
Bhí fear ag gabháil thar páirc lá agus bhí ba istigh ins an bpáirc ceadhna, chonaic an fear ag bean agus dhá théid aice.
Bhí glaise ins an bpairc ceadhna. Bhí an bean ag bualadh an t-uisce leis an dá théid, do glaodhaigh an fear uirthe no rud éigin mar sin agus do ruith an bhean agus chaith sí an da théad ar an bpairc. Phioc an fear suas iad agus thóg sé iad abhaile leis agus chuir sé isteach i mbosca iad. D'osgail sé an bosca maidin lár na mhaireach agus bhí an bosga lán d'ím.
senior member (history)
2017-04-17 20:14
approved
rejected
awaiting decision
Deintear alán rudaí mí-nádútha in Éirinn Oidhche Bhealtaine. Ba ghnáth le daoine riamh eirghe go moch maidean lae Bealtaine agus dul amach feuchaint an mbeadh deatach i dtightibh na gcómharsan. Dá mbeadh do creidtí roimis seo go mbeadh roint de thoradh a chuid tailimh beirthe ó'n duine sin i gcóir na bliana.
Do creidtí leis dá dtéigheadh duine amach maidean lae Bealtaine agus go ndeineadh sé tobar cómharsan do sgiomadh le gó-chupán agus an t-uisce do chaitheamh os cionn a gualainn chlé, go mbeadh an chómharsa san dealbh i rith na bliana mar go mbeadh an sochar ag an té a sgiomadh an tobar.
Ní chomáineadh na sean-daoine aon bhó amach Oidhche Bealtaine ar eagla go dtiocfadh duine éigin an treó agus go ndeanfadh sé na ba do chrúdh. Dá dtárluigheadh a leithéid deirtear go mbeadh an t-ím go léir ag an duine sin i rith na bliana.
Chídheann an breac san abhainn an ré nua an chéad oidhche
Cídheann capall bán í an tarna oidhche
Cídheann an duine í an tríomhadh oidhche.
senior member (history)
2017-04-17 20:07
approved
rejected
awaiting decision
uirhte. D'innis Micil do an sgéal go léir tríd síos agus an máchail a bhí ar an ngabhar. "Airiú a amadáin," arsan duine uasal, "ní h-aon mháchail é sin, ar nóin ní raibh riamh ag aon ghabhar ach dá shine."
Ní chreidfeadh Micil é ach dubhairt an duine uasal leis dul anonn go dtí tig an fheirmeóra agus go raibh ceithre cínn de ghabhair thall aige. Chuaidh Micil anonn agus d'fhéuch sé go maith ortha agus fuair sé ná raibh ag aon cheann acu ach dá shine. Sin é an uair a fuair sé amach cé bhí ag magadh fé agus ag déanamh na h-éagchórtha air.
senior member (history)
2017-04-17 20:04
approved
rejected
awaiting decision
arsa duine des na cómharsain "mar tá máchail uirthe a chídhfeadh aon amadán, ar nóin níl aice ach dhá dhine, agus bhuail sé an dubh 'na gheal ort." "Fágaim le h-uadhacht go bhfuil an ceart ar fad agat agus go gcuirfhead-sa féuchaint ar fhear an ghabhair díol as an éagcóir atá déanta aige orm" arsa Micil.
Nuair a bhí a dhínnéar ithte aige chomáin sé leis ó thuaidh airís agus a ghabhar aige ar chórda ag dul fé dhéin fhear an ghabhair agus go deimhin ní ró mhaith bhí ainim an fhir aige. Bhí aithne ag duine muinnteartha do Mhicil le h-ais Cíll Átha ar fhear an ghabhair mar bhí sé ag déanamh an mhargaidh eatortha lá an aonaigh.
Sar ar shrois sé Cíll Átha casadh duine uasal air a fhiafhruigh de cá raibh sé ag dul leis an ngabhar go raibh (sé) ana dheallramh maith bainne
senior member (history)
2017-04-17 20:00
approved
rejected
awaiting decision
go raibh gabhar bainne aige a dhéil. Dhein sé margadh le fear an ghabhair agus cheannaigh sé í. D;fhiafruigh Mícheál Ó Fuartháin d'fhear an ghabhair a' raibh aon mháchail ar an ngabhar agus dubhairt fear an ghabhair leis dá mbeadh nár bhaoghal go ndíolfadh sé leis í agus go raibh ana bhainne ar fad aice.
Chomáin sé leis roimis í adtuaidh abhaile agus shrois sé an baile tímcheall a dó dhéag a chlog istoidhche lár na mháireach tháinig cuid des na cómharsain go bhfeicidís an margadh a cheannaigh Micil. D'innis sé dóibh gur cheannaigh sé í ó fhear bhreágh macánta agus gur dócha gur innis sé an fhírinne do mar gheall uirthe mar ná raibh aon tuiscint aige féin i dtaobh gabhar.
"Níor innis sé an fhírinne dhuit"
senior member (history)
2017-04-17 19:57
approved
rejected
awaiting decision
Bhí 'na chómhuidhe i mBóthar an Chóiste suim mhaith blian ó shoin fear darb' ainm do Mícheál Ó Fuartháin. Bhí sé pósta agus bhí lán tighe clainne aige. Duine bocht do b'eadh é agus bhíodh sé ag sglábhaidheacht agus ag tuilleamh a pháigh lae.
Ní raibh ba ná beithidhigh aige agus ní raibh aon bhainne aige. D'oir do bó bainne nó gamhnach do cheannach ach bhíodar ró-dhaor agus ní raibh puinn airgid aige. D'airigh sé go raibh aonach i gCíll Áirne agus d'éirigh sé go moch maidean lae an aonaigh. Ghluais sé air ó thuaidh gur shrois sé sráid Cíll Áirne. Ag siubhal a chuaidh sé ann mar ní raibh a mhalairt de chóir aige chun dul ann.
Do chasadh fear air
senior member (history)
2017-04-17 19:54
approved
rejected
awaiting decision
sin. 'Sé an chuma a deintí é ná do gheibhidís clúdach stáin agus dheinidís na prátaí do ghrátaíl. Do mheasgaidís min choirce leis na prátaí grátála chun iad do choimeád le chéile. Chuiridís ar lic iad annsan os cómhair na teine agus dheinidís é iompáil go mbíodh sé bácáltha.
An t-uisce annsan a thagadh as na prátaí tar éis iad do ghrátaíl chuiridís isteach imbáisín é agus líonaidís é le h-uisce. D'athruighidís an t-uisce anois is airí agus bhídís á athrúghadh go mbíodh an stairs bán fágtha thíos i dtóin an bháisín.
senior member (history)
2017-04-17 19:51
approved
rejected
awaiting decision
an chré ar an gcuma gcéadhna. Tugaimíd an aith-chré ar sin.
Sé an chéad rud eile a deintear leis an ngarraidhe ná é spréáil le cloch ghorm agus le h-aol chun an dubh do choimeádn uaidh. Ní bhíonn aon phrátaí nuadha againn le n-ithe go dtí Lúghnasa agus as san amach baintear béile nó dhó gach lá. Baintear iad go léir indeire an Fhóghmhair le rámhainní nó le capall agus céachta.
Pioctar na prátaí bána foláine agus cuirtear i bpoll iad. Clúduightear na poill le tuighe nó le luachair ó shioc agus ó shneachta agus ó chlagar an dubh-luachra. Pioctar na criocháin agus tugtar iad do's na buaibh agus do's na muca.
Nuair ná raibh puínn plúir le fághail sa tí dheineadh na daoine cístí de phrátaí. Steaimpí a thugtaí ar na cístí
senior member (history)
2017-04-17 19:48
approved
rejected
awaiting decision
Earraigh tugtar isteach iad i lochta an sgiobóil nó sa chistin. Tagann seana mhná des na cómharsain le chéile cúpla lá na dhiaidh agus gearann siad na sgioláin as na prátaí le sceana. An mhéid de'n phráta a bhíonn fágtha tar éis and sgiolán do ghearradh as tugtar an chraoileachán air agus tugtar dos na buaibh iad san le n-ithe. Tá seana rádh ag na daoine mar gheall ar na prátaíagus sé seo é.
mí ó chur go gas
mí ó ghas go cré
mí ó chré go bláth
agus mí ó bhláth go h-aibiú.
Baintear na clasa san Abrán le capall agus le céachta nó le rámhainní agus deintear an chré do chaitheamh le sluaiste. Nuair a thagann na gais aníos tímhceall mí an Mheithimh baintear na clasa airís agus caithtear
senior member (history)
2017-04-17 19:45
approved
rejected
awaiting decision
igcóir an gharraidhe.
Deintear an pháirc do threabhadh le céachta agus dhá chapall i n-iomairí cheithre bhfód a bhíonn go deas caol. Geibhtear grafán annsan agus deintear na h-iomairí do phiocáil leis.
Sáidhtear na scioláin annsan le rámhainní. Deintear poll ar dtúis leis an rámhainn agus sáidhtear an sciolán síos fan na rámhainne agus fanann an poll oscailthe. Dúntar na poill annsan le gaidhil aoiligh. 'Sé an saghas rámhainní a bhíonn acu ná rámhainní muillinn. Sé an saghas céachta atá ag furmhór na bhfeirmeóirí morthimcheall na h-áite seo ná céachtaí iarainn a bhíonn déanta sa chéardchain ag na gaibhinní agus bíonn suc miotail ortha.
Fágann na prátaí síl i bpoll amuigh sa gharraidhe i gcaitheamh an dubh-luachair. I dtosach an
senior member (history)
2017-04-17 19:42
approved
rejected
awaiting decision
Cuirimíd prátaí ar an bhfeirm sa bhaile. I dtosach mí Feabhra bíonn m'uncail agus an buachaill aimsire ana bhruidiúil ag ullmhúghadh an tailimh chun na bprátaí do chur.
'Sé an chéad rud a deineann siad ná an t-aoileach do chur amach ar an mhbán. Cuirtear amach é le capall agus bota. 'Sé an chuma go ndeintear an t-aoileach ná bailigheann m'uncail easair agus fionán igcaitheamh an t-Saosúir agus deineann sé cruacha de san iothalainn. Cuireann sé leabaidh maith dhe fe's na buaibh agus na beithidhigh agus na muca i gcaitheamh an dubh-luachair. Glanann sé amach uatha gach lá agus i dtosach an Earraigh bíonn clós breágh aoiligh aige. Measgann sé ar a chéile é agus annsan bíonn leasúghadh maith saidhbhir aige
senior member (history)
2017-04-17 19:38
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear ann fadó agus bhí dá mhuic aige. Do buaileadh ceann des na mucaibh breóite agus bhí sé ana churtha trí chéile mar gheall uirthe. Bhíodh sé ag lorg leidhiseanna ar gach aoinne na cóir.
Do cómhairlígheadh do dul go dtí bean feasa agus fiafhruighe dhi cad é an gearán a bhí ar an muic. Dhein sé amhlaidh agus 'sé an rud adubhairt sí leis ná é féin do dhul anonn thar abhainn agus bean a' tighe fhágaint sa bhaile. Annsan an fear a ghlaodhach uirthe agus a rádh "cad tá agat". Í sin a fhreagairt "galar cam is muc fág thall an galar cam is tabhar anall a'mhuc" agus do leighis san í.
senior member (history)
2017-04-17 19:26
approved
rejected
awaiting decision
Dunaí gealaidh gearrtha
Stocaí fada bána
Seana cloigeann beárra
Is gan snáth ar bpíb
senior member (history)
2017-04-17 19:18
approved
rejected
awaiting decision
around.
There are horses fed in stables, for hunting and for racing
A park for recreation for the roeback and fawn
Huntsmen often chasing wih their foxhounds and their beagles
And Reynard fast retreating through the plains of Drishane.
Just near the hall convenient there's a water-pump located
Most artfully completed for sprinkling the flowers
In its borders circumjacent are the nicest green plantations
Fine walks for recreation under green shady boughs
The lime-kilns are kept blazing with calm most unspasing.
To distant lands reclaiming, the same has been drawing
The quarrying operations, so loud and neverberating
With harmony prevailing throught the plains of Drishane.
There are strangers from all quarters strolling by its borders.
Along the Blackwater to Killarney by train
senior member (history)
2017-04-17 19:15
approved
rejected
awaiting decision
rotation.
The laurel green and hazel, and the fair spreading palm
In the height of cumulation, they grow there spontaneous
In those green fields decorating the plains of Drishane
Its castle is most famous with its tower both high and ancient
Upon a solid basis most permanent and sound
It baffled bolestation by Cromwell's usurpation.
When other towers were taken and levelled to the ground
On its summit if you're stationed, you can see the Reeks most famous
The Galtees so far eastward their picture can be drawn
Likewise the peeks of Mangerton and many other places
All meriting great praises for the castle of Drishane
There's a mill for grinding corn and an engine for ploughing the farm
Fine oxen there are stall-fed, the largedt to be found
In its farm-yard are screaming the guinea hen and peacock
The swan upon the lake, and she sailing along
senior member (history)
2017-04-17 19:14
approved
rejected
awaiting decision
rotation.
The laurel green and hazel, and the fair spreading palm
In the height of cumulation, they grow there spontaneous
In those green fields decorating the plains of Drishane
Its castle is most famous with its tower both high and ancient
Upon a solid basis most permanent and sound
It baffled bolestation by Cromwell's usurpation.
When other towers were taken and levelled to the ground
On its summit if you're stationed, you can see the Reeks most famous
The Galtees so far eastward their picture can be drawn
Likewise the peeks of Mangerton and many other places
All meriting great praises for the castle of Drishane
There's a mill for grinding corn and an engine for ploughing the farm
Fine oxen there are stall-fed, the largedt to be found
In its farm-yard are screaming the guinea hen and peacock
The swan upon the lake, and she sailing along
senior member (history)
2017-04-17 19:10
approved
rejected
awaiting decision
On morning as Phoebus shone bright brilliant and radiant
When Flora's decorations had painted the green
With footsteps wild and wayward from Milstreet I roved eastward
To view the Navigation with its greatly pleasing scenes.
While absorded in contemplation I pondered in amazement
Admiring each plantation and fair spreading lawn
That had won its celebration for that far-famed dwelling station
Its proper appellation and name is Drishane.
These the trees are een the straightest and the loftiest in the nation
The branching oak most stately grows there in prime
The sycamore adjacent, the ash no less inferior
The fir so elevated and the shady black pine
The apple-tree most pleasing, the cherry in
senior member (history)
2017-04-17 19:05
approved
rejected
awaiting decision
Tobairín na nDir
Cnocán Buidhe
Páirc na hOllain
Páirc na bPrátaí
Páirc na mBan
Páirc na Mullaigh
Páirc na Móna
Páirc na Trí Cúinne
Páirc na Púcaí
Páirc Réidh
Páirc na Muc
Páirc na Ceartan
Páirc na Bearna
Cúilín na mBeach
Páircín Deirneach
Páirc Dubh
Páirc an Stábla
Páirc an Aitinn
Móntán na gCath
Carraig na gCat
An Bán Árd
An Cos Tinn
Páirc Deas
An Páirc Chruinn
Páirc na gCloch
Páirc an t-Asal
Páircín
Lioslín
Paddoch
Páirc na Crútha
Páirc na Clináin
Páirc Aróna
An Seana-Pholl
Páirc Loonaí
An Gáirdín
Páirc na Sgoile
Páirc a Cnuic
An Páirc Nua
Páircín Neans
Páirc an Cabáiste
An Móinféirín
Páirc na gCearc
Páirc na bPreacáin
Páirc na Casáin
Páirc na Caininí
An Cosán Dearg
An Fatha
Fúinnseóig
Páircín na Raithneach
An Lúibín
Páircín Garbh
Ínse na Bainne
Páircín na Píobaire
Páirc bhFál
senior member (history)
2017-04-17 19:00
approved
rejected
awaiting decision
Páirc an Tobair
Páirc an Láir
Páirc an Aoinleach
Páirc an Cróig
Páirc Risteárd
Páircín Seán na mBó
Páircín na Clocáin
Páircín Eóin
Páircín an Caisleáin
Páirc na Claise
Páirc na hAbhann
Buil Mhór
Ínse Garbh
Ínse Dubh
An Cosán Dearg
Páirc na Caithreach
Páirc na Glas
An Gaortha
Páirc na gCapall
Páirc na gCaora
Na Grafaí
Páirc Mhór
Cnocán an Aifrinn
Goirtín na nDromach
Concán na Rinnce
Leath an Gneimhe
Páirc na Leacha
Páirc na Coiside
Páirc na Leasa
Cathairín na mBroc
Páirc na Cablaighe
Cnocán na Brácha
Páircín na Teilgan
Teinn na Leathair
Páirc na Madraí Ruaidh
Páircín Caol
Páircín na gCapall
Páirc na Lúachra
Páirc na Sgeach
Páirc an Bhóthair
Páirc na Carraige
Griafadh Seán na mBó
Páirc an Croiche
Páircín na Gulláin
Páircín na nGamhain
Páircín na gCapall
Tobair Linn
Ínse na Cleithe
Páirc an Uisghe
An Páirc Bán
senior member (history)
2017-04-17 18:53
approved
rejected
awaiting decision
I travelled wide acroos the tide
And many a place I've been
There's many a place I've been
Switzerland, American and Africa I've been
There's not a spot throughout this world
When clothed in Summer bloom
Like dear old Ballyvourney near the town of sweet Macroom.
I've been to Gougane Barrow and the Pass of Céim an Fhiadh
I've been down to Queenstown and back through Bantry Bay
To the hills of Conemara, Galtee mountains and Slieve Bloom
Agus b'fhearr liom Ballyvourney near the town of sweet Macroom.
Famous Ballyvourney can boast of half a score
Captain of them was Patsie Quill from Inse Mó
He was a man of lofty intelect and nearest to the moon
That shines o'er Ballyvourney near the town of sweet Macroom.
There's doctor Lynch who is loved by every Ballyvourneyite
He is working for the Gaelic cause
From morning until night
His heart it was as big as the niggest rock in Cúam
He was king of Ballyvourney near the town of sweet Macroom.
Ballyvourney is a paradise for strangers going around
senior member (history)
2017-04-17 18:47
approved
rejected
awaiting decision
Eggs and butter are cheap, beef and mutton not dear
And the Carberry fish jolters constantly treat us
With herrings and sprats at most times of the year
Thus you see 'tis a place for long life and good living
And he who enjoys it how happy his doom,
Very few ever leave it, the preference giving
To this beautiful spot, the sweet town of Macroom.
And now in concluding these well deserved praises
To which I have been inadvertatly drawn
For I strung them together whilst treading on daisies,
While strolling along by the winding Sullane.
Yes; I hope what I've said will eb thought quite sufficing.
For more can dispute what I boldly assume.
You may search the whole world for a place more enticing
Than this beautiful spot - the sweet town of Macroom.
A wag that flourished many years ago in a spirit of charming raillery wrote the verses on "The Sweet Town of Macroom":-
senior member (history)
2017-04-17 18:43
approved
rejected
awaiting decision
Our pavement that never was smeared by a broom
For we never keep innocent animals pent in
But let them enjoy the sweet town of Macroom.
At the corner beyond holding forth, in old Bellew.
Antiquarian, historian and newsmonger too,
If you want information 'tis he that can tell you
Of all that occured for a century or two
He can tell you traditions and count generations
And talk of the worthies that sleep in the tomb
He can clearly recount 'mongst the great of all nations
The names that adorned the sweet town of Macroom
On a fine summer's day it is truly delightful
To take a short walk to the top of Sleaveen
'Twill pay you right well, though the ascent is frightfull
For there you behold a magnificent scene,
In the east, you will plainly perceive Cork and Blarney
Which the sunbeams of morning so brightly illume;
To the west Bantry Bay and the Lakes of Killarney,
You may see from above the Sweet town of Macroom.
We've a market supplied with the finest potatoes.
senior member (history)
2017-04-17 18:38
approved
rejected
awaiting decision
You may talk of famed London and all its all-ractions
Of Manchester noted for millworks and steam,
of Liverpool, great in mescantile transactions,
Of Bristol, the pride of White Avon's dull stream;
Of Dublin, Belfast, or the "Beautiful Citie"
They are crowded and smoky, and fill you with gloom,
To compare them at all were a sin and a pity
With this beautiful spot of the town of Macroom.
Our town is surrounded by fine fertile acres.
Though the mountains in view are all barren and void.
And our principal tradesman, the jolly broguemakers
I am sorry to say are not fully employed
We want manufactures to crown us with riches
We long for the music of spindle and loom
To rid us of beggars and boys without breeches
That always infest the sweet town of Macroom.
senior member (history)
2017-04-17 18:29
approved
rejected
awaiting decision
It is a long road that has no turning.
Children and fools shall not handle mens tools.
Clothes do not make the man.
One man's meat is another man's poison.
Fine feathers do not make fine birds.
Bend the twig while it is weak.
The mill will never grind with the water that is past.
Take the ball at the first hop.
When all fruit fails welcome haws.
Small dogs start hares but great ones catch them.
One look before is better than three behind.
Many hands make light work.
An apple a day keeps the doctor away.
Hard upon hard makes a bad stone wall, soft upon soft makes non atall.
The last straw breaks the camel's back.
Mind the home or the home will mind you.
Constant dropping wears the stone.
Small strokes filled great oaks.
Half an-hour too soon is better than half an hour too late. Fleet is the life of man.
Sober and easy goes far. I'm nearer to myself.
He who loves the danger shall perish in it.
Its size is greater than its crop.
A fine show and a small crop.
Do not go beyond your means.
senior member (history)
2017-04-17 18:24
approved
rejected
awaiting decision
live to say, I wish I had the bread that once I threw away.
God never shuts a gap but he opens another.
Cleanliness is next to Godliness.
There is no need to spare when all is spent.
Praise the bridge as you pass over it.
Mind the pence and the pounds will mind themselves.
Listeners hear no good of themselves.
Be slow to promise but quick to perform.
The old dog for the long road.
Too many cooks spoil the broth.
Never stand when you have a good run.
Spare the rod and spoil the child.
A fly is a small thing until it gets into your eye.
The greedy never know when they have had enough.
Killing two birds with one stone.
Many a man cuts a rod to beat himself.
Not dead but gone before. Think before you act.
It is easy to be brave when far away from danger.
He who trys to please everybody pleases nobody.
Slow and steady wins the race.
You never miss the water until the well is dry.
Beauty never boils the pot.
A whistling woman and a crowing hen never have luck in the house they were in.
A closed mouth catches no flies.
senior member (history)
2017-04-17 18:19
approved
rejected
awaiting decision
It is an idle wind that blows nobody good.
It is better to wear out than to rust out.
Bust consumes more than labour wears.
Still water runs deep.
You can't expect an empty bag to stand upright.
The watched pot never boils.
Bend the twig and the tree will bend.
Ill habite flow to unseen degrees as brooks make rivers and rivers run to seas.
He who stops to steal a pin will often steal a greater thing.
If a joke you cannot take, then a joke you should not make.
He who fights and runs away will live to fight another day.
Those who live in glass houses should not throw stones.
A rolling stone gathers no moss.
You can take a horse to the water but you cannot make him drink.
Beg from a beggar and you will never grow rich.
The hand that rocks the cradle rules the world.
Sharper than a serpent's tooth a thankless child.
It is no use to lock the stable when the steed is stolen.
Ill got ill gone. Virtue is its own reward.
Willfull waste makes woeful want and you may
senior member (history)
2017-04-17 18:15
approved
rejected
awaiting decision
Never put off till to-morrow what you can do to-day.
The burned child dreads the fire.
The early bird catches the worm.
The lender is servant to the borrower.
Vessels large my venture more but little boats keep near the shore.
Where ignorance is bliss it is folly to be wise.
Fools make feasts and wise men eat them.
A fool and his money are easilt separated.
Fools eat to live and wise men live to eat.
The new broom sweeps clean.
Make new friends but keep the old, one is silver, the other is gold.
A stitch in time saves nine.
Make hay while the sun shines.
If you want a good servant serve yourself.
You can't have your loaf and eat it.
Beggars can't be choosers.
We must cut our cloth according to our measure.
No morning sun lasts the whole day.
Before your fany you consult, consult your purse.
The truth is bitter but it is wholesome.
The hungry horse bites.
Let another man praise thee but not thine own lips.
senior member (history)
2017-04-17 18:08
approved
rejected
awaiting decision
carried was two boiled potatoes for the long journey and he thought himself very happy.
senior member (history)
2017-04-17 18:08
approved
rejected
awaiting decision
Bacach na Córdaí, Jimmie an Phlúir, Síghle na hOla, Nóra an Túirnín, Betty na Muiche, Carthach Mór.
senior member (history)
2017-04-17 18:06
approved
rejected
awaiting decision
Mickie Fad
Sheila Ni Ring
Fair a paisre
Nellien O Luasa
Vento
Jack the cards
Johnny from Cork
Paddy the Barber
Foxy Getherup
Anthony the Bags
Scanlan
Crooksie
King Were
Jacky Clansy
Sa-Sail
senior member (history)
2017-04-17 18:06
approved
rejected
awaiting decision
Fadó do bhí sprid i Droichead Maghcromtha. Gach duine a raghadh thar an droichead chídís an sprid. Chuireadh an sprid ceist ar gach duine agus mara mbeadh an sprid sásta leis an bhfreagra do marbhuigheadh sí an duine. Bhí alán daoine marbh aice. Oidhche amháin bhí fear ag dul tairse agus thug sé freagra don sprid. Bhí sí sásta leis. Ní fheachaidh aoinne í shoin amach.
An Sprid - Coineal is coinnleóir ann is chuir sé leath rann le sin
An Fear - Coineal do bainfeadh um Shamhain is do cuireadh mar ceann an tighe
An Spriod - Coineal is coinnleóir ann:-
An Fear - Muileann is uisge gá cheann is í sgeilige thall's bhfus.
An Sprid - Coineal is coinnleóir:-
An Fear - Dá mbeidhfá i bhflaitheas Dé in am ní bheidhfá id shamhail annsan.
senior member (history)
2017-04-17 18:01
approved
rejected
awaiting decision
Ceó ar Muisire is Clárach lom
An cómhartha sioninne is fearr sa domhan
Ceó soininn ar aibhnibh
Ceó doininn ar chnocaibh
Címhartha na doininn an oidhche bheith soininn
senior member (history)
2017-04-17 18:00
approved
rejected
awaiting decision
Bhí bean déirce agus a fear amuigh fén dtuaith lá. Fúaradar galún bainne ó bhean fheirmeóira. Bhíodar ana tuirseach agus shuidheadar ar cloch ar thaobh an bhóthair. Thosnuig an fear ag cnámhseál nuair nár eirigh leó níos fearr i rith an lae. Ná bí ag cnáimhseáil arsan bean. Díolfaimíd an bainne nuair a shroisfimíd an baile mór agus déanfaimíd airgead di. Ceannóimíd cearc leis an airgead beirfidh sí uibhe agus cuirfhimíd na h-uibhe ar gor agus bead ál sichíní. Bearfhaidh siad alán ubh agus deanfhaimíd alán airgead. Ceannóimíd gamhan leis an airgead. nuair a dhasaidh an gamhan beidh gamhan aici agus beidh macha breádh bó againn.
Díolfaimíd na ba agus ceannóimíd tig breágh leis an airgead agus beimíd ana fial leis na bochtaibh. Ní bheimíd arsan fear agus gach scraiste daoimhín a chífiadh geóbhaidh sé barra na bróige úáim. Tharrig sé cích dar leis agus slán mar a n-ínstear é cad a bhúail sé ach an galún bainne agus ní raibh aon rud aca annsan.
senior member (history)
2017-04-17 17:54
approved
rejected
awaiting decision
Dunaí gealaidh gearrtha
Stocaífada bána
Seana cloigeann beárra
Is gan snáth ar bpíb
senior member (history)
2017-04-17 17:51
approved
rejected
awaiting decision
Heir to the lordship in each man,
They are the clan of Uí Badhamna.
Of the race of Conari of the great forces,
Let us speak of the chiefs of Muscraidhe,
A host whom the bright sun salutes
On the land of the Martineans of Munster.
The land around Dun da Radharc was known to the bards as Fearann Dhruim na Feile (literally, land of the ridge of hospitality).
Under the patronage of MacCarthys a small family church was erected in Dun-da-Radharc cemetry, but the vicissitudes of the times, together with the disturbed state of the country, wereagainst it, and therefore it was destined to flourish only for a brief period. Its dimensions were thirty-four feet long by twenty-six wide.
Rath Laoich (fort of the hero, or champion). Ráth usually denoted the residence of a prince. This large townland divided into north and south Raleigh, formerly belonged to Cillnamartra, but is now part of Macroom.
senior member (history)
2017-04-17 17:46
approved
rejected
awaiting decision
a greater variety, and more delightful land-scape.
About the year 1920, a great position of Dún Dá Radharc castle collapsed in the night time, making a tremendous noise, that was heard for a considerable distance.
When the Protestant church close by was built it is said that a great deal of the stone used in its construction was taken from the castle leaving the latter in a very shattered condition.
There is no trace of the old castle now left, I understand. The present occupier (Timothe O'Leary himself a descendant of the andient race of Ithe) had the old ruins torn down a short time ago to use the stone for building purposes and repairing roads thereby obliterating one of the most ancient duns in the county. The modern townland took its name from the castle.
The O'Flynns who built Dún dá Radharc and the castle of Macroom were a branch of the O'Flynns of Arda, situated between Skibbereen and Baltimore, where the castle of Ardagh was their principal seat. O'Heerin, in his topographical poem, mentions the O'Flynns thus:-
"O Flynn Arda of the blooming woods,
A tribe of the purest pedigree;
senior member (history)
2017-04-17 17:40
approved
rejected
awaiting decision
aspect of the surrounding country as follows:-
"The castle of Dundareik (which signifies 'Mount Prospect) is seated on a hill about a mile south of the former [Carrigafooka Castle] and commands a vast extended view to the west a far as the bounds of Kerry, to the east almost to Cork, and a great tract to the south. It was built by the Mac Carthys. Dermot Mac Carthy forfeited this castle in the rebellion of 1641. It is a high square building, having seventy stone steps to the battlements. Adjoining to it stood some modern building now in ruins, here were large gardens and orchards also destroyed a little to the north is the ruined church of Kilnamartery. The country to the north and west, as far as the eye can see is intermixed with large white rocks and green ruins of a vast city, the white crags seem - bling so many lofty towers, ruined churches and palaces. In a more level country, the eye is perhaps pleased with little hills and gentle ascents, but in this rough situation the imagination is astonished with a grandeur in nature which nothing but the scene itself can inspire a just idea of. If the forests which formerly covered these tracks are now no more, yet the naked rocks in some places, remains of wood in others, and parcels of cultivated grounds intermixed, afford
senior member (history)
2017-04-17 17:32
approved
rejected
awaiting decision
Dún Dá Radharc (fortress of two prospects) This dun was magnificently situated on top of the great ridge about a mile west from Sliabh Caoin. The two prospects from which the name was derived were the valley of the Sullane north ("Gleann na n-Dearg) and the valley of the Lee south, the islands of the "Gaorthadh. Smith was here in 1750, and gave a good description of the castle, together with the
senior member (history)
2017-04-17 17:29
approved
rejected
awaiting decision
The deep valley lying between these elevations from Prohas to Macroom was anciently known as "Gleann na n-Dearg" (valley of the reds) called by the bards "Gleann na n-Dearg Laocradh" Concerning who these laochradh (champions) so called, were, there is nothing further known. They may probably have reference to the "Three Red Heads of Munster" who were of the Tuath Mairtine. i.e. the ancient Firbolg tribe of Múscraidhe Mitine. It was these three warriors who killed Conall Cearnach ar Magh Luirg in Roscommon, and brought his head into Corca Luighe in revenge for the death of Curoi Mac Doire. The name of Gleann na n-Dearg yet exists in a townland east of Carrigafooka Castle.
senior member (history)
2017-04-17 17:24
approved
rejected
awaiting decision
all went to the house and there they got plenty of refreshment. They all were singing and dancing in the house until morning. Sometimes the beggars came begging to the house where the wedding was held and they always expected to get about a shilling from the people that got married. When one person was going to invite a neighbour to his wedding he should go to the person's house and invite him. If they met on the road and he invited his neighbour, the neighbour would not go to the wedding because they said that would not be an invitation. They always had to go to the house with the invitation. (Cuireadh bhóthair)
senior member (history)
2017-04-17 17:21
approved
rejected
awaiting decision
mórdtimcheall na h-Eireann annalód. Ní gábhadh dham acht tagairt don stair a léightear i n-Annála Ríoghacht na h-Éireann do chuir na hughdair léidheannta soin dá ngoirtear na Ceithre Máighistirí le chéile. San labhar soin léightear go dtug sluagh na n-Ultach turas ar Bhaile Mhúirne ar son Ghobnatan ag dul fá dhéin an t-sluaigh Spáinigh a bhí ag feitheamh leó i gCeann t-Sáile dhóibh. Le n-ár linn féin téigheann na slúaighte daoine fá dhéin teampaill Ghobnatan gach Domhnach Cingcíse agus ní hé sin amháin acht is béas ag a lán aca dul go dtí an teampullan tráthnóna roimh an nDomhnach soin agus faire oidhche do dhéanamh 'na honóir, agus má's fíor a ndeirtear, ní folamh a tagann chuid acha abhaile. Mar is minic a ghuibhid a nguidhe tré impídhe Gobnatan. Go dtí le déidheannaighe, ar aon chuma - ní fheadar an bhfuil an sgéal amhlaidh indiú - ba ghnáth Gobnait do thabhairt mar ainm baistidhe ar chailín as gach tig beagnach san cheanntar mórdtimcheall Bhaile Mhúirne. Agus is alainn an nós ainm cheanntair ar an gcuma soin agus má's rud é go bhfuil éirighthe as an nós soin anois tá súil agam go ndéanfar aithbheodhchaint air i dtráth.
senior member (history)
2017-04-17 17:11
approved
rejected
awaiting decision
soin do chaitheamh d'urchar fá dhéin an caisleáin; agus an méid de bhíodh déanta i rith na seachtmhaine leaghadh an liathróid go talamh é. B'éigean don dtíoránach imtheacht air agus an caisleán agus an áit do thréigean.
Tháinig buidhean saighdiúirí lá go dtí an ball i n-a raibh sí agus chreachadar an áit. Bhí cuirceóg beach ag Gobnait agus leig sí na beacha amach as an gcuirceoig agus dhein saighdiuir de gach beich aca agus is ar an sluagh beach soin a bhí annsoin 'na saighdiúiríbh ba ghiorra an mhoill an chreach do theasargan.
Bhí láir bhán ag Gobnait naomhtha. Tháinig fear lá um an láir do ghoid. 'Seadh, d'éirigh leis an láir do ghreamughadh agus siúd fá dhéin a thighe féin é ar cos i n-áirde. Do lean sé den cos a-náirde sin ar feadh na hoidhche go léir. Ar bhreacadh an lae, ámhthach, nuair a cheap sé nár bh'fhada uaidh a árus féin do cuireadh 'na luighe air ná raibh oiread agus aon coiscéim siubhal acht gurab amhlaidh a bhí sé ag marcuigheacht mórthimcheall na cille ar feadh na hoidhche. Bhí beirt fear i bpríosún tráth i n-iarthar Chiarraighthe. Bhí fear aca ag guidhe go duthrachtach chum Gobnatan is 'gá iarraidh uirthe é fhuascailt óna ghéibhinn
Ag seo mar a ghuidheadh sé:
'A Ghobnait a rúin ghil óBhaile Mhúirne
Tar-se chúgham-sa is dein mé d'fhuascailt."
Agus tháinig Gobnait ar an dtaobh amuigh de dhoras an phríosúin agus ar sise "Tá Gobnait it chúram!
Is léir go raibh ainm Ghobnatan i mbéal an sluaigh
senior member (history)
2017-04-17 17:01
approved
rejected
awaiting decision
chuir sí clochar ar bun ann agus tugtar Cill Gobnatan mar ainm ar an áit sin mar onóir dí. Chuaidh sí as soin go sráid an Mhuilinn áit i n-ar aimsigh sícuig cinn d'fhiadhnaibh bána agus chuir síclochar ar bun san áit sin leis. Chuaidh sí ó Sráid an Mhuilinn go Baile Mhúirne agus bhí naoí gcinn d'fhiadhnaibh bána roimpe san áit sin agus d'fhan sí ann an chuid eile dá saoghal.
Níor bh'fhada ann dí go raibh clochar breágh déanta aice i n-imeal choille bhí ann. Do leath a cháil ar fúaid na Mumhan go léir a fheabhas is bhí sí chum eolas ar an gcreideamh do mhúineadh do sna cailíníbh a thagadh ag triall uirthe. Taréis sár obair do dhéanamh san áit sin chum an creideamh do mhúineadh do sna cailiníbh a bhí fá n-a cúram fúair síbás naomhtha. I mBaile Mhúirne iseadh cuireadh í.
Tá an sean-chill le feiscint fós ann agus í clúduighthe le heidhneán. Tá ciúineas ionghantach san mball soin. Ag dul isteach ann duit ní aireóchta fúaim ná glór ná fothram acht fuaim na gaoithe is í ag baint ceóil as craobhchaibh na gcrann nó fothram na géag is na cág ag brácáil go dithcheallach leo.
Aithristear scéalta iongantacha ar an naomh ghlórmhar soin. Tháinig tíoránach iasachta go dtí an áit i n-a raibh an naomh agus chrom sé ar chaisleán deanamh san mball soin. Bhí liathróid bheag iarainn ag Gobnait agus dheineadh sían liathróid bheag
senior member (history)
2017-04-17 16:52
approved
rejected
awaiting decision
Inghean ríogh do b'eadh Gobnait naomhtha agus ia san séamhadh chéad do mhair sí. Tá a hainm i measc na naomh is cáilmhire i nÉirinn. Do réir béaloideas na ndaoine d'fhág sí tig a hathar is í i mbláth na hóige a cráibhtheacht agus a féile fá ndeár soin.
Bhí cómhra mine coirce ag a hathair. Taghadh na daoine bochta ag trial ar an dtigh ag lorg na déircego minic agus dheineadh Gobnait óg an mhin do roinnt ortha go fial is go flaitheamhail. Ar teacht don gorta, amhthach, thagaidís chúiche 'na sluaightibh móra agus do lean sí de bheith ag tabhairt na mine dhóibh. Ag a thabhairt sin fá ndeara dá hathair d'órduigh sé dí gan a thuilleadh den mhin do thabhairt uaithe ar eagla ná beadh a ndóthain acha féin, mar bhían gorta ag druidim leó cheana féin. Acht níor staon Gobnait ó bheith ag tabhairt na mine do sna bochtaibh. Ní fheadfadh sídaoine d'fheiscint i ngábhtar gan foirithint ortha.
Fá dheire d'órduig a hathair dí an tig d'fhágaint agus d'imthig sí uirthi ar fán. Bhíodh aingeal i gcómhnaidhe ag cur cogair 'na clúais ag a cómhairliughadh gan fanamhaint i n-aon áit acht i n-áit i n-a mbeadh naoí gcinn d'fhiadhnaibh bána roimpe.
D'aimsigh sí trícinn aca i mBaile i n-iarthar Chiarraighe agus d'fhan sí ann ar feadh tamaill agus
senior member (history)
2017-04-17 16:44
approved
rejected
awaiting decision
There was a priest living in Kilnamartyra and he was going to say Mass in some farmer's house about a mile and a half away from his own house. He was going away in the morning early and when he was coming near the chapel he heard the little noise of someone talking and then he saw a small woman up on the ditch and she had a ball of thread in her hand winding it out, saying "All around here belongs to me and the priest went home and milked the cow and churned the butter and he had two churns of butter.
senior member (history)
2017-04-17 16:42
approved
rejected
awaiting decision
Bhí leighiseanna áirighthe ag na sean-daoine ar píantha áirighthe. Bhí leigheas aca chun tinnis fiacal, frog a chogaint le na fiachalla agus annsan bhíodh an fiacal slán. Bhí leigheas eile acha leanbh do chur fé bholg an fiacal chun an triuch a leigheas.
senior member (history)
2017-04-17 16:40
approved
rejected
awaiting decision
1 Is fearr bean ná spré mar imthigheann an spré leis an faill agus fanann ar an breall ar an mnaoí.
2 Ní sé am na cnadaí am na tháirighe
3 Is maith an tomándhaí an té a bhíonn ar an gclaidhe.
4 Droch bhuachaill cos lúath um tráthnóna.
5 An té is túaisge ann a fillín is da gillean is teoiche.
6 Is mó dial droch mná-tighe da cuid droch bláthaigh féin
7 Do dona Séarlus is measa g'a éagmhais
8 Is mó a tort ná a thairbhe. Gidh fada lá tig oidhche
Ná téid níos faide ná do acmninne
10 Is fusa rádh na dhéanad. Is lúáth beatha an duine.
senior member (history)
2017-04-17 16:36
approved
rejected
awaiting decision
There was a poet in Lisbee named Denis Lucey. He made a song praising the weavers of Lisbee. He was buried in Kilnamartyra burying ground. He composed some songs in Irish and others in English. Most poets composed songs dispraising one another. On a certain day all the poets met and they were then dispraising one another. The people had great meas on the poets. Some poets had the power to banish rats but sometimes it failed them. There was a poet living in Clondrohid called Connus the tailor and he had the power to banish rats. There was a poet in Ballyvourney called Diarmuid na n-éistigh. Other poets that went around this part of the country were taillur na casca. Taillúr na Samhna. Poet Ahern lived in Ballinagree and he made many song in Irish and English. He had not the power to compose always. Thomas Gleeson was a poet that lived in Glounaglough and he made the song "Bold Tadey Quill." There was a poet in Liscarrigane called "George Curtin". He composed many songs. He composed "Merrick Shea". Na Cleaganna no" ages "an Gandal".
senior member (history)
2017-04-17 16:33
approved
rejected
awaiting decision
Paddy na mBreach. Danín Ó Dálaigh. Díarmuid Ó Laoghaire. Síghle agus Cáit Bheandouser. Seamus Ó Goold. Cáit a Páiste. Máire Mhaol. Paddy-na-mBreac was a fisher-man and he went around the country twice a week selling fish. He was a native of Bantry. Danín O'Dálaigh was a poor man begging for alms.
senior member (history)
2017-04-17 16:31
approved
rejected
awaiting decision
Bhíodh ádh nú míádh ag baint le laethannta áirighthe dar le daoine. Bhí Dé Lúain aca agus níor mhaith le daoine tosnú ag treabhadh nú ag déanamh tighe nú níor mhaith leó troscán aistriúisteach i dtigh nua.
Laethanta na Bó Ríabaiche i dtosach an Abreáin
Fóghmhair na nGéanna ins an Fóghmair
Rabhartí na hinide. Rabhartí lae le Brighíde
Rabhartí lae le Pádraig. Rabhartí lae le Mhuire agus Rabhartí Geal na Cásca
senior member (history)
2017-04-15 21:57
approved
rejected
awaiting decision
Seán thuille. I gcionn cupla seachtmhain do tháinig Seán go dtí an sagart agus dubhairt sé leis an mallacht do bhaint díobh airís ná raibh aon suaimhneas aige ó cur sé orthua.
senior member (history)
2017-04-15 21:56
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí fear na cómhnuidhe i gCluaindroichead fadó agus Seán a' Stoca a bhí mar ainm air. Théigheadh sé go dtí an t-Aifrean ann gach Domnach. Bhíodh buacaillí an pharoiste a procadh nuair a bhíodh sé istigh na measg agus nuair a prioctaí Seán luigheadh sé. Do bhídís ag gabháil do mar sin gach Domhnach (áirighthe) agus sa deireadh do bhí sagart agus dubhairt sé Domhnach airighthe go gcuirfeadh Seán mallacht ortha dá bpriocfaidís
senior member (history)
2017-04-15 21:42
approved
rejected
awaiting decision
Tá áit in aice mo thíghese agus tá rí curtha ann. Deirtear go raibh cath ann tráth agus ní raibh ach cúpla míle duine ar gach taobh agus marbhuigheadh ceann airm a bhí ar aon taobh amháin agus cuireadh ann é. Roiligh na Ríogh a tugadh ar an áit ó shoin.
Bhí píopaire 'na chómhnuidhe ann leis agus bhí tigh beag deas cluthmhar aige ann. Bhí cosán in aice an tíghe agus tar éis a bháis do chonnaic duine ann é agus é ag seinnt na bpíp. Duine dos na daoine do chonnaic é. Tháinig taom breoiteachta trom ar duine aca so. Do chonnaic ach tháinig sé as.
(Clas Maguidhir) Clas-fiadhach maguidhir an t-ainm iomlán atá ar Chlas Maguidhir. Bhí tigh ag taoiseach ann. Maguidhir ab (do) ainm do. Bhí alán giarrfiadh agus madraí-ruadh agus bhíodh an taoiseach á bhfiadhach. Sé sin an cúis gur tugadh Clas fiadhach Maguidhir mar ainm ar an áit. Tá clais doimhinn ann leis. Tá galán ann leis agus tá sé sinn 7Tr-9Ór ar aoirde. Tá duine curtha ann agus nuair a théigheann aoinne tar an áit caitheann sé cloch san áit. Tá fotharacha do seana cártha ann leis agus do h-airuigheadh an casúr ag bualadh ann uair amháin agus do chonnaic na daoine lasair ann leis.
senior member (history)
2017-03-22 22:06
approved
rejected
awaiting decision
Go bhfuil a chuid fola 'na srúil leis a's é sínte ar lár
VII
'S is dóigh le Nóra dá mbeadh sí id chómhgar
Nuair a théidheann tú a' cómhrac sa cogadh crua
Na piléir gur dóigh léir go ngeóbhadh na dóirnibh
Nú i mbeinn a cóta dá coimeád uait
Críochnuigh scór leó agus bliain na dheoidh sin
Do pinsion geóbhair agus tar id dhúthaigh féin
Agus cuir do dhóchas ar Rígh na Glóire
Agus tabharfaidh beó tú thar n-ais gan baoghal.
Críoch
-------------
Tá cúig bliana deag nú sé bliana deag ó thógas síos an t-amhrán so ó Mhaighread bean Uí hIobard, i gCluaindroichead. Tá sí curtha le seacht nú ocht de bhliantaibh. Bheadh sí os cionn 90 blian anois dá maireadh sí.
Seán Ó Loingsigh O.S. Cluaindroichead.
--------------
I mBaile Mhúirne deirtear gur b'é "Amhlaoibh a' Chuiripe" (Amhlaoibh Ua Loingsigh) a chum an t-amhrán so. Do mhair sé i mBaile Mhúirne le h-ais Carraig an Adhmaid agus bhí an leas-ainm air toisc a chalmacht. Sé a dhearbhráthair a chuaidh san arm adeirtear. D'airígheas annso i gCluaindroichead leis gur b'é Amhlaoibh an úghdar.
S. Ó Loingsigh O.S. Cluaindroichead.
senior member (history)
2017-03-22 22:00
approved
rejected
awaiting decision
A's tighthe bána gan braon anuas.
IV
Greadadh a's díth ort nár dheinis moill bheag
Go gcuirfá síos iad go cruinn fé'n bhfód
T-athair críona cráidhte in' íntinn
A's gruaig a chínn dá mhaoil gur stróic
Do deirbhdhiúr dílis ní chodlann an oidhche
Ní itheann puinn agus níl suim na gnó
Agus í á rádh go ndíolfadh an bounty síos
Mara bheadh go rabhas thar tuinn sar ar srois do sceól.
V
'S is beag an iongnadh dhómh-sa bheith go brónach
I dtaoibh le Nóra nbhúr ndiaidh go léir
Mícheál is Dómhnall gur imthígheadar rómhat-sa
Gur dheigheadar a'feóchadh abhfad síos fé'n gcré
Níl aon tráthnóna ná maidean ró-mhoch
Ná go silim deór nuair a bhím liom féin
'S go deimhin is dócha nách buan nbur ndeóidh mé
Dá bhreághthacht ceól níor bhínn liom é.
VI
'S a Dhiarmuid a rúnaig ná dein dearmhad de
Nuair a ragha' tú id rúm chun codladh go sámh
Teacht ar do ghlúnaibh agus do phaidreacha dhúbailt
A d iarraidh conghnamh ar Rí na nGrást
Nuair a bheidh na p'léir dá riúsca iad a cur bun os cuinn leat
A's deatach púdar 'déanamh oidhche 'en lá
'S go mó fear sugach do tógadh úr bog
senior member (history)
2017-03-22 21:55
approved
rejected
awaiting decision
I
A Dhiarmuid na n-Éistig is náir an scéil duit
Mar d'imthíghis féinig san arm uainn
Do mhuinntir céasta gan bhia gan éadach
A' siúbhal na h-Éireann go déanach duairc
Mara bheadh go rabhadar aosta 's gur cruaidh a saoghal tú
Ní bheinn chómh géar chun tú gearradh anuas
Gur thugadar réim duit, bídh is eaduigh
Sgríobhadh 'gus léigheann chun gur aosuighis suas.
II
Níor bhfholáir led' mháithrín mar bhí sí cráidhte
'Sníor stad sí 'on stáir sin go Corcaig Mhóir
Ag cur tuairisc na h-áite mar mbíodh a' ghárda
Ins na mbarraics mbána ar bhruach a' chuain
Níor bhain sí nád di 's níor sín sí tháirse
Níor bh'é ba chás léi ach ag gol go cruaidh
A' siúbhal na sráide a's na tighthe tábhairne
Feuchaint a' bhfeicfeadh sí a grádh geal ag gabháil síos ná suas.
III
A's ar maidin amáireach sara gheal an lá
Do dhein sí spás ar na flaigí cruadha
Ag guidhe go cráidhte chun Muire Máthair
Gan Sairgent Gráffí do fhágaint buan.
Do bhíodh ór a's pláta 'ge dhá gheallamhaint gach lá dhi
'S ná feicfeadh gábhtar as san suas
Ceól a's dánta agus fíonta ar chlár ann
senior member (history)
2017-03-22 21:43
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear ann roinnt bliadhna o shoin gurbh ainm do Pead Buidhe. Duine ab eadh é ná raibh aon tigh aige ach bhí sé ag maireachtaint ar a' méid a gheobhadh sé ós na daoinibh. Bhí ana dhúil aige i gceól agus bhí píb aige agus bhíodh sé g'á sheinnt. Aon lá amháin bhuail isteach i dtig é agus thosnuig sé ag seinnt an cheoil istig dóibh. Bhí an bheirt cailín amuich sa pháirc ag bailiú cuid na mbó agus nuair airígheadar an ceól ritheadar isteach agus d'fhágadar an ciseán amuich ar bhruach na h-abhann faid a bhíodar istig tháinig tuille san abhainn is sciob leis an ciseán. Bhí an t-seanbhean istig ar ghealaig annsan agus dúbhairt gur b'é Pead Buidhe agus a ceol fé ndearr an chiseáin bheith imighthe. File a beadh Pead is dúbhairt
"Ní hé binneas mo cheól a sheól an ciseán chun siúbhal
Ach an tuille le fórsa do sheól é go barraí na dtonn
Raghadsa go Cóbh ag tógfad ann coite no long
Agus as san go doinn an bhóthair san fairsing súibál
II
Chuas go Cionn t-Sáile is do thárlaig arm sa t-slíghe,
Sean bhean tráigh is í ag gabháil na breac ins an línn,
Chonnacsa an ciseán 'na liontán agus gad air fa'n cuím
Agus chuir sé céad fáilte láithreach roimh Pead Buidhe
senior member (history)
2017-03-22 21:40
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear ann roinnt bliadhna o shoin gurbh ainm do Pead Buidhe. Duine ab eadh é ná raibh aon tigh aige ach bhí sé ag maireachtaint ar a' méid a gheobhadh sé ós na daoinibh. Bhí ana dhúil aige i gceól agus bhí píb aige agus bhíodh sé g'á sheinnt. Aon lá amháin bhuail isteach i dtig é agus thosnuig sé ag seinnt an cheoil istig dóibh. Bhí an bheirt cailín amuich sa pháirc ag bailiú cuid na mbó agus nuair airígheadar an ceól ritheadar isteach agus d'fhágadar an ciseán amuich ar bhruach na h-abhann faid a bhíodar istig tháinig tuille san abhainn is sciob leis an ciseán. Bhí an t-seanbhean istig ar ghealaig annsan agus dúbhairt gur b'é Pead Buidhe agus a ceol fé ndearr an chiseáin bheith imighthe. File a beadh Pead is dúbhairt
"Ní hé binneas mo cheól a sheól an ciseán chun siúbhal
Ach an tuille le fórsa do sheól é go barraí na dtonn
Raghadsa go Cóbh ag tógfad ann coite no long
Agus as san go doinn an bhóthair san fairsing súibál
senior member (history)
2017-01-03 20:23
approved
rejected
awaiting decision
Deirtear i gCluaindroichead agus sa cheanntar so go léir nuair bídtear ag cur síos ar dhuine ana láidir nú ar fhear mór: "Chómh mor le Seán Mor Ó Luasa" nú "Chómh láidir le Seán Mor Ó Luasa".
"Chomh críona le capall na gcómharsan" deirtear le haon rud ana chríona
"Dein mar a dheanfadh máthair Sheáin Óig é" adeirtear le duine má oireann rud a dheanamh go slachtmhar.
senior member (history)
2017-01-03 20:20
approved
rejected
awaiting decision
Ar aireachtaint Clog an Aifrinn duit abair
Ó, a Thighearna
Bog mo chos go bog chun Aifrinn
Bog mo bhéal chun na mbréithre mbeannuithe
Árduigh súas mo smaointe is m'aigne
Is díbir úaim na gníomhartha malluithe.
It is always said by the old people
senior member (history)
2017-01-03 20:09
approved
rejected
awaiting decision
Do greadadh ar daor chrois céasta peannadaigh
Do mhór glóire tabhair ar gcóir
Ach sleachta ceart Gaegheal nár shéan an t-Aifrean
Ná ainm na Réiltean maordha an bhanarlain
Thug deóil sóghmhail do leanbh na h-Ógh
Fanaidh ó'n dtréad so do shéan an Eaglais.
Ag teagasc na mbréithre naomhtha mbeannuighthe
Deanaidh seachanaidh i gcaomhnú i gcaradas
A ngéaga malluighthe bréan le h-eascaine
I ngleó slóigh ná glacaigh nbúr gcómhair.
IV
B'fhada é mo ghaoghal cé aosta céana mé
'S dá bhfeicfinn retréacht le h-aon chorp anaithe
Ar a' gcrón cóip a gcartadh le cómhar
Ach grathain a' Bhéarla do theacht ó Shasana.
An Cailbhin seo chraois do raobh na h-aitheanta
Gan cóir dóibh thug masla do'n órd.
A' gcartadh le piléaraibh tréana i gcathannaibh
D'fhúig marbh, lag, faon na méith-bhruic mbeathuighthe
Beidh féasta ar halla 'gainn, eigse a' canntain suilth
Beidh cléir na h-Eaglaise a léigheann an Aifreann
Ar leónaibh leónta agus bandanna ar seól.
Diarmuideach Seamuis do chúm é.
Tá bhéarsa in easnamh agus ní dóibh liom go bhfuil an méid atá ann de ró chruinn mar bhí sé leath dhearmhadta ag an seanduine a thug dom é; ach do thógas síos uaidh é fé mar a fuaras é. Tá línte annso 's annsúd san áit eagcórtach is dóigh liom.
Seán Ó Liatháin, Sliabh Riabhach, Baile Mhúirne a thug dom é sa bhliain 1923. Tá sé curtha le cúig bliana.
senior member (history)
2017-01-03 20:00
approved
rejected
awaiting decision
I
An Creachaillín Éithigh bhréagaigh aitisigh
An Captain seo glaodhaigh (glaodhadh) óthaobh na carraige
Do thó geóin agus nár seasaimh 'nár gchar
Do chanadh go féitheach réim na Banban
le na seasmail gur ghéill na ceadta pearsa 'ca
Thug brón dóibh agus fearann go deó.
Fearg na gcraosach tréan gur tairrigeadh
Airm agus piléir a bhí go saor i n-aisce aca
Go dtraochaidh leathanmhair sa spéir gan amharca
Gaedhil a bhí ceangailte go daor fí tharcuisne
'S go bhfóiridh dóibh siúd Athair na gCómhacht.
II
Tá Clanna Miléisean traochta i n-anabhroid
A's achtanna deanta i dtéarmaibh Shasana
Ag nuadhacht sceóil a's ag teachtaire ó'n mbórd
Ag seata aca claon le méid a margaidh
Do spalpadh gan spéis ar léigheadh de leabharaibh
Coróinn Sheóirse sheasaimh go deó
Bladaireacht, baothacht, bréag is mealla-choin
A's startha nár léighidh na naomh cé aithrisead
Feuch-se an tabharthas, laoch na ndeachmhuighthe
D'fhúig na ceadta cartuighthe, traochta, tactuighthe,
Thug geóin spóirt do Ghallaibh na ndeóidh.
III
Aithcim, a's éigin ar an Aonmhac 'cheannuigh sinn
senior member (history)
2017-01-03 19:50
approved
rejected
awaiting decision
Do bhíbean siúbhail agus a mac ag gabháil bóthar Cluaindrochaid lá. Do bhí an lá ana bhrothallach agus do thánaig tuirse ar an mnaoi. Do shuidh síar thaobh an bhóthair fe sgáth crainn. Do thug sí ordúdo'n mhac gan leigint d'aon rud teacht na goire an fhaid a bheadh se na codladh. Tareis tamaill do thánaig cuileog agus do thuit síar a sróin. Do chuimhnigh a mac ar an ordú agus do fuair sé bata chun an cuileog a mharbhú. Do bhuail sé an cuileóg agus d'imthigh sé go tapaigh ach do bhris srón na máthar.
senior member (history)
2017-01-03 19:46
approved
rejected
awaiting decision
Tálios sa bhfeirm atá le h-ais ár bhfeirm-ne agus Lios aChraosaigh a tugtar air. Sin é an ainm atá ar an mbaile fearainn tímcheall air ó shoin. Deirtear go bhfeacaidh fear éigin leipreachán sa lios agus go raibh casúr aige agus é ag deisiúghadh bróg. Do labhair an fear leis ach níor thug sé aon fhreagra air. Uair éigin 'na dhiaidh sin ghlaodhaig an leipreachán go tigh an fhir sin agu d'iarr sé lasán iar, agus thug sé dho é. Annsan d'fhiafruig fear an tíghe de cár b'as é agus dubhairt sé go raibh sé féin ón liosachán. Chuaidh sé amach an doras agus ní fheacaidh aoinne beó ná marbh san áit sin é 'na dhiaidh sin.
Tá lios eile in ár dtalamh-ne agus tá sé tímcheall míle slighe ó Lios a' Chraosaigh. Tá bóthar idir an dá lios agus deir na sean daoine nách ceart d'aoinne cur isteach ar an mbóthar san. Tá alán saghas crann ag fás istigh sa lios. Plasóg cómh-chruinn atá ann agus tímcheall leath-acra d'fhairsinge inte. Tá claidhe árd tímcheall air agus tá crainn ag fás ar an gclaidhe sin.
Tá cloch istigh sa lios agus tá Ógham sgríobhtha ar an gcloch sin agus tagann alán daoine ann ó am go h-am ag léigheadh an sgríbhinn. Fathach d'arab ainm Craosach a mhair ann fadó de réir na sean daoine agus tá alán sgealta mar gheall ar an gCraosach gceadhna agus deirtear go bhfuil sé curtha i gCarraig a' Phúca. Deir cuid de's na sealtha gur le linn Pádruig a bheith in Éirinn iseadh bhí Craosach ann agus go raibh gach aoinne tímcheall air scannruithe aige go dtí gur chuir Pádruig deire leis agus gur fhuasgail sé na daoine ó na dhaor-smacht
senior member (history)
2016-11-02 00:28
approved
rejected
awaiting decision
Nóta: Léigheas e seo don "Acadamh agus 1933 agus dubhradh gur saghas seanmona é a thug Easbog Rossa uaidh cúpla cead blian o shoin. Nilim deimhnightheach de na focail - cul i gcás cuireann se isteach "Ariu" go minic agus dubhairt sé trid sios nár ceart "Ariú" a rad i n-aon cor mar gur bsin é an ainm a bhí ar mháthair an Diabhail.
Feuc, amach sa paidir nuair a labhrann an Mhaighean Mhuire le na mac "ar mullach Sléibh Mic Eon mar a mbeidh dream annsan i mbun tius agus dream a ? ? na pianta" Deireann sí ag athchuingí ar son locht na scafeileura "Aruí seo na rosca shil an fhuil seo na Bara' Buaileadh seo an ? do bris mar ? i bhfeidhil an tsluagh umlaigh"
senior member (history)
2016-11-02 00:23
approved
rejected
awaiting decision
Má ghabhann tú an mhairneamh seo ar phoínnte an bháis d'á mb'fhiú an cás gheobhfá an t-anam ó ifreann saor léi.
Saor sinn ó a thighearna tré úrlabhra na n-Aingeal trí úrnuighthe na faoisdine agus tre aisge na bhfáidh. Saor sinn ó a thighearna mar ghaorais Iosrael ó'n Egypt Dáirí ó Ailias. Saor sinn ó a Thighearna mar a shaorais Jonus ó'n bpéist, Susanna ó'n gcoir-mbréagaid, Dómhnall a Bháige ó Túr na leómhan ó pheaca is ó riachtanas. Saor sin ó a Thighearna mar a ghaorais triúir ó'n bhfuinais chraoraic, Hercules ó'n dteinr is Lazarus ó'n uaigh. Saor sinn ó a Thighearna mar a shaorais Máire Bhann Dolian ó's na seacht nDeamhanaibh. Críost slán ón uaigh - an té a réab dóirse irfrinn ag dul ag ruascairt na mór-slóighte suas chun na bhFlaitheas agus atá anois 'na dshuidhe ar dheis Dé.
Saor sinn ó a Thighearna mar shaoruis ?Gagar? is Mairtín, óg, is bean óg naomh, is bean naomh aingeal is árd-aingeal mar is tú athair an Uain Trócairigh, saor agus díon agus slánuig ár n-anam eúghar féin suas ar seadh na Síorraidheachta in ainm a Dhia is a Mhuire.
senior member (history)
2016-11-02 00:13
approved
rejected
awaiting decision
d'á ghrásda. Ní fheaca riamh bean ba grádhsaí ná Inne, ba mhodhailghiosaidhe, ba mhodhaile, ba thaise ba náire ? tá sé tearma so-chlaoidhte. Is mise Pádruig miorbhúilteach an t-ard aspol a tháinig go h-Éireann de chúm lom luíghe ar uasal. Is mise Pádruig príbhéalach is mó mó teagasg ná mar léigheas agus leigheas ar an uile-bhearsa. Fágaim an buadh so go bráth ag an mhairneamh. Sé an buadh deirnach fágaim aici . . . . Neamh ag gach naon do mheabhróchadh é agus ag cách eile nách ceiltear. Má ghabhann tú an mhairneamh seo ag dul i dtig nua chlárach, marbh ní thiocfair as agus ní bheir ann gan biadh 'gus éadach.
Má ghabhann túan mhairneamh seo ag dul i mbreitheamhnas no i bhFiaca, aon nídh dhíot ní greameófar agus gach cás rómhat go rianfar
Má ghabhann tú an mhairneamh seo ag dul ar loch ag iascaireacht creideamhain o'd chroídhe do Críost d'fhághail gheóbhfá do lámh ghabháil is tiocfair féin slán.
Má ghabhann tú an mhairneamh seo ag dul ar each ag mhór chogadh no creach gheobhfá d'á 'lámh o'n each is tiocfhair féin slán ó'n gcath.
Má ghabhann tú an mhairneamh seo i gcríochaibh na h-Éireann, bheith i ngéilleachaibh i nglasaibh is i ngéibhinn ort, scoirfidís dá ngéilleacaibh d'á nglasaibh is d'á ngéibhinn duit.
senior member (history)
2016-11-02 00:02
approved
rejected
awaiting decision
Bhí robalaidhe fairge ann - ? agus tainig sé féin agus a cuid leanamhnach isteach go h-Éirinn nuair a bhí Naomh Padruig ann. Aon Lór ab ainm do. Bhí cailín aluinn darb ainm Inne agus bhí Aon Lóra' fiadhach. Bhí sí ar a bhaclainn aige ag déanamh ar an loing nuair thainig Padruig roimis agus d'iarr se air stad ar feadh neomait. Stad an t-allmhurach agus cuir Padruig chun bais an cailin darb ainm Inne agus go raibh sí roimis sin na Nun. Seasmhaigh Aon Lór agus do rith sé leis fein on gcorp amach chun fairge. Annsan do seasamh Pádruig os cionn an coirp agus dubairt "Cluintear fuaim feacht fial Inne sa chill is buaine blaon glaise tréis na Greige grein-fhlaithe. Ní basughadh go dtí sluagh Aon Laor mise agus Aon Lór na n-arm ngaisge dár nách ionam dún creideamh. Níl folún talmhan in aon ghrádh dúinn ach Inne. Is aoibhinn a corp seang séimh a béal fé chiúineas fhocal ag gairmiú na tarangaireachta seo a tháinig go h-Éirinn in árla thar cheann árd is a bhuíghean is do'n bhuidhinsin an té a ghrádhaimse. Beannacht leis an anam a bhí i gcolann an inghín áirbhe. An té go mbeadh an mhairneamh seo aige ba bheannuighthe
senior member (history)
2016-10-19 21:01
approved
rejected
awaiting decision
Is ná leog an t-anam i ngeall.
senior member (history)
2016-10-19 21:01
approved
rejected
awaiting decision
Ar cumairce Muire seadh cuireas aréir thú,
Cuirim anocht ar cumairce Dé thú,
Go n-osgalóidh Peadar a gheata go réidh duit,
Go dtógaidh Micheál ar a dheas láimh féin thú,
Go n-abhraid Muire gur duine lei féin thú.
Direach nuair a bhead an t-anam ag fágaint an corp ba chóir na cúpla focail seo a rád.
Iosa a chuaidh sa crann,
is a dhoirt a fhuil ann,
Sin é anois an t-am
senior member (history)
2016-10-19 20:59
approved
rejected
awaiting decision
Anna máthair na Maighdine Muire,
An Mhaighdin Mhuire máthair Íosa Críost,
Eibhlís Gaibrilthas máthair Eoin Bhaiste.
Iarr ar Íosa Críost ár Dhia,
Éist le nár ghuidhe an t-ighearna Íosa Críost.
senior member (history)
2016-10-19 20:39
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí fear ann fadóagus fear ana naomhtha do'b'eadh é agus do bhísé cómh naomhtha san gur thug an pápa cros ana mhór do chun a chuir tímcheall a mhuineál.
Do bhí file na chómhnuidhe in aice leis agus do bhí gáirdín beag aige agus do bhí prátaí agus rudaí mar sin ag fás ann.
Do goideadh prátaí ón file agus do dhein sé amach gur an fear naomhtha a ghoid iad agus do dhein sé an bhéarsa seo:-
In ancient times it was the loss,
To hang the thief upon the cross.
But now alas I say with grief
They hang the cross upon the thief.
senior member (history)
2016-09-28 21:56
approved
rejected
awaiting decision
Mar ar thugais ón oidhche sinn,
I ngrádh is i ngrástaibh Dé,
Is ar leas ár n-anama,
Gan tinneas, gan eagla,
Ó a Thighearna gan cur trí chéile aigne,
Cosc ó a Dhia mhór na n-uile chómhacht ar ár namhaid,
Nár leigidh Dia ná an Maighdin Mhuire,
go bhfaighimís aon droch bhás,
Ná bás obann gan na Sácraimíntí.
senior member (history)
2016-09-28 21:54
approved
rejected
awaiting decision
dainséir atá ós ár gcionn de ghnáth Amen.
Ófrálaimíd na h-úrnaighthe le h-onóir do Dhia is do Mhuire á iarraidh ar an dTighearna Thrócaireach agus ar an Maighdin Mhuire má tá ag cur pian i bPurgadóireacht puígheal faoisdine baois óige, dearmad Aifrinn ná smáil ón saoghal seo teacht i gcoinnibh ár n-anama, Dia agus Muire agus Mícheál agus an dá Aspol déag agus Aingilín trócaireach ag tabhairt fuasgailt fuarthann, saor bhraighdineas agus saor bhreitheamhantas ar ár n-anam agus ar anam shluaighte Chríost mar órduígheann Dia is an Eaglais dúinn guídhe ortha, is go speisialtha ár n-anamnacha dlúth mhuinntir féin agus ár n-anamnacha dlúth mhuinntir féin agus ár n-anam féin ar uair ár mbáis agus ár mbreitheamhantas. Seo paidir a deirtear ar maidin agus ist oídhche. Ó a Thighearna go dtugaidh tú slán ó'n lá sinn.
senior member (history)
2016-09-28 21:50
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a bhíonn duine nó beirt as lín-tíghe istigh ón Aifreann Dé Domhnaig deireann siad paidir roimis an Choróinn Mhuire. 'Sé seo an phaidir.
Ófrálaimíd suas an Choróinn Mhuire naomhtha so do Dhia is don Mhaighdin Ghlórmhar chumhachtaigh indhiu, chun toradh an Aifrinn do thabhairt dúinn chómh maith agus dá mbeimís 'na láthair. Deir furmhór na ndaoine paidreacha dos na mairbh nuair a bhíonn an Choróinn Mhuire ráidhte aca. Ag seo an phaidir a derimíd-ne.
Éist leó a Dhia thrócaireach le h-úrnaighthe do sheirbhíseach, sinn a theanghmhais le chéile i gcómhluadar na Coróinneach Muire, ró-naomhtha na Maighdine beannuighthe máthair Dé. Ionus go mbeimís tríd na h-eadarghuídhe, saor sinn ós na
senior member (history)
2016-09-28 21:06
approved
rejected
awaiting decision
Is olc an slighe í seo chun Dé duinn.
Thug súil srón agus béal duinn incinn, cruinnighthe ar a céile cluasa do bhfuaireamair éisteacht.
Gruaig agus ní gan uaibhreacht í deunamh.
Nuair raghaimíd cun an fhírinne éisteacht.
Ní h-uirthe a bhimíd ag cuimhneamh i n-ao' cor.
Ach cé is deise a bhíonn goire i néadach
Nó an té is breaghta abíonn bláth nó scéim air.
senior member (history)
2016-09-28 20:58
approved
rejected
awaiting decision
In aimsir na nDubh Crónac cúlamar cnag ag an ndorus i lár na h-oidhche. Cheapamar gur duine de na saighdiuirí a bhí ann. Chuir mo athair an ceist cúpla úair cé 'rbh é ann ach ní fúair sé aon freagra.
D'eirig sé agus fuair sé a ghunna agus chuaidh sé go dtí an dorus. Bhíomar go leir i n-ár suidhe um an dtaca sa. Nuair d'osgail mo athair an dorus cad a bhí ann ach gabhar agus é ag bualadh a adharc i gcoinnibh an doruis.
senior member (history)
2016-09-26 21:09
approved
rejected
awaiting decision
ar nós baluith cúmhra na mbláth fhanann tar éis na mbláth féin. So scathadh ón bpréimh nó so theascadh dá gcosaibh.
Is fírinneach íad fochail file an lae indiu -
"Gach féile nuair thigeann cruinnighidh na céadta
San teampaillín néata ós cionn an t-Suláin,
A guidhe chun na bhflaitheas is chun Gobnait Naomhtha,
Chun sos agus faoiseamh d'fhagháil ó theinneas a gcnámh
Is móthinn, tréighid, as deacair, as peannaid dá ghéire,
As máirtíní laga gan tapa, gan téagar;
Is rithid le chéile ar fad síos go Sulán."
Ach bhí naomh eile ann leis san iarthar. Mhair sé san 6adh aoise agus Laichtín do b'ainm dó. Chuir sé cill mór ar bun i gCloich-Íneach (deireann daoine gurb' íad na draoi a chuir an foirgneamh úd r bun mar ciorcal atá ann agus goláin mór thímcheall) agus thagadh n-chuid daoine ag tabhairt turasanna ann sa t-sean-aimsir. Do réir úghdair eile, ní raibh aon bhaint ag Laichtín leis an áit ach go raibh a mhartar (relics a bhaineann leis an gcorp) ann. B'é an martar úd ná lámh Laichtín istigh i mála leathair agus clúdach phráis agus airgid i bhfuirm láimh as san. Tá an martar san le feiscint i dTigh na Seód Seanda (Museum) i mBlá' Cliath anois ach tá an t-ainm fós ar an áit - Cill na Martra.
senior member (history)
2016-09-26 21:02
approved
rejected
awaiting decision
naomhtha seo. uair a ghaibh sí cuing an chrábhaigh uirthi féin agus ghéill sí do mhóid na geanmhnaidheachta ar nós a lán maighdean eile a thréigh aoibhneas agus sógh suarach an tsaoghail seo, d'fhonn Dia do riridh, do stiúraidh a h-aingeal coimhdeachta íi dtreo Bhaile-Mhúirne, áit 'na bhfaghadh sí naoi gcinn d'fhiadhna bána 'na gcodladh roimpe. "Dein do bheannú as do lonnú 'san áit seo" ars' an t-Aingeal. "Toigh ionad do chille ann, mar is ann a bheidh t-aiseirighe". Is fonnmhar díoghraiseach a chómhlíon sí gach ar dúbhradh leí. Cuireadh suas an chill agus chaith sí deire a saoghail - deire a deóraidheachta ar thalamh, ag cleachtadh na h-uile sobháilce is ag cómhlíonadh na h-uile h-aithne.
Is léir go raibh ainm Ghobnait i mbéal an tsluaigh mór thímcheall na h-Éireann in allód. Ní gábhadh d'om ach tagairt do'n stair a léightear a nAnnála Ríoghacht na h-Éireann do chuir na húghdair léigheannta san da ? na Ceithre Máighistirí le chéile. San leabhar sin, léightear go dtug sluagh na nUlltach turus ar Bhaile Mhúirne ar son Gobnat ag dul fá dhein an tsluaigh Spáinig a bhí ag fitheamh leo i gCionn tSáile dóibh le n-ár linn féin téigheann na sluaighte daoine fá dhéin teampaill Ghobnait gach Domhnach Cingcíse agus ní hé sin amháin ach is bhéas ag a lán aca dul go dtí an teampaill an tráthnóna roimh an Domhnach sin agus faire oidhche do dhéanamh 'na h-onóir, agus má's fíor a gheibhid ndeintear ní folamh a thagann cuid aca abhaile. Mar is minic a gheibhid a nguidhe tré impidhe Ghobnat. Do b'iongantach íad na mirbhúiltí a cuirtear i leith an bhan-naomh seo agus ní h-aon iongnadh go maireann a cuimhne go bíth-bhuan i gcroidhthe Múirne
senior member (history)
2016-09-25 12:54
approved
rejected
awaiting decision
a thugtai orthu, agus bhíodh rínnce agus ceól agus amhránuiocht ar siúbhal go dtí go mbíodh se in am dóibh bheith ag cur díobh go Corcaig airís.
senior member (history)
2016-09-25 12:51
approved
rejected
awaiting decision
Deir na seandaoine ná raibh aon chostas ar an mbóthar an tráth san. D'airigheas seanfear i mBaile Mhúirne á rádh go ndeanfadh tistiún 'na phóca an gnó go h-áluinn. Gheóbhfá béile breágh adubhairt sé agus níos mó ná mar fheadfá a chaitheamh ar thistiún agus is tú a bheadh go bolg-lán te ag teacht anoir bóthar na Dripsíghe. D'airígheas fear eile annso i gCluaindroichead á rádh go raibh sé ag caint le fear abhfad níos sine ná é féin agus go ndubhairt sé leis gur beag a chosnuigheadh bóithreóireacht 'na shaoghal féin. D'fhágaidís an baile go luath san oidhche agus bhídís i gCorcaigh ar maidin lár na mháireach. "What pocket money used you get, Tom." a dubhairt an fear óg leis. "Fourpence, then." adubhairt an seanfhear. "And used ye have enough in that much, Tom." adubhairt an fear óg airís leis. "Ah, tis so we used to make cribbage on it man" arsa Tom. Dubhairt m'athair liom go bhfágaidís féin i mBaile Mhúirne tímcheall am codladhta isdoidhche Dia Domhnaigh agus go mbídís i gCorcaig ar maidin. Is dóigh liom leis go bhfágaidís go luath um thráthnóna go minic. Pé sgeal é dubhairt sé go stopaidís i gcómhnuidhe ar feadh tamaill mhaith trí nú ceathair d'uairibh a' chluig béidir, nú go mbíodh sé in am dóibh bheith ar a' mbóthar airís. In áit éigin tímcheall na Dripsíghe a stopaidís adubhairt sé agus go mbíodh ceoltóirí amach ó Chorcaigh annsan, na Cáithníní
senior member (history)
2016-09-25 12:42
approved
rejected
awaiting decision
seisean "ná fuil an Bishop annso sa truchaill againn."
Bhí fear 'na chómhnuidhe i mbárr an t-Sléibhe Riabhaig darab ainim Diarmuid Ó Céilleachair. Fear cruaidh ná raibh ró mhór do b'eadh é. D'eirigh sé go moch maidin shamhraidh. D'iompaigh sé na ba as an tuar agus do chomáin sé leis ag siúbhal go Corcaigh. Bhí an chathair isteach 's amach le dachad míle uaidh. Do shiúbhlaigh sé abhaile airís an lá céadna agus thug sé na ba leis. Ínnsean seandaoine an bhaill sin go léir an sgeal so agus níl aon amhras ná gur thuit sé amach. Nuair a bhíonn daoine óga ag déanamh iongnadh dhe deirid go ndeineadh gach aoinne an uair sin é ach gur dhein seana Dhiarmuid Ó Céilleachair beagán níos mó ná an gnáth coisíde.
Do cailleadh seanfhear anuraidh a bhí os cionn 90 bliain. Chaith sé deire a shaoghail le h-ais MaghChromtha ach nuair a bhí sé 'na fhear óg bhí sé ag obair d'fheirmeoir in Áth Leacach i gCúil Aodha agus sé an saghas gaill aoiligh a bhíodh ann an uair sin ná ceann a dhéanfadh gabha. Bhídís ana ann-spianta agus bhíodh na fir cortha dhíobh. Chonnaic an buachaill seo ar ao' chuma ceann in áit éigin a bhí á shíol ins na siopai i gCorcaig agus thaitn sé go seóid ar fad leis. Ní raibh lá Peadair is Póil abhfad uaidh agus nuair tháinig sé siúbhlaigh sé go Corcaigh agus cheannuigh sé ghaill aoiligh an t-siopa agus roint tobac leis mar bhíodh sé deacair é d'fhághail fé'n dtuaith an uair sin agus do shiúbhlaigh sé leis abhaile go Cúil Aodha airís agus an gaill ar a ghualainn agus níor dhein sé aon iongnadh in ao' chor de.
senior member (history)
2016-09-25 12:33
approved
rejected
awaiting decision
arsa'n guth. "Béarfad-sa an t-aga liom" ar seisean agus do réir mar thuigfá do chríochnuigh sé pé deagh ghnó a bhí ar siúbhal aige.
Tá sgéal mar sin ag daoine annso mor thímcheall i dtaobh gaduidhe eile a mhair tímcheall na Blárnan nuair a bhíodh na sean daoine ar an mbóthar go Corcaig le h-ím. Oidhcheannta doecha thagadh sé roim daoine ar an mbóthar le h-ais na Blarnán agus do bhaineadh sé fircín ime dhíobh. Sa pháirt sin de'n bhóthar bhí tuitim mor síos uaidh ar thaobh amháin - sraoileán agus do leigeadh sé an feircín síos an sraoileán san. Do thárla oidhche gur stop sé feirmeóir agus gur bhain sé feircín ime dhe. "Díolfair as so" arsan feirmeoir leis. Tháinig eagla ar an ngaduidhe gur poilíní nú rud éigin mar sin a bhí na cheann agus d'fhiafruigh sé dhe cathain. "Ar an saoghal eile" adubhairt an feirmeóir macánta. "Má théidheann sé chómh fada san tógfaidh mé an feircín eile sin" arsan gaduidhe agus do sgaoil sé an tarna ceann síos an sraoileán in diaidh an chínn eile.
Nuair a bhíodh na feircíní ime á líonadh bhíodh ainm fé leith ag daoine ar an ím ba mheasa. Sé ainm é na "The Bishop". Bhí fear agus bean ag dul isteach go Corcaig oidhche le h-ím agus bhí roint den "Bishop" leis aca. Tímcheall na Dripsíghe mar a raibh droch ainm ar an mbóthar bhí an bhean ag brúghadh isteach i gcoinnibh an fhir agus dubhairt sí go raibh eagla ag teacht uirthe. "Airiú cad is gádh an t-eagla"ar
senior member (history)
2016-09-25 12:25
approved
rejected
awaiting decision
Bhí gaduidhe i gceanntar Bhaile Mhúirne le línn Naomh Gobnatan agus sé seo an leas ainm a bhí air. Tá dealbh cínn duine ós cionn na fuinneóige sa phinniúir thoir ar an dtaobh istigh sa roilig agus deirtear gur b'é an gaduidhe dubh é. Bíonn sé clúdaithe ag eidhneán furmhór na h-aimsire. Ach pé sgeal é innistear alán sgéalta mar gheall air i mBaile Mhúirne agus do réir gach sgealuidhe níor bh'aon teangbhálaidhe fóghanta é. Deirtear gur ghoid sé capall ón naomh tráth agus i dtosach na h-oidhche do b'eadh é. Cheap sé an oiread slíghe agus go béidir leis do chur idir é agus Gobnait sar a dtiocfadh an mhaidean agus chomáin sé leis ar stealladh ba chuma leis canad an fhaid abheadh sé ag druideamhaint ó'n áit. Nuair a gheal an lá air thug sé fé ndearra go raibh sé le h-ais na roilige san áit céadhna go raibh sé i dtosach na hoidhche. Is amhlaidh a thug sé an oidhche go léir ar cos anáirde tímcheall na cille agus bhí an capall báidhte ag allus. Níor bhfhéidir bob do bhualadh ar an naomh.
Fear ana dhána do b'eadh é leis adeirtear agus ba dheacair eagla do chur air agus nuair a bheadh beartuithe aige rud a dhéanamh níor bhfhuiriste é chosc. Bhí sé amuich oidhche ag goid nuair do labhair guth le n-ais agus dubhairt "Íocfaidh, Íocfaidh." Do stop an gaduidhe dubh. "Cé íocfaidh" ar seisean. "Do chlann nú clann do cloinne"
senior member (history)
2016-09-24 19:36
approved
rejected
awaiting decision
Bhí buachaill aimsire ag feirmeóir fado, agus pé uair a shuidhfeadh sé chun búird chun ithte is prátaí a gheibheadh sé. Aon oidhche amháin d'éirigheadar chun dul go dtí aonach agus do tugadh prátaí do'n bhuachaill aimsire. Do fuair an feirmeoir féin té. Do chuir san fearg ar an mbuachaill agus dubhairt sé.
"Prátaí ar maidin agus prátaí um neóin
Agus dá n-éirighinn um mheán oidhche, Is prátaí a gheobhainn."
senior member (history)
2016-09-24 19:31
approved
rejected
awaiting decision
Bhí file i gCiarraidh darab ainm Murt Mór. Do mhair sé le linn D. Seamuis. Bhí sé ag gabháil aniar Gleann Fleisce lá agus chonnaic sé gasra spealadóiríag obair i móinfhéir taobh thíos de'n bhóthar ag Cluain Chaoin. Do tharla gur do bhean ó Cho. Chorcaighe a bhí pósta san áit sin, a bhíodar ag obair, ach bhí fabhar ag file Ciarraighe leó toisc gur b'iad a mhuinntir agus dubhairt sé nuair a tháinig sé chómh fada leó:-
"Ar a' dtaobh thíos díom a bhíodar ag gearradh a cuid féir;
Síol ceart na buidhne a fuair ceannas agus réim.
Gur b'é crích bídh a bhí 'ce ortha i gcaitheamh a' laé
Dríodar gan puinn mine i bpota beag mhaol."
Bhí D. Seamuis ann agus d'airigh sé an íde a thug file Chiarraighe ar mhnaoi Chorcaighe agus d'fhreagair sé é mar seo:-
"A ghnáis Mhurt is nár liom mar spallais a' léighean,
I n-áitreamh nár ghábhtar agus i gciontaibh nár ghaor.
Sin árthach nár ghnáthach úr gcoinnibh-se ar chaol;
Scála agus é lán de mhin choirce nár théighidh.
Ach an práta mhil-bháithte agus é lán de'n uisce bhíodh géar
Agus le deárcas nár bh'f'lár díbh é ithe chun sgéith."
Do luíg Murt Mór air agus d'iarr sé air gan a thuille do rádh agus ní deirtear go ndubhrathas a thuille an lá san pé sceal é.
senior member (history)
2016-09-24 19:25
approved
rejected
awaiting decision
File ana mhaith do réir na sean daoine i mBaile Mhúirne do b'eadh Diarmuideach Seamuis. Nuair a bhí sé na leanbh deirtear gur tugadh fé ndearra i nDeisbalaighe agus a bhí sé. Do cailleadh scian lá nuair a bhí an file ana óg agus bhí a mháthair cráidhte agus dubhairt sí leó le canncar: "Mar b'fada libh a bhí sí agaibh." Cuadhthas ag cuardach na sceine agus do tharla gur b'é an file do fuair í. Thug sé chun a mháthar í agus dubhairt:- "Seo díbh anois í agus má's fada libh í bainidh smut di". Ní raibh sé ach beagán bliadhanta an uair sin ach deirtear gur b'shin an cead focal a tugadh fé ndearra.
Bhí Diarmuideach Seamuis lá ag ithe a dhinnéir i dtigh. Bhí Siobhán, bean a' tíghe, agus do pósadh an-óg í. Bhí sí ag cuardach árthaigh bhun an chabáiste do thógaint amach agus bhí ag teip uirthe an árthach d'fhághail. Bhían file ag an mbórd agus é ag ithe prátaí agus ag brath san am gceadhna is dócha go mbeadh an cabáiste agus pé rud eile a lean é cuige aon neómat. Ach ní rabhadar ag teacht agus níor fheuch an sceul go dtiocfaidís go dtí níor bhfios cathain. Dubhairt Diarmuideach Seamuids annsan:-
B'uchlán túSiobhán a glacadh go h-óg
An bod bán im dheas-láimh agus mé á ghearradh le scóp
Agus tá an cupán agus a sliogán ar marthall fós.
senior member (history)
2016-09-24 19:17
approved
rejected
awaiting decision
houses were badly shattered, but no one was hurt. It was a miraculous escape, and nothing else was talked of for some time.
senior member (history)
2016-09-24 19:16
approved
rejected
awaiting decision
About 25 years ago, there was a very severe thunderstorm. About nine o'clock at night a thunderbolt struck the farm house of John Connor of Ballyvourney. It came down the chimney, passed through the kitchen, and through the open door. Mrs O'Connor and her sister-in-law were in the kitchen but were unhurt. John Connor was not in, but when he returned a little later he found the house badly damaged. The front wall was several inches out of plumb. The horses, cattle, and all his pigs were killed. A rock in the yard which he could never succeed in removing had disappeared and only a big gaping hole had remained. Nearly all his livestock were killed outright and his
senior member (history)
2016-09-24 19:11
approved
rejected
awaiting decision
Timcheall cáogadh bliadhain ó shoin, bhí fear ann gur b'ainm do Seán Ó Deasmhúmhna, agus bhí sé féin agus a mháthair ag teacht ó Corcaig le capall agus trucaill. Bhí an oidhche ana-dhorcha, agus bhísé ag báisteach go trom. Nuair a thánadar go Cois an t-Seana-Mhuillinn, chuadar suas an bóthar thuaidh, mar bhí sé níos fothanúmhla ná an bóthar eile. Tímcheall leath-mhile suas ón gcrois, do thánadar go dtí tigh beag in aice an bhóthair. Nuair a bhíodar ag gabháil thar an dtigh, do chonnaic an mháthair trí leanbhaí óga ag dul isteach sa tigh. Bhí sé tímcheall a dó-dhéag a chlog san oidhche, bhí greim ag an leanbhaí ar láimh a chéile, agus dubhairt an mháthair leis an mac aire a thabhairt dóibh. Níor labhair Seán focal, ach nuair a bhíodar imthighthe thar an dtig d'fhiarrfhaigh an mháthair d'en mhac an bhfeacaidh sé na leanbhaí. Dubhairt sé ná fheaca sé iad in aon chor, ach gur tháinig scannradh air agus sheasamh a ghruaig ar a cheann. Comáineadar leó abhaile, agus sroiseadar an baile tímcheall a h-aon a clog. Cuireadar an capall isteach sa stábla, agus chuadar a' chodladh, Nuair eirigh Seán ar maidin chuaidh sé amach go dtí an stábla ach bhían capall marbh ann.
senior member (history)
2016-09-24 19:06
approved
rejected
awaiting decision
Ministir do b'eadh Townsend do bhí na chómhnuidhe i gCathair Ciogáin i bparóiste Cluaindroichid. Do fuair sé bullán bán ó chara dho i Sasana. Do leigeadh sé amach san ínse é sa t-Samhradh agus do coimeadadh se istigh é sa Geimhreadh. Do thug na feirmeóirí na deachmhuighthe don ministir sa Geimhreadh, agus thugadh seisean na rudaí sin d'en bullán bhán. Do dhein sé an méid sin ar feadh trí mbliana, é leigint amach san t-Samhradh san ínse, agus é coimead istigh sa Geimhreadh, agus na deachmuighthe do thabhairt do le n-ithe. Nior thaitin le roinnt daoine é bheith ag ithe a gcuid coirce féin agus do goideadar é. Do marbhuígheadh é sa t-sráidín seo é agus do roinneadar an feóil eatartha. Do cur na póilíní na dhiaidh na daoine agus do gabhadh cupla fear, agus é fear amháin do cuireadh an loch amach é. Nuair a bhí sé tar sáile fuair se piosa óir agus coimead sé é go dtí go dtáinig sé abhaile agus do cheannuigh sé píosa tailimh leí.
senior member (history)
2016-09-24 19:00
approved
rejected
awaiting decision
Tá alán scealta mar gheall ar paróiste Cluaindhroichid agus seo ceann acu:-
Bhí cloch cínn uagha breágh i roilg Cluaindroicid agus bhí fear in Atarla a bhí abalta ar clocha do ghearradh. Do ghoid fear eile é amach as an roilg agus do cuir sé fios ar an bhear ó Atharla. Tháinig an fear eile le capall agus truchaill agus thóg sé leis an cloch abhaile. Kyle a b'ainm d'en ministir a bhí ann an uair sin agus fuair sé amach cár tógadh an cloch. Do chuir sé fios ar mo shean-athair-se agus thug sé capall, agus peann-luaidh agus leabhar do. Dubhairt sé leis imtheacht go hAtharla, agus gach rud do thógaint anuas sa leabhar a bhí fágtha ar an gcloich. D'imthigh sé ann, ach do bhí níos mó de'n na scriobhainn imthighthe tar éis an fear eile. Do thóg se anuas gach rud a bhí fágtha tar éis na h-iarrachtaí a deineadh chun é do chur as. Tar éis tamaill do thóg sé tar n-ais go dtí Roilg Cluaindroichid é. Nuair a bhí sé ag dul abhaile do rith an capall agus do caitheadh amach as an dtrucaill é agus do marbhuigheadh é. Tímcheall 30 bliain ó shoin dhein beirt fhear iarracht ar an gcloch do léigheadh. Chuireadar cloch mhór ar an dtaobh amuich dhe agus leigeadar an leach anuas air ach d'imthigh sé na trí phíosai. Tá an cloch le feiscint ann fós.
senior member (history)
2016-09-24 18:54
approved
rejected
awaiting decision
Cómhartha doininne iseadh na girrfhithe a bheith ag druideamhaint i gcómhgar na bpáirceanna ó'n gcnoc.
Cómhartha doininne iseadh a t-úrlár a bheith fliuch.
Cómhartha báistíghe iseadh na seangáin a bheith ar an dtalamh.
senior member (history)
2016-09-24 18:53
approved
rejected
awaiting decision
When the soot falls.
When the sky is dark and cloudy.
When the mountains seem near you.
The river roaring at a certain point.
When the cat is near the fire.
When there is a ring around the moon.
When swallows fly low.
When the otter comes inland.
When ones corns get painful.
When tobacco gets moist.
When the robin sings inside in a bush.
It is a sign of good weather to find the robin singing on the outside of a bush in the morning.
When the cattle and sheep on mountains move down towards the valleys a storm or broken weather is certain.
When mountain cattle are found heading for the top or on the top of the mountain it is a certainty that the weather is fine or about to be in he near future.
senior member (history)
2016-09-24 18:49
approved
rejected
awaiting decision
Dá mbeadh soineann go Samhain, bheadh breall ar dhuine éigint
Ní fuacht go h-Earrach
Ní anaithe go gaoth adtuaidh
Reódh i dtosach na h-oídhche gur díol Fionn na bróga.
senior member (history)
2016-09-24 18:48
approved
rejected
awaiting decision
Baineann an aimsie cúiteamh na h-Aimsire.
Is maith an sgealaidhe an aimsear.
senior member (history)
2016-09-24 18:40
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a thagann foláin tímcheall na mball so is cómhartha soininne é.
Cómhartha fearthainne iseadh na fáinleóga bheith ag imtheacht fan tailimh.
Cómhartha seaca iseadh an deatach a bheith ag eirghr anáirde.
Dearg aniar soineann is grian.
Nuair bhíonn na preacháin ag fuíghleáil is cómhartha báistíghe é.
Nuair ghabhann an corr-iasc sios fan na h-abhann is cómhartha doininne é, agus nuair ghabhann sé suas is cómhartha soininne é.
Nuair bhíonn an piobaire teallaigh ag píobaireacht is cómhartha soininne é.
"Ceó ar Mhuisire is Clárach lom an chómhartha soininne is feárr ar doman."
Boga-leach ar maidin, fearthainn idir san agus an tráthnóna, boga leach ist oidhche soineann
Nuair fhanann na braonacha clagair ar an bpána gloine is cómhartha é go leanfaidh an lá go léir fliuch.
senior member (history)
2016-09-24 18:28
approved
rejected
awaiting decision
Pairc a' Tobair
Pairc an Geata
Pairc an Dá Geata
Pairc na Géana
Pairc an Gullán
Pairc na Madraí Rúadh
Pairc an Cró
Pairc na Muice
Pairc na Móna
Pairc an Golláin
Pairc na Leice
PaircMhor
Pairc an Gainmhe
Pairc na Cruaid
Pairc an Asail
Pairc a' Nance
Pairc na croice
Pairc a' Tobair
Pairc na gCnocán
Pairc an Airgid
Pairc a' Saighiúir
Pairc an Tobair
Pairc a' Bóthair
Carraigín na Cúaiche
Pairc a' Leasa
Pairc na gCloch
Paircín Céilleachair
Pairc a Leaca
An Buaille
An Graffa
Pairc an Gulláin
Pairc an Geata
Pairc na Muice
An Caol
An Éisc
An Cathair
Paircín Sineach
An Graffín Dóighte
An Cluain
An Leaca
Pairc an Droch-bhFear
Pairc na nóiníní
Pairc na gCapall
Pairc a Bháin
Pairc Altar
Pairc Seán Graffa na mBó
Pairc na bPlos
Pairc an Acra
senior member (history)
2016-09-24 18:24
approved
rejected
awaiting decision
Pairc a' Leasa
Pairc a' Sailithis
Pairc a' Rinne
Páircín an Airgid
Pairc na capaill
An Gort
Pairc na trí cúinne
Carraig Mhór
Móinteán a Bhóthair
Carraig a' Mharcaig
Pairc na Speanaidhe
Inse na h-Eornan
Póirsín a' Phúca
Lios a' Chraosaigh
Inse an Lionáin
Pairc na gCloc
Pairc na Móna
Pairc na coille
Pairc na gcnocán
Pairc an ime
Carraig a' Staighre
Pairc na gCrann
Pairc a' bóthain
Páirc a' Bháin
Pairc Fhada
Pairc Mhor
Pairc na gCaorach
Paircín a' Fíobra
Pairc an Tobair
Pairc Cearnach
Pairc na Muice
Cas na Cúinne
Pairc h-eilean
Bán Fhada
Garraidhe an Cabáiste
Bóthar na gCrann
Pairc Altar
Pairc na Claise
Pairc a' Phortaigh
Pairc an Aitinn
Pairc na Fothanna
Carraig na h-Éin
Doire na Cnuc
Pairc Eadartha
senior member (history)
2016-09-24 18:20
approved
rejected
awaiting decision
Pairc a' Linspin
Pairc na gCaora
Pairc A' Leaca Bogatín
Doire da Cnuc
Pairc a' Leasa
Pairc Eadartha
Pairc Culmáin
Pairc an Acra
Pairc a' Leasa
Pairc na h-iothlann
Paircín Bheag
Pairc an Tobair
Coill na Fada
Gairdín na h-Éisce
Gairdín Carigín na mBó Sgrugal
Pairc an Acra
Pairc a Leaca
Pairc an Tor Coilinn
Pairc a Mhaide
Pairc na Muice
Pairc an Fhéith
Pairc an Tulachán
Pairc a' Bhóthair
Pairc Liatháin
Pairc a' hillean
Cúr Luaithre
Pairc a' Phúca
Pairc an Ghulláin
Caoineach Mór
Pairc na gCaora
An Graffa
Gort na Lice
Áth Fiadh Bháin
Poll na Carraige
Poll Áth na Gáortha
Poll Cam
Poll na Sílíghe
Poll Mor
Oileáin an Easbuig
An Fionn Abha
Ínse na Naomh
Leat an Ghníomh
Inse na h-Amhraí
Ínse bPreacáin
Carraig na Madraí
senior member (history)
2016-09-24 18:15
approved
rejected
awaiting decision
Páirc na dTor
Páirc Fhada
Páircín Láir
Páirc na leaca
Páirc an Tobair
Páirc na Muice
Páirc na Póirse (?)
Páirc na dTrí gCúinne
Páircín bheag
Páirc bhán
Páirc na gCrann
Páirc an Tíghe
Páirc an Pheil ?
An Muillean Rua - bailte fearainn
Cíll Bhoultrach - " "
Pairc an Tobair
Pairc a Capaill
Páircín
Bán Árd
Pairc an t-Séipéil
Pairc na Móna
Pairc na Rinne
Pairc na h-abhann
Pairceanna dubha
Ínse na bainne (Ínse fearmhar go maith chun bainne)
Ínse na Corra
Páirc Mhichíl Bhuidhe
Inse na Cáithtíghe
Pairc a Drocaid
Pairc a leaca
Pairc na bploca
Pairc an tíghe
Buaile mor
Coill na fada
Pairc an Gheata
Pairc a Bocáin
Coinleach Árd
Carn na coill
Cumma Rúadh
Pairc na gCloc
Carraig na h-Éin
Pairc Fhada
Bán Árd
Pairc na mbó
Móinteán a Bhaile
Coinleach Mor
Pairc na Claise
Pairc a tíghe
senior member (history)
2016-09-22 23:23
approved
rejected
awaiting decision
De bhárr do mhálaí déarca
Muirighean ort níl aoinne
Is tú féin garbh úr."
senior member (history)
2016-09-22 23:23
approved
rejected
awaiting decision
Chuaigh bacach isteach i dtig lá agus d'iarr sé déirc mar seo.
"Go mbeannuighidh rígh na naomh duit.
Muire is a h-aon mhac.
Mise an donáinín bocht aosta.
A bhíonn am aonair ag siúbhal
Nár tháinig riamh id éileamh
Is atá anois id iarraidh déarca.
A bhean a tíghe bí easga
Is léig me chun siúbhail".
Do fhreagair an bhean mar seo
"Suidh tú síos is déin reist
Glac-se bog an saoghal so.
Óir fágfaidh tú id dhiaidh é
Dá mhéid é do dhúil.
Chun saidhbhreas a dhéanamh
senior member (history)
2016-09-22 23:20
approved
rejected
awaiting decision
Tímcheall cead go-leith bliain ó shoin ní raibh aon taithíghe ag daoine conus té fagháil ullamh. Fuair bean púnt té ó dhuine-uasal mar bhreab agus dubhairt sí léi féin mbeireóchadh sí é. Fuair sí corcán mór uisge agus chaith sí an púnt té ar fad isteach ann agus d'fhág sí ag beiriú é ar feadh tamaill.
Annsan do sgag sí é agus chaith sían t-uisge amach an doras. Do thug sí pláta mór de'n té beirbhthe do gach duine a bhí sa tig agus dubhairt sí leó é ithe pé saghas é ach mo bhrón níor thaithn sé leó.
senior member (history)
2016-09-22 23:17
approved
rejected
awaiting decision
Bhí dear 'na chómhnuidhe ag droichidín Bhéal Átha Fionáin fadó agus bhí sé de bhéas aige rith amach igcoinnibh gach aoinne chun bheith ag cainnt leó. Isé chéad rud a fhiafhruigheadh sé na "Cá bhfuileann tu ag dul". Bhí fear ag gabháil an treó lá agus rith fear an bhotháin amach agus d'fhiafhruig sé dhe cá raibh sé ag dul. Bhí an lá go h-ana ghaothmhar agus dubhairt an fear "táim ag dul siar chun sop a chur thiar i bpoll na gaoithe".
senior member (history)
2016-09-22 23:15
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear ann fadó agus bhíodh sé ag dul mórthimcheall ag cur na ceiste seo igcómhnuidhe agus ní féadadh aoinne é freagairt. Isé seo an ceist a bíodh aige. "Is eadhlanta í mo bhean-sa is níl órlach na bróig". Bhuail fear leis lá agus sé an freagra a thug sé air ná "Is breallsúnta an fear tu is beir amlaidh go deo."
senior member (history)
2016-09-22 21:18
approved
rejected
awaiting decision
or corrected, or revised in others by Canon O'Mahoney in his "History of the Mahoney Septs." These pages should be read by everyone that wishes to get a true insight into the actual political situations in Munster at this period. There has been considerable difference of opinion as to the location of Bealach Leachta. The learned Canon says it was a mile east of Macroom at the junction of the Sullane and Laney. He adds that the route of the retreating army was at Bearna Dearg, a place name still preserved in the townlands of Sleaveen.
senior member (history)
2016-09-22 21:17
approved
rejected
awaiting decision
or corrected, or revised in others by Canon O'Mahoney in his "History of the Mahoney Septs." These pages should be read by everyone that wishes to get a true insight into the actual political situations in Munster at this period. There has been considerable difference of opinion as to the location of Bealach Leachta. The learned Canon says it was a mile east of Macroom at the junction of the Sullane and Laney. He adds that the route of the retreating army was at Bearna Dearg, a place name still preserved in the townlands of Sleaveen.
senior member (history)
2016-09-22 21:15
approved
rejected
awaiting decision
of Brian, against his Danish relatives, but it is more probable that many of the Munster Danes (one of whom according to Duald Mac Firbis's account of the Danish families in Ireland, was married to Brian Bory's daughter) fought also on the Irish side. He was placed in the second division of Brian's forces, of which Kian, the son of Molmuaidh, ancestor of the O'Mahoneys had the chief command and this division contented with the forces of Leinster. It does not appear whether or not Cathal was killed in this battle. He was married to a Danish wife.
Such is the story as told by that eminent scholar Dr. John O Donovan. His account is enlarged in some points or
senior member (history)
2016-09-22 21:12
approved
rejected
awaiting decision
Bealach Leachta in Muskerry near Macroom, in the County of Cork, where he vanquished them and their Danish allies with dreadful havoc. After this battle the race of Eoghan were glad to give up their rivalship for the government of Mundter, and to make peace with Brian on his own conditions. Accordingly we find that these two great races of the blood of Ailioll Olum at peace with each other for a perio of thirty six years that is from 978 to 1014. Among the chieftains of the líne of Eoghan, who submitted to Brian on this occasion was Cathal the son of his enemy Donovan, who if we may rely on the Dublin copy of the Annals of Inisfallen fought at Clontarf, on the side
senior member (history)
2016-09-22 21:08
approved
rejected
awaiting decision
chief of Ossory, but was himself soon after slain by Cuduiligh, the son of Kineth, one of the men of Offaly, in revenge of the death of Lord of ltny - Kinsellagh. At this period surnames became for the first time hereditary in Ireland for we find that many of the chieftain families took surnames from ancestors who were living at that period.
Donovan was succeeded by his son Cathal Mac Donovan. Brian Boru did not satisfy his revenges by the slaughter of Donovan and his people of Ui Tigeinte, together with allies the Danes of Munster. In the year 978 he marched the second time against the rival race of Eoghan (Eoghanacts) and came to an encounter with them at
senior member (history)
2016-09-22 21:05
approved
rejected
awaiting decision
the year 977, he marched his forces into the plains of Ui Tigeinte, where Donovan and his father-in-law Amlaff (Auliffe) King of the Danes in Munster, had their forces in readiness to meet him, and a battle ensued, in which Brian vanquished his enemies with great slaughter and left Donovan and Amlaff both dead upon the field. This Donovan also formed an alliance with the Danes of Waterford and one of the sons of Omhar (?) (Oior [?]) King of the Danes of Waterford was called Donovan after him. This Danish Donovan who was evidently the grandson of Donovan, King of Ui Tigeinte slew Dermot, Lord of ltny (?) Kinsellagh in 995, and in the same year slew also Gillapatrick
senior member (history)
2016-09-22 21:00
approved
rejected
awaiting decision
of the Annals of Inisfallen adds that Mahon was killed at Bearnadheard (Red Gap) a chasm in the mountain of Sliabh Reagh on the borders of Ui Tigeinte ang Fermoy and that the coast of St Finbar (i.e. the Bishop of Cork) denounced all those that were concerned in the conspiracy of his death. The removal of Mahon, head of the Dal cais was, however, of small avail to the race of Eoghan, for it only cleared the way for his more illustrious brother Brian, afterwards called Brian Borumha who immediately after the death of Mahon, made his way to the throne of Munster, despite all the opposition and treachery of his adversaries of South Munster, nor did he leave the death of Mahon long unavenged, for in
senior member (history)
2016-09-22 20:56
approved
rejected
awaiting decision
In his pedigree of the O'Donovans, Dr. John O Donovan (?) "Donovans the progenitor often whom the family name has been called, made his name celebrated throughout Ireland for his opposition to the more powerful family of Dal-Cais of Thomond, which nearly caused the total destruction of his Sept. In the year 976, as we are informed by the Annalist Tighearnach, Mahon the son of Kennedy, King of Munster was put to death by Maolmuaidh, the son of Bran, King of Ui Eoachach to whom he had been treacherously delivered by Donovan, the son of Cathal, King of Ui Tiginte. The Dublin cap
senior member (history)
2016-09-22 20:50
approved
rejected
awaiting decision
"Páineach na n-ubh tugtaí uirthi"
Théigheadh na peidléirímór-thimceall na dúthaigh ag bailiughadh ceirteacha agus giobail agus thugaidís snáth, snáthaidí agus boráin ar na rudaí a gheibhidís.
Chreididís dá mbeadh feoirling in a póca aca na beadh síad briste go deo. Deirtear leis dá dtagadh píosa dá scilling thar nais chughat go mbeadh an rath agat.
Chreididís leis go mbeadh an t-ádh aca ach seile do chaitheamh ar phíosa airgid nuair a gheibhidís é.
senior member (history)
2016-09-22 20:47
approved
rejected
awaiting decision
Ní raibh mórán siopaí sa cheanntar so sa t-sean-aimsir agus an chuid is mó aca a bhíann bhíodar ana-bhocht mar do dhein na daoine a gcuid earraí sa bhaile.
Ní raibh mórán airgid ag na daoine. Bhíodh siopa i n-aice an t-séipéil sa t-sean-aimsir agus bhíodh a lán rudaí á ndíol ann mar arán, tae, isúicre, iallacha, toitíní agus lasáin.
Nuair a bhíodh muca á reamhrú aca fadó gheibhidís an mhin ón siopadóir agus nuair a bheadh na muca reamhar agus díolta do'n cheannuightheoir is annsan a gheibheadh an siopadóir a chuid féin.
Bhíodh na h-uibhe go flúirseach aca fadó ach bhíodar an-shaor. Ní raibh ach tistiún an dosaon orrtha nú mar sin. Théigheadh na hucstaerí ó thig go tigh mór-thimceall na dúthaigh ag bailiú na n-ubh agus capall agus cairt aca. Bhí bean mhór láidir sa cheanntar so fadó agus théigheadh sí ó thigh go tigh agus ciseán ar a drom aici ag bailiughadhubh
senior member (history)
2016-09-22 20:38
approved
rejected
awaiting decision
VII
Dúbhairt bean liom go ndúbhairt bean leí
Oidhche bhí sí na suídhe
Go bhfeacaidh féin mílte solus
Ansan lios agus seannruigheadh í
VIII
D'innis an bhean an sgéal go snasda,
Blasta briathfach bínn le brígh,
An sgeal do fuair sí óbhean adtuaidh,
Is do fuair an bhean adtuaidh ó mhnaoí.
Críoch
senior member (history)
2016-09-22 20:36
approved
rejected
awaiting decision
Dúbhairt bean liom go ndubhairt bean leí,
Go raibh crann ann agus pálás faoí,
Líonta suas le daoinibh uaisle,
Agus gur b'é sin Cúirt na Rí.
IV
Dúbhairt bean liom go ndúbhairt bean leí,
go raibh bean bán, bean dearg, bean buidhe
Ag déanamh rínnce ar fuaid na gcoillte,
Ins an oidhche ameasg na sídhe.
V
Dúbhairt bean liom go ndúbhairt bean leí go bhfeaca sí bean ag gol 's ag caoi
Sean-bhean aosda nách don tsaoghal so,
Agus a gruaig ag dul le gaoith.
VI
Dúbhairt bean liom go ndúbhairt bean leí
Gurb í sin a tsean-bhean sídhe,
Agus gur thuar mór uile do dhaoine
Í bheith ag caoineadh tímceall tíghe
senior member (history)
2016-09-22 20:32
approved
rejected
awaiting decision
Dubhairt bean liom go ndubhairt bean leí,
Go ndubhairt bean eile gur innis bean di,
Go bhfeacaidh sí bean ag bun na sgeiche,
Agus bean nar bhean ach sidhe bean í.
II
Dubhairt bean liom go ndubhairt bean leí
Gor aibh sean eólas aici ar mhnaoí,
Do cualadh bean agus í ag ínnsint,
Gur seinneadh 'na cluais na ceólta sídhe.
senior member (history)
2016-09-22 20:28
approved
rejected
awaiting decision
Ciarán was a man that lived in Ballyvourney. He was digging his own grave a long time before he died. He had it built ten days before he died, then he built a wall around it. On a Whit-Sunday when some people were at the graveyard and say the grave where Ciarán was buried one of them wrote on a stone over the grave
Pray with all your might
From nightfall until dawn
For the glorious ressurrection
Of the man they call Ciarán
senior member (history)
2016-09-22 20:24
approved
rejected
awaiting decision
'S is boaghlach dá dhruim go n-éagfad.
Gur a' madra i bpéin é treasgartha faon, lag
Eascaine géana an domhain air
A theanga 'na bhéal go scapaidh 'na chraos
N'a anghaid go gcaochtar dall é.
Mar bharr ar a thiubaist é thuitim sa teine
Go loisgtear a fhiona's a drandal
Gach cnámh leis a mhille do chrádhfadh é tuille
Ar bhás chuige i n-uireasba an snámhaire
senior member (history)
2016-09-22 20:22
approved
rejected
awaiting decision
Um thrathnón' indé seadh chualas-sa sgéal
Ar sgafaire gléigeal gandail
D'imthigheadh thar cail i nimiol móinfhéir
'S do thugadh roint féir na chabhail leis
Tá duine'r an mbaile go ghéilfidh mé 'ainm
A's gheáruigh sé madra donn leis
Ba thruagh libh a dhearcadh nuair síneadh é marbh
'S is dóigh liom gur strachadh an ceann de.
Is é dubhairt Tomás nuair airigh sé a thásc
Ciarrbhadh air, níor ghádh dhó an sghannradh
I dtaobh aon t-saghas fághais ní raibh sé le fagháil
Mura raghadh sé ag snámh nú ag damhas ann
Ní raibh ins an áit ach tuinneacha báidhte
Ní stadfadh préachán ná seabhach ann
Go ndéintear é bhádh, é chrochadh nú lámhach
An té thug anabhás dom ghandal.
Do bhí sé sgafánta cuamasach láidir
Chuirfeadh sé bláth ar ghéanaibh
An té chídhfeadh gach lá é ag taisteal na mbánta
Chuirfeadh sé áthas cléibh air
Osna mo chroidhe mar tá 'gam le hínsint
Go bhfuil sé gan bhrígh lag traochta
Táim creachta gan puinn de shaibhreas an t-saoghail
senior member (history)
2016-09-22 20:16
approved
rejected
awaiting decision
An Nodhlag in ag' na raithe
An Cáisc in ag' na seachtaine
Domhnach gach ré lá
Is lá saoire eatrorra
senior member (history)
2016-09-22 20:15
approved
rejected
awaiting decision
Dhá lá doininn saoire
Dhá lá eile chun rínnce
Dhá lá gaoithe gus fearthann
Sin mar a ghuidh-finn sé an t-seachtain bheith
senior member (history)
2016-09-22 20:14
approved
rejected
awaiting decision
I gathered a crowd and we got him away
I ran and I brought her a bacal of hay
I being very tired I sat down on the ground
And in less than a minute I slept very sound
I slept that whole night until noon the next day
But when I awoke she was gone away.
I put on my shoes and faced for Kanturk
Some people thought I was looking for work
While more of them said that I was going astray
I was not but looking for Merrick O'Shea.
Her horns were long and her limbs they were straight
For running for jumping she could not be beat
She had a fine colour dark brown mixed with grey
And my heart is nigh broken from Merrick O'Shea.
Micheál Ó Tuama called George Curtin. Liscarrigane made this song, Merrick O'Shea
senior member (history)
2016-09-22 20:11
approved
rejected
awaiting decision
Yesterday evening as I was going home
Down by Boher Leahan I happened to roam
And what should I see running back through the ray
But that cow known as Merrick belong to Thade Shea.
I thought she was gadding and I stopped for a while
Until she was gone something over a mile
When I heard the racket and hullabulay
Saying follow that cow she belongs to Tade Shea.
I took of my shoes and I tightened my pants
And after her I began to advance
She first faced for Ullanes
Jumping ditches and thistles turtós and scátháns
She then gave a turn on towards Commerbower
And she reached Ballingeary in less than an hour
And then turning northward and faced for Rathmore
And when overtook her my feet they were sore
I blocked her up tightly inside in a corner
And up comes the bull and he began to horn her.
senior member (history)
2016-09-22 20:06
approved
rejected
awaiting decision
A mama said she do you know what will cure me
Will cure the disease that surely will kill
Give over your doctoring and medical treatment
I would rather one shake from bold Tady Quill
Chorus
In the year forty nine when Parnell was taken
Tadey was rageous braking the peace
He spent three long years in the jails of Killmainham
And six months hard labour for besting police
In spite of coercion he still agitated
And the blood of his veins he is willing to spill
To secure for old Éireann the right of a nation
Until such is obtained there is no peace for Tim Quill.
(Chorus)
Tomás Gleeson from Glounaglough composed it
senior member (history)
2016-09-22 20:03
approved
rejected
awaiting decision
Going twenty four feet ecery sweep he would throw.
In throwing the long weights there was a Dublin chap foremost.
But our Muskerry sportsman succeeded him still.
All round the sing rang a loud lingin chorus,
Long life and glory to you bold Thady Quill
Chorus
Today was famous in many other places
At sports and at races he is very well known
He's that only young gamester can coax all the ladies
From Bantry bay to the County Tyrone.
There is not a woman from Kerry to Coachford
But is mad to elope with you right with their will
There is not a man in Duhallow, Kanturk or Kilcorney
Can ballplay or goal with you bold Thady Quill
Chorus
At the Cork sxhibition there was a fair lady
Whose fortune exceeded a million of more
A bad constitution had ruined her completely
All medical treatment had failed o'er and o'er
senior member (history)
2016-09-22 19:59
approved
rejected
awaiting decision
You maids of Duhalloe that are ancious for sporting
A word of advice I will give unto ye.
Proceed to Banteer to the athletic races
And give in your name to the club committee.
Do not present any sketch of your programme
Till a carriage is noted coming over the hill.
Flying to the valleys and plains of Kilcorney
Comes that Muskerry sportsman called bold Tadey Quill.
Chorus
For rambling, for roving, for gambling and goaling
or emptying a bowl as fast as its filled.
In all my wide roving I find none as jovial
As that Muskerry sportsman called bold Tadey Quill.
Today was famousin many other places
At the athletic races held down at Cloghroe
He won the long jumps without throwing off his waistcoat
senior member (history)
2016-09-22 19:55
approved
rejected
awaiting decision
Do bhí fear ann fadó agus do bhí sé pósta. Do bhíodh sé igcómhnuidhe ag maoidheamh as a mhnaoi chun leite do bheirbhiú. Lá amháin do tháinig duine de's na cómharsain isteach agus do bhí sí ag cur síos na leitean roimis. Thosnuig sí ar an leite do chorruighe agus gach uair ná bíodh sí ag féachain air do bhaineadh an fear cúpla sguthóg as a bhríste agus chaitheadh sé isteach i gcorcán na leitean iad. Do lean sé air mar sin go dtí go raibh an mhin curtha síos sa chorcán. Tháinig fear an tíghe isteach agus d'fhiafruigh sé dhi an raibh an leite beirbhithe. Do thóg sí anuas í agus thug sí do í. Do chrom sé ar ithe agus gach aon ghreim a chuireadh sé isteach na bhéal do chaitheadh sé amach arís é i gan fhios do'n fhear eile. Fé dheire dubhairt sé " bhean cad a dheinis leis an leitin" Do phléasg an fear eile ag gháilídhe agus rith sé amach an doras.
senior member (history)
2016-09-22 19:46
approved
rejected
awaiting decision
Dómhnall Ó Conaill
Tá an sgeal so ag na sean daoine i dtaobh Dhomhnaill Uí Chonaill. Do tugadh cuireadh go féasta dho thall i Londain uair ach ní le grádh dho ach a mhallairt. Is amhlaidh a bhí sé beartuighthe aca é chur as a' slíghe mar bhí sé ag deanamh alán díoghbhála dhóibh agus á gcosc ar sco rudai. Chuireadar nimh sa bhfíon agus chuireadar an gloine fíona san áit go raibh Dómhnall Ó Conaill chun suidhe. Bhí cailín ó Éirinn ag obair sa tigh ceadna agus bhí a fhios aici cad a bhí beartuighthe. Nuair a tháinig Dómhnall Ó Conaill isteach do labhair sí leis as Gaeghilg mar níor theastuig uaithe go dtuigfeadh aoinne eile í. Seo mar adubhairt sí leis:
A Dhómhnaill Uí Chonaill an dtuigeann tú Gaedhilg?
Cad na thaobh ná tuigfinn, a chailín, is mé bheith ó Éirinn
Ith do dhóthain ach ná h-ól braon
Mar tá salann garbh ar phraisig ó 'rír duit.
Imthigh a chailín agus mo bheannacht go léir duit
Agus cuirfead-sa an salann san ar duine 'ca féinig.
Deirtear ná raibh ach aon chos amháin féin mbórd a bhí ann & gur bórd cómh-chroinn é agus gur bhféidir é casadh ar an gcois sin mar a chasfá roth. Nuair a shuigh Dómhnall chun búird theasbeáin sé figiúirí éigin míorbhúileacha ar an bhfalla le na lámha & trí congnamh an lampa. D'fheucadar go léir ar an bhfalla & le na linn sin thug Dómhnall casadh beag do'n mbórd i dtreó gur ar a aghaidh anonn a bhí an gloine fíona go raibh an nimh ann.
senior member (history)
2016-09-22 19:37
approved
rejected
awaiting decision
Lisses etc.
In one of the 'lisses' in my parish there is a king buried and it is said that it was in the 17th century he was buried there. One night there was a man passing the fort and he saw a man playing bagpipes and there were men dancing around him. Some years ago a passage was found leading from one 'lios' to the other. My people heard crying & talking in there 'lisses' but could see nothing. In the same lios one saw a horse standing saddled inside.
Ml. O Brien, Clasgmaguire.
senior member (history)
2016-09-22 19:34
approved
rejected
awaiting decision
Lissacreasig
The townland I live in is called Lissacreasig. It got this name from a great lios that is there and from the person who built it: a giant called the Craosach Mor. This giant kept a number of black pigs that sometimes attacked people as they passed there. One night a man was returning from Ballyvourney after having spent the week there sewing and making clothes, and as he was passing by the lios one of the pigs ran out and attacked him. So they struggled together until at last the man pulled the tail off the pig. The pig ran away and was never seen anymore and ever since the makers of clothes are called tailors.
senior member (history)
2016-09-22 19:30
approved
rejected
awaiting decision
"Fuair an capall bás nuair a raibh an fear ag fás"
"Ag tabhairt gual go Caisleán Nua."
"Ag caitheamh ubla san ubhallgort."
"Nuair bhíonn an fionn istigh, bionn an ciall amuigh
"Adarc bó, crub caipill, drannad madra, gair Sasanaig."
"An rud na feiceann an t-súl ní chrádhann se an croídhe."
Do dhíolfadh amadán ach ní cheannóchadh ughdar
senior member (history)
2016-09-22 19:28
approved
rejected
awaiting decision
Bean nú muc isdoidhche nú scata caora i gcró."
"Is easga an nóin ná an mhaidin"
"Is feárr baidhreann agus bainne ramhar ná bheith i dtigh a' Domhain da mhead"
"Más maith leat bheith buan caith fuar agus teith."
""Sceineann gráinne ó Sceilig"
"Goilfidh an t-Éireannach ar uaig a' t-Sasanaigh
A's goilfidh an Sasanach na chómhrádh féin"
"Goilfidh an Sasanach 'na chionta féin"
"Is feárr bean ná spré. Imthigheann an spré leis an bhFaill is fanann an breill ar an mnaoi."
"Ciaca is measa teasbach dearg nú fíor-riachtanas"
"Tosnú maith leat na h-oibre."
"Ní anaithe go gaoth adtuaidh."
"Ní fuacht go h-Earrach."
"Ceann dubh ar gach maidean Earraig.
Agus eirball sionnaigh as san siar"
"Bíonn dá thaobh le gach taobh"
"Ná dein morán cainnte ar beagáin cúise"
"Ní laige go scaipe.
"Na cur tú féin i gcomartas le rí muna rí tú."
"Is olc é an rún díogaltas"
"Ding den lioban a sgoilean í féin."
"Is mairig don té a labhrann go teann"
"Ceart dom, ceart duit."
"Seacain an teanga liom leat."
senior member (history)
2016-09-22 19:21
approved
rejected
awaiting decision
"dein uair amháin é ag tá sé deanta fé dhó"
"Is feárr uair a' chluig ar maidin, ná dhá uair um thráthnóna."
"Éist le fuaim na h-abhann, agus geóbhair breac."
"Mara n-ólfaidh an leanbh é ólfaidh an banaltra é."
"Is mór taidhbhseach iad adharca na mbó thar lear"
"Bainne na bó sopaidhe" (bó go mbeadh alán bainne aice & a doirteadh é annsan)
"Ní raibh iasc riamh sa bhfairrge na go bhfagfai iasc chomh maith leis."
"Is feárr an t-imreas ná an t-uaigneas."
"Beatha duine a thoil dá mba ag gabháil dtí thóin sa loich é"
"Siúbhal Éire & gabh réidh trí Baile Mhúirne".
"Gabh go múinte trí Baile Mhúirne nú mara ndeanfá is duit ba mheasa."
"Nuair is gann é an biadh iseadh is fiall é roinnt."
"Is uiriste leis an neamh bhfonn leath-sgeal d'fhághail."
"Dá mbeadh soineann go Samhain bheadh breall ar dhuine éigin"
"Deire long a báthadh, nu deire athá do losgadh, deire capaill bháin nú deire mháighistir scoile."
"Méinn péarla gach uile nidh
Agus bíodh an sgéimh ar an té gur cuireadh é."
"Bean mhic is máthair a chéile mar bheadh cat is luch ar aghaidh a chéile."
"Má bhíonn tú ag aistriúghadh coidhche a mhic.
Fág it dhiaidh an cat baineann sé leis an dtig na mbíonn
Ach beir a piscín leat."
"Dearbhráthair do Thadhg Riabhach Dómhnall Grána".
"Is uiriste fuineadh in-aice na mine."
"Siad na muca ciúine itheann an mhin."
"Fothram coistí is pócaí follamha."
senior member (history)
2016-09-22 19:12
approved
rejected
awaiting decision
"Níor tháinig droch nidh riamh ar mhuir nu ar thalamh ná go ndéanfadh sé tairbhe do dhuine éigin."
"Is olc an ghaoth ná séideann do dhuine éigin."
"Ní h-é am na cneadaighe am na h-aithríghe"
"Ní h-é lá na gaoithe lá na sgolb."
"D'imthigh an fhilídheacht nuair tháinig an ínntleacht"
"Is maith an t-iomanáidhe an té bhíonn ar an gclaidhe"
"Is fear rith maith na droch-sheasam.
"Ní deineann beal dúnta aighneas."
"Is bínn beal na thost."
"Is trom an t-ualach aineólas."
"Ní h-ualach do an fhoghluim"
"A sgeal féin, sgeal gach aoinne"
Sgeal an chait a phiscín.
"Bhíonn an fírinne searbh, ach bíonn sé folláin"
"Ní bhíonn an rath, ach mar a mbíonn an smacht"
"Ní h-ionann dul go baile mor agus teacht as."
"Dá fhaid é an lá tagann an oidhche."
"Mol an óige agus tiocfaidh sí."
"An glór na tuigeann an ceann is cuma é ann nó as."
"Ní thagann ciall roimh aois."
"Níl sprid na púca gan fios a cúis féin aige."
"Briseann an duthchas trí shúilibh an chait."
"Is treise duthchas ná oileamhaint."
"Tí gan teanga, tír gan anam
"Is fearr bean na spré."
senior member (history)
2016-09-22 19:04
approved
rejected
awaiting decision
"Is feárr teach beag agus teann-lón ná teach mor ar bheagán bídh."
"Is saidhbhir iad na boicht i láthair Dé"
"An té a shiúbhlann ar uibhibh ní foláir do coiscéim eadtrom a bheith aige"
"Is sleamhain iad leacacha an tíghe mhóir"
"An rud a thigheann i bhfaid, téigheann sé i bhfuaire"
"Is feárr an té eirígheann ná an té a thuiteann"
"Is feárr an ceann an t-athair do dheichniúbhar cloinne ná deichniúir bhar cloinne n-a gceann do'n athair."
"Tagann a cháirde ach ní maithtear na fiacha."
"Is caol í an dlíghe ach má's caol is cruinn."
"Rabhtai ruadha na h-Inide
Rabhtai geala na Cásga
Rabhtai lae 'le Muire
Is Rabhtai lae 'le Padruig."
"Bíonn bainne geal ag buaibh dubha."
"Is geal leis an bhFiadhach dubh a gearrcach féin"
"Tháinig sé aniar adtuaidh orainn mar tháinig Tadhg na Cuaiche ar Corcaigh"
"An rud a chuir an mada ruadh ag ithe na fionna mhóna a chuir sinn ag triall ort."
"Is minic a chuaidh fear buille tríthuille 'na lán-rith
Ach is minic a sgiob an tuille fear buille le fánaidh."
"Deire fir a shuan nú bean bheith á faire féin suas."
"Céile do'n leabaidh an uaig
Céile do'n uaigh an bás
Céile do'n oidhche Ifreann Fuar
Is tuig a dhuine gur cruaidh ár gcás."
senior member (history)
2016-09-22 18:56
approved
rejected
awaiting decision
"An rud a sgríobhann an púca léigheann sé féin é"
"Is measa cách ná Conchúbhar"
"Más maith leat bheith buan, caith fuar agus leith".
"Dearbhráthair do Thadhg Riabhach Dómhnall Gránta".
"Dá olcas é Seamus ba mheasa bheith 'n eaghmuis."
"An té is mó ólann isé is mó dúil ann"
"Mol gort is ná mol geabhar"
"An té bhíonn suas óltar deoch air
A's an té bhíonn síos luightear cos air."
"Tosach coille nú deire féithe"
"Bíonn an roth ag casadh agus an buille mor le bualadh a's is fada do'n tuathalán tréan é"
"Is feárr focal sa chúirt ná púnt sa sparán"
"Is feárr suidhe i n-aice ná suidhe i n-eaghmuis"
"Ní sia a rithfidh leat ná mar is toil le Dia".
"Níor chaill fear an chroidhe mhoir riamh é"
"Mara bhfuil agat ach buicín gabhair bí i lár an aonaigh leis."
"Is feárr lúbadh na briseadh"
"Reódh i dtosach na h-oidhche gur dhíol Fionn na bróga".
(Cómhartha báistighe iseadh reódh i dtosach na h-oídhche)
"Caisleáin ag tuitim agus cáirne aoilig ag eirghe"
"Ceannuigh ar a trí agus díol ar a seacht is ní bheidh tú coidhche gan capall maith."
"Fuiligeann fuil fuil do dhortadh ach ní fuiligeann fuil fuil dá dortadh"
"Ag caitheamh na sgillinge agus ag coimeád na pingine."
"Más mall, is díreach díoghaltas Dé"
senior member (history)
2016-09-22 18:49
approved
rejected
awaiting decision
Fear na bó féin fé na h-eirball."
"Is mairg a dhóigheann an ath-bhuaile."
"Ceann dubh ar gach maidean Earraigh
Agus eirball sionnaigh as san siar"
"Is minic a chuir na luaithe fear na cruaice amach"
Is deacair bríste 'bhaint a' tóin lomnochta".
"Is deacair gearrfiadh a chur as an dtor na beidh sé."
"Ag cuimilt blonaige do thóin muice!
"Is mairg a báidhtear an long sa chuan."
"Is mairg a báidhtear in am an anaithe
Mar tigeann an ghrian i n-diaidh na fearthainne."
"Is mairg a bheith ar chois ao' chaorach."
"Ní fuacht go h-Earrach"
"Ní anaithe go gaoth adtuaidh"
"Mura mbeidh na locháin lán ar theacht an Mhárta lionfaidh an Márta iad."
"Ní díríghe fhasann an drom salachair ná tá lá Fhéile Pádraig i lár an Earraigh."
"Gach lá go maith ó lá 'le Pádraig amach & leath mo lae-se leis" arsa Pádruig.
"Labharfaidh an chuach ar crann gan duille
Nuar thiocfaidh lá le Padruig
"Bróg smeartha nú seanduine beárrtha"
"Sméara ar dhrúcht nú úbhla ar chiadhlacan" (Ní maith iad)
"Duine fluich a's duine a' bearradh"
"Aithnígheann ciaróg ciaróg eile."
"Aithnígheann an saoghal Brian is aithnígheanna Brian iad."
"Má leigeann tú do chlann le mor-uaisle na tíre
Is measa dhuit le cothúghadh iad ná coilleáin mactíre"
senior member (history)
2016-09-22 18:42
approved
rejected
awaiting decision
"Tuata tuisgionach is buadhartha é a aigne."
Tuigeann sé rudai go maith ach ní bhíonn fhios aige conus réidhteach a dheanamh ortha.
"Tigeann rath ar an sruimileáil & bíonn clann ag an amadán"
"Níl ins an saoghal so ach tréimhse mí-ádhmhar
Gan cúntas ag aoinne ach ó 'ndé go dtí amáireach."
"Easnamh a gcirt féin a dheineann rógairí dá lán"
"Is mó croiceann a chuireann an óige dhe!
"Caith do ruaimneach sa pholl is doimhinne agus maran rithfidh leat stop ar na h-áthannaibh"
"Airgead caillíghe á mún cois fallaí."
senior member (history)
2016-09-20 18:30
approved
rejected
awaiting decision
Monument Tadg Fie.
There was a man there long ago by the name of Tadg Fie and he was buried there and there was a monument erected to him
Alice Kelleher Bridgemount, I got it deom Seán Ó Laoghaire Gurraneguppol
senior member (history)
2015-08-27 15:59
approved
rejected
awaiting decision
Dé bheathasa Domhnaigh tar-éis na seachtmhaine chorruig ár gcos go moch chun Aifreann, cuir as ar gcroidhe droich smaointinn maluighthe agus tóg ceo na peacaí da'r n-anama. Íosa a cheannuig sinn do shaoradh agus bheannuig sinn. Tóg ceó na peacaí dá'r n-anama
senior member (history)
2015-08-27 15:57
approved
rejected
awaiting decision
Paidear Roimh Bháis
Is gearr go raghad im dhúthaig i fios na h-uara í thánghadh
Go dtíghidh mo Aingeal Caoinleacht im bhfocair um cosaint ar mo namhaidibh.
Go tíghidh Muire agus a banntrac cé gur tsaigeac iad sa Glóire agus an naoi míle déag ban-óga i n-anóradh an o Glórmhar.
Go tíghidh Críost agus a ceathrar cé gur calma dhom iad d'iarraidh
Go tighidh Íosa agus an ochtara um cosaint ar na píanta
Go tíghidh Micheál agus a n-aonúir. Go tíghidh na h-Asbail go tréan cúgam.
Go tíghidh na h-Aingeal i caoinleacht mo anama go cathair Íosa mar a bhris leat-sa a Mhic Mhuire
Íosa Críost a shín do géaga ar crois. D'fhulaing na mílte pianta is na ceadta id loc.
Luighim-se síos fé dhéin - tais géag anocht is go raibh an timpeall fíon do chroise, do chré is do chuir
senior member (history)
2015-08-27 13:48
approved
rejected
awaiting decision
tsailm do Lady Fá.
Mo Athair d'innis an amhrán sin dom.
Eibhlín Ní Laoghaire
senior member (history)
2015-08-27 13:45
approved
rejected
awaiting decision
A story about Mac Fínghín Dubh.
During the time of Mac Fínghin Dubh, there lived a woman in Cuthaig, who had great lot of money. One day her husband took a penny, and bought a penny worth of tobacco. A few days later, she was counting her money, and she missed the penny, she asked her husband did he see it, and he said he did not. When he was out, she searched his pockets, and found the tobacco. The next day, she met Mac Fínghín Dubh, and she told him about the money, and that soon her husband would have it all spent. "If you will bring it to me to-morrow, I will keep it for you, and then as you want it, you can bring it with you."
The next day, she brought it to him, and when she had it all given to him, he gave her a grand dinner.
She went home in the evening feeling very satisfied that her money was in safe
senior member (history)
2015-08-27 12:55
approved
rejected
awaiting decision
Beidh cruach agus stáca san áit ná bíodh gráine
Talamh chun saothair is macha breágh bhó
Níl Peggy gan cúram na bha cun a gcrúadhite
In chuigean sa túrna sa leanbh ádó
Núair a thagaimse bhaile chun Peggy san oidhche
bíonn teinne breágh tene
sa tuileach gan smól
bíonn a siola chó meireach
le cláirseach mo mhaigheastair
is go ngeallan mo chroídhe núair a cloisim a ceól
Mo Athair d'innis an amhrán sin dom
Eibhlín Ní Laoghaire
senior member (history)
2015-08-27 12:52
approved
rejected
awaiting decision
Amhráintí meireach ag rínnce is ag ól
D'ólamair sláinte do mhuín a bhí láithreach
Sa Valentine áluinn ná feaca ríamh fós
bhí Peggy ciúin bhéasach ó shráid Lizzy Casey
Agus do snámhinn túin
a dún dúl na tró
Do scríobhfad an anair an bhagaram gléigil
In ceanga mhúin Sébhir don pobal roim ....(?)
Núa an teanga bhreágh bhrus
bhí ag ár n-athair sa Gaédhalainn
Sar a dtáinaig aicmhiso an Béarla as tír
bhí an brídeach ag gabháil tímpeall
ag díaraig mo phósta
go dtí gur fhág sí ar tig ósta mo naoi guiní d'óir
Do dhíolas mo bhríste, mo bheist is mo léine
agus casas ar bhólas gan stoca ná bróg
Anois atáim cortha agus cluig ar mo sháil eamh
beidh ciall agam feasta agus clíafad liom gnó
beidh feirc ar mo hata a tabhairt cógnabh dom athair
agus deanfaimid branair ag raobadh sa rómhar
beidh Peggy is a spré againn is cumma cad é an mhéid é
Once down is no battle beidh aimsear mhaith fós
senior member (history)
2015-08-27 12:40
approved
rejected
awaiting decision
Maidir bhog aoibhinn
ar shráid caolad ísle
lem' scata breágh caorach is cúpla bhó
Chun bheist agus bríste ceannach do Nór Chríona
Tobac don mnaoí aosta agus bootaisí nua
Do dhíolas na dróidim ar fad lena chéile
Na seofuidí maola ar naoi bpúint agus cróin
Do bhí an brídeach sa gárlach
Ar soadair liom sháileamh
Is níor bhog sí dhom láimh dheas
go neimir ag ól
D'arduig sí lé mé
Go seómairín éalmhar
I gcúinne an aonach is glaoig sí ar bhfeóir
Bhí spórt agus aoibhneas is fuisge ag
gabháil timpeall
senior member (history)
2015-07-23 23:26
approved
rejected
awaiting decision
Aisling An Maighdhin Muire
C. Dia dhuit a Mháthair.
F. Dia Dhuit is Pádruig.
C. Cad - na - thaobh ná codhlan tú a Mbáthair.
F. Aisling do dheineadh aréir dom
C. Cad é sin a Mháthair
F. Go raibh marcach caol dubh ar each agus sleagh dearg ar a dheas lámh cun trí croidhe an Rí Glórmhar amáireach. Is maith an aisling é sin a Mháthair. An té d'iarfadh an aisling sin trí h-uaire na luíghe ad leabaidh suan dó. Do gheobhadh sé flaithis Dé gan turamaisg, gan dúais ar uair a báis. Amen