Number of records in editorial history: 13122 (Displaying 500 most recent.)
senior member (history)
2021-09-26 16:39
approved
rejected
awaiting decision
people of the house to sit on it, if they had no chairs. This is how the chimneys used to be made, they were not built into the walls as they are now, instead, they first built the walls, then where the fire-place was to be they built two piers, one at either side of it, on those piers they laid an oak slab, this they called the mantle, on this slab they built an arch of stones and mud up to the rood getting narrower as it went up, the top of the chimney used to be only about half a foot from the thatch.
The rafters were generally made of bog deal. cross lathes being then pegged to them, as they had no nails, then bawn ''scraws'' were placed over the whole roof as a first covering, these being sewn on to the rafter sugáin. Then some rushes were put on next and this was also sewn. Then it was finally thatched with rushes and ''scolops''. Half doors were not so common in the district nowadays as long ago. The floors were made of mud but later they paved them. This work was done by tradesmen called pavers. There were many of these tradesmen in this district long ago. The floors nowadays are either boarded or cemented. Over on the rooms there usually was a loft but there was no stairs leading up to it only a ladder.
For lights by night they used a splinter of bog deal. They used make their own candles also, these were called 'dipps''. These were made by rendering the tallow of a goat and then get pieces of cotton thread about twelve inches long and dip them into the tallow, then leave them dry and they kept dipping them into the tallow until they were as thick as an ordinary candle. They had also rush lights that were made by getting the white pith of rushes and
senior member (history)
2021-09-26 16:29
approved
rejected
awaiting decision
chuaidh siad isteach. Nuair a bhí siad tamhall istoigh bhí siad ag stánadh ar an chailín, agus thoisigh an mhathair a chaoineadh. Chuir an fear ceist uirtí cáidé b’adhbhar a caointe, agus dubhairt sí leis go rabh an chailín sin iongantach cosamhail lé na n-ingean agus arsa’n fear bfeidir gurb í atá ann. Ó ní n-eadh no fuair mo n-ingean sa bás ag tá sí curtha le bliadhain druidte. “Bal arsa Domhnall sin do n-ingean agus tar thusa liomsa go dtí an uaigh, agus ní bhéidh a gach ann ach cos sean-scuab chuaidh siad ‘un na h-uaighe agus ní rabh ann acht cos sean-scuab, agus mar dubhairt a’ seanduine nach dtiocfadh leo innse caidé comh buidheach agus bhí siad do Dhomhnall cionnus go dtug se a n-ingean arais daobhtha.
senior member (history)
2021-09-26 16:28
approved
rejected
awaiting decision
Acht nuair a thug muintear Chonnachta dúil do’n ghiorsach theacht isteach. Chuaidh siad amach agus fuair siad í marbh sa t-sinc. Thug siad isteach í, agus rinne i fháire agus chur siad í, agus ní rabh fhios aca cáidé tháinig uirthí.
Thug Domhnall leis na bhaile í. Bhí sí na suidhe sa choirneáil bodhar boladh ar feadh bliadhna.
Bliadhain on oidhche Shamhna sin arsa Domhnall le na mhathair. “Sílim go rachaidh mé síos go bhfeicfidh mé cáidé tá na daoine-beaga deánamh anocht”. “Maise ars’n mhathair buadhain san oidhche ‘nocht a chuaidh tú síos a roimhe, agus is deas an feirín a fuair tú, creatúr bodhar boladh na suidhe sa choirneál”. Sé ach b’fheidir go bhfuigheann rud eiginteacht a léigheasadh í. D’imthigh sé, nuair a chuaidh sé síos bhí siad ag damhsa agus ag cur thart corn a bhí aca, agus dubhairt fear aca “Da mbéadh cuid de’n rud atá sa chorn seo, ag an ghiorsach a fuair muid anuraidh ní bhéadh sé abhfad go ndeánfadh sé biseach dithe. Bhí Domhnall na sheasamh i gcúl an dorais agus nuair a tháinig an chorn thart go dtí an doras, bheir Domhnall air agus ar shiubhail suas na bhaile leis. Thug sé do’n chailín é agus rinne biseach dithe.
Pósadh an bheirt acu na dhiaidh sin, agus lá amháin chuir Domhnall ceist uirthí ar mhaith leithe dhul a d’amarc ar a h-athair agus ar a mhathair.
Dubhairt sí gur mhaith, gléas siad iad fhéin, agus d’imthigh leo tarrainht ar chonnachta. Nuair a chuaidh siad annsin
senior member (history)
2021-09-26 16:27
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear ann i bhfad ó shoin, darbh ainm Domhnall Mhac na Baintreabhaige. Ní rabh sa teach aige ach a mháthair, agus bhí siad na gcomhnuidhe chois Gleann. Bhí sidheoga i mbinn sa ghleann. Oidhche Shamhna amháin dubhairt Domhnall le na Mháthair go rabh sé gabhail síos go bhfeiceadh sé cáidé bhí na daoine-beaga déanamh.
Nuair a chuaidh sé annsin, bhí na daoine-beaga ag gabhail siar go Connachta, le cailín a fhuadach. Ní rabh siad abálta í a thabhairt leobhtha, ar an ádhbhar go rabh sí beannuighthe. Chuir siad ceist ar Dhomhnall an rachadh sé leobhta agus an ghiorsach a fhaghail dhaobhta.
Dubhairt Domhnall go rachadh agus fáilte da bhfaghadh sé gléas marcaidheacht ar bith. Ní dhearn fear de na daoine-beaga acht buclán buidhe a tharraingt as an talamh agus rinne sé beathach de. D’imthigh siad ar chosa n-áirde agus ní thearn siad stad mara no mór chomhnuidhe go rabh siad i gConnachta. Nuair a chuaidh siad annsin bhí an ghiorsach amuigh sa bhoitheach ag blighe na bó. Chuaidh Domhnall isteach agus thug an ghiorsach amach, chuaidh sí suas ar a chulaibh agus tháinig aniar go dtí an bhinn. Nuair a tháinig shiad fhad leis an bhinn ní thabharfadh Domhnall an ghiorsach daobhtha, agus ní thearn fear de na daoine beaga acht a lámh a tharraingt agus bhuail frid an bhéal í, agus d’fág bodhar boladh í.
senior member (history)
2021-09-26 16:25
approved
rejected
awaiting decision
fonómhaid ionann a’s a rádh “sin a mbéidh ar a son agat”.
Thug an rí órdú do daibhídh annsin a bhéidh réidh [gleac]? maidín lá thar na bharach ar an bhfhaithce a bhí taobh thiar de’n caisleán, agus go mbeadh an bulaidhe annsin chomh luath leis.
Bhí go maith a’s ní raibh go`h-olc. Nuair a tháinic an mhaidín bhí sluagh mhór cruinnigh ar an bhfhaithche cun na troda d’feicealt. Ní raibh sé i bhfad go dtáinig an do throdaidhe. Bhí daibhídh gléasta i liúrach ghorm, cloigead ar a cheann agus a claidheamh nochtaighthe ‘na lámh aige. Bá maiseach mear-luthmhar a dhearn sé ag feitheamh le na chéile chomhraic, agus bhí cuma air go dtroidfeadh sé go n-imthigheadh an t-anam as.
Ní rabh cuma Críostaidhe ar chor ar bith ar an bulaidhe. Bhí sé gléasta i gcroiceann leómhan agus éideadh pláta ar a cheann a bhí ag deallrughadh sa ghrian. Bhí cathbarra líomhta ar a cheann agus bhí claidheamh géar uatbhasach na láimh aige.
Sheasuigh an bheirt ar aghaidh a chéile amach ar feadh cúpla móimeid. Buaileadh clog annsin agus thoisigh an troid. Cainnt ar throid ach b’e sin an áit ina an troid. D’ionnsaigh na laochra a chéile go fíochmar feargach agus go te teann. Bhí siad ag leadradh agus ag sathadh ar a céile go dtearn siad bogán de’n cruadhtan agus cruadhtan de’n bhogán agus gur chuir siad sruthain fíoruisge amach as na clocha, cruaidhe gorma. Níor fhág siad ‘n bheitheach na’n éan fa chúig mhí dobhta nar chuir siad ar mire leis an tormán a bhí aca.
senior member (history)
2021-09-26 16:24
approved
rejected
awaiting decision
My cares in this world are few
And few are the tears will fall for me
When I go on my way to you
Nach gcuirfeadh, i leightheóir?
Comh luath a’s bhí a mbricfeasta ithte aca thug siad na caiple amach as an stáblá. Chuaidh siad a mharcaigeacht orrtha agus annsin thug an dá comhrádaidhe a ndruim do chéile. Chuaidh Bruadar ó thuaidh ag tarraingt ar an bhaile, agus chuaidh Daibhídh Ó dheas ag tarraingt ar chaisleán an ríogh.
Nuair a sroich sé an chaisleán níor fhan sé go bfhosglaidh an geafta dó ach chuir sé na spóir san éich, agus glan sí an bhalla dé léim. Bhí clog taobh istoigh de’n bhalla ar a dtugtaoi “Clog an Chomhraic” mar nuair a thiocfadh laoch ar bith leis an bhulaidhe a throid, bhuailfeadh sé ar an chlog sin, agus annsin thiocfadh an bulaidhe amach aige.
Nuair a chonnaic Daibhídh an chlog bhuail sé buille laidir misneamhail air lé na chlaidheamh. Bhí an rí agus an “bulaidhe” na suidhe sa pharlúis ag ól deoch agus ag comhradh nuair a chualaidh siad an buille. “Sin laoch a bhearfas dó sháith duit” ars’n Rí “níor buaileadh a léithéid sin dé bualle go foill”.
“Nach bac liomsa” ars’n bulaidhe “nuair a bhéadeas mise réid leis ní fiú é thógail ón talaimh”. Sgairt an Rí ar an ghiolla, agus dubhairt leis, an laoch a bhuail an chlog a thabhairt i lathair. Tugadh i lathair é agus chuir an rí ceist air an dtroidfeadh sé an bulaidhe. Dubhairt daibhídh leis go bhfiachadh sé leis ar scór ar bith. Ar a chliuinstin seo do’n bhulaidhe leig sé gáire beag
senior member (history)
2021-09-26 16:23
approved
rejected
awaiting decision
Bhí am mór fa’n teach, anois ag deánamh bruadair réidh fá choinne na troda. Fuarthas éich dó a bhí comh láidir lé léoman, agus comh gasta lé gearrfhiadh, cuireadh plátaí iarrainn ar a eadan, agus liúrach ar a thaobhanna. Fuarthas cóta liúrach do bhruadair fosta agus an chlaidheamh a b’fearr a thiocfadh lé gabha ‘dheánamh, no airgead a cheannacht.
Ar maidín bhí bruadar ag imteacht, glac cumhaidh mór dhaibhidh agus d’iarr sé cead bhruadar dhul leis. Thug bruadar cead dó agus fáilte, mar ba mhaith leis duine dé muinntir féin ‘bhéith comhgarach aige ag an troid. Gléasadh capall eile dó daibhídh, agus fuair siad claidheamh dó fosta.
Thug Carán a bheannacht dobhta annsin agus d’imthigh siad. Ní thearn stad na comhnuidhe gur sroich siad an chathair ‘na raibh caisleán an ríogh. Chuir siad futha i dtoigh osta an oidhche. Nuair a d’éirigh siad ar maidín, cuireadh a gcuid [bí]? isteach aca ach ní raibh bruadar i ndán a chuid fhéin a chaitheamh.
“Sin go leór” arsa daibhídh, “duine ar bith nach bhfhuil ábáltá a chuid a ithe, ní dheánfaidh sé maith. A Bhruadair tá tú buailte h-einifín”.
“Tá eagla orm go bfuil” arsa Bruadar “no tá mo chroidhe fhéin ag innse damh nach mbainim, racaimid na bhaile”.
“Gabh thusa na bhaile” arsa daibhídh “ach ní rachaidh mise ó tháinig mé an fhád seo ní phillfidh mé go bhfhiachaidh me an “bulaidhe” “Pill thusa na bhaile agus ma bhainim ní bhéidh mé a bhfad do dhiaidh. Agus muna mbainim ní chuirfhidh mó bhás buaidhreadh ar a’n duine. Níl duine ar bith le mó chaoineadh. Chuirfeadh na focaile seo a dubhairt Daibhídh i gcuimhne do dhuine na línte úd Tomás de Ais:-
senior member (history)
2021-09-26 16:22
approved
rejected
awaiting decision
carrfhiadh an lá sin agus bhí bruadair ‘na shuidhe ar an chathaoir shúgáin agus é ag léagheadh páipéir an lae.
Fá dheireadh sgairt bruadair amach go raibh rud iontach sa pháipéar. D’iarr an bheirt eile air é léigheamh amach daobhtha, agús léigh sé é. Fógra a bhí ann a chuir an rí amach ‘gha rádh go dtabhairfeadh sé a nighean le pósadh do fhear ar bith a troidfheadh “bulaidhe” millteanach a bhí aige, ach muna mbaineadh sé go gcuirfhidhe a cheann ar spíce ag geafta an chaisleain.
“B’amaideach an fear a d’fhiachadh lé sin a dheánamh” arsa Carán, “agus a cheann a chur i nguais ar mhaithe lé cailín ar bith”. “Bhall tá m’intinn deánta suas agamsa lé fiachailt leis an bhulaidhe a throid, agus ingean an rí fhaghail lé pósadh” arsa bruadar do bharamhail a daibhidh an racaidh liom.
“Ó” Ní fhios agam” arsa daibhidh “b’fhéidir go mbainfeá agus b’fhéidir nach mbainfeá. Ach dá nglacthá mó chomairle sa d’fhanfá san áit a bhfhuil tú nuair atá doigh dheas ort agus gan dadaidh lé deánamh agat a’s gan thú fhéin a chur agus ndáinsear ar mhaithe lé nighin an ríogh, bhíod sí doigheamhail na míofar”.
Chaith an t-athair tamhaill maith ag iarraidh ar a mhac ciall a bheith aige, agus gur b’iomda cailín doigheamhail ar an oileán ní hamháin nighean an ríogh. Ach bhí a chainnt ag dul le sruth, bhí bruadar neamh-thionntuighthe. Nuair a chonnaic an t-athair nach rabh gar ann, arsa seisean.
“D’iarr tú comhairle, agus fuair tú comhairle, agus nuair nach ghlach tú í tá dó c omhairle fhéin i gcomhnuidhe agat. Tá’n t-am ciall a bheith agat fhéin anois”.
senior member (history)
2021-09-26 16:21
approved
rejected
awaiting decision
shuaimhneas an oidhche sin, agus ba luath ar maidín a bhí siad ar a gcois. Indhiaidh a mbricfheasta thug Cárán litir do daibhidh, agus dubhairt leis,
“Tabhair sin do’n maighistir nuair a rachas tú cun na scoile indiú.
D’imthigh an bheirt i gcuideachtain a cheile go toigh a’ léighinnt indiaidh ainm agus aois daibhídh fhaghail thug an maighistir a theacht dó agus thaisig sé a fhóghluim.
Ar an dó dhéag a chlog chuaidh na páistí uilig amach a sughradh dobhta féin. Ní rabh fhios ag na páistí eile cia’n seort duine daibhídh. Shíl siad go rabh sé cosamhail lé Bruadair agus dtiocfadh leis iad a throid. Ach ba ghoirid go rabh fhios aca a athrughadh. Comh luath a’s leagadh lámh ar a comrádaidht, thoisigh daibhídh orrtha agais thug greadadh daobhtha a chongbhuigh socar iad go ceann dá lá go leith.
Mhair an dá ghasúr ar scoil go rabh siad ‘na stócaigh móra bhí daibhidh iontach cliste ar fad bhí sé níos fearr na bruadair agus na scoláirí eile ag gach chinéal d’eólas, agus nuair a d’fág sé an scoil, dubhairt an maighistir go raibh sé chomh maith leis féin.
Bhí an bréagh ag daibhídh agus ag bruadar anois ní raibh dadaidh lé deánamh aca ach amuigh ag seilg agus iasgaireacht ó mhaidín go h-oidhche. Bhí corrfhiadhacha ‘na gcéadaí ar an oileán, agus da [bhrigh]? sin bhí a sháith spoirt acá. Corr uair ní thigeadh siad asteach ar chor ar bith, ach gníodh siad teine amuigh lé na gcuid bídh ‘ollmhughadh.
Oidhche amháin, bhí an triúr ‘na suidhe chois na teineach. Bhí Cárán ag caitheamh a píopa, ar a shuaimhneas, ag eisteacht go h-aoibhneach le daibhídh agus é ag innse dó fa mar mharbh sé féin agus bruadar
senior member (history)
2021-09-26 16:20
approved
rejected
awaiting decision
inntí i gcomhnuidhe. Gan lé cluinstin ag an triúr a bhí sa t-suidheachan, ach [inónán]? binn an t-sruthain a bhí gabhail lé fanaidh taobh thiar daobhtha.
Bhí siad ‘na suidhe tamhall maith gan focal a labhairt.
“A strainsear” arsa Carán fa dheireadh “béidh an long ag seól imbarach, ar bhéal maidhne ma tá an ghaoth oirstineach. Bhí an Chaiptín ag innse damh indiú go raibh sé ag seól gó dtí na h-Indeacha Thoir, agus tá eagla orm nach maireann tusa a bhfhad sa tír sin. Tá tú ró-óg leis an teas a sheasamh, agus tiocfaidh an Fhiabhras Buidhe ort. Ní bhéidh duine de do chreideamh fhéin lé tarrthail ‘thabhairt ort, agus gheobhaidh tú bás gan sagart, gan bráthair”.
“Tá sin fíor” arsa’n stócach, agus na deóra ‘sna súile aige” ach caidé deánfaidh mé”.
“Bhfuil fhios agat caidé deánfas tú” arsa Carán. “Fan annseo agamsa i gcuideachta mo mhac. Tá oiread Maoine agam-sa agus dheánfas sibh rith bhur saoghal, no mise an fear is saidhbhre ar an oileán.
D’amarc an stócach air, “A” ar seisean agus glór an chaointe ina ceann “sé Dia atá go maith domsa nuair a chuir sé a léithéid seo d’adh romham. Fanóchaidh mé libh cinnte agus béidh mé ‘mo mhac comh dílis duthrachtach agus tóg athair ariamh”.
Ma bhí luthghair ar an stócach fá seo bhí a chúig oiread subhailce lé h-aithne ar a cómrádaidhe. Codhluigh siad fá
senior member (history)
2021-09-26 16:20
approved
rejected
awaiting decision
Lá thar na bharach indiaidh an stócach theacht ‘un tigh, bhí Carán agus a mhac ag cainnt air.
“Athair arsa bruadair “Ní thomhaisfeá cáidé bhí mé smaoitheamh air”.
“Caide” ars’n t-athair.
“Tá” arsa bruadar “gur chóir duit iarraidh ar an ghasúr choimhthigheach fanacht againne níos mó. Tá na gasraí eile a mó bhualadh ar an sgoil, agus cuideochaidh seisean liomsa”.
“Bhal go díreach” arsa Carán “tá oiread saidhbhreas agam-sa a’s dheánfas sibh bhur mbeirt, rith bhur saoghal agus tá mé cinnte go mbéidh sé ina chompánach maith agat-sa. Ach ní iarfaimid air fanacht go dtí’n lá sul i n-imthigh an long. Béidh dúil níos fearr aige san áit seo annsin”.
“Maith go leór” arsa bruadair agus fágadh an scéal mar sin.
An lá sul ar imthigh an long, bhí Carán agus an stócach amuigh ‘na suidhe ar an t-suidheacha t-shamhraidh a bhí san ubhallghort taobh toir de’n teach.
Ba ro-bhréagh an lá é, an grian ag soillsuighadh ó spéir ghorm ghlan. Ceól na n-éan lé cluinstean ar gach taobh an ghaoth ag bógad go cuín, ciúin fríd na crainn , a bhí ag cromadh léis an mhéid ubhal a bhí orrtha. Leothnaí boga ag teacht andeas, agus boladh cumhra na mblath leo, ón tír a mbhionn sé na samhradh
senior member (history)
2021-09-26 16:18
approved
rejected
awaiting decision
Níor labhaireadh a thuilleadh fa dtaobh de’n gasúr, agus shuidh bruadar ag n-a dhinnéar.
Nuair a mhuscail an stócach sé an chead rud a d’fhiafruigh sé na rabh an long annsin go fóill.
“Tá” arsa carán “agus béidh go cionn seachtmaine, na ní fhuil mé ach indiaidh bheith thíos aicí, agus bhí an Chaiptín agi innse domh nach mbheadh sí i n-dán seól i-iomcar go ceann seachtmhaine ar a laighead Mar go bhfhuil na crainn seoil lé cóireadh agus lón lé cur inntí”.
D’fhiafruigh sé do’n ghasúr annsin cia ‘rbh ‘as a dtainic sé, no raibh daoine muinteardha a bith leis. D’innis an stócach iomlán na sceile dó, agus dubhairt nach raibh tír nó talaimh, athair no mathair aige, agus go gcaithfeadh sé a shaoghal a bhaint amach. Cia bith tír a shroicfeadh an long.
“Tá cead fáilte agat fanacht annseo go mbéidh an long réidh le h-imtheacht” arsa Caran. “agus béidh mo mhac annseo mar chompánach agat”. Tug an stócach buidheachas dó agus dubhairt go bhfhaneochadh se cinnte agus go mbéadh sport maith aca a mbeirt, “no” ar seisean. “Is fearr liom go mór, fanacht annseo, no thíos ag an muinntir eile.
Bhí go maith, a’s ní rabh go h-olc, d’fan an stocach ag Caran, agus bhí spórt maith aige féin agus bruadar ag imirt cleasanna lútha ‘sna pairceannaí nó ag súgradh le cuid pheataí bhruadhar.
senior member (history)
2021-09-21 13:01
approved
rejected
awaiting decision
Crúadhtan
A dreadful calamity occurred on Reentrish strand on St Bartholomew's Night about eighteen years ago. A crew consisting of about seventeen fishermen left the strand in two boats that evening. One boat was about thirty feet in length and the other about twenty feet.
The district of Reentrish is situated of about three miles to the north west of the village of Cluin. Its coast line is very ragged, and numbers of submerged rocks are very plentiful throughout the harbour. These rocks are called "Builgs".
The fishermen left the coast early in the evening.
They fished round the bay for some time, and had a good supply of fish. They then rowed homewards to the shore. There were ten men in one boat and the other contained seven. They rowed for some time but
senior member (history)
2021-09-21 12:57
approved
rejected
awaiting decision
greim bídh lé trí lá roimhe sin. D’iarr an fear air theacht isteach cinnte agus go bhfuigheadh sé neart le [h-ith]? Nuair a bhí an bhiadh ithte aige, d’iarr an fear air dhul a luighe nó go gcaithfeadh sé bheith tuirseach. Ach sul a deathaidh ‘n stócach a luighe, dubhairt sé leis an fhear gan an long a leigint ar shiubhal, go mbeadh seisean leithe. Dubhairt an fear nach raibh baoghal ar sin nó gurbh’é a bharamhail nách mbeadh sí ag imteacht go cionn cúpla lá ara laighead. Mar go gcaithfidhe s cuid seóltaí a choireadh agus lón a chur inntí. Chuaidh an stócach a luighe annsin agus ba é codhluigh go sáimh.
Carán a b’ainm do’n fhear seo agus bhí sé iontach saidhbhir. Bhí sé pósta agus ní raibh aige ach an mhach amháin agus Bruadhar a b’ainm do-san. Nuair a thainic Bruadar na bhaile an sgoil tráthnóna, chuaidh sé síos un t-seómra lé na mhála scoile fhágail ann, ach nuair a chonnaic sé an gasúr coimhthigheach ‘na luighe sa leabhaidh rith sé aníos go gasta agus ar seasean.
“Athair ca bhfhuair sibh an strainsear seo” “O” ars’ an t-athair “sin gasúr a thainic isteach leis an luing sin tíos, agus tá sé i ndeireadh na péice. Tháinic anaithe mhór orrtha tá mí o shoin. Briseadh na seóltaí agus siabhadh amach i lár na fairrge iad. Chaill siad a mbealach, báitheadh a gCaiptín agus níor bhlais siaid greim bídh lé seachtmhain. Béidh sé ag imteacht í gcionn cúpla lá nuair a gheobhfhas muinntir na luinge í feistighthe agus lón inntí, agus coinneochaidhmuid sinne é go dtí sin.
senior member (history)
2021-09-21 12:56
approved
rejected
awaiting decision
d’innis do’n Chaiptín go bhfacaidh sé rud dubh amuigh i lár na fairrge, agus nach raibh fhios aige caidé bhí ann. Murab ‘éan a bheadh ann. “Tarraingeochaidh sin air ar scór ar bith” ars an Caiptín. Tharraing. Nuair a bhí siad níos comhgaraidhe dó, chonnaic siad gur oileáin a bhí ann. Agus nuair a tháinig siad fá mhíle dó, chonnaic siad go rabh tighthe ar an oileán. Nuair d’éirigh an fhairrge ró-thanaidhe ag an luing, Cuireadh amach na bádaí beaga, agus isteach leobhtha go léir.
Ní bhfhuair an stócach isteach go raibh na daoine eile uilig istoigh a chead uair.Nuair a chuaidh sé isteach, chonnaic sé teach mór thuas ar thaobh cnuic, giota maith ón tráigh. Bhí na ballaí a bhí air comh geal le sneachta siabhtha, agus bhí crainn dheasa ag fás thart fá dtaobh ded. Dar leis fhéin go raibh na toighthe a bhí comhgarach líonta leis an muinntir a chuaidh isteach roimhe, agus go rachfadh seisean suas go dtí an teach seo. Suas leis.
Bhuail sé ag an doras agus tháinig fear measardha aosta amach. B’furust a aithne air go rabh sé doigheamhail uair amháin. Agus leoga níor chaill se morán de go foill, ach go rabh corr ruic ‘teacht ‘na éadan. Bhí feasóg, fhada bhán air, agus ceann dubh gruaighe, a raibh corr ribe liath a teacht ann. D’fhiafruigh sé de’n stócach cia ‘rbh’ ‘as a dtáinig sé. Dubhairt an stócach go raibh sé ar an luing a tháinic i dtír agus go raibh sé chomhair a bheith caillte leis an ocras. D’innis sé do fá mar cailleadh an Caiptín, agus nar bhlais sé fhéin na aon duine de’n fhuirinn
senior member (history)
2021-09-21 12:55
approved
rejected
awaiting decision
agus slán mar a h-innistear é, i bhfhad uainn ‘ach olc a’s ‘ach urchoid i gcrainn a’s I gclocha, a’s i mbeannaibh fuara fairrge, thuit sé amach ar Mhullach a chinn agus báitheadh é. Cuireadh na bádaí beaga amach ach ní rabh gar ann. Ní fhachthas ariamh é ó chuaidh sé síos.
Bhí muinntir na luinge i gcás cruaidh anois. Chaill siad a gCaiptín, agus chaill siad a mbealach. Bhí siad ar seachrán ar an fhairrge mhóir. Ghlac an fear in-aici do,n Chaiptín, cúram na luinge air fhein agus thug sé a aghaidh ó dheas leis an ghaoith. Bhí siad ábálta an seól ‘iomchar go measardha anois, ach ní rabh fhios aca cá rabh siad ag tríall. Ach i gcionn seachtmhaine thoisigh dhá thaobh a ngoile chur orrtha. Bhí an bhiadh raithte, agus cá bhfhuigheadh siad tuilleadh? Ba í sin an cheist.
Shéoladar leo cúpla lá eile ag dúil rith an ama go bhfeiceadh siad talamh, ach dheamhan staidhm. Bhí siad amuigh i lár na fairrge móire anois, gan biadh, gan deoch, agus gan fios aca cá dtabhairfadh siad a n-aghaidh. Bhí cruaidh go leór.
Chruinnigh siad le chéile go bhfheicfeadh siad cáide bhí lé deánamh. Ach ní rabh fhios ag aon dhuine. Sa deireadh dubhairt an Chaiptín úr, go gcaithfeadh cuid aca, an chuid eile ithe. Scannruigh gach duine, dar ndóighe, ach go n-airighthe an stócach, [No]? smaoithigh sé gurab eisean an chead duine a d’íosfaidhe, mar nach raibh daoine muinteardha ar bith leis, le troid ar a shon.
Chuaidh sé suas crann an t-seóil le dhul i bhfholach orrtha. Ní raibh sé i bhfad thusa go bhfacaidh sé rud dubh amuigh i lár na fairrge, i bhfhad uaidh. Anuas leis agus
senior member (history)
2021-09-21 12:54
approved
rejected
awaiting decision
fhad a bheadh siad ar an fhairrge. Dubhairt an captaon leis go rabh siad ag dul cun an oileáin Úir, agus go mbeadh siad Mí ar an fhairrge. Bhí bórdaigh an chead duine ar an long le cois an mhuinntir a bhí ‘ga stiúradh.
Sheóladar leo ar feadh trí seachtmhainí agus bhí gach aon rud ag dul go maith go dtí oidhche amháin ‘d’éirigh stoirm. Bá mhillteanach an oidhche í. Shéid an ghaoth. Thoisigh na téadaí agus na láinéir i mbárr na gcrann a dh’fheadghailidh agus dh’éagcaoin go truaighbhealach mar bheadh siad ag iarraidh cuidighthe. Thosuigh adhmaidh na luinge ag gíosgadh ag ísliú, agus ag airdiú ‘un tosuigh agus ‘un deiridh.
Bhí crann mhór ag bogadh san seas. An long ag iarraidh snámh chomh maith a’s thiocfhadh léi. Tonnaí mhora millteannacha ghá mbriseadh fhéin go coiligneach ar a guailneacha agus ar a taobhanna. Bá chreathnach an oidhche í siud lé bheith ar ucht na dtonn.
Tionntuigheadh an long o thaobh go thaobh agus strócadh cuid mhór de na seóltaibh. Nuair a tháinig an mhaidín ní rabh ach an chrann - mhór seoil ‘na sheasamh, agus gan morán éadaigh air ach ‘oiread. Fá deireadh d’ísugh an t-anfadh. Tháinig fhaoiseamh ar an ghaoith. Shoillsigh an ghrían, agus i gcionn cúpla uair bhí an fhairrge chomh ciún, go sílfeá nach dtiocfhadh leithe éirghe comh feargach a’s bhí sí an oidhche roimhe ré. Ach faraor; bhí an diabhlaidheacht deánta.
Thoisigh siad uilig a chuiduighadh na seóltaí a chóiriú. Bhí an Chaptín ag tarraingt rópa chrann - an - t-seoil - mhóir,
senior member (history)
2021-09-21 12:53
approved
rejected
awaiting decision
nuair a chonnaic sé seo. Mar shaoil sé gur albanaigh uilig a bhí i nDoire ach bhí fhios aige anois narbh ‘ead. Chuaidh sé ar a ghlúna in-a gcuideachta agus dubhairt deichneabhar.
Nuair a bhí an paidrín thart chuaidh na páistí a luighe. Agus annsin d’fhiafruigh fear a toighe de’n stócach an mbéadh dochair dó seanchuis a chur carbh’as a dtháinic sé, no ca rabh a thríall. D’fhreagair an stócach é nach rabh, agus d’innis sé iomlán an scéil do ó tús go deireadh Mar tá innsiste agamsa díbh-se.
“Tchídhm” arsa fear a tighe” Tá rud maith, no droch rud romat acht tá súil agam gur rud maith é. Gabh a luighe anois agus musgleóchaidh mise ar maidín tú i n-am le bheith leis an t-soitheach” Chuaidh an stócach suas ‘un t-seomra chaith é fhéin ar a ghlúna agus thug buidheachas do Dia gur sheol sé ar bhealach a leasa é. Annsin bhain sé dé a chirteacha agus chuaidh a chodladh.
Ar maidín lá thar na bhárach sgairt fear a’ toighe leis an stócach bheith ‘na shuidhe, nac rabh acht Uair go n-imthigheadh an long. Ní rabh an stócach a bhfhad ag cur air agus indiaidh a bhricfeasta a deánamh chuaidh sé fhéin agus fear a tighe síos na céidhe. Dhíol an fear a phassaid agus d’fan sé ar an chéidh go rabh an long as amarc. Annsin phill se na bhaile. Nuair a chuaidh an stócach ar bhord na luinge ‘sé an chead rud a rinne sé dhul chuig an Chaptaon go bhfhuigheadh sé aniach, go cia’n tír a rabh a dthríall agus cia
senior member (history)
2021-09-21 12:52
approved
rejected
awaiting decision
go mbainfeadh sé doire amach, agus go rabh sí cinnte go bhfhuigheadh sé long annsin, agus é imtheacht as an tír. “Na” ar sise “Ní bhfguighidh tú suaimneas ar bith inntí, mar tá na h-albanaigh ar dó thóir, agus tá rún acu tú mharbhadh, nuair a geobhas siad greim ort” Thug sí lón bídh do annsin agus sparán mhaith oir agus d’imthigh sé leis. Nuair a bhí an ghrian ag dul faoi an oidhche sin shrois sé doire.
Níor mhaith leis é fhéin a thaisbheant go soilear i ndoire, ar eagla go mbéadh duine ar bith ann a bhí ‘sa teach an oidhche a mharbh sé na h-albanaigh agus go n-aithneochadh siad é.
Ar an adhbhair seo chuaidh sé síos ceann dé na Cúl-shráideannaibh ag bhuail ag doras toighe Tháinig fear amach agus d’fiafruigh de caidé bhí a dith air.
Dubhairt an stócach gur deoraidhe a bhí ann, gan athair, gan mathair, go rabh loistín na h-oidhche a d’ith air, agus go ndíólfaidh sé ar a son. D’iarr an fear air theacht isteach cinnte agus go bhfhuigheadh sé loistín gan dadaidh. Tháinig sé isteach agus rinneadh réidh greim bídh do. Nuair a bhí an bídh caithte aige, shuidh sé cois na teineadh ag comhradh le fear a toighe agus le n-a bhean go raibh am-luighe ann. Annsin chuaidh an teaglach ar a nglúna leis an phaidrín a rádh. Tháinig a shaith iontais ar an stócach
senior member (history)
2021-09-21 12:52
approved
rejected
awaiting decision
Na bhí fhios aige fhéin go mbhéadh na h-albanaigh ar a thóir. Nuair a bhí sin deánta aige chuaidh sé síos go dtí an doras. Chonnaic sé an gárda annsin agus é ‘na chodladh. Phill sé arais fa choinne a claidheamh agus anuas arais leis. Mhothuigh an gárda an tormán, agus thug iarraidh bheith de léim ‘na sheasamh ach súl a rabh uain aige seo a deánamh bhí a cheann slat o na cholainn.
Ar mharbhadh an ghárda do thug sé leis é agus chaith piosa maith on teach é. Annsin phill sé isteach chuir síos teine agus rinne réidh a bhricfeasta. Nuair a bhí sé caithte aige d’fág sé slán ag n-a Mhaighistir, agus ag n-a Mhaighistreas, agus d’imthigh.
Nuair a bhí sé tamhall ar siubhail ghlac cumhaidh an Mhaighistreas, Nó smaoitigh sí leí fhéin. Indiaidh é thógail mar a mac fhéin gur bhocht an díle é leigint ar shiubhal le na chailleadh, gan uchtach na tárrtháil ‘thabhairt dó. Chuaidh sí go dtí an doras agus sgairt sí air. Ní chuala sé í. Sgairt sí an dara h-uair Ní cuala sé í. Sgairt sí an tríomadh h-uair chomh mór as bí ‘na chloigeann. Cualasé í agus thionntuigh thart.
Comharthaigh sí dó teacht isteach chuicí tamhall, agus tharraing sé ar an teach arís. Nuair a tháinig sé isteach d’fhiafruigh sí de cia’n áit a rabh sé ag dul. Dubhairt sé nach raibh fhios aige acht go gcaithfeadh sé imtheacht ‘ar scor ar bith. Dubhairt sí leis dul soir ó thuaidh
senior member (history)
2021-09-21 12:51
approved
rejected
awaiting decision
chlaidheamh do, agus d’fhág báidhte ‘na chuid fola é. Rith an fhear leónta síos, ach nuair a bhí sé ag teacht anuas ar dhoras an t-seómra thuit sé mullach a chinn - maol marbh.
“Bhí fhios agam gur cladhaire a bhí ionnat” arsa albanach mór eile nuair nach rabh tú ábalta an gasúr sin a mharbhadh. Rith seisean suas agus a chlaidheamh nochtuighthe aige. Shaol sé go rabh an gasúr sa leabaidh. Ach nuair a chuaidh sé suas ar an doras bhain an gasúr an ceann de le buille amháin agus thuit a cholann i mullach an fhir eile. Bhí an thríomhadh fear ag dul suas ach ní leigfeadh an Ceannphort dó. “Fág annsin é” ar seisean, mairbhfimíd doigh níos sásta é. Cuirfidh mé go Beál-Feirsde amáireach fá choinne gunnaí, agus annsin ní bhéidhmhíd i bhfad ‘cur deireadh leis.
D’imthigh siad annsin ach d’fág siad fear ar gárda ag doras an t-seómra agus claidheamh nochtuighthe aige. Sgríobh an cheannphort go Beál Feirsde fá choinne na ngunnaí, agus i gcionn cupla lá tháinig leith-chéad gunnaí chuige, agus órdú leis an ghasúr a sgaoileadh agus annsin ceathramhnaí a deánamh de agus iad a chur ar spící mar shompla ag na gaedhil eile, an rud a gheobhadh siad da leagadh siad lámh ar albanach.
Acht lá thar na bhárach, indiaidh an dá albanach a marbhuigheadh, d’éirigh an ghasúr le breacadh an lae, agus chuir a chirteach air. Annsin chuaidh sé ar a ghlúna, agus ghuidh-se Dia e a shabhail ó chuile dháinsear.
senior member (history)
2021-09-21 12:49
approved
rejected
awaiting decision
Bhí teampuill mhór taobh thíos daobhtha agus arsa darna gasúr.
“Da mbíodh lán an teampuill sin d’ór agamsa bhéinn sásta ‘rith mó shaoghail”.
Annsin tháinig am an stócaigh gaedhealaigh oidhche bhreagh Fhóghmhar ‘bhí inntí, agus na [Milluím]? réaltóg ‘san spéir, agus ar seisean. “Mó chreach! Agus mó Chrádh! nach bhfhuil saighduír gaedhealach faoi na chuid airm agus éididh agamsa os coinne gach réaltóg ‘tá san spéir sin anocht, agus da mbéadh leóga fhéin é ‘tá’s agam an t-órdughadh a bhearfainn daobhtha
Annsin chuaidh siad isteach.
Nuair a chuaidh siad isteach chuaidh an gasúr gaedhealach suas ‘un t-seómra le dhul a luighe. Ach súl a dteachaidh sé suas thug sé leis i n-gainfhios claidheamh a maighistiúra a bhí ar crochadh ar an bhalla, agus d’fág ar cholbha na leapthán é. “Tá fhios agam fhéin ar seisean go n-innseochaidh an dá ghasúr eile an t-athchuinge d’iarr mise, agus annsin tiocfar le mó mharbhadh. Ach bhéidh fear amháin agamsa ar scór ar bith”.
Agus bhí an ceart aige Chomh luath agus tháinig an dá ghásúr eile isteach cheistigh an cheannphort iad. D’innis siad iomlán dó. “Ha! Bhí fhios agam sin” ar seisean “dubh-ghaedheal atá ann. Marbhuighidh laithreach é. Léim albanach mór ina sheasamh, bheir ar a chlaidheamh agus suas ‘un t-seómra leis. Ach nuair a bhí sé leath-béalaigh suas, thug an gasúr buille do’n
senior member (history)
2021-09-21 12:48
approved
rejected
awaiting decision
ceann de.
Ach ní raibh na h-Albanaigh sásta le seo. Ba mhaith leó fiachaint go maith cad é an sórt duine ‘bhí san gasúr. Agus arsa’n ceannphort “Fághamaois da ghasúr Albanach agus cuirimís iad fhéin agus an gasúr gaedhealach, amach le trí athchuinge d’iarraidh, agus annsin bhéidh fhios againn cia aca tá sé maith nó olc.
Fuarthas an dá ghasúir Albanach agus cuireadh an triúr amach. Nuair a cuaidh siad amach d’iarr an t-Albanach ba sinne ar an Ghaedheal an chead athchuinge d’iarraidh.
“Ní iarrfaidh” arsa’n gaedheal” is tusa is sine agus is tú is cóir an an chead cheann d’iarrfidh. Bhí siad ag airreagal tamall cé d’iarrfadh an chead athchuinge. Sa deireadh rinne siad amach go gcuirfeadh siad ar crannaibh é.
Fuair an gasúr a ba sine trí sifíní, ceann fada, ceann níos giorra, agus ceann goirid. An te tharraingeóchadh an ceann fada, bhéadh air an chead athchuinge dh’iarraidh, An té tharraingeochadh an darna ceann, bhéadh air an darna athchuinge dh’iarraidh, agus an té a tarraingeochadh an ceann goirid, bhéadh air an tríomhadh ceann a dh’iarraidh.
Tharraing a gasúr gaedhealach an ceann gearr tharraing an stócach óg de chuid na h-albán an ceann níbh ‘fhuide na sin, agus fágadh an ceann fada ag an stócach ‘ba shinne. B’éigean dó-san an chead athchuinge a iarraidh agus ar seisean “Da mbéinn-sé mo rí ar an ghleann seo ‘tá faoim. Fhad ‘s tchídheann mo shúil bhéinn an-shásta.
senior member (history)
2021-09-15 20:17
approved
rejected
awaiting decision
Paidir eile
Ó a Dia Dilís De tar chugam in-am
Cuir ola Chríost ar mó corp
Sul a bhfuigidh mé bás
Mise a bhris na riaghailleach
Agus na riaghaileacha budh cheart damh a choinneail suas
O Dhia tar m’aireís m’anam.
Sul a bfuigidh mé bás
agus (aspal) éaspol Dé go rabh tú
Fa mó bhun.
senior member (history)
2021-09-15 20:16
approved
rejected
awaiting decision
Seán Phaidir
Fuarthas ó Brighid Ui Chnáimhsighe
Ceideadh Dún na nGall
Luigimh ar mó leabaidh
Ceithre coirneáil ar mó leabaidh
Ceithre h-aingle tarth fa dtaobh damh
Dia amuigh Dia istoigh
Dia agus Críost go rabh ar achan
Taobh d’en teach.
Ó Dhia ma thig dadaidh orm
Agus mé mó chodladh musgail mé
A mhuire le h-aingle chumhdaigh mé
O a Dhia coinbhuigh m’anam.
Coinbhuigh anois é coinbhuigh arist é
O a Dhia (corb) coinbhuigh a choidhche é
senior member (history)
2021-09-15 20:14
approved
rejected
awaiting decision
t-saoghail a bhí aige - idir ba - caoirigh cearca agus acan seort eile :-
“Ta cuig ba bainne agam” arsa seisean. “Tá agus a dha oiread sin” ars an duine eile. “Tá fiche acra de thalamh bhréagh agam arsa seisean. Is eadh” agus dhá scór aca sin arsan duine éile.
“Níl mé ro aosta ach oiread : arsa an fear. (Níl mé mé an dá scór go foill”. Tá mé díreach an da scór indiú :- Tá agus a dhá oiread sín arsan duine eile”.
“Breast ort” arsa fear an toighe Caidé bheadh do [mhachasamhail-sa]? a dheánamh le mnaoí Dhreasuigh siad an madadh ionnta. Bhain an bheirt as amach ins na fotha fasaigh.
senior member (history)
2021-09-15 20:13
approved
rejected
awaiting decision
Ní rabh an dara suidhe sa bualaidh ann a dhul go dtí an chead pharóiste eile. Bhithear a radh gur furust bean a thall annsin - in Gaoth Dobhair. D’imthigh sé é fhein agus fear eile ag tarraingt ar Gaoth Dobhair. Bhí sé leaghtha amach eatorra roimh-re, nuair a bhead an fear a bhí a iarraidh mna ag deánamh [mortais]? as an méid de e shaidhbhreas an t-saoghai a bhí aige go rabh an fear a bhí a chomoradh le dha oiread sin a chur leis. Bhain siad Gaoth Dobhar amach agus tháinig go teach a rabh triúr cailín bréagh ann.
Isteach leobhtha agus bheannuigh siad do búnadh an toighe. Nuair a bhí siad seal tamaill ag comhradh fan aimsear agus fa na barraí, dhinnis an fear as an bhaile seo caide bhí futha, agus thoisigh sé ag innse fan mheid de mhaoin an
senior member (history)
2021-09-15 20:12
approved
rejected
awaiting decision
cheile go lá an phosadh.
Uaireannta eile nuair a bhíodh fear ag brath dul cuig mhnaoí bheireadh sé fear eile leis oidhche áirithe, agus gan dearmad a dheánamh ar bhuideál no ceig uisge beatha a thabairt leobtha fosta. Ar dtús cuirtí thart an poitín cupla [usur]? Bheadh leideadh ag muinntír an toighe caid’n misiún a rabh fútha. Da e nglacadh an bhean an fear mar céile. Beadh oidhche ar doigh san teach an oidhche sin. Ar dtús socruighthí an spré a bhí le fághail ag an mnaoí agus indiaidh sin bhíodh siad ól agus ag ceol go sgairt an choiligh.
Uair amháin bhí fear ar an bhaile seo agus ca dtiocfadh leis bhean a fhághail san pharoiste
senior member (history)
2021-09-15 20:11
approved
rejected
awaiting decision
fein agus-ar-eagla-go racad a cheann
Sa phota, chuir sé chearc ann an oidhche roimh an corgas. Agus lá thar na bharach shonnruigh na comharsain go rabh an dullóg ar an fhuinneóig agus uair i a mheadhon lae ann.
Connacthas dobhtha go rud eiginteacht cearr. Chuaidh fhad leis an teach - bhí na boltaí ar an doras go foill. Bhris siad isteach an doras agus ba uathbhasach a radharc a chonnaic siad. Fuair siad an fear bocht dóighte san teine, agus an chearc da rostadh san phota ar an teine :- Slan mar a [ministear]?
Roimhe seo geibhead na mna a bhí ar tí posadh-spré. Ba no caoraigh agus airgead amannta, agus gheibheann cuid aca airgead go foíll. Gnídtí na cleamhnaistí fa choinne na ndaoine ion-phosta. Ba mhinic nach rabh an lánamhan ag cainnt le na
senior member (history)
2021-09-15 20:08
approved
rejected
awaiting decision
Pósaidhthe
Ins an áit seo ba é an t-am sin den bhliadhain idir Nodlaig agus an Cargas a phóstaí bunudhas na ndaoine. Duine ar bith nach rabh posta oidhche Mart na hInide, "bíodh a cheann sa phota" a deirtí go ceann bliadhna eile. Cupla bliadhain ó shoin bhí fear a' na comhnuidhe san cheanntar seo - fear nach rabh an taoibh amuigh den chéill aige. Agus bhí se na chomhnuidhe leis
senior member (history)
2021-09-15 20:08
approved
rejected
awaiting decision
go raibh an caisleán beo beithidheach le saighdiuirí agus nach mbeadh gar ann dobhtha é d'ionnsuidhe. Thionntuigh siad a gcuid soitheach agus amach 'na fáirrge moire leobhtha arís. Sin mar shábhail an cailín an caisleán.
senior member (history)
2021-09-15 20:07
approved
rejected
awaiting decision
a athara. An lá seo bhí bhunadh an chaisleáin uilig amuigh fríd an tír agus eá rabh faghta san caisleán ach an cailin. Nuair a bhí an oidhche ag tuitimh chuaidh an cailin sios go dtí’n tobar fa choinne bucaidh uisge. D’amharch amach trasa na báighe agus caidé tcí sí ach cabhlach na gConnachtach ag tarraingt ar an chaisleán. Bhí fhios aicí de dtiocfadh siad i dtír go milleadh siad an caisleán. Bhí sí san [fhacpach.]? Smaotigh sí go rábh bosca coinneal san caisleán. Chuartuaigh sí na coinnle, a las sí uilig iad agus chuir trí na ceithre chinn díobhtha i ngach fuinneóig da rabh ar an chaisleán. Nuair a tháinig na Connachtaigh ní ba comhgaraighe don tír mhór. Sonnruigh go rabh an caisleán uilig lásta suas. Dar leobhta
senior member (history)
2021-09-15 20:06
approved
rejected
awaiting decision
Cailín cródha
San am ceadna bhiodh (in) caisleán Roisín lán de shaigdiuírí. I gcaiteamh an lá bhiodh siad ar shiubhal ar fud na tíre ag seilg agus ag togáil an chíos. Bhí oifigeach san chaisleán a rabh duine amháin clainne aige cailin deas doigheamhail. Bhí a máthair marbh agus bhí an dileacta ar ceathramain san caisleán i gcuideacht
senior member (history)
2021-09-15 20:06
approved
rejected
awaiting decision
sin go dtí an lá indiú tugtar carraig Thomais ar an charraig, agus tugtar leas-caoineach ar an taobh tíre sin thart fa dtaoibh dí. De tairbhe an mheid caoinidh a rinneadh an lá sin.
senior member (history)
2021-09-15 20:05
approved
rejected
awaiting decision
teiceadh go dtí a gcuid currach ach ca dtáinig aon mhac mathar slán as an comhrac ach bhí fear amháin ann darbh ainm Tomas. Nuair a tháinig sé go cruaidh air chuir sé a dhruim le charraig mhoir agus thug a aghaidh ar an námhaid: Bhí ag éirigh go geall leis, nó fear mór urradhanta a bhí ann. Rinne sé gillire de achan duine a tháinig fá fhad urchair dó. An áit ba [tuigh]? ba tanaidhe. Ach san deireadh nuair a bhí sé gnaiteach leis an dream os a choinne, sleamhnuigh fear thart i gcúl na carraige agus suas ar a carr leis agus cnapan mór cloiche i da iomchar aige idir a dá láimh. Chaith sé an chloch síos an ar mhullach a chinn ar Thomas, an méid a bhí in a cheithre chnámha, Thuit Tomas in áit a chonn agus bhí deireadh leis an chath. Agus ón lá
senior member (history)
2021-09-15 20:04
approved
rejected
awaiting decision
bruach na mara fa mhile de Ailt an Chorrain ar an taobh thuaidh. Tá na ballóga le féiceail go foill. An iarraidh seo tháinig Cabhlach mór as Connachta i dtír annseo le smacht a chur ar na saigdhiuirí annseo, ach amuigh ar an sgeál a bhí siad. Nuair a chualaidh saighdiuirí Caisleán Roisín go rabh na Connactaigh fá réir thoisigh siad a dheánamh réidh le dul ‘un sleanntrach leobhtha:- Niorbh fada go rabh an da dreám in adharca a chéile:
thoisigh an cat go luath ar maidín agus troideadh é go fuilteach rith an lae. I seasgan mór a rabh an troid thart fan áit a bhfuil an bealach mor anois.
Mair an t-suisteail agus sheasaigh an griosail: go rabh an neoin beag agus deireadh an lae ann. Fa dheireadh bhí muinntir an Chaisleain ag fághail an lámh uachtar Thug an dream eile iarraid ar
senior member (history)
2021-09-15 20:01
approved
rejected
awaiting decision
Seán sgealtaí na h-áite
Sean sgeál “Carraig Thomais” (ait-ainmneachta)
Ar an bhealach mhór idir Ailt an Chorrain agús Clochan Liath tá carraic mhór le feiceail go direach ar thaoibh an bhealaigh mhóir os comhair teach Phadraig Ua Chnómhsaigh. Tá an teach seo suidthe fa leath mhíle de Ailt an Chorrain agus an fhaid ceadna ó sgoil na ngasur.
Tugtar Carraig Thomais air an charraig seo leis na cianta agus seo mar fuair an charraig an t-ainm :- In allóid ba mhinic a bhí muinntear na Rosainn agus dream daoine ar an chosta thiar de Chonnacht in achrann a chéile. Thigeadh muinntear Connachta aníos le troid a chur ar na daoine annseo go mor mhor ar shaighdiúiri caisleán Roisín - sin caisleán a bhí ar
senior member (history)
2021-09-14 20:17
approved
rejected
awaiting decision
II
Bhí fear ann darbh ainm Padruig Ó Duinnsleibhe agus bhain sé crann in áit uasal. Nuair a bhí sé bainte aige d’imthigh an gruaig do, agus níor fhás an ghreim gruaige air an lá sin amach.
senior member (history)
2021-09-14 20:16
approved
rejected
awaiting decision
san áit cheádhna é. Phill sé ‘un na bhaile agus ar an bhealach thoisigh biseach a theacht ar a lámh. Nuair a bhí sé ina shuidhe arís sa teach d’amharc sé ortí agus ní rabh a dhath cearr léithe.
senior member (history)
2021-09-14 20:15
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal a d’innis Peadar Ua Dubhthaigh As Mín a Chairn, Leitir Mhic a Bháird. Tá sé dhá scór agus ocht mbliadhna.
Bhí fear ann aon uair amháin darbh ainm Concubhair O Dubhthaigh agus bhain sé crann in áit uasal comhgarach don tráigh. Nuair a tháinig sé un toighe indiaidh an crann a bhaint d’éirigh a lamh iongantach neimhneach. Do réir mar bhí an lá ag dhul thart. Bhí an lámh ag éirigh níos neimhnidh D’fhiafruigh a athair do cá bhfhuair sé an crann. D’innis seisean do an áit. Ó arsa an athair sin áit uasal. Ní cóir duit crann ar bith a bhaint annsin. Gabh anois agus fág an crann ins an áit a bhfuair tú é. Chuir sé an crann ar a ghualann agus
senior member (history)
2021-09-14 20:14
approved
rejected
awaiting decision
II
Bhí fear ann am amháin agus bhí sé ag dul a ghearradh crainn. Chuaidh sé suas i gcrann mhór a bhí ann. Thoisigh an ghaoth mhór agus thuit an fhear anuas ar an talamh. Bhí sé ina luighe annsin agus gan é ábalta éirigh. Sa deireadh thainig fear fhad leis agus thóg sé é. Bhí sé chomhair a bheith marbh. Thug sé ‘un na bhaile é agus níor fhás gruaig ar bith air ón lá sin go dtí an lá indiu.
senior member (history)
2021-09-14 20:14
approved
rejected
awaiting decision
greim gruaige air.
Sgéal a d’innis Gráinne Ní Chailín do Eibhlin. Ta Gráinne dhá scór agus dhá bhliadhain. Seo sgéal eile a d’innis sí :-
senior member (history)
2021-09-14 20:13
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal.
Bhí fear ann am amháin agus bhí sé iongantach saidhbhir. Lá amháin chuaidh sé amach a sheilg. Connaic sé géacha amuigh ar loch. Chaith sé urchar fhad leobhta acht caidé bhí ann acht eallaí. Mharbh sé ceann acu.
D’imthigh sé ‘un na bhaile ann sin. Chuaidh sé ‘un na luighe annsin agus nuair a mhusgal sé ar maidin, bhí a ghuna ar shiubhail agus bhí a chuid gruaige ins an leabaigh. Ón lá sin amach ní bhfuair sé a ghuna nó níor fhás
senior member (history)
2021-09-14 20:12
approved
rejected
awaiting decision
aicí. Bhí sí iongantach tinn agus fuair sí bás tamall i na dhiaidh sin.
Nóra Ní Laodhóg a scríobh ar 20/12/38
Tá o inghean dó Pha beo agus tá sí ag fágháil an phensiun.
senior member (history)
2021-09-14 20:11
approved
rejected
awaiting decision
Sgeál :-
Bhí fear sa cheanntar seo dharbh ainm “Pha” agus ní rabh aige acht bo amháin.
Lá amháin chuaidh “Pha” ‘un a’ chéardta agus ní rabh duine ar bith sa bhaile ag an t-seán bhean acht í fhéin.
Tháinig bean isteach agus d’iarr an tsean bhean uirthí an bho a bhlighe díthe nuair nach rabh “Pha” sa bhaile.
D’imthigh an bhean amach agus nuair a tháinig sí isteach bhí canna bainne léithe.
Bí go maith is ní rabh go h-olc go dtáinig an lá-thar-na-bhárach. Nuair a bligheadh an bó ní rabh braon
senior member (history)
2021-09-14 20:10
approved
rejected
awaiting decision
Fágtar buideál uisce coisrioc agus Cros Bhrighdhe san bhoitheach le ádh a chuir ar na ba.
Ceannuightear na slabhraidh ins na siopaí anois a bá ghnáthach iad a fhaghail deánta sa cheárdtha.
senior member (history)
2021-09-14 20:09
approved
rejected
awaiting decision
Ainmhidhe na Feirme :-
Tá dhá bhó againn sa bhaile. Maoilín an t-ainm atá ar cheann aca agus “horney cow” ar an cheann eile.
Tá dhá ghamhain agus colpach againn fosta. Ceann bán agus ceann dubh. Tá an colpach dubh fósta.
Tá searach agus asal againn. “Dick” an t-ainm atá ar an shearach agus “Kate” ar an asal.
Cuireann muid na ba isteach i gcró san oidhche agus na gamhain san bhoitheach ceadhna mar go bhfuil sé mór
Ins an tsamhradh cuirtear “ciob dhubh” agus raithneach mar easair faoi na ba. Acht sa gheimhreadh cuirtear feár no cochán fuatha
Bíonn na “stácai” in-a sheasamh ins na boithigh leis na ba a cheangladh. Cuirtear an igín síos ar an “stáca” agus bíonn an slabhradh greámuighthe do.
senior member (history)
2021-09-14 20:08
approved
rejected
awaiting decision
cionnus gur é an seacthadh [mins]? an teaglach.
4. Tá leigheas an chiut [bhragha]? ag Nuala Ní Mheallaigh
Boith Uacthar
Dubh Charraigh
Co. Dhún na nGall.
Tá an leigheas seo aici siocar rabh an sloinne cedhna ag a h-athair agus ag a mathair. Teigheann sé fhéin agus an [duit]? a bhfuil an aicid seo air [i]? iseomra. Nuair a thig siad amach ma innsean siad do duine ar bith caidé s rinne daobhtha ní bhfuighe sé biseach
senior member (history)
2021-09-14 20:07
approved
rejected
awaiting decision
2. Tá leigheas don ruadh ag :-
Caitlín Baintreabhach Uí Gaoithín.
Baile Na Carraige.
Dubh Charraidh.
Tá sé aici cionnus gur de sloinne chathail í. Bhí an leigheas ag daoine do’n sloinne sin ariamh
3. Tá leigheas ag Sean Ua Meallaigh
Tuam.
Leitir Mhic a Bhaird.
Leigheas don bhéal neimhneach aige. Thig seo ar phaistí agus bíonn siad iongantach tinn leis. Tigeann spuaiceacha ar a dtean gaidh agus bíonn a mbéal briste amach. Cuireann siad fa choinne an fear seo. Caithfhidh sé a anál a chuir isteach ina mbéal trí uaire. Inainm an athair agus an mhic agus an spiorad naomh. Tá an leigheas ag an fhear seo
senior member (history)
2021-09-14 20:06
approved
rejected
awaiting decision
Tá leigheasannaí ag morán daoine ins an cheanntar seo.
Concubhair Uí Gaoithín
Baile an Churraigh.
Dubh Charraigh.
1. Tá leigheas aige san da mbéadh do chos leonta no do lámh, thiocfhadh leat an leigheas a fhághail aige. An dóigh a gnidheann sé é :-
Gheobhaidh sé córda cuirfidh sé trí snaomh air. Deirfhidhe sé paidir éigin annsin. Níl fhios ag duine ar bith an paidir sin. Bheirfhidhe sé an (paidír) córda duit annsin. Thig leat é a cheangal thart ar do chos nó do lámh. Fuair sé an leigheas ó dhuine éigin a bhí ag (dh) gabhail a fhághail bháis. Bheirfidhe seisean an leigheas dho dhuine éigin eile nuair atá sé ag fágháil bháis.
senior member (history)
2021-09-14 14:06
approved
rejected
awaiting decision
a bunch of ribbons by my side
And a Castlelyons girl to be my bride
I have a little box under by arm
Two or three pence will do us no harm
If you fill it of the best, I hope in Heaven
Your soul will rest.
If you fill it of the small, it wont agree with the wran boys at all.
2. On St Brigids Night a brat brigde is put outside - it will cure pains if used after. This rubbed to the affected parts. A piece of blue or brown ribbon with straw out of the crib makes the "brat."
3. On Little Xmas Eve no dirty water is allowed remain in the house, and all water jugs are filled with fresh water.
senior member (history)
2021-09-14 14:01
approved
rejected
awaiting decision
Constant fights between the Fitzgeralds, and McCarthys, ended in a defeat for the Fitzgeralds at Callan, near Kenmare. Later the Fitzgeralds ruled Supreme.
Desmond is to the west of River Maine. Desmond Rebellion Queen Elizabeth sent Sir William Drury to Kerry in 1576. Hospitality in Tralee, -- Attack of Kernes. -- In 1570 -- Desmonds ask help from Spain.
Thomas, the Black Earl of Ormond came to reduce Desmond. Attacked from Dingle and Tralee side, drove all cattle to Ventry. 800 Spaniards landed at Smerwick Harbour, and settled at Fortdelore. Attacked by, Wilton, Walter, and Denny, and finished.
Earl, now a fugitive, 3 yrs., caught near Tralee, Glounaneenty, and beheaded by Kelly.
The defeat of the Spanish Armada -- before this Philip II of Spain paid £1000 for permission to fish in Irish waters. The Blasket islands is mentioned in this connection.
All well in Kerry from 1599-1598. O'Neill defeated Bagnal at Callan, near Armagh. Tyrone made James Fitz. Earl of Desmond, Sugane Earl, supported by white Knight, Knight of Glen. Fitzmaurice, O'Donoghue, O'Sullivan and Mc.Carthy. Carew had headquarters at Carrigafoyle in N. Kerry, Sent Welmot to surprise Lixnaw -- Tralee and Liscahane. -- This continued till 1600.
senior member (history)
2021-09-14 13:52
approved
rejected
awaiting decision
There once lived a man and woman who were always fighting. The man died, and was buried. There was no headstone or anything put over his grave but there grew a lot of nettles on it. One day, the woman went to the grave, and she knelt on it, to say a prayer. Before long, a nettle stung her, and she said "Musha dead or alive always had the sting in you"
senior member (history)
2021-09-14 12:37
approved
rejected
awaiting decision
Whelan promised to do as he was asked. He then asked Hogan if he would go to Heaven if all this was done for him. "Oh, Heaven indeed" said H. and vanished.
Only Whelan saw the ghost; the other two men had heard Whelan talking but heard no reply. All was done for Hogan as promised.
When Whelan was released he came home all life and energy gone out of him. He moped and fretted and fell into bad health. He was dead before the year was out.
Many old people of Mrs Dunne's age remember hearing this story many times from their own parents.
senior member (history)
2021-09-14 12:35
approved
rejected
awaiting decision
I should have remembered here that a red string or rag was generally tied on animals etc. for luck or to keep off the Evil Eye.
Cattle etc supposed to be injured by An evil eye the cure was - The alphabet written backways and burned under the nose.
When tying cattle the chain is the usual way put into a ring round the stake This ring is often made of Sallies twisted and is called (Reehawn) cattle were formerly tied by the foot.
(Skyh) was another form of tying made use of by the old people peelings of strong sallied roasted in chimney works and twisted into ropes. Also made clothes lines in kitchens.
When making use of these Galeic words still used in this district tho' without knowing they are Irish I might also mention poltóg, dudeóg and treeheens. The very old women say " Shed a Poltóg around my head", I gave her a dudeóg. Tree heens were old cloths or rags around around the feet and legs and served as substitutes for boots and stockings . I saw a very very old woman once wear theses Treeheens. I really think she
senior member (history)
2021-09-14 12:10
approved
rejected
awaiting decision
fhear mar sin.
Corr uair ní fanfhann fear ar bith (amach) amuigh ar an chailleach, leigeann siad do theacht isteach ar a chomhairle fhéin Caithfhidhe an duine a bhfuil an feamnach fá ná choinne é a iomchur gó dtí an áit a bhfuil se ag dhul a spréigheadh. Thig é a chuir ar phreataí.
senior member (history)
2021-09-14 12:09
approved
rejected
awaiting decision
Cailleach.
Dheánamh na daoine thart fá Leitir ‘Ic a Bhárd caillighe.
As feamhnach a dhéantar é Bíonn tráigh ag gach duine fa na choinne fhéin.
Tarrainightear leis na lámha é. Caithfidh an feamhnach a bheith gear fhada.
Geibhtear triuir fear agus leageann [an] shiad séos cuid mór ropaí agus cuireann siad an feamhnach ar na ropaí.
Nuair a bhíos na gach aon rud réid acu, imthigeann na [fi]? art fanfhainn fear amháin leis an cailleach a stuiradh isteach go dtí an tráigh.
Caithfidh na ropaí a bheith ceangalte go h-an maith, ar eagla go n imthigeóchaidh sé as a chéile, agus baitheadh an
senior member (history)
2021-09-14 12:09
approved
rejected
awaiting decision
ghlacfaidh dubh dath.
72. Is maith an té a gníos a ghnaithe do fhéin.
73. An té a bhuailtear sa cheann bíonn eagla air.
senior member (history)
2021-09-14 12:08
approved
rejected
awaiting decision
nó trí ghreim dé chat.
59. An áit a mbíonn fir bíonn troid.
60. Scuabann scuab úr go glan
62. Mas fada an lá tiocfhaidh an oidhche sa deireadh.
63. Dhéan sparán trom croidhe eadtrom.
64. Tús maith leat na h-oibre.
65. Díol dó bhó agus ceannuigh arbhar.
66. Geibhinn an t-éan luath an peisteóg luath.
67. An cuid is lugha don troid an chuid is fearr.
68. Mas gasta an madadh ruadh beirfear sa deireadh air.
69. An rud a thicfheas an leanbh an rud a goidheas an leanbh.
70. Is fearr uaigneas maith nó droch chuidheachta.
71. Glacfhaidh dath dubh: acht ní
senior member (history)
2021-09-14 12:07
approved
rejected
awaiting decision
fidhe an chloch mhór ort.
47. Ballaí fuara a ghíos bean thoighe suarach.
48. Bíonn blas ar an bheagan.
49. A Is fearr sugh bó, beo, nó marbh.
50. Ná bí ró dhána ar an fhairrge.
51. An té a chuireann san Earrach bainfidhe sé san Fhoghmhar
52. Aithnigheann ciaróg, ciaróg eile.
53. Nuair a bhíos an cnó aipidh tuitfidh sí.
54. Ní thig leat croiceann agus a luach a bheith agat.
55. Ní bhíonn saoi gan locht.
56. Bíodh rudh agat fhéin na sin bíodh folamh.
57. Ith an phréata bheag comh maith leis an phréata mhór.
58. Is fearr dhá greim dé choininn
senior member (history)
2021-09-14 12:06
approved
rejected
awaiting decision
de ghabhar
36. Cuir síoda ar gabhar is gabhair sé gabhair agus gcomnuidhe é
37. Marbh le tae agus marbh gan é.
38. Na bain don rud na mbain fhidhe duit.
39. Níor dhruid Dia doras [ario]? go dtí gur fhosgal sé ceann eile.
40. Is fada an bhothan na bhfuil casadh ann.
41. Is fearr éan amhain in dó lámh nó beirt ins an chrann
42. Sé an bealach mór an aith giorra.
43. An rud atá sa sean chat béidh sé sa phisinn.
44. An áit a mbhionn na mná bíonn cainnt.
45. Is leor amháin go mbéadh sé criochnuighe.
46. Chugat a chloch bheag no beir-
senior member (history)
2021-09-14 12:05
approved
rejected
awaiting decision
adh.
26. Is beag an rud a chuideochas, arsa an dreóilín.
27. Is maith an té a gnídheas a ghnoitheach do fhéin.
28. Ritheann uisge domhan go ciúin
29. Is socair a chodhluigheas duine ar chneadh duine eile.
30. Chan é gach aon duine d’ár orduigh Dia sponóg airgid i n-a bheal
31. An té a choimhnear an tslat.
32. Is fearr fuigheal an mhadaidh no fuigheal an gadaidh.
33. Is mairg a bhíos olc agus bocht i n-a dhiaidh
34. An té na bhfuil ciall [?] aige bheirfidh an saoghal ciall do.
35. Is doiligh olann a baint
senior member (history)
2021-09-14 12:00
approved
rejected
awaiting decision
13. Ní thig leat dó (mháthair) mhaighistir a shasamh
14. Is glas na cnuic ibhfhad [uai]? mas glás ní féar atá ortha.
15. Is binn béal na thost.
16. Cuir síoda ar ghabhair sé an gabhair igcomhnuidhe.
17. Gheobhaidh na ba bás fhad agus bhíos an féar ag fás.
18. Mair a chapall agus gheobhaidh tú feár.
19. Fuair sé fada bhróige.
20. Glacaidh dath dubh acht ní glacaidh dubh dath.
21. Mol an óige agus tiocaidh sé.
22. Ní feásta go rósta agus ní céasta go pósta.
23. Sé do phoca do chara.
24. Is é do mhac do mhach indiú is é do inghean do inghean go deo.
25. Is doiligh droch dhuine a mha
senior member (history)
2021-09-14 12:00
approved
rejected
awaiting decision
13. Ní thig leat dó (mháthair) mhaighistir a shasamh
14. Is glas na cnuic ibhfhad [uai]? mas glás ní féar atá ortha.
15. Is binn béal na thost.
16. Cuir síoda ar ghabhair sé an gabhair igcomhnuidhe.
17. Gheobhaidh na ba bás fhad agus bhíos an féar ag fás.
18. Mair a chapall agus gheobhaidh tú feár.
19. Fuair sé fada bhróige.
20. Glacaidh dath dubh acht ní glacaidh dubh dath.
21. Mol an óige agus tiocaidh sé.
22. Ní feásta go rósta agus ní céasta go pósta.
23. Sé do phoca do chara.
24. Is é do mhac do mhach indiú is é do inghean do inghean go deo.
25. Is doiligh droch dhuine a mha
senior member (history)
2021-09-14 11:59
approved
rejected
awaiting decision
Sean Fhocla.
1. Níl aon duine bocht acht an té a bhfuil fuath ag Dia air.
2. Cá bith dh’fhág Dia amach damh ní thig liom é a dhíol.
3. (Cá) Is fearr paidir mall no gan é a rádh ar chorr ar bith.
4. Ní lá na gaoithe lá na scoilb.
5. Síleann gach máthair gur ar a paiste fhéin eirigheas an ghrian.
6. Is bocht an sagart na bhfuil cléire aige.
7. Is tibhe fuil nó uisge.
8. Tá nead beag níos teo no nead mór.
9. Is lom guala gan dearbhrathair nuair a thig fir ilathait.
10. Sa bhaile atá an gaol.
11. Lán chuid gaolta gann chuid cháirde.
12. Na trí cáirde is fearr ná trí namhaide is measa, teine, gaoth, uisge.
senior member (history)
2021-09-14 11:48
approved
rejected
awaiting decision
caith an t-uisge síos a mhuineál.
Gheobhaidh duine éigin (córda) mála beag, agus cuirfhidhe gach duine sa teach rud éigin isteach ann. Suidhfidhe duine éigin ar chathaoir ilár an urlár. An breitheamh a bheirtear air seasochaidh duine ar chúl an chathaoir agus tógfhaidh sé rud éigin amach as an mála. Agus deirfidhe an breitheamh cá leis é. Mas le gasúr é. Deirfidhe an duine gasúr atá ann. Mas le girrseach é deirfidhe an duine girrseach atá ann. (Cai) Cá bith rud a iarrfas an breitheamh ar an duine sin a dhéanamh.
senior member (history)
2021-09-14 11:47
approved
rejected
awaiting decision
Má bhíonn fód mónadh ar an phláta a chuireann sé a láimh air béidh an duine sin faoi na fóide ar an chéad duine ins an teach. Má bhíonn uisge ar an phláta Rachaidh an duine sin treasna na fairrge roimhe duine ar bith eile sa teach.
Gheobhaidh tú cupa uisge agus deirfidhe tú go bhfuil tú ag gabhail a cheangalt don bhalla. Fiafruighe an dtig leat giota córda a fhaghail. Tabhair leat an giota córda an chupa uisge agus duine éigin as an teach Gabh amach taobh amuigh don teach agus leig don chórda tuitim ar an talamh. Abar leis an duine atá leat an chorda a thógait duit. Nuair a bíonn seisean ag tógailt an chórda
senior member (history)
2021-09-14 11:46
approved
rejected
awaiting decision
Gheobhaidh tú máide briste agus dheánaidh tú trí mharc sa tuaithe, cuirtear ainmneacha fir ortha. Ní innsean sé na h-ainmneacha do’n duine a bhfuil sé d’a dheánamh do
Dhéirfidh sé ceann ‘inteacht de na trí mharc agus cé bith fear a seasann an mharc sin do.
Geobhaidh duine éigín trí phlátaí agus fágfaidh sé ar an urlár iad Cuirfidhe sé uisge igcheann acu, fainne ins an cheann eile agus fód mónadh ins an triomhadh ceann. Cuirfidhe duine éadach ar a shúile agus seasochaidh sé os cionn na plataí. Annsin cuirfidhe sé síos a lámh ar cheann amháin de na plataí. Mas é fainne atá ar an phláta. Bhéidh an duine sin ar an chéad duine le pósadh ins an teach
senior member (history)
2021-09-14 11:45
approved
rejected
awaiting decision
Bionn daoine i n-a shuidhe thart áit éiginteacht, ag an teinidh no amuigh sa pháirc. Béidh duine i n-a sheasamh os a gcomhair agus cnaipe i n-a lámh aige.
Rachaidh sé ag gach aon duine agus cuirfhidh sé an lámh a bhfuil an cnaipe ag ann ag taobh lámh an duine atá i n-aici leis, agus déirfidh sé “seo agat cnaipe agus cumhdaigh go maith é”. Bféidir nach dtabharfhadh sé an cnaipe do’n duine sin ar chor ar bith. Bhéir sé an dcnaipe do duine éigin i gcomhnuidhe.
Iarrfhaidh an fear a bhfuil an tslat aige ar dhuine ‘inteacht, “ce aige a bhfuil an cnaipe”. Caithfidh an duine ar chuir sé an céist air duine eile a ainmneadh a sileann sé go bhfuil an cnaipe aige. Muna mbíonn sé ceart gheobhaidh sé buile dé’n tslat.
senior member (history)
2021-09-14 11:44
approved
rejected
awaiting decision
Ghéibh na daoine atá in-a suidhe san fháinne rud ‘in teacht (biorán) agus bíonn siad d’a chuir thart futha i ngán fhios do’n duine atá in-a sheasamh i lár an fáinne.
Caithfidh an duine atá in-a sheasamh, duine a ainmneadh a síleann sé go bhfuil an rud aige. Má bhíonn sé contráilte caithfhidh sé duine eile a ainmneadh. Má bhíonn sé ceart caithfhidh an duine ar ainm sé rud ar bith a dheánamh a iarrfas na daoine eile air.
“Tigg”:- Páistí is mo a imris seo. Buaileann duine (beo) buile beag ar dhruim duine eile. Ar shiubhal leis i n-a rith comh gasta as thig leis, agus an duine eile i n-a dhiaidh. Ma [ghei]? an duine eile suas leis, caithfidh seisean an duine sin a leanamhain annsin.
senior member (history)
2021-09-14 11:43
approved
rejected
awaiting decision
Cleasannaí :- i Leitir ‘Ic a’ Bháird
Dallóg :- Cuirtear éadach ar súile duine amháin, Théigheann na daoine eile uilig i bhfólach acht duine amháin. Seasann an duine sin ar chúl an duine a bhfuil an dallóg air agus déirfidh sé, “déan a bhfuil tú ábalta acht ní bhfuighe tú greim ormsa”. Thig leis an duine a bhfuil an dallóg air, chuir tughadh áit air bith acht gan an t-eadach a bhaint de a chuid súile. An chéad duine a ghéibh sé gréim air, caithfhidh an duine sin an t-éadach a chuir ar a chuid súile in-a dhiaidh.
Thart-an-Bhróg:- Suidheann na daoine thart ar an thalamh i bhfáinne. Seasann duine amháin istoigh i lár an fáinne agus congbhuigheann sé a chuid láimh ar a chuid súil.
senior member (history)
2021-09-12 20:57
approved
rejected
awaiting decision
a dul amach agus iad a chur ar shiubhal.
Nuair a tháinig siad isteach chur an bhean an clár ar an chuinneóg arais.
Thosigh an fear ag bualadh arís agus chuir sé ceist ar an bean, “Cáide tá ins an cuinneóg” adeir sí. “Ta Grásta Dé ann” “Maise ma Grásta Dé acá ann tá iorball dubh air.
Nuair a thóg an bean an chlár de’n chuinneóg bhí an madadh istoigh ann.
senior member (history)
2021-09-12 20:56
approved
rejected
awaiting decision
Scéal V
Bhí fear agus bean ag déanadh maistread tráthnóna amháin . Thóg an bean an clár de’n chuinneóig, acht le sin tháinig na ba go dtí an doras agus b'eigin daobhtha
senior member (history)
2021-09-12 20:56
approved
rejected
awaiting decision
ag an meadhon oidhche tháinig an " tap tap" go dtí an doras.
D'iarr an fear ar bhean iad a leigint isteach go rachadh seisean i bhfolach.
Leig sí isteach iad. Tháinig beirt fhear isteach agus iad uilig déanta suas, (le) acht le sin tháinig an fear ‘un tosaigh agus gunnaí leis agus cé bhí ann acht chá fear de chuid na chomharsain.
senior member (history)
2021-09-12 20:55
approved
rejected
awaiting decision
Bhí beirt fhear ar an aonach fósta agus bhí fhios acu go bhfuair an bhean an t-airgead. Rinne siad suas go rachadh siad agus go mbainfidh an t-airgead díthe.
Chuala fear siubhal iad agus d'imthig sé go dtí an teach an bhaint reabaigh agus d'iarr sé uirthi loistín na n-oidhche, acht dubhairt an bhean nach rabh duine ar bith na chomhnuidhe aici acht í fhéin (as) agus nar mhaith léithe duine ar bith a congbailt acht dubhairt an fhear nach dhéanadh seisean a dhath uirthi.
Nuair a bhí sé ina shuidhe ag a chuid tae d'inis sé do’n bhean an rud a chuala sé.
Chuaidh siad n-a luighe agus
senior member (history)
2021-09-12 20:53
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal IIII
Bhí bhean ann am amháin agus ní rabh rud beo aici ins an domhain aici acht bó.
Lá amháin chuaidh sí go dtí an aonaigh agus dhíol sí an díol, fuair sé deich punt orthí.
senior member (history)
2021-09-12 20:52
approved
rejected
awaiting decision
sé gasta go leór agus dubhairt sé le cuid de’n na comraidte é a dhéanadh do.
Tháinig fear óg agus fuair an bhean anuas de’n capall acht thionnthuig fear de na sidheogaí thart agus dubhairt sé leis an fear óg "bheidh daor ort sa a mhic" agus cúpla lá ina dhiaid sin fuair achan rud beo a bhí ag an fear óg bás.
senior member (history)
2021-09-12 20:52
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal III
Bhí fear agus bean ann agus bhí grádh mhór ag an fear do bhean.
Oidhche amháin tháinig na sidheógaí agus thug siad ar shiubhal an bhean agus an páisté. Bhí brón mhór ar an fhear.
Nuair a tháinig Oidhche Samhna d'innis duine eigin do go mbéadh na sidheógaí ag dul thart ag an doras ag teacht na h-oidhche agus da mbeadh sé gasta go leór a bheith amuigh agus slat a phoca a bheith leis agus an bean a tharraingt anuas de'n chapall, acht caithfeadh sé a bheith iontach gasta.
Bhí fíos ag an fear na mbeadh
senior member (history)
2021-09-12 20:50
approved
rejected
awaiting decision
Dubhart an cat “ní thabhairfidh sibh sagart ar bith go dtí an teach seo”.
Tháinig an sagart agus bhí an cat ag ithe as phlata an mhinistear. D'iarr an sagart ar an mhinistear. D'iarr an sagart ar an mhinistear an chat a chur anuas ón tablaí acht dubhairt an cat "Ní rachaidh mé síos duit".
Ansin thosigh an sagart ag guidhe os cionn an chat agus tháinig diabhail amach as an cat agus chuaidh sé isteach ins an ministear.
senior member (history)
2021-09-12 20:49
approved
rejected
awaiting decision
Scéal a 2
Bhí ministear ann am amháin agus bhí cat mór aige. Cé bith rud a dhéán an mhinistear déanadh an cat an rud ceadhna.
D'iosfadh an cat as a plata agus luigheadh sé sa leaba ceadhna.
Lá amháin d'iarr an mhinistear ar na searbfhóganta dinnéar mhór a dhéanadh no go rabh an sagart ag teacht fa choinne a dhinneara.
senior member (history)
2021-09-12 20:48
approved
rejected
awaiting decision
agus dhéanamh sé a chuid tae sa tseomhra agus rachadh sé amach go dtí an doras agus deirfeadh sé "Would you please Mr. Roarty come in to tea.
senior member (history)
2021-09-12 20:46
approved
rejected
awaiting decision
Scéál I
Bhí fear ann fada ó shoin agus bhí cuid mhór airgd aige. Bhí oileán amuigh ar loch bhí na sidhéogaí amuigh ins an oilean seo, agus ní rabh duine ar bith ag dul cómhar. Fuair an fear amach ar bád agus bhain sé rud mór crainn.
Nuair a tháinig sé n-a bhaile bhí gach rud sa teach ag damhsa b’eigean do an t-saghart a theacht le iad a stapadh.
Ó sin amach chaitheamh sé a chuid gruaige fada
senior member (history)
2021-09-10 14:27
approved
rejected
awaiting decision
to New-Castle and one man going with a cow to Abbeyfeale met the same horrible fate. A young fellow was one night riding for the Priest for a dying neighbour when Moll jumped up behind him. His horse became terrified, frothed, reared, plunged, and finally flew home like a sidhe gaoithe. Just as they raced into the yard the cock crew announcing the dawn and to the rider's great joy and relief Moll disappeared. They say her evil spirit don't stay out after cock-crow.
Well, two priest's were appointed by the Bishop to banish this awful spirit. They read for hours at a certain place and she began to retreat before them. On and on they read, always pushing, forward, and Moll before them, until they reached the Shannon's brink when, with a horrible yell and dreadful splash, the evil spirit disappeared beneath the waters.
Paddy Hanley, who used to fish in the Shannon told me that often and often he saw a light in the water, which showed him his own house, although it was a long way off, as plainly as if it were only a few yards away.
senior member (history)
2021-09-10 14:17
approved
rejected
awaiting decision
sparan agus thug sé an t-airgidh dithe. Ní thiocfadh leithí deireadh iongantas a deanamh do nuair a connaic sí an t-airgeadh shil sí nach rabh aon leath-phinghinn idir iad fein agus a deirche. Deirigh sí go luthgháireach agus rínne reidh agus cuaidh un t-síopa agus ceannuigh sí ualach a droma don achan cíneal a raibh a dhioghbhail uirtí.
senior member (history)
2021-09-10 14:16
approved
rejected
awaiting decision
teacht no ma innsean na caileadh tú arais é.
Rug Neill ar an sparan. Cuir an spad ar a sualain agus bhain an bhaile amach. Nuair a cuaidh sé isteach díarr sé ar a mnaoí eirige agus a dhul an t-síopa agus trean don achan uile chinéal a b’fhearr na a céile a bheith leití. Tcí Diá mé arun ar sise. Cá bhfuil ma rachas mé ‘un t-síopa agus gan aon leat pinghinn faoi creatacha an toigh
Seo arsa Niall eirigh gabh un t-síopa. Tá oireadh airgidh annseo agus (ra) riarfhas duith an iarraidh seo.
Tarraing sé amach an
senior member (history)
2021-09-10 14:15
approved
rejected
awaiting decision
innse do duine ar bith caide mar bhí tú ag fagail na mine agus dimthigh tú agus dinnis tú é. Bhal níl neart air arsa Niall act o tharla go caill mé an min.
Caitfidh mé an cuibrean seo a romhar agus grainnín preataí a cur ann. Na dhean a Neill ar seisean. Tabair leat do spad agus go na bhaile agus seo duith spáran beag agus níl aon uair a caoide agus a bhfos glóchaidh tú é nach bhfuigidh tú oireadh airgidh ann agus bheas a dhíobháil ort agus sin a bhéidh ann agus na h-innis da aon duine go brát caide mar ata an t-airgedh ag
senior member (history)
2021-09-10 14:15
approved
rejected
awaiting decision
Niall, bhal ar sise bhí mise suas leis an fhear beag ribeach ruadh. Is luath imbarach a beas mise amuigh i gcionn mo spaide arais mas olc air é. Maidín lá ar na bharach déirig Niall.
Bhear ar a spad agus amach romhar leis. Ní rabh sé i bfad amuigh go dthainig an fear bheag ribeach ruadh cuige arais.
A Neill ar seisean nar shil mé gur geall tú damhsa nach romharachta níos mo an chuibhreann seo. Geall cinnte arsa Neill act brís tusa do gealltan as an ceadh uair agus bhain damh mó cuid miné. Bhal ar seisean nar cras mé ort [ga]?
senior member (history)
2021-09-10 14:14
approved
rejected
awaiting decision
A Neill ar sise le na fhear. Caitfidh tú a innse damsa caide mar ata an mhin ag teacht. Dimtigh sé go h-amaideac agus dinnis sé an sgeal uilig díthe cuaidh an bhean amach go teach na comharsann agus í ag bhar chaoineadh agus ag caint an iomradh a bhí amuigh aige. Niar fhag sí an teach sín go dtí gur innis sí daobhtha caide mar bhí siad ag fagail na mine. Bhí go maith agus ní rabh go h-olc go dthainig an oidhche agus nuair a chuaidh sí fhad leis an cofra fá choinne gráinnín mine a dean amh brachan. Bhí an cofra flomamh. Dinnis sí seo do
senior member (history)
2021-09-10 14:13
approved
rejected
awaiting decision
is cuma caiden meid a bainfead sí as a cofra.
Ní rabh sé ag eirig a geite ní ba luga. Achan maidin nuair a mbeid na paistí ar sgoile. Bhíodh leab breag de’ arán coirce leo.
Bhí cúid eile dé na sgoilre ag coimheadh ar seo, ba é an deiread a [bhí]? gur toisuig siad ag caiteam suas diobta go raibh (ciall acu) siad fein, agus an muinteor ar siubal acan oidce ag gedaideact.
An meid de na paistí go raib ciall acu agus a bhí go measardha seo aimsire goill seo ortha agus cuaid siad abhaile ag caoineadh agus d’innis do na muintir caide a bhí na sgoilre a rabh leo ar sgoil “Tcí mé arsa bhean a toighe; Tá muid n-áiríghthe choidce” ma tá an t-seomradh sin amuigh orainn
senior member (history)
2021-09-10 14:13
approved
rejected
awaiting decision
beidir nuair a béid sé ag guil go mbead trean mine againn.
Nig sé an poca, agus cuir sí bruin uisge ann, agus cuir ar an teinid é. Nuair a bí an uisge ag guil cur sí ceist ar Neill cá rabh an mhín.
Diarr sé uirtí a gabail fhad le an cofrá, agus an clar a togail do, agus amarc an rab a dat ann.
Cuaidh sé fhadh leis an cofra agus tog sí an clar dó, agus bhí lan miné coirce go leobair an beil.
“O Dia ar sise caide (mait) mar tainig seo.
Sin rud nac bfagann tú amac” arsa Niall.
Toisuig sí annsin, agus rinne sí pota breag bracain, agus dit siad uilig a saidh.
Rinne sí cupla tuirtin ar an coirce fa coinne na maidne act
senior member (history)
2021-09-10 14:12
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a tainig sé isteach. Diarr sé ar a mnaoi eirig agus an cofrá mór a nige agus, a sgalladh, agus á (sgallad) triomugadh go maith.
Maise Día ar sise caide ata agam le cuir (am) ann.
Nach Cuma ar seisean is deas acan cineal a beid deas glan. Bhí an bean boct iongantac sodantac, agus deir sí, agus nid sí, agus sgal sí an cofra.
Nuair a bí sé tirim dfag Niall an cloc beag seo in a luide in a coirneal.
Anois ar seisean le na mna nig an potha, agus cuir sios é, agus braonuisge ann go ndeanaimúidh ar san bracáin.
Caide an mait an pocá a [ce]? sios ar sise, agus gan a grainnin mine sa [te]?
Seo ar seisean is deise cabair de na an doras.
Cuir sios an poca, agus
senior member (history)
2021-09-10 14:10
approved
rejected
awaiting decision
suípear.
Mar gní tú már iarratas misé ort ar-sa an fear beag ruíbheach ruad. Ní (f) beat fiáchadh ort fein no do paistí i gabail i luidhé mar dtrosghadh níos mó.
Fag uaid an spad, agus ná romar níos mo an cuibrean seo.
Go ná bailé agus abáir lé do mnaoí an cófra mór a nigé, agus a sgalladh, agus a triomughadh go mait, agus seo duidh cloch bheag, agus fag ná luide í gcoirneal an cofra í aige.
Nil aon uair a choidhche a bfos glóchaidh an cofrá nach mbhéidh sé lan (mine) coirce go dtí an bhéal act ná hinis go aon duine go brat caide atá an mín ag teacht.
Dubairt Niall nach [hinnsiocadh]? Beir sé ar a cloich.
Cuireas spad ar a gualainn a bain an bealach amach.
senior member (history)
2021-09-10 14:10
approved
rejected
awaiting decision
amach go romarocadh sé an cuibhrean seo, agus go gcuirfeadh sé [price]? sgoiltean ann. “Ar ndóighé” ar seisean bhéidear gur máith torad feice agat féin agus ag ná paistí arais.
Bheir sé ar a spadh, agus amach leis agus thosuigh sé ag romhar.
Ní raibh os cionn trí no ceathair preabannaí tompuighthe aige go [dta]? fear bhéag ribbeach ruadh fadh leis. “Neill” ar seisean “caide tá tú brat a deanam”.
“Tá mé bhrat an cuibhreann seo romhe arsa Neill, agus piece beag sgoiltear a chuir ann.
“Bhall a Neill mar a gní tú sin” an fear beag ribeach ruadh. Ní [díbreocaid]? tú [miaid]? inne amach as ar bhfárus. “Is reid agatsa” arsa (de) Neill [cont]? atá ag amarc ar nead beag [paistí]? ag dul a lúigé achán oidce gan
senior member (history)
2021-09-10 14:09
approved
rejected
awaiting decision
Sgeal Niall Mac Fionngaile.
Bhí féar i ná chomhnuidhe in Oileann Uaigh fad ó soin a dtugadh siad Niall Mach Fionngaile air.
Bhí sé fein, agus á béan, agus a clann, annsin a tabhairt a mbheata í dtír go cruaidh crúdalach. Ní rabh dá gléas beo aca acht cibhé bárr bheág a mbaineadh siadh as an talámh, agus leoga (bhí) rabh sin mór ná ní rabh talámh achá. Bhí cúibhrean bheág déas glas taobh túas d’en téach nach deann curaideacht ar bit ariam ann.
Deiréadh ná sean daoine i gchómnuidhe gur áit uasail a bhí ann, agus nár ceart do aon daoiné a bhaint dó ná gur sin an áit a rabh farus ag na daoine bheaga.
Máidhin amain dubhairt Neill le ná mnaoí go raib sé ag dhúl
senior member (history)
2021-09-09 20:45
approved
rejected
awaiting decision
A man named Jerry O'Donaghue (called Jerry Maurice) lived at Bun a' Chumar in the parish of Glenflesk until his death at the age of seventy one in 1937. He believed in Ghosts and when a young man would not go out alone except on very urgent business. He was passionately fond of fishing. One night with a companion he was fishing in the Abha n Criath which runs by Carradubh School. About a half a mile from the river is Kilquane Graveyard in the parish of Rathmore.
The police saw the fishermen and attempted to capture them. They ran but lost each other in the dark. Jerry Maurice found himself beside near the graveyard. He got in over the wall and stretched beside a head-stone where he remained until day-break the next morning. He told me that he was more afraid of the living that the dead and maintained that belief ever afterwards.
Curiously enough his grandfather had a rather similar experience years and years before. James Darby O'Donoghue
senior member (history)
2021-09-09 20:40
approved
rejected
awaiting decision
Fuair Gerárd Ó Lócháin an [giota]? seo a leanas ó’n a shean-mháthair atá 65 bliadhna agus atá in-a-comhnuidhe i dTracthill.
There was a certain man who was one night returning from home from rambling. As he was passing by a nook in the side of the road leading from Muckanagh to Ballygar a voice cried out - Muna mbeidh go raibh salainn i d'phóca agat mharbhóchad mé thú. The man at once recognised him as being a friend of his own who had died some time previously.
From that time people say that if you have salt in your pocket when you meet a ghost, you are safe.
===========
A certain man who was getting poor and only having but one cow went to the fair this day to sell her. On his way he had to climb a hill.
As he was walking up the hill a little fairy came out from a field in the side of the hill. The fairy asked the man where he was going and the man told him that he was going to the fair.
The fairy asked the man if he would sell him the cow for a bottle. At first the man was confused and did not understand the fairie's request. After a while he consented and the fairy told him what to do with the bottle and to tell the bottle to do its duty.
The man did so and when he went home his wife asked him what did he get for the cow and he
senior member (history)
2021-09-09 20:33
approved
rejected
awaiting decision
An old custom here in this part (when a man got his hair cut) was to roll the hair in a ball and stick it up in the eve or ēeshin of the thatch as it was called. It was said that people have to come back for their hair on the last day.
In the townland of Tooma, Aughavas there is an old orchard called Kane's orchard and the place has always borne the repute of being a great place for Ghost and fairies. It is a very dismal place even in mid summer and none but the bravest will still pass through it at night. There is a tradition that anyone that falls while passing through it will soon die. eg. be taken away with the fairies. I heard my mother tell of a beautiful girl named McKiernan that fell in the orchard one day while coming from Cloone. When she came back she took to her bed and was dead inside of a month She withered away just like a flower and the people had no doubt but that she was taken away with the fairies
Old Pat Galloghy of Drumshanbo called "Barney's Pat" who is still alive aged 80 told me that when he was a boy he
senior member (history)
2021-09-09 20:32
approved
rejected
awaiting decision
An old custom here in this part (when a man got his hair cut) was to roll the hair in a ball and stick it up in the eve or ēeshin of the thatch as it was called. It was said that people have to come back for their hair on the last day.
In the townland of Looma, Aughavas there is an old orchard called Kane's orchard and the place has always borne the repute of being a great place for Ghost and fairies. It is a very dismal place even in mid summer and none but the bravest will still pass through it at night. There is a tradition that anyone that falls while passing through it will soon die. eg. be taken away with the fairies. I heard my mother tell of a beautiful girl named McKiernan that fell in the orchard one day while coming from Cloone. When she came back she took to her bed and was dead inside of a month She withered away just like a flower and the people had no doubt but that she was taken away with the fairies
Old Pat Galloghy of Drumshanbo called "Barney's Pat" who is still alive aged 80 told me that when he was a boy he
senior member (history)
2021-09-09 20:32
approved
rejected
awaiting decision
An old custom here in this part (when a man got his hair cut) was to roll the hair in a ball and stick it up in the eve or ēeshin of the thatch as it was called. It was said that people have to come back for their hair on the last day.
In the townland of Looma, Aughavas there is an old orchard called Kane's orchard and the place has always borne the repute of being a great place for Ghost and fairies. It is a very dismal place even in mid summer and none but the bravest will still pass through it at night. There is a tradition that anyone that falls while passing through it will soon die. eg. be taken away with the fairies. I heard my mother tell of a beautiful girl named McKiernan that fell in the orchard one day while coming from Cloone. When she came back she took to her bed and was dead inside of a month She withered away just like a flower and the people had no doubt but that she was taken away with the fairies
Old Pat Galloghy of Drumshanbo called "Barney's Pat" who is still alive aged 80 told me that when he was a boy he
senior member (history)
2021-09-09 20:30
approved
rejected
awaiting decision
Tim Collins (of Lickowen, Castletownshad) walked to Cork, a distance of about 60 to 70 miles in twelve hours.
Batt Sullivan (of Ballycahane) walked to Cork to pay his rent to Mr French the land lord. He started at 9 p.m. one night and he was home again at 8 p.m. the following night
Dan Dwyer, a sailor who lived in Castletownshend once lifted a half tierce of porter with his teeth (by catching a grip on a rope tied around the barrel) and put it on a counter 25 years ago in Mr Bob Mahoney's public house in the village
In the townland of Gortycrossig, Castletownshend, there is a high square tower of origin unknown. It now has a dwelling house attached to it, occupied by a Maguire family. It has been the custom for many years for local men and boys to assemble beside this Tower on Xmas Day after breakfast Here they indulged in feats of strength, casting, jumping football etc. Famous athletes locally popular were the Sheehy Bros. Tim Crowley and Mortimer Hourihane In one epic contest, the last-named beat all comers in a hop, step and jump
Lawrence Daly was a remarkable mower. Working for Mr John Mahoney of Doonee, he mowed 3 1/2 acres in 2 days
William Hegarty of Tochead was another famous reaper about 30 years ago. He cut 1 1/2 acres of corn in one day and made sheaves himself after every swath he cut
senior member (history)
2021-09-09 20:20
approved
rejected
awaiting decision
to America and they left the house in possession of a caretaker named John Dwyer an ex R.I.C. man. He being mechanically inclined directed his attention to the chimney that wouldn't function. He had pipes installed which were supposed to direct a current of air on the chimney. Then he extended the "breast" so that it might catch as much of the smoke as possible, but despite all his plans and artifices no smoke passed out of that chimney.
Dwyer used to say that he often heard weird noises at night upstairs, as if some body were keeping vigil over the old millstone. Dwyer left and the Donohoes once more came back to residence. They hadn't long returned when they fell out with their uncle Patrick Sargand. A lawsuit followed, which found it's way to the High Courts. Donohoe and his sisters had to leave a second time for America, after selling the place to a Miss Mary Farrelly, Cavan.
Miss Farrelly's first act after entering into possession was to get the millstone removed and its place was filled in with concrete. No sooner was the stone removed and its place filled with concrete
senior member (history)
2021-09-09 19:54
approved
rejected
awaiting decision
It appeared as if a congregation of people came out of the Aughavas Catholic Church and passed down through the cemetry towards where the men were trying to get the stone on the cart. Naturally they became somewhat nervous and decided to conceal themselves as best they could, because they never dreamt that the throng was of the spirit world. However as the crowd approached them it turned quickly to the left, by an old path that led across the fields and was in use for generations before. The horse, an old and staid animal, also became restless and started to canter around the field in which he was grazing. Suddenly the commotion died down and the crowd faded away.
The men became undecided as to whether they would take away the stone or not. Some of them were for leaving it where it was but Gifillian senr, being somewhat of a stoic decided for them and insisted that they would take it away. The horse was yoked to the cart and the stone placed in position. They noticed that the horse was perspiring freely and trembling all over.
senior member (history)
2021-09-09 19:37
approved
rejected
awaiting decision
dandelion is used as medicine for the heart. The people also make wine from dandelions. People say that if a person took the stem off a dandelion and got the white juice out of it and rubbed it on to a wart that the wart would go.
"Braisre" is another weed which grows on bad land and it is about the most harmful weed that grows on all the land. First it appears only like a small yellow flower. After a time seeds come on the top of the flowers and the wind scatters them all over the land. This weed burns the crops and impoverishes the soil.
Garlic is used for coughs and consumption. It also puts a
senior member (history)
2021-09-09 19:34
approved
rejected
awaiting decision
Herbs do not always effect the land but they always effect the stock. There are a lot of herbs used for curing diseases. They are either rubbed to the effected part or there is juice extracted from them and it is mixed in bottles.
There is an herb called “macain na gcompanaigh” which usually grows around the houses and it is very dangerous for cows to eat because it puts a taste on the milk and the milk cannot be used.
Nettles are boiled for pigs and fowl. It is supposed to be the best food for them. Dock leaves are used for curing a sting of a nettle. The juice extracted from a
senior member (history)
2021-09-09 12:27
approved
rejected
awaiting decision
Thursdays at noon and at six o'clock in the evening.
Erysipelas or the Rose as it called in the district is cured in the same way
The people in this district put a slick of fat bacon to their foot for a corn. Others put a ground ivy-leaf to (the) (co) it and others still put a slice of lemon to it.
In this district if a person takes ringworm he goes to the seventh son. It is said that before that boy is baptized a worm is places on his hand. When the worm dies that boy will have the sure for ringworm.
In this district the people boil garlic in water and then they put milk through it for consumption.
When a person gets rheumatism in this locality he
senior member (history)
2021-09-09 12:23
approved
rejected
awaiting decision
abair thusa mar díarr mé ort agus tá mise ag innse duit na mbeadh an cruit ibhfád ag imtheacht. Cuaidh Dómhnaill suas agus shuidh sé faoi’n binn. Ní rabh sé ibfad na shuidhe gur culaidh sé ann ceol. Sgairt seisean amach Dia Ceadaoine, Dia Daoin, Dia Aoine le sin seo amach an an sgaifte bheir siad ar Dómhnaill bhocht agus thug siad isteach na Caislean é.Thug siad as choinne an rí é d’orduig an rí daobhtha a sait a buaileadh air agus annsin beireant ar an chruit a bhí ar Seamús agus é a cuir ar mhullac an cruit a bhí ar Dhómhnaill roimhe re. Rinne siad-sin agus d’imtigh Dhómhnaill na bhaile le dhá cruit. Casadh Seamus air agus arsa seisean caide a roinn siad ort a Dhómhnaill, “Oc. Oc arsa Dhómhnaill” ba é sin an binne dubh damhsa.
senior member (history)
2021-09-09 12:23
approved
rejected
awaiting decision
D’orduig an ri do na chuid searbainte ann chruit a bain do Seamús Bhuail duine acu é le slát draoideacta agus shiubail Seamús amach ar an doras go díreach le feaga. Nuair a bhí Seamús ag gabhail síos an bothar cé a casad air ach sean Domhnaill Mach Suibhne agus a dhálta Seamús. Bhí cruit béag airsean fosta. Tháinig iongantas air nuair a coine sé go direac agus deirge Seamús ó connac sé aroime é. D’innis Séamus an sgéal do Dhomhnaill agus arsa seisean “Go tusa suas anóis go dtí faoi an bhinn sin shuas agus miair a mhothuigheachas tusa an ceol abair “Dia Luain, Dia Mairt, Dia Ceadoine agus annsin tiocfaidh siadsan amach agus bfeirfid siad isteach na caislean thú. Béidh ann rí ‘na shuidhe annsin a gcathaoir a bhainfeadh an t-amharc as na súile agat. Iarrfaid sé ort an taraman a rád dó
senior member (history)
2021-09-09 12:22
approved
rejected
awaiting decision
Seamus an Cruit
Bhí fear ann fad o shoin darbh ainm Séamus agus bhí cruit air. Lá amháin bhí seamus ag teacht na baile le cliabh monad ó an phurtach. Shuidh sé síos le taobh binne le na sgríosta a deanamh. Ní rabh sé a bhfad in na shuidhe gur culaidh sé an ceól a bá binne do chulaidh sé ariam. Seo an mheidh do’n t-aramain a bí Seamus ábalta a rad Dia Luain, Dia Mairt, Dia Ceadaone. Thoisig seisean ag ceol fosta le sin fhéin chonnaic sé sgaifte dó daoine beaga ag tarraingte air diarr siad air a teacht leobhtha go dtí a gCaislean féin. Shiubal Séamus leobhtha agus a croidhe ag gabhail amach ar a beal le eagla. Chuaid sé isteach ins a Caislean agus tug na daoine béaga seo fad leis an rí é. Díarr an rí air na cupla focal do’n t-aramain a radh a bí aige dubhairt Seamús “Dia Luain, Dia Mairt, Dia Ceadaoine”. Acht sin a raibh aige dó.
senior member (history)
2021-09-09 12:16
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal.
An Págánach agus an Chríostaidhe.
Bhí bheirt fhear ann fad o Soin, agus is fada a bhí, agus is chuma ché aca bhí na ní rabh, ba Críostaidhe duine aca, agus ba Págánach an duine eile.
Aon lá amháin chuaidh an bheirt fhear seo amach a bhádhoireact ar loc, agus roimh i bhfad thoisigh siad a chonspóidh fa’n Creideam.
Tug an Págánach dí meas a Creideam an fhir eile.
Cuir sín fearg mhór ar an Chríostaidhe-nid nach ionad, agus chaith sé an Págánach amhach as an bhád, agus thuit an duine bocht ‘san uisge.
Cuaidh sé síos, agus síos, agus sios, go thoin, agus tháinig se aníos, agus aníos
senior member (history)
2021-09-07 14:49
approved
rejected
awaiting decision
“Ionnseocaid mé sín duit arsa an gasúr mharbhuig mise iad”.
Rinne an fear gaire agus dubhairt sé nach gcreidfead sé duine ar bith go bfeicfead sé na teangthea “Maiseach arsa an gasúr ag cur a lámh in a phoca tig liomsa sin a tabhairt duit. Nuair a chonnaich an fear na teangta dubhairt sé go dtabharfaidh sé a nigean le posad do.
Phós siad agus chuaidh siad na gcomnuide í dteac na fataig. Fuair siad an tór agus an t-airgead uilig a bhí ag na fataigh tá siad na gcomnuide innsin on lá sin go dtí an lá indiu.
senior member (history)
2021-09-07 14:49
approved
rejected
awaiting decision
oiread bainne ag an eallaig agus bhí an fear iongantac sásta leis. Ní rabh sé ibfad istig go dtainig an fear isteach agus dubhairt sé nach rabh fatach ar bith le cluinsteain fan coill an oidhche sin ar cor ar bith.
Níor dhubhairt an gasur a gach acht dhimtigh sé i luige. Ar maidin an lá thár na bharách cur an fear ceist ar an gasur an mbionn sé í comair na coille ar cor ar bith dubhairt an go mbionn sé síos corr uair, agus arsa an fear “an bfeiceann tú rud ar bith ag gabhail a comair na fataig. Dubhairt an gasúr nach bfacaid.
“Maisé” arsa an fear níl fios agam caide thainig orta”
senior member (history)
2021-09-07 14:48
approved
rejected
awaiting decision
síos. Annsin cuaidh an gasúr suas i gcrann ag taobh an tige a rabh ann fathach amháin a bhí fágtha in a chomhnuidhe.
Ní rabh sé ibfad thuas go dtí go dtí go mhothuigh sé an fathach ag teacht. Bhí dhá ceann air agus bhí sé comh mór agus comh laídir lé níl fhios agam caidé. Bhí fearg mhór air leis an gasúr agus toisig sé ag bogadh an crann acht nior bhug an gasúr as an áit a rabh sé. Diarr sé ar na sreangan a gabhail síos agus an fatach a mhárbhugadh Cuaid siad síos agus mharbhuide siad é.
Annsin chuaidh an gasúr síos gear na teangta amach as cuir ar an corda iad. Annsin cunntas sé na teangta agus bhí deic gcionn aige. Cuaid sé un a bhaile agus bhí trí
senior member (history)
2021-09-07 14:48
approved
rejected
awaiting decision
agus bhí an fear iongantac sasta leis an gasur.
Ní rabh sé ibhfad go dtainig an fear ceadna isteach agus dubhairt sé nach rabh act fatach amain ag sgreadaid frid an coill. Rinne an gasúr gáire beag act níor dubhairt sé a dhath. Cuaidh sé a luige. Tamall beag na dhiadh sin, agus dubhairt an fear a bhí sé ar fasta aige go rabh fios ag (go rabh) an gasúr caidé tainig ar na fataig.
Nior dhubhairt an fear eile a dhath. Ar maidin an lá thár na bharach chuaidh an gasúr amach le na chuidh eallaig dimtig sé síos go dtí sé síos go dtí an coill. Cuaid sé suas í gcrann agus cait na h-ublai anuas ag an eallaig. Dtí an eallaig a sait agus luig siad
senior member (history)
2021-09-07 14:47
approved
rejected
awaiting decision
mait ar bhit ann act ar seisean “Fan go bfeicfidh tú mise ac ag deanam sin
“Thug sé an bratog amach as a poca agus d’iarr sé ar an fatach cloch a catam anios cuige. Cait bruig sé an cloch agus an bratog le ceile, agus tainig an tuisge. Síl an fatach gur amach as an cloch a tainig sé agus bhí iongantas an t-saogal air.
Dubhairt sé gur gasur iongantac mait a bhí ann. Annsin diarr an gasúr ar na sreangan a gabhail síos, agus an fatach a marbugadh. Cuaid siad síos agus marbh e, cuaid an gasur síos, agus gearr na teangea amach as.
Cuaid sé un a bhailé agus bhí dhá oiread bainne ag an eallaig,
senior member (history)
2021-09-07 14:46
approved
rejected
awaiting decision
eallaigh dimhtig sé síos go dtí an coill. Cuaidh sé suas i gcrann thoisig sé ag caitheamh anuas na h-ubhlaí ag an eallach dit an eallach a saith agus luigh siad síos. Cuaidh sé suas ins an crann céadna a bhí sé ann. an (an) lá dheirnneach ní rabh sé i bhfad thuas go dtainig fathach mór amach agus trí cinn air agus dubhairt sé an rud ceadna a dubhairt an fatach mhór eile leis.
Annsin dubhairt an (á) gasur leis “tá mé beag act tá mé cruaidh, agus cuirim geal leat na dtig leat uisge a bhaint amach as cloch” ar seisean “Bfeidear nach dtig” arsa an fatach agus thóg sé cloch toisig sé a bruid agus bruid sé go dtí go dtainig an fuil leis act ar seisean “ní tig liom” Dubhairt an gasur nach rabh
senior member (history)
2021-09-07 14:45
approved
rejected
awaiting decision
amach as a phoca agus síos leo agus marbuig siad an fathach. Chuaidh an gasúr síos agus géarr na sreangan amach as an fathach. Cuir sé ar corda iad. Dhimthigh sé una bhaile leis an éallaigh agus nuair a bhí an éallaig bligte bhí trí oiread bainne acha. Dubhairt an fear leis an gásúr go rabh sé na gasúr ionganthach maith ag buacailleacht. Ná dhiaidh sin táinig fear isteach agus dubhairt sé nach rabh acht dhá fathach ag sgradaidh frid an coill. Dubhairt an fear eile nach rabh fhios aige caidé a bhí ceann.
Tóisigh an gasúr ag gairidé acht níor dhubhairt sé a dhat. An lá thar na bharach chuaidh an gasúr amach leis a chuid
senior member (history)
2021-09-07 14:45
approved
rejected
awaiting decision
dtiochfadh leis an uisge a bhaint amach. Bhí giota eadhaig istóigh i bpócha an gasúr agus bhí sé fluich. Dubhairt an gasúr leis an fathach cloch a cathamh aníos chuige. Chaith tug an gásúr an bratog amach as a phocha cuir sé thart ar an cloch é. Bruidh sé an cloch tainig an tuisge amach as an bhratóg agus síl an fathach gur amach as an cloch a táinig sé. Annsin dubhairt sé go rabh sé ionganthach cruaidh anóis arsa an gásúr déan túsa sin”. Tóg an fathach cloch tóisigh sé a bruidh agus a bruid agus bruid sé go bain sé an croiceann dó a lamha. Diarr an gasúr ar na sreangan a bhí in a pocha a gabhail síos agus an fathach a mharbhád. Leim na sreangan
senior member (history)
2021-09-07 14:44
approved
rejected
awaiting decision
Dith an t-Eallaigh a sait agus luigh siad ar an fhéir agus chuaidh an gasúr suas i gcrann eile. Chonnaic sé teach mór giota béag ar siubhal. Cuaidh sé anonn go dtí é. Cuaidh sé suas i gcrann ag taobh an toighe. Ní rabh i bhfad go mhothuigh sé fathach ag teacht amach sganruidh an gasúr nuair a connaic sé comh mór leis an fathach. Bhí cuigh cinn air. Dubhairt an fathach leis an gasúr ”Is mór liom in greim amháin tú agus is beag liom in dhá greim tú acht dá mbhéad gráinínn salainn agam dhíosfainn in gréim amháin tú” Toísigh an gasúr ag garaidé agus dubhairt sé “ma tá mé beagh fhein tá mé cruaidh Tig liom uisge a bhaint amach as cloch agus cuir sé ceist ar an fathach an
senior member (history)
2021-09-07 14:43
approved
rejected
awaiting decision
“Tá” arsa an gasúr tá mo mháthair marbh, agus ta leasmhathair bradach agam, agus dimthigh (so) mé agus d’fhag mé í. “Dubhairt an fear seo go rabh go breagh acht “ar maith leat fanacht agamsa agus an bhuacailleacht a déanamh damh”. “Maith go leor” arsa an gasúr Maidin an lá thár na bharach deirig an gasur go luaith. Nuair a fuair sé a bhréícfeastha thainig an fear go dtí an gasúr agus dubhairt sé leis. Anois a gasúr tá tú ag gabhail amach lé do cuidh eallaigh agus ar do bháis na gabh i cor na cuillid sín tiós no tá trí fathach mór ins an coill. Dubhairt an gasúr na rachfad.
Dimthigh sé síos agus go díreach, san áit í diarr an fear ar gan a gabháil. Sin an aít a cuaidh sé.
Chuaidh sé suas i gcrann a bhí ann, thoisigh sé ag caitheamh anuas na h-ublaí fhiadhaine cuigh an eallaigh
senior member (history)
2021-09-07 14:42
approved
rejected
awaiting decision
sreangan sín gach rud atá i díogbhail ort. Táinig an tarbh mór agus thóisig an troid. Marbh an tarbh mór an tarbh réadmhách leis an cead bhuillé. Annsin dimhtíg an tarbh mór agus chuaidh an gasúr anonn, os coinne an tairbh a bhí marbh agus thóisig sé ag caoinead. Shmáoitiúgad sé ar an rud a dubhairt an tarbh réadmach.
Gearr sé trí sreangan o craiceann an tairbh agus cuir sé isteach in a phocha iad. Annsin tháinig an óidhche chuaidh an gasúr suais i gcrann mór agus thuit sé na codladh. Nuair a glan an lá tháinig an gasúr anuas as an chrann. Shiubhail sé leis ar feadh tamaill fada.
Sa deireadh chonnaic sé teach mór deas. Chuaid sé suas go dtí an doras, buail sé air. Tháinig fear mór árd go dtí an doras, agus cuir sé ceist air caidé bhí sé ag iarraidh.
senior member (history)
2021-09-07 14:41
approved
rejected
awaiting decision
bá deise do bfacas araim. Shuidh an gasur, agus (dit) dith sé a shaith, agus dimtig siad arais. Ní rabh siad ibfad ar shiubhail nuair a chonnaich siad tarbh mór ag tarraingt ortha. Annsin labhair an tarbh arais, agus dubairt sé leis an gasúr go marbhfad sé an tarbh seo acht go dtiocfaidh tarbh eile agus go mbéadh an tarbh sín cómh mór agus comh láidir agus go marfadh sé leis an céad bhuíllé.Toisig an troid eadar tarbh Réadmhách agus an tarbh eile. Bhí siad ag troid ar féadh tamhaill maith. Sa deiread mharbh an tarbh Réadmhach an tarbh eile. Dimthigh siad arais agus ní rabh i bhfad go bhfacaid siad an tarbh mór ag teacht. Táinig eagla ar an gasur, agus thoisig sé ag caoineadh. Annsin dubhairt an tarbh leis “Nuair a bhais mise marbh gearr trí sreangan dé mo chuid craiceann agus nuair a bhéas tú in anas déanfaidh na
senior member (history)
2021-09-07 14:41
approved
rejected
awaiting decision
fagail bhais. Annsin dubhairt an rí (ag) le buistir a bí an gabhail amach go dtí an bhoithrach, agus an tarbh a marbhadh. Cuaid an buistir amach ag gabail a mharbad an tarb acht tug an tarb cic do, agus cur isteach sa tinch é.
Tainig buistear eile, agus buistear eile, agus cuir sé isteach sá tinch iad uilig. Ar maidin an lá thár na bharach chuaidh an gasúr amach ag buacailleacht, agus bí an tarbh leis fóstá. Nuair a bhí sé tamall amuig tainig an tarb aníos go dtí an áit a bhí an gasúr na shuide, agus dubhairt sé leis. “A lanbh tá mé ag gabhail ar siubail uait indiu”. Thoisig an gasur ag caoineadh. Annsin dubhairt an tarbh. “Thig leat a bheith liom, go ar mo dhruim” agus annsin d’imtigh siad Nuair a bhi siad giota mait ar shiubhail stap siad, Dubhairt an gasúr go rabh ocras air.
D’íarr an tarbh ar an corc a tharraingt amach. Rinne an gasur mar h-iarraidh ar, tainig an tabla (í)
senior member (history)
2021-09-07 14:40
approved
rejected
awaiting decision
agus an tainm a bhí uirtí Cáileách na gcearc.
Chuaidh an an leás mhathair chuig an t-sean-bhean seo, agus d’íarr sí chomhairle uirtí. Dubhairt an t-sean-bhean léite “mas maith leát fagail réidtí don tarbh readhmhach seo doigh maith lé sin a dheánamh”. “Nuair a rácas tusa un a bhaile leig ort go bhfuil tú tinn, agus abair nach dheanfhaidh rud ar bit maith duit acht croide, agus cruadhagaí an tarbh Réadmhach. Chuaidh an leása-mháthair un a bhaile agus bhí sí iongantach tinn mar bfíor dithe féin. Cuir an rí ceist uirthí caide dheanfaidh biseach díthe, agus dubhairt siseach nac ndeanfad (rud) gac ar bíth maith díte acht croide, agus chruadhagaí an tarbh.
Ní rabh an rí sásta sín a thabhairt dhithe acht dubhairt sise go rabh sí a’ gabhil a
senior member (history)
2021-09-07 14:39
approved
rejected
awaiting decision
Thainig sí agus dit sí a saich. Annsin dubhairt an gasur leithe gan innseach do a leás mhathair caidé fuair sí. Chuaidh an cailin un a bhaile agus dinnis sí dón leás mhathair an rabhsé ag deanamh a dhát aca na shuidhe annsin ag caoineadh.
Annsin chuir an leás mhathair an cailín a an bhí súil nimheach í gcus a cinn aicí amach go bhfeicfidh sí caidé bhéadh an gasur ag deanamh. Cuaid gaduidhe amach, agus núair a chonnaic sí an rud a bhí ag an gasur dimthig sí un a bhaile, agus dinnis caidé a chonnaich sí.
Bhí fearg mhór ar an leas mhathair, agus bhí sí ag smaoituighan caidé dheánfadh sí. Bhí seán-bheán na comhnuidhe oilean léithe féin
senior member (history)
2021-09-07 14:38
approved
rejected
awaiting decision
agus bhí an tarbh seo ábalta labart. Thainig an tarbh aníos cuig an gásúr agus cuir sé ceist air cád chuige a rabh sé ag caoineadh D’innis an gasúr dó, agus dubhairt an tarbh leis go rabh corc istig in a chluais. Annsin dubhairt an tarbh leis.
(Rinne an gasur) “Tarraing amach é agus geobhaidh tú do sháith lé h-ite”.
Rinne an gasúr mar h-iarrad air, agus tainig tábla mór do acan cinéal bidh, agus dige air. Suidh an gasur, agus dith sé a sháith. Cuir sé an corch isteach arais, agus dimtig an tabla.
Annsin dimtig sé un a baile, agus cupla lá indaid seo shíl a leas mháthair go rabh sé ag éirigh iongantach reamhar
Cuir sí an cailin a bhí go maith don gasúr go bhfeicfeadh si caide a bhéadh an gasúr ag dheánamh.
D’imtig sí agus nuair a bhí sí fa giota dón gasúr connaich sí caidé bhí sé ag deánamh. Connaich an gasúr ise fosta, agus diarr sé uirthí teacht agus cuidh don bíadh a ite.
senior member (history)
2021-09-04 21:58
approved
rejected
awaiting decision
There is an old fort in Corrigan's land in Coolsionnach and situated within twenty yards of the road. People say that the fairies are in this old fort and that they come out on certain nights. On that account nobody like to pass alone by the place late at night. This is a story that I heard about it. One night a man from Ara was passing by the fort. Nothing happened until he was just opposite it, then he heard noise coming from it as if somebody was making a churning. He looked in the direction of the fort but saw nothing.
On glancing at the road again he discerned that it was covered over with great big black dogs. He then grew afraid and did not know what to do. He could not stir without walking on them. The one great big black dog much bigger than the others and with eyes as big as cups came out of the fort. He barked a few times and immediately all the other dogs jumped over the wall towards him. The man then heard
senior member (history)
2021-09-04 21:57
approved
rejected
awaiting decision
One night a man was coming home from a dance. He had a fiddle under his arm. As he was passing a fort he saw a fairy and he said to him "Come in and play for us and if you do we will pay you well but if you do not it will be all the worse for yourself" The man was afraid and so in he went. He was brought into a big long room with hundreds and hundreds of fairies all beautifully dressed.
Then the Queen of the fairies came up to him and bade him welcome and told him to play. He began playing and all the fairies went out dancing. Well he played and played every tune he learned and at last a beautiful fairy came up to him and played a tune that he had never heard before, This was a wonderful tune and all the fairies seemed to get sleepy with it. He tried to play it himself and succeeded. While he was at it a young girl stepped up beside him and whispered to him that she was his sister who had died two years before this. She said to him "Do not let bite or sup pass your lips tonight if you do they will keep you here as your own fairy fiddle here in the fort" He took her advice.
senior member (history)
2021-09-04 21:52
approved
rejected
awaiting decision
Fifty years ago or so in say 1887 - 1885 I was at Lalor's of Ballymackena for 9 hard months.
I got up at 5am never later than 6am lighted hard coal fire (anthracite or Kilkenny coal) put down a big pot of potatoes (about a stone) come on then and put a piece of canvas that came round a tea chest, she used to have that washed clean, and put it on the table then I put a salt cellar of salt and a big mug of last night's milk (skimmed of course) then a knife was handed heel out the potatoes when boiled and teemed, right out on the table, no dish or skib or vessel of any kind used to hold then. Everyone sat down. Farmer, wife, and workman and myself (the "girl" - I was then between 11 or 12 years) and we ate our fill. No butter - no plates. After this "Herself" and "Himself" stood up and went into the so-called parlour and sat down to their tay and bread and butter. The workman and myself got a sup when they had done, often last night's tay would be put down in a saucepan and left sitting beside the fire and then handed to the workman when he had taken his potatoes and salt and skim-milk.
The meal was scarce at that time of the year and the potatoes were more plentiful and handiest
senior member (history)
2021-09-03 15:41
approved
rejected
awaiting decision
There are about eight forges in my parish, but only six of them are situated in my local district. The men's names who own these are Daly, McManus, McQuade, Lynch, Barker, and Traynor. The Dalys' and McQuades' ancestors were smiths for many years. All the forges except Dalys are situated in the town of Castleblayney. Dalys is in Tattygare. It is on top of a hill, beside which is an old lane-way, and near which is a small stream.
Daly's forge is a neat forge with a sink roof on it. At the entrance is a wide door the shape of a horse shoe. Close to the fire is a stone trough full of cold water, in which the smith cools the red irons. In the centre of the anvil in which the smith hammers the iron bars into the shape needed, on one side of
senior member (history)
2021-09-03 15:40
approved
rejected
awaiting decision
The following is a list of the farm and domestic animals which are to be seen at almost every farm-yard, especially in the country - cows, calves, horses, donkeys, pigs, goats, sheep, dogs, cats, and sows. And among the foul which might also be classified with the animals, the chief ones to be seen in the farm-yard are as follows - hens, ducks, geese, turkeys, roosters, and pea-cocks.
We have three cows at home. Their names are Polly, Penny, and Snowball. There are various ways of driving cows in and out to the field, and sometimes the people say 'Holy Cow' when driving the cows out of the field and 'Ch - Ch - Ch' when taking them into the byre. The byre is a nice really white-washed house with a door and a window on it. At the top of the cow-house or byre are stakes with chains on. The chain is pit around the cows neck and tied and she is then secure. Raised up is a little above the
senior member (history)
2021-09-03 15:33
approved
rejected
awaiting decision
III
Fear údaidh a mbíonn aige ba agus caoraigh,
Bíonn sé go síobhal suas
‘Na shuidhe ‘measc na ndaoine a’s a hata go dtí a dhá chluais,
Chán mar sin a bhíom-sa siad mó phocaí a bhíos lom,
Nuair a théighim go toigh fure nó tórraimh
Sé a d’fhiafruigheas na h-óig - mhná díom,
“A Chormaic an bhfuil tusa posta, nó a n-aithneann tú an óige d’a claoide?
IV
Sé dubhairt a’s a deirim leó go n-aithim go mór faraor,
“Sa chuid agaibh atá gan pósadh, gur agaibh tá spórt an t-saoghail”,
Eírigh agus cuir ort do chuid éadaigh, cíor fa mé fhéin do chúl,
Go dtéighmíd annsar an Chléir,
Go gceangluighthear thú agus mé,
A’s daoine ceatharach géara, a sgaithfeadh sinn ó chéile go bás.
senior member (history)
2021-09-03 15:33
approved
rejected
awaiting decision
Sean Amhran.
I
Níl sé ach anuraidh óphós mé,
Agus is fáide liom lá nó bliain,
Níl dúil í-nimirt nó i n-ól agam,
Nó sport ar bith de’n t-seórt.
‘Sé coimhead an bhóthain gan ómhnadh,
A d’fág mise faoi bhrón a chóidthe,
A’s truagh nar síneadh mé í gcómhair,
Sul ar dhubhairt an gabhain le mnaoí.
II
Dia Máire a rinneadh mo chleamhnas,
Mo chreach a’s m’adh gur ghéar,
Nior ghlac mise chómhairle mo mhuinntear,
Agus is páirc mór da m’aimhleas é,
Phós sead mise gan amhras ar chailín nach rabh [innti]? sgéimh.
Agus is mise atá buadhartha go dteachaidh mé ‘un cleamhnais léi:
senior member (history)
2021-09-03 15:32
approved
rejected
awaiting decision
Sean-Paidir.
Ar n-Athair atá ‘sna Flaithis go h-árd,
Go naomhthar tráth T-ainm-sé,
Go dtigidh Do Ríoghacht, Do Thoil ar an t-saoghail,
Mar déantar i gcróic Pharathais,
Ár n-aran laetheamhail, tabhair-sé dhúinn,
‘S maith dúinn ár gcionnta ain-bhfis,
Mar mhaithimid do chách, na leig sinn i dtlás,
Ach saor sinn ó bhás anabhaidh.
A Mhuire ‘atá lán de tuilleadh na ngrás,
Ta’n Tighearna, a ghrádh, maille leath,
Is beannuighthe tú i bhFlaitheas idir mhnaibh
Go naomhthar tráth tainm-sé,
Is taitneamhach an radharch toradh do broinn,
Iósa do roinn eadrainne,
Anois agus riamh i nam ar bpiann
Go rabhair a Dhia, ag seasamh dúinn.
senior member (history)
2021-09-02 23:25
approved
rejected
awaiting decision
and went out fishing every morning and sold the fish to the miners. They made much money in this way and they worked on the farm in the evenings. One evening when Jim was at work on the farm he saw a sunfish out near Léim so he ran home and told Mike. The two of them ran to the boat and rowed out to the fish and drove the gaff in his eye. They swam out the bay towing the boat after him. They killed the fish near Dursey and sold it in Castletown. They quarrelled over the way the money was divided between them and Jim killed Mike and threw the body in a "cuss" and his ghost is to be seen there on certain times of the year.
senior member (history)
2021-09-02 23:15
approved
rejected
awaiting decision
The gobán saor was a clumsy mason in the beginning of his days, but he improved when the fairies sharpened his tools he became so good that a foreign king sent for him to make the finest castle in the world. When the castle was nearly built, the gobán heard that the king was treacherous enough to have him put to death when the castle was built, fearing that he would build some other castle as nice as it. The gobán thought of a plan he went to the king and told him that he could not finish the castle without a certain tool namely cam is díreach and that he sould go home for it because nobody knew where to find it. The king would never let him go but said that he would send his own son for the message. The young prince went to the gobáns wife and told her his story. When she heard what he wanted she suspected that there was something wrong so she thought she would make a [?] prisoner of the messenger. She told him to go over to a ben and that he would find what he wanted. He did so and when he stopped over she pushed him in and kept him there until the gobán came home.
senior member (history)
2021-09-02 23:11
approved
rejected
awaiting decision
Usually the people ate four meals a day in olden times and the custom is still the same. meals were breakfast dinner tea and supper. It was the general custom to work for one or sometimes two hours before breakfast which meal was , as a rule, eaten about 9 A.M. About 70 or 80 years ago every meal included potatoes except the supper which consisted of oaten or Indian meal porridge and buttermilk. Along with potatoes the other meals consisted of eggs buttermilk butter and oaten bread. In later years when tea became common potatoes and buttermilk disappeared from the menu of the evening meal. Tea was regarded as a rare delicacy even about 60 years ago as an old man named Francis Clyne, Sragarn, told me that in his boyhood this beverage was only used at Christmas or on some very special occasion. This would hardly apply to town dwellers, who adopted modern foods considerably earlier than country people. The same old man informed me that flour was also looked upon as an expensive and rare commodity so much so that people buying it used to bring a pillow case with them to the shop and buy the full of it of flour.
In most country homes the table was placed along the wall inside of the door and the older members of the family partook of their food sitting around it. The
senior member (history)
2021-09-02 23:09
approved
rejected
awaiting decision
There were two men coming from Killorglin one night about 12 oc. and they heard a terrible noise coming down the road
When it came near they saw two horses without any heads pulling a car
The driver had a big hat One of them said to the other that they Shouldn't be on the road before it. They went inside a gate that was on the side of the road. They left it pass and as it passed the road was shaking under it
They came out and they didn't see or hear it any more.
senior member (history)
2021-09-02 23:05
approved
rejected
awaiting decision
42. Ceithre ba breaca ag léimhnig ar leachaibh lóm, ní luaithe ar mo chuid talaim-shé iad na ar talaim fir eile.
(Freagra : usnag-breac)
43. Lán garraidh de caoraigh bána agus caora dearg i na measg.
(Freagra : Fiacla a’s teanga)
senior member (history)
2021-09-02 23:04
approved
rejected
awaiting decision
33. Ubhall buidhe astoigh i gcroidhe coille báinne.
(Freagra : measgan ime)
34. Ni fhuil a’s ní feoil é, ar fhuil a’s feoil a d’fhas sé, baintear an ceann dé, gléastar deoch do, réidhigheann sé idir caraid a’s námhaidh. (Freagra : peannclite)
35. Lán toighe a’s lan garraidhe, dubhslán a bhfuil i nÉirinn lán sgála a baintas.
(Freagra : toit)
36. Leaghann an grian é a,s bheir an t-uisge leis é.
(Freagra : im)
37. Bean i gcúl an dorais, cupla sgiorta a’s napran uirthí. (Freagra : ceartlín cáil)
38. Béan beag amhuig annseo a’s sgrios a cuid féin uirthi (Freagra : beacóg)
39. Bearad beag na honóire níor stad sé ariamh de bhogadhaigh go rabh sé thall sa roimh.
(Freagra : cómhar bán ar mhullach uisge)
40. Tá cosa faoi, trí chosa os a chionn, teann i na thóin, a’s a thóin os a ceann.
(Freagra : póta anuas ar cheann duine)
41. Cé tchim chugam fríd an mhónaidh ach fear na coise duibhe agus é ag rith.
(Freagra : an bás)
senior member (history)
2021-09-02 23:02
approved
rejected
awaiting decision
25. Hitsí - hatsaí taobh amhuig de’n claidhe, hitsí hatsai taobh astoigh den chlaidhe, má bhaineann tusa do hitsi-hatsi bainfid hitsí hatsaí greim asat. (Freagra : col faithche)
26. Droichead ar loch gan maide gan cloch.
(Freagra : leach-oigre)
27. Sin ort, ní trom leath é, níor ball do do corp é as ní ailt é
(Freagra : d’ainm)
28. Moltain iarainn agus ruball olna (Freagra : snathadh mhór agus snaithe)
29. Bhí mé i dteach ag Samhain, a’s dith me chuid de’n ghamhain, bhí gamhain ag an gamhain sin bliadhain ón Samain sin.
(Freagra : cuireadh [?]? chuid ar dhrom gamhna)
30. Dearbhrathair a bhí ag dearbhrathair m’athair is níor uncal damhsa an té sin. (Freagra : athair)
31. Cia aca ba mheasa leat máthair céille bean do drithar nó ingean dritar do athair
(Freagra : Máthair chéille bean do driathar, do mháthair féin)
32. Tá sé thall, tá sé ibfhus, tá sé i gcoillte i na measg.
(Freagra : ceo)
senior member (history)
2021-09-02 23:00
approved
rejected
awaiting decision
16. Súid amuigh an tsrídeog, súid astoigh an tsrídeog, thig ridire na gceithre gcos, a’s bhéir sé leis an tsrideog. (Freagra : cat.)
17. Seanduine beag donn, a’s a bhothan ar a dhruim.
(Freagra : seileidhe)
18. Téigeann sé thart fán teach agus túirne beag i na thóin.
(Freagra : cearc a’s uibh)
19. Téigeann se thart fán teach agus a phutógha i na dhiaidh
(Freagra : ceart a’s eilín)
20. Congbheochadh mo bhois é, a’s ní congbheochadh clar an chórra é. (Freagra : uibh)
21. Trúir, ceathar codroma, seisear ar an bhall, gan suil nó beul ar cheathar aca agus iad uilig ag cainnt (Freagra : na píoba).
22. Rith mé a’s fuair mé é, shuidh mé a’s chuarthaigh mé é, dá bhfuighinn é chaitfinn ar shiubhal é a’s nuair nach bhfuair mé thuig mi liom é. (Freagra : dealg)
23. Poll dubh ilár na malacha agus dhá chnoc ar gach taoibh de nuair a pógfas an poll dubh pogfas an dá cnoch.
(Freagra : asal a’s dhá chliabh air)
24. Cá mead ruball gamhna a racfadh go dtí an spéir.
(Freagra : ceann amhain da mbeadh sé fada go leor)
senior member (history)
2021-09-02 22:42
approved
rejected
awaiting decision
8. Doimheagan dubh ar an mhallaigh udhaidh thall, a mheadh nach ag cainnt agus é féin na thast (Freagra : teach)
9. Chuaidh mé anonn ‘na bhaile bhigh seo thall, chuir mé mo láimh isteach i sgealp a bhí ann, cáide a bhí ann ach an gligear beag binn agus dhá theanga dhéag i gcloiginn a chinn.
(Freagra : nead dreolín)
10. Cómh dearg le fuil, comh h-árd le balla, comh mílis le mil a’s comh bán le bainne
(Freagra : ubhla)
11. Córra ‘san mhéidhean, cupa ‘san chórra, deor ins an cupa a’s a chuid ag an t,saoghal do.
(Freagra : nead beacóige)
12. Cáide a chuirtear suas nuair a thig an Fheartainn anuas. (Freagra : Sgathann Fearthain)
13. Téigheann sé anonn ar libide leabaidhe, tig sé anall ar libide leabaide, a’s líonann sé a bolg ar libide leabaide. (Freagra : Breac)
14. An mhaol mhór san gharaidhe a’s dhá chéad gamhain aice. (Freagra : gealach a’s na réaltóga)
15. Súid amuigh é, súid astoigh é, níl sé amuigh nó astoigh.
Freagra : uirsneacha an doras.
senior member (history)
2021-09-02 22:41
approved
rejected
awaiting decision
Tomhaisanna.
1. Ceathra ar crith, ceathra ag rath, beirt ag an éolais agus an lóbáineach ar deireadh.
(Freagra [b]?
2. Tá dhá chois air a’s ní shiubhlann sé, tá dhá chluas air a’s ní chluineann sé, slugann sé a bhfághann, a’s ní chailleann se dadaidh.
(Freagra: túirne beag)
3. Siubhlann sé Éire agus a ceann faoí. (Freagra: tairne)
4. Slat gheal a haghaidh siar. (Freagra: an ród)
5. Trí muca fiadhain ag dul ‘un domhain údaidh thiar.
(Freagra: tonnaí na fairrge)
6. Dealgan dearg faoí thóin pota. (Freagra: teine.)
7. Chuaidh mé anonn go Sasain go bfeicinn caidé an séort oibre a bhí aca ann, bhí tuam na sgathann ó Luan go Satharn ag bualadh go huam na mbean.
(Freagra: máistriughadh.)
senior member (history)
2021-09-02 10:51
approved
rejected
awaiting decision
measuring turf. The former was called a Scibh and the latter was known as a Cis or a Cliabh.
A few people in this district had spinning-wheels some years ago. A man named Mr. Wren who lived about a quarter of a mile from this school owned one. He had a donkey and car by which he was able to travel around the district to spin cloth. There was a mill in Newbridge, a district not far from here, where tweed and woollen cloth was made by hand-worked machinery. A short distance from this school there is an old Desmond castle called Castlematrix, where there was a linen mill a number of years ago, also a flour mill some time after.
Thatching was an industry carried on very much in this district years ago, but it is declining now as there are very few thatched houses to be found. Reed and scollps are used in this work. Reed is wheat straw which has been beaten against a big stone to get out the grain. Scollops are made of sallies which grow beside rivers and in marshy places. They are cut in lengths of about three feet and are split through the middle when they are pointed at each end. The reed is then put down on the roof of the house, and the scollops are stuck in it to keep it firm.
Súgáns are the only kind of ropes made here. Farmers use these instead of spun-yarn ropes for whines of hay.
senior member (history)
2021-09-02 10:49
approved
rejected
awaiting decision
Long ago there was an old school in Glenvickee. The man who was teaching there was called Thomas Clifford.
He had a number of books for the scholars. All the scholars bought the books from him after awhile and the school was burnt. Then he had to go from house to house to teach the scholars.
Patrick Morris
Glenvickee, Glencar, Kerry
50 years
Long ago there was a hedge school in [Eisg Caol]?. The man who was teaching there was called Michael Coffey.
A great many scholars came to this school. The teacher supplied them with books.
John Murphy
senior member (history)
2021-09-02 10:44
approved
rejected
awaiting decision
212. Is fusa go minic d’inntin a athrú na do cuid stocaí.
213. An rud nac mbaineann duit na bain de
214. Feadann an cat a theacht arais ach ní mar sin do’n airgead a caithtear go haimidheach.
215. Ní coir ar bith an bhoichtíneacht
216. Da mbionann dóigh do gach duine, do bionann dath do gcuid éadaig.
217. Ma’s deas duit do chóta is deise duit do
2
senior member (history)
2021-09-02 10:43
approved
rejected
awaiting decision
196. Nuair atá teach do comharsan le teineadh coimead do teácsa
197. Na cuir ar gcúl go dtí mbarach an rud a tig a dheanamh indiu.
198. Ma’s mian leat (bheit) comarsannaí maithe bhí do comharsa maith tú féin.
199. Na teidh a luighe san oidhche agus droch rún i dtaob do comarsan in do chroidhe.
200. Ma’s mian leat mathamnas ‘fhaghail bhí réid le maitheamnas a thabhairt.
201. Ma shíleann tú go bhfuil tú buailte tá.
202. Na téid a luighe san oidhche as droch rún I dtaob do comharsa in do chroidhe
203. Iomphuigheann Pádraig an cloch.
204. Is doiligh ól gan síghleac
205. Breitheamh ceart cotrom an teag
206. Níl maith an sgéal gan a ughdar
207. Na cheannaigh ariamh muc i mála
208. Na cuir luach na holna ‘san fionnadh
209. Tá cuideadh dé nios comhgaraighe na’n doras.
210. Má tá tú imhnideach fá rud isteacht a rinne tú indé níl gnaite duit e a deanadh indiu.
211. Mur dtig leat a theacht gan uisge ne fag loct ar [ciot]?.
senior member (history)
2021-09-02 10:42
approved
rejected
awaiting decision
178. “Éist le fuaim na h-abhann a’s gheobhaidh tú breach.
179. Na gheill do chaint aon daoine go
180. Tá sé de dhúthcais ag laic snámh.
181. Is de’n nimirt an coimhead.
182. Sgiordann éan a’s gac alt
183. Is doiligh náire a cur i náit nach bhfuil sé.
184. Toiseach sláinte codladh
185. Fear gan tír fear gan talamh
186. Tuigeann gach duine a balbán féin
187. Bíodh an lá fadó na goirid deanfaid an oidce uaig [d?]?
188. Caith an lá i seirbhís dé, agus leanfaidh an oidhche lorg an lae
189. Castar na cnuic no na sleibthe
190. Is fearr cara san cúirt na ór san sparan
191. Is fearr uaigneas no imreas.
192. An rud is measa na an bás b’féidir gurb é do leas é
193. Aithnigthear cara i gcruadhthan.
194. Ta’n oidhche geal, ta’n bothar bréagh, acht mar sin féin fán go lá.
195. Ní bhfuair an madadh ruadh teactaire ar bith níos fearr araimh na é féin.
senior member (history)
2021-09-02 10:41
approved
rejected
awaiting decision
dheanfaidh sé do leas
164. Is maith an rud do dhuine dhá shraing do bhéith ar a bhogha aige acht gan feall do dheanamh ar aoinne leó.
165. Is breagh í an fhoidhne, acht is mairg a leigfeadh d’aoinne gabhail de-chosaibh ann.
166. Ma chaileann an salan a bhlas caithear sa t-óileach é agus gabhtar de cosaibh ann.
167. Ní h-ionann foidhne a’s spadantacht
168. Má’s crúsca tú sheachain an corcan
169. Pé cú crusca nó corcan tú seachain an droch tean gabháláidhe
170. Ná dein caradas munabh é do leas é
171. An t-é dheanfaidh díoghbháil d’á chómharsan le corp droch aigne dhéanfaidh sé díoghbhail is mó ‘na é dó fein i díoghbháil anama.
172. “Seachain teanga liom leó”.
173. “Brisean an dúchas tré shúilibh an cat.
174. Seachain an droch theangabháláidhe.
175. Is mairg a dhíolfadh é féin ar a n-iosfadh é
176. Ní fhuilgean saor aicme slabhra
177. Is olc é an rún díoghaltais.
senior member (history)
2021-09-02 10:40
approved
rejected
awaiting decision
148. Díng de’n liobán a sgoiltean i fún”
149. Is usa do dhuine é féin ‘ghá smachtúghadh féin ‘na a namáid ‘ghá smachtúghadh
150. Ná éirigh isteach go mbéidh fhios agat conus thiocfair amach, le h-eagla go bhfagtha astoigh.
151. Nuair troideadh na fathaigh is ríg an t-abhac.
152. Is mairg a labhrann go teann.
153. Is olc é an t-eirghe anairde, Nuair bhíonn sé suas ní bhíonn uraim dó, Nuair bhíonn sé síos ní bhíonn truaigh da chonnaic air é.
154. “Go réidh! a bhean na dtrí mbó.
155. Na glach duine ar bith a choidhche ar a thuairisg féin
156. Ní h-aitheantas go h-aontoigheas.
157. Tighean an breag timpeall.
158. Pileann an feall ar an fheallaire.
159. Sárúigheann an tsaint í féin
160. “Is fusa an t-olc do chosg i-n-am ‘nach leigheas i nan [Etrath]?
161. Ní hé am na cneadáighe am na h-aithrighe
162. Is fearr fhéuchaint roimhe duine na dhá fhéachaint ‘ná dhiaidh”
163. “An té nach ndheanaidh a leas seachain é nó ní
senior member (history)
2021-09-01 20:35
approved
rejected
awaiting decision
on near Tonnyinn Mill and at "the tanyard" by the Brady family known locally as "the tanyards".
Nail-making: - Nails were made locally from old spades and other scrap iron. Families engaged at this craft were called "nailers". In the forges the smithies made their own nails formerly and, as yet, they made gates, ploughs, fire-cranes, tongs, spades etc.
Lime-burning: - Lime-Kilns are to be found on nearly every farm. The limestone seems to have been brought from Carrick and from Ross in Laragh. The lime was used as a manure and also as a white-wash for the outer and inner walls of dwellings and out-offices. A glue made from cows' horns was mixed with it to prevent it from rubbing off.
Dyeing: - Up to the present day blackberries are used to dye bright materials, and even black strong tea is still used to dye brown. Another dye was made locally from a mixture of log-wood and coprice
senior member (history)
2021-09-01 20:21
approved
rejected
awaiting decision
Jackie The Lantern was a shoe-maker & a stiff surly old boy he was. He never gave charity nor a bit to anyone. He was out this night & he met a poor dejected little man. He brought him home, and he put him up for the night. This was the first person he ever did a good turn to. When he awoke in the morning he went into the room where he put the poor man in, and the room was shining & sparkling. There was a grand well dressed gentleman in the room.
Now says the gentleman since you were so good I'll give you three wishes, but dont forget the grace of God.
I've a little box there say's Jack with awls & wax ends in it & everyone that comes in there puts his hand in it fiddling with me awls & wax ends.
That the next hand that will be put into it may stick in it.
You have two more wishes says the Gentleman - don't forget the grace of God.
I've a chair there says he & everyone that comes in side the door sits on it & often breaks it. That the next fellow
senior member (history)
2021-09-01 19:55
approved
rejected
awaiting decision
137. Na déin caidreamh le feall no deanfar an feall ort
138. Is mairg a bhíonn thíos ag an cead bearnain.
139. Nuair a beir Bréithnigh an abha sul a dteidhir ‘na culaith.
140. Na tabhair do bhreith ar an gcead sgéal go mbeiridh an dara sgéal ort.
141. B’fhéidir go mbéadh croicean caorach ar rud agus nár chaora é na thaoibh sin.
142. Sul a dtugair do bhréith feuch laistigh de’n craiceann.
143. Ma fhagann tú do leanbh le h-oileamhaint ag duine iasachta ní bhéidh agat ar ball acht leanbh iasachta.
144. Seachain aér an t-saoghail. Seachain an uaisleacht nár thaithíghis. “Ní cathair mar a tuairisg 7”.
145. “Is buan fear ‘n-a dhúthaigh
146. Na dean an eagchoir, Da suaraíghe é an té go ndéanfair an eagcóir a’s an lámhlaidir air, Béidh sé suas leath ar chuma éigin, luath nó inall agus ní tú is fearr a thiocfaidh is
147. Cogadh carad caoi na mhaid
senior member (history)
2021-09-01 19:54
approved
rejected
awaiting decision
123. An t-é bhéidh ag bráth ar an bhfear thall chun a ghnótha deánamh, bhéidh an gnó gan deánamh aige.
124. Gach aoinne a’s a mheóin féin aige.
125. Beatha duine a thoil.
126. Glach cómhairle o-d’ namaidh - acht feuch nach comhairle ar maithe leis féin í.
127. Ní neart go cur le céile.
128. Tosach an uilc isé is usa do cosg.
129. Ní laige go sgaipe.
130. Tá duine ann is measa ‘na an t-airseóir, fior na Croise idir sinn a’ sé I Sé sin an tuisgaloir.
131. Éire í bpáirt - Éire ar lár.
132. Nuair cruadhan an t-slat is deacar shníomh.
133. “Ní bhíonnan rath acht mar a mbíon an smacht”.
134. “Ní chothuighidh na bréitre na brathre.
135. An Rógaire is caime deineann anbás fear díreac de.
136. Seachain gleacaidhe milis sleamhain.
senior member (history)
2021-09-01 19:53
approved
rejected
awaiting decision
is lugha bhéidh cuinne aige.
110. An te bhéidh ag faire ar ghnó an fhir tall tabharfaidh sé fáil ‘na ghó féin.
111. Na tabhair comhairle comgarach neamh-con-gan-tach uait nó thiocfaid sí abhaile.
112. Is féarr go mall na go bráth.
113. Mair a capall agus gheobhair féar.
114. Gach éan ariamh mar oiltear é ‘san fuiseog ann’s an monaigh.
115. Ní thigeann an seathach an seang is má thuigeann féin ní ead in am.
116. Cuir síoda ar an gabhair, gabhair atá ann i gcomhnuidhe.
117. Stransaer s, i -n-aice an dainsear bearrach feireach i naice an doras.
118. Nuair a bíonn an fíon astoigh bíonn an ciall amhuigh.
119. Ní rabh ariamh gleó nár dheas do brón.
120. Imthigeann rath-focal ar sagart na paroiste
121. Tá trí ballaí ag congbéail Éire síos balla tuighe ar bhloc, balla óird ar inneóin
senior member (history)
2021-09-01 19:52
approved
rejected
awaiting decision
95. Má’s fada an t-ól bíonn an tart fá dheireadh.
96. Troid na mbo maol troid gan baoghal.
97. Cáilín ag Máire a’s Máire ag iarraidh deirce.
98. Téidheann gealach na Sathurna trí h-uaire ar mire
99. Treobhadh siochain a’s fursadh fluichain dhá obair gan mhaith
100. Mar dubairt Colm Cille “An té a bheir rud duit tabair reid do
101. An té bhíos sona seunmhar anna áras féin gheobhann sé cuairt mhinic a’s fáilte lae an té bhíos follamh fann bíonn fuath air gach áit a dteidheann sé ann.
102. Fág an tír nó bhí sa bhfaisúin.
103. Is fearr an t-imreas na an t-uaigneas.
104. Briseann an duthchas trí shuilibh an chaith.
105. Is treise duthchais na oileamhaint.
106. Is maol guala gan brathair, acht is mairg a bhíonn gann dearbhrathair.
107. An té na féadan a gnó féin do dhéanamh is deachar a radh go bhfeadfaidh sé gnó an fir call do dheanamh.
108. Do gnó féin dhein, a dhuine, na bac mo ghnó; na mise.
109. Truagh do’n chuirptheach ! mo truagh - sa an te go bhfuil san aige diolfhaid sé a’s an [ua]?
senior member (history)
2021-09-01 19:52
approved
rejected
awaiting decision
76. Is minic a bhain duine slat a sguirfadh é fhéin.
77. Feorthain do’n laogh a’s gaoth do’n uan.
78. Is fearr greim dha ghabhair na dhá greim de chat.
79. Galar gan náire an tart.
80. Is treun madadh air a tharsa féin.
81. Aghaidh caorach molt a’s cúl gabhar boc.
82. Ná bíodh cruaidh a’s na beadh bog a’s na tréig do chara ar do chuid.
83. N’á bíodh fanaidheacht ar fhráid a’s na deuna onaid de dhuine bhocht.
84. I ndiaigh na gaoithe is buaig an fearthainn.
85. Na mol a’s na dimhol gort go mbéidh Mí Méitheamh an t-samhraidh thart.
86. Imirce an lúáin, imirce nach mbíonn buan.
87. Car labhair fearg fior ariamh.
88. Is doilig girrfeaidh a chur as an tóm nach bhfuil sé ann
89. Chá deun an bodach breug a’s a mac astuigh.
90. D’ith na gcolpa rogha na seafaid.
91. Is minic a bhí ráth ar riabhoig a’s chuaidh sciamog amugha
92. Gach eun mar oiltear é ar an fhuiseog san mhóin
93. Is fiu foighead fuireach lei.
94. Na mol an lá go dtiocfaidh an oidhche
senior member (history)
2021-09-01 19:51
approved
rejected
awaiting decision
58. Goid a ghaduidhe is ní bhéidh tú saidhbhire a cóidhche
59. Chan achan lae a mhairfeas Sean bolag.
60. Is olc an cu nach fiú sead a dheanamh air.
61. Is minic cú mall sona.
62. Na pos beag cháinteach na malaidh shantach mar gheall an spré.
63. Síoc ar sladan lán sioc nach mbíonn buan.
64. Is fearg greim tur agus síothcgain maille leis na fleadh a’s cheann fearg.
65. Cá dtig leat de thubhairt a dhíol na phronnadh
66. Cam nó díreach an ród sé an bothar mór an aítghiorra.
67. Is muirg a bhíonn olc a’s bhocht na [dheaigh]?
68. Ma’s mhaith praiseach is leor greis de.
69. Duine bocht ar bhaile mhór is olc an lon do goile geur.
70. (Duine bocht) An rud a théidheann i bhfad téidheann sé í bfhuaireadh.
71. Cun faide an t-ath anonn na anall.
72. An té a chaithtear ‘sé cháintear.
73. Char fhluich an h-Aoine nar teormhaidh an Sáthurna.
74. Nair is cruaidhe an seoc ‘sé is fuisgean bhuige
75. An rud a bhios annamh bíonn sé ionghantach.
senior member (history)
2021-09-01 19:50
approved
rejected
awaiting decision
Sean-Fhocla ar Lean.
40. An laogh ithte i mbolg na mbó.
41. Borradh an aon gé
42. Fear na bó féin fé na h-eirbeall.
43. Aoine an Cheásta is mór an ceásadh bainne d’ol.
44. Domhnach Casga is mór an náire bhéith gan feóil
45. Is maith an cáirde le fada samhraidh.
46. Ní bhíonn sneachta ar chraoibh o lá ‘lae Bríghde amach.
47. Is úr gach braobh go Nodhlaig.
48. Is [iomidha]? cor chuireann lá Éarraigh de.
49. Samradh gach síon go Nodhlaig.
50. Is Cuma mo muic fear gan seift.
51. Castar na daoine le chéile ach ní castar na cnuic nó na sléibhte.
52. Ní mar a shíltear bídhthear.
53. Ní h-é lá na gaoithe lá na sgolb.
54. Da fhad an lá thig an oidhche fá dheireadh.
55. Mas mian leath a bhéith buan ith fuar a’s teith.
56. Caidé dheanfa mac an chait a luchog a mharbhú
57. Mall mó luath eíreochas an grian mas toil le Dia bheas an lá
senior member (history)
2021-09-01 19:49
approved
rejected
awaiting decision
Acht le dian ghrádh ar Éirinn mar rinn a cuid naomh
Is tábhachtach gnothach an obair í seo
A rinn Prionnsa ar dteampaill, Árd Easpog Rath-bhoth.
“Crann Eithne” a fás duinn i dtalamh ró fhior
Gus plannta chur ag triall ag gach teach sa Diosoise.
senior member (history)
2021-09-01 19:48
approved
rejected
awaiting decision
Béidh gual da thochailt ‘gus gás da dheanamh
‘Gus solus lonnrach ag teasbaint ar sráidibh
Béidh trainacha fada ar bhóthair iarainn
A rathaidh go thapaidh thar sleibhtibh fiadhainne
Béidh Gaedhilg dha canamhaint ag sian is ag óg
Béidh Connradh na Gaedhilge i n-urraimh go deo
Ní féidir duinn buidheachas go leor a thabhairt dóibh
Fan t-saothar a fuair siad chun i choingbheailt beo
Mur be iad ní bheadh ann ar mbealtaibh indiu
Acht clabairt na Sasan da chlap scairt go tuigh
Sean chleachttaigheacht Éirinn bheadh amach as ar gcinn
‘S ní thiocfadh an aítbheodhadh arais le ar linn
Béidh cumann Fhéise Thíre Chinaill le h-urraimh da luadh
‘Gus feabhas a ngniómhartha ina mbeal ag an t-sluagh
Béidh tráchtas go deo ara dtearn siad do dtír
Mar bhí tír-gradh ina gcroidhthe ag lasadh go fíor
Chaith siad an- am sa gcuid airgid fós
Ag síor chur ar gcanamhaint ar aghaidh ‘s ar gcuid nós,
Tá buidheachas a dtíre aca saothraigh go leor
‘Gus gheobhaidh é líonmhar o bheag is ó mhór
Cán ag drúim le nar buidheachas a rinn siad a gníomh
senior member (history)
2021-09-01 19:47
approved
rejected
awaiting decision
Bhí ciapadh léanscrios ár is fiadhantas
Ag creathadh Éire ar feadh céadta bliadhanta
O gonnadh le Ó Dhómhnaill ag Creadran Cille
An Gearaltach chun catha ariamh níor pill
Briseadh croidhthe na N-Iarlai measg na tighteach
‘S bhí Éire cráidhte brónach nimhneach
Iad féin sa gchómhdhaltaí fuair grandam árd
Ann gach reágún gus gach cearn
Da dteachaidh siad ann san am sin
‘S thuit mórán aca ins na campaighibh
A throid go cródha an aghaidh na namhaid
A dhíbir iad o dtír ‘s o gcairdíbh
Is iomdhaidh cleas ar Shasain Uaibhreach
A d’oibir na dibirthigh a bhí go h-uaigneach
Acht anois fa dheireadh tán t-acrann thart
‘Gus Éire go dian ag iarraidh a [óirt]?
Béidh Árd Féis againn mar bhí í dTeamhair
‘San sean am cruaidh ní bhéidh nar meabhair
Bhéidh obair sa bhaile againn fhéin go flúirseach
‘Gus deantuis i Éireann againn dar gcumhtach
Bhéidh muilte againn gus luingis dar dheanamh
‘Gus inneail a casadh ag uisge le fanaidh
senior member (history)
2021-09-01 19:46
approved
rejected
awaiting decision
Chuir sinn ar fan i measg na gcaoran.
‘Gus ar sléibhtibh fliucha fuara
Ara gaodhlaidheann bruibh a’s o madaigh ruaidhe
Leag air dteampaill, scrios na bráithre.
Gus rinne gearleanamaint ar air gcárdaibh
Sheas Cúige Uiadh suas go dána
‘Gus chongbhuidh ar gcul na halpaire gránndha
Ba maith na taoisigh O Néill ‘s an Dálach
Acht rinneadh feall a chuir iad thar sáile
Ní féidir innsint na cuir i méatar
Leath na géarbhruid a fuair na créatuir
A casadh nÉirinn ins an am sin
A raibh Strong-bó ins na campaibh
Rinne sé ár ar sheandaoineibh, mná ‘gus páisdibh
Gan tráct ar laochraibh chuaidh an spáirn leis
Dhóigh ‘gus laisg, ‘gus scrios go naireach
An méid a bhfuair sé ‘nois a lámh air
Rinne sé búistearacht i bPuirt Láirge
A dheanfhadh an Turcach brónach cráidhte
Nuair bá sé fuilteach dearg chóibheach
Le h-Ebha rinne sé an posadh
senior member (history)
2021-09-01 19:45
approved
rejected
awaiting decision
Dan Stáireamhail
Thainic anall ar fad o’n Spáinn
Clann Mhílidh mhóir le cabhlach lán
Chuir air na De Danainn catha teann.
D’fág iad faoi smacht fa uaigneas beann
Badh mhór a m-draoideacht ‘gus a gcéim
Acht bhí siad gan mhisneach riamh na dhiaidh
San h-ochtadh aois tháinic sgrios a’s sguirsa
Na lochlannaigh borbtha fealltacha mio-stiurtha
Dhoigh ar leabhair a’s ar mbraithre dibear
A’s d’fag sinn ó shon i n-easbaibh laimh-sgribhinn
Acht tháinig Brian Borumha an taoiseach crodha
A dhibhir as Éirinn a’s d’fhag as go deo iad
Bhí Éire sona séanmhar saor
Go dtáinig na Sasanaigh faraor!
Le slaid, le léarsgrios is le feall
D’fhág furmhór ar ndaoine sínnte í gcill
Bhainn [dhímn]? ar dtigthe buaibh is fearn:
senior member (history)
2021-09-01 10:47
approved
rejected
awaiting decision
veining which is so prominent a feature of the latter.
Áithne or coltsfoot is one of the four plants that flower before sending for the leaves. It flowers in the early spring. The leaves are large and round and when dried are sometimes smoked instead of tobacco in certain diseases
Airgead luachair or meadow sweet grows generally in marshy meadow land and may easily be recognised by the fragrant scent - not much unlike that of hawthorn flowers - of its flowers
Seiluistrum or wild iris is most frequently met with on the banks of streams or river's
Barráisti nó Práiseach bhuidhe or wild mustard in light loose land often infests the corn. A spraying with sulphate of copper is said to be a remedy.
Luachar or rushes are often troublesome in wet pasture land. The remedy is drainage and a course of tillage
Méiríní Sidhe foxglove generally grows on the sides of banks. It is considered poisonous though a useful medicine for heart disease is [?] from it.
Slán Lús or plantain is not a troublesome weed and causes the gardener or farmer very
senior member (history)
2021-09-01 10:18
approved
rejected
awaiting decision
little worry.
An Neoinín or The Daisy is common everywhere and though of little use in pastures where it is often abundant is a welcome harbinger of spring and generally flowers earlier than other plants
“Tá sé chomh buidhe le neoinín” , is a common phrase.
Raithneach or fern occurs in old pasture land and though as a botanical specimen it has some interest otherwise it is of little use except when dried a bedding for farm animals. On the other hand it causes little trouble in tillage land and seldom becomes a nuisance anywhere.
Buachaill an tighe is a cactus like plant which used to be planted on the slope of the gable. This plant is not to be found wild in this part of the country and is propagated by getting a portion from an established plant.
It is considered an antidote against the wiles of the fairies.
senior member (history)
2021-09-01 10:07
approved
rejected
awaiting decision
There are two classes of wild birds found in this district as I suppose there are in every other district in the country, namely, migratory and nonmigratory birds.
The latter appear to be most numerous though the former appear to be the most important.
The most common of the wild birds is the robin. Wherever in the country there is a human habitation there too will be seen the robin. Unlike other birds it appears to cultivate human society and is seldom seen out in the wild. Furthermore its feelings towards mankind appears to be reciprocated, for however badly other wild birds may be treated the robin is nearly always treated with consideration. Tradition explains this by telling of its efforts to extract one of the nails from the crucified saviour's hands on the cross and thereby rewarded with the badge of its compassion - it's red breast.
The robin too is a vocalist of no mean order and in The springtime its resounding notes on a fine evening adds that gladsome tone which, completes the beauty of Spring.
senior member (history)
2021-09-01 10:06
approved
rejected
awaiting decision
But the robin is not confined to the spring, unlike most other birds it is sings through the Autumn and winter. Only during the moulting season at the end of Summer does it remain silent for any length.
The robin feeds on seeds, berries, and insects, but indeed when cold winter comes will not refuse a crumb of bread or other food from the kitchen.
It builds its nest preferably on a mossy bank where the colour of the moon harmonises with that fits red breast and so is cleverly concealed. It is built of moss and leaves and is sometimes lined with hair. It lays five or six greyish eggs dobbed with reddish spots.
The wren is, after the robin, the commonest of the small wild birds. It is easily recognised from its straight tail, small size, jerky movements, and the fact that it seldom makes long flights. Like the robin it is a good songster with a strong clear note. It is one of the most skilful of nest builders, building an almost round nest of surprising capacity with a small opening not on the top but on the [?] side. The wren has
senior member (history)
2021-09-01 10:06
approved
rejected
awaiting decision
But the robin is not confined to the spring, unlike most other birds it is sings through the Autumn and winter. Only during the moulting season at the end of Summer does it remain silent for any length.
The robin feeds on seeds, berries, and insects, but indeed when cold winter comes will not refuse a crumb of bread or other food from the kitchen.
It builds its nest preferably on a mossy bank where the colour of the moon harmonises with that fits red breast and so is cleverly concealed. It is built of moss and leaves and is sometimes lined with hair. It lays five or six greyish eggs dobbed with reddish spots.
The wren is, after the robin, the commonest of the small wild birds. It is easily recognised from its straight tail, small size, jerky movements, and the fact that it seldom makes long flights. Like the robin it is a good songster with a strong clear note. It is one of the most skilful of nest builders, building an almost round nest of surprising capacity with a small opening not on the top but on the [?] side. The wren has
senior member (history)
2021-09-01 10:03
approved
rejected
awaiting decision
been known to lay as many as fifteen or sixteen eggs in this nest.
It is said that while the hen wren is engaged with the hatching nest. The cock is busy with nests for the winter.
In cold weather it approaches houses for food and shelter and often builds under the eves of thatched houses. It feeds principally on insects.
The wren used to suffer prosecution on St Stephen's days in times gone by in this district at the hands of the wren boys, but happily the custom has disappeared although the cutom of mummering is more common on that day then ever.
The yellow hammer is also a very common bird. It is easily recognised from the bright yellow head of the male. It is frequently seen sitting on the tops of bushes or hedge It builds its nest generally on the ground or near it under a bunch of grass, and it is made of hay and grass lined with hair. From three to six eggs are laid, purplish-white in colour striped with purple veins.
The yellow hammer though not a prized
senior member (history)
2021-09-01 10:01
approved
rejected
awaiting decision
songster can be heard in the warm summer weather when most other birds are silent.
The starling is a gregarious bird seldom seen alone, and appears not only to like the company of its own kind but also of other birds and even animals.
Its food consists chiefly of grubs, insects and beetles. In Autumn it feeds on fruits and berries and is said to be fond of cherries.
The starling has no definite song of it's own but appears to delight in extemporising or imitating the song of other birds. It can even be taught to whistle tunes.
Its nest is made in a tree or wall or under the eaves and it generally returns to the same place year after year. The nest is made of grass and moss and is sometimes lined with wool. It lays generally five eggs of a green blue colour.
The sparrow appears to love the haunts of men as in the busiest thoroughfares in our towns you may see them almost under the hooves of passing horses snatching at scraps of food. Like the starling
senior member (history)
2021-09-01 09:35
approved
rejected
awaiting decision
the sparrow is fond of company and are generally seen in little clusters keeping up a vivacious conversation amongst one another all the time.
They can be frequently seen taking dust baths along the dry roads. In Autumn they often do much damage to the early ripening corn. They often nip buds in the garden just as they are appearing above ground. On the other hand they do service to the gardener by destroying caterpillars
The nest is made in a cavity in the wall or any sheltered corner. It is made of straw, moss, wool and feathers. It lays five or six eggs whitish in colour with dark markings. As soon as one clutch is reared another follows and so on during the summer.
The chaffinch like the sparrow is not regarded with much favour by the farmer and for the same reasons. It builds a comfortable nest in April. There is cooperation in its building the cock bringing the fine grasses hens, hairs and moss needed by the hen who does
senior member (history)
2021-09-01 09:32
approved
rejected
awaiting decision
ché tharluigh ach gur chaith Padraig eisean agus a chapall síos a’s marbú an beirt acu.
Chuaidh Pádraig arais a’s posadh é a’s an bhean, bhí an t-airgead uilig aca-san annsin.
Tháinic siad arais a’s chomhnuidhe siad in- Aruinn Mhór, a’s tá a mhuinntir annsin go foill.
senior member (history)
2021-09-01 09:31
approved
rejected
awaiting decision
do, a’s ar ndoighe bhí fearg mhór air a’s dubhairt sé go rabh sé ag dul a mharbhú O’Broinn. An lá thar na mharach thug sé a bhád leis siar go dtí an Machaire. Ón Machaire chonnaic sé campa a’s solas ann ar an Chlochair, a’s d’unthigh sé an méid a bhí ina chorp go dtí gur shroich sé an campa. Bhí O’Broinn ar shiubhal a’s d’imthigh an fear na dhiaidh. Nuair a tháinic sé suas leis thug sé amach litir a’s sgairt sé ar Ó’Broinn, nuair a bhí sé ag tabhairt an lithir do thug sé amach sgin a’s shaith sé é í O’Broinn a’s mharbh sé é.
Ar shiubhal le Pádraig annsin go Litir Ceanainn a’s beireadh air annsin a’s sé an pionós a cuireadh air nó go gcaithfeadh sé a shaoghal a chaitheadh ins na h-Indeacha thiar. D’ioladh é le fear gorm a bhí posta ar chailín Shasana. Bhí gradh mhor ag Pádraig do’n bean a’s d’eirigh an fear mio-sasta leis. Lá amhain rinn an fear [iarra]? ar Pádraig a chaitheamh síos le binn agus
senior member (history)
2021-09-01 09:31
approved
rejected
awaiting decision
Slaid a’s a Thorradh
Tá sé fá thuairim chead go léith bliadhain ó bhí an Tíghearna O’Broin na chomhnuidhe í n-Inbhear.
Uair amhain chruinnigh sé dhá chead saighdiuirí agus chuaidh siad thart ar an tír a’s mharbhuigh siad achan bo a’s na h-ainmhighthe uilig a bhí ag na daoine. Shíl na daoine go mbeadh Aruinn Mhór ina áit mhaith le comhnuidhe a dheanamh ann a’s d’imthigheadar uilig isteach go dtí an oilean.
Lá amhain nuair a bhí na fir uilig amuigh ag iasgaireacht tháinic O’Bróin a’s a chuid saighdiúirí a’s chuaidh na daoine agus a gcuid paistí i bhfolach. Nuair a bhí na saighdiuírí ag dul thart ar uaimh chuala sé na páistí le caoineadh, a’s mhairbh sé achan bean, paiste a’s achan bó a rabh in-Arain.
Bhí buachaill beag a fuar ar shiubhail ortha nó bhí sé ró gasta acu. Nuair a tháinic a h-athair an oidhche sin d’innis sé an sgeul uilig
senior member (history)
2021-09-01 09:29
approved
rejected
awaiting decision
19. Ceart damh ceart duit.
20. Níl ann ach an dá mhar a chéile.
21. Ní bhíonn tréan buan
22. Taréis tuigtear gach beart.
23. Sioc an slodan lán sioc nach mbíonn buan
24. Maith ar sheandhuine maith ar an duine a’s maith a’s leanbh beag, trí maith a théidheann amuigh.
25. Ní théigheann rogha s’n réidhteach
26. Dheanfadh spéinóg no millfidh mé adharc.
27. Is mairg a bhíonn shíos ag an gcéad bhearnain.
28. An té nach truagh leis do chás nach.
29. Ní dhéanfadh an saoghal capall ráis d’asal.
30. Is minic é an capall is fearr togann an rás.
31. Is beag é toradh na bó aonair.
32. Níl gaol ag aon re saoi gan séan.
33. Is mó cor chuireann lá Marta dhe.
34. Mair an chapaill is gheóbhair féar.
35. An laogh ithte í mbolg na mbó.
36. Borradh an aon gé.
senior member (history)
2021-09-01 09:28
approved
rejected
awaiting decision
Slaid ia Thoradh
Tá sé céad go léith bliadhain ó shoin anois ó bhí an tigearna Ó Bróin na chomhnuidhe i n-Inbhear. Tháinig sé go Tír-Conaill ám agus bhí dhá chéad saigdúirí leis. Chuaidh siad go dtí óilean Árainn agus mhairbh siad na daoine uilig. Bhí na fir uilig amuigh iasgaireacht agus t
senior member (history)
2021-09-01 09:27
approved
rejected
awaiting decision
Tá teagasc maith le fághail ag cailíní san áit
Ag scoil aoibhinn dheas bréaghtha na mbán riaghalta,
Tá’n fhóghluim is féarr da fhearaibh is da mhnáibh
I Litirceannan i nGaedhilg is i mBeárla.
senior member (history)
2021-09-01 09:27
approved
rejected
awaiting decision
Bhí daoine is Dún-na-nGall
Tríd an domhan ann gach ball
Is ag cloisint fa’n Árd Theampall naomhtha
Ann a bpóca chuir a lámh.
Le cartanas ‘s le dáimh
Agus thug uatha ór buidhe ‘gus nótaí.
Seal gearr na dhiaidh
Thóg sé colaiste cun leighin
Is deise ‘gus is breacha ‘s na reagúin
Tá na h-ollamh ann is fearr
Anois atá le faghail
A chuir éaladhain i n-úmhail do mhicléighin
Rinne sé pálas deas do fhéin
A chuireas aoibhneas air gach aon
Na onoirighmíd mar Naomh Pádraig
Tá sgoil dheas ag na thaobh
A mbíonn óig-fhir innte baon;
Faoi chúram is faoi stiúradh na mbraithre.
senior member (history)
2021-09-01 09:26
approved
rejected
awaiting decision
Toighthe móra na Cléire.
Go Litirceannain má théir
Mar tá rún agat na Féide,
Breathnaidh timcheall tighthe móra na Cléire;
A leithid ní fhacaidh ‘riamh,
Air mhacha na air shliabh,
Mar deachaidh tú ‘na Róimh nó ‘na Gréige.
II
Tá Árd Theampall ann na shuidhe,
A chuirfeadh aoibhneas air do chroidhe,
‘S thuig uaisle as gach áird ann da fheachaint
An té leag an obair síos, agus d’iompair i go críoch,
Bhí fíor sholus naomhtha ann éadan.
III
Ní rabh an t-airgid le fághail,
Ua ar ndaoinidh ins an áit,
Bhí siad díobruighthe go barra na sléibhteach
Acht fuair ar n-Easbog naomhtha chóir
An cungnadh mar a b’fhóir
Mar a d’fhóir fuair Maoisean Mána sa n’fhásach.
senior member (history)
2021-08-30 23:52
approved
rejected
awaiting decision
"Birin" is a cure which old people believed in long ago. It was procured by suspending a piece of smoked bacon from the roof of the dwelling house on Shrove Tuesday night. This when cut in thin slices and applied to the effected part has a smoothing effect.
The dandelion is a great tonic, there are two kinds. One has a white vein which is to be used by men the other has a red vein and is to be used by women.
There is a plant growing that cures whooping cough, it is called the mouse ear herb.
The cabbage in our gardens is a great cure for sores. The coarse side draws a sore and the smooth side is a quick healer.
senior member (history)
2021-08-30 23:45
approved
rejected
awaiting decision
castle keep. His wife begged of him to surrender lest he should bring ruin on the whole family. Food however failed them after fifteen days of the siege he resolved to fly away with the ornaments of the Church. At nightfall he with his shield in his left hand and his sword in his right hand and the altar furniture under his arm followed by his three retainers glided noiselessly through a broken spike hole and suddenly sallied out unseen by the watchful soldiers on guard, but when they reached the further bank of the streamlet. They were pursued with loud shouts by the soldiers through the trees. Sir John Bourke escaped after hiding precious burden in the bushes, but one of his brave followers was slain and the other was wounded. Father Clancy had fled from the castle in disguise bearing safely with him sacred vessels. Sir John then ran off through the country till he came to a southern town, hoping soon to set sail
senior member (history)
2021-08-30 23:43
approved
rejected
awaiting decision
for some seaport town in Spain. The woman in who's house he stayed basely betrayed him and he was thrust into the public prison of the town. He was sent shortly afterwards tied to a rough cart with an escort of soldiers to Limerick to be tried by the Judges there. The judge however refused to do that unholy work. Another Judge Sarsfield did it. The soldiers who had guarded him on his journey brought false charges against him. He refused to answer them and then Sarsfield sentenced him to be hanged, beheaded and quartered. He was carried on a cart to the place of execution outside the city wall on a black December morning when he was about a furlong from the gibbet he asked and got leave to get down from the hurdle and then he went towards it slowly on his knees. When he had reached the foot of the scaffold he wife rushed through the thronging crowds and the soldiers and gave him
senior member (history)
2021-08-30 23:27
approved
rejected
awaiting decision
your pike heads give to me.
With that before I go I would
Your daughter Mary see.
"No pikeheads doth my house contain my children are in bed."
But brutal hands are tangled in Brian Purcell's hoary head. in
He's dragged across the threshold stone
And out into the yard.
When Mary rushes in between
Their savage blows to ward.
"Hold" ! Hold" bawled out the officer
"Hold on until I taste
This charming creatures ruby lips - Oh Heaven! what a peast"!
So saying he took her by the waist
And strove to throw her down.
When furiously her brothers fist
senior member (history)
2021-08-30 23:22
approved
rejected
awaiting decision
Among them there young Purcell sat
A Brevat Brigadier
Eyeing this British officer -
My God he said "you here.
On Letpsies plains methout I paid The debt to you I owe.
Remember Mary Purcell now We'll settle 'ere" We go.
Then and there 'twas soon arranged.
That by the mornings dawn
The living fount of either should
Flow on a neighb'ring lawn
Dire memories braced young Purcell's nerves
Unerring was his aims
The gallant wrecking Captain fell.
A bullet thro' his brain
By a Drangan Boy.
senior member (history)
2021-08-30 23:13
approved
rejected
awaiting decision
Ní raibh nonn nó [anall]? air.
Caithfidh an tarbh a mharbhugadh. Tughadh amach tuairnín agus chraghadh an Tarbh.
Rithai siad na sgeiteacha anonn a’s anall, ach ní raibh Tómas ar bith le fagháil.
Tháinig an bhean bhocht thart d’iarr cuid de’s ná sgeitheacha a’s fuair iad. Dheamhan i bhfad a chuaidh sí gur mhothuigh sí a rud beag ag boghadhaigh astoigh ionnta agus chaith sí ar taoibh an bhealaigh mhór iad, agus bhain a’s amoch.
Le sin tháinig sionnach thart agus da’r leis fhéin nach orm a mbeadh an tadh agus d’alp sé siar go craosadh iad. Dhearc Tómas thart agus chonnaic sé na h-uairadóirí thug leis na baile iad agus dhíol iad agus bhí dóigh bhréagh ortha o’n lá sin go dtí la a bháis.
senior member (history)
2021-08-30 23:12
approved
rejected
awaiting decision
láimh agus ar siubhal leis.
Deamhan i bfad a cuaidh sé gó d-tháinig cioth-cloch sneachta air agus chuaidh sé ar fasgadh faoi duilleóig cabóige.
Tháinig an tarbh riabhach thart agus chuir sé a theangaidh thart fá duilleóig na cabóige agus slugh sé siar Tómás agus deireadh gan fiacal a chuir ann.
Bhí go maith a’s ní rabh go h-olc nuair a bh’fada lé Seainín a bhí sé gan an tae fhághail bhain sé an baile amach. D’fhiafruigh sé dó Nóra cad Chuige nár chuir sí an tae chuige “Ar ndóighe chuir mé Tómas leis” arsa sise “arsa seisean agus d’éirigh an cuartughadh ar Thomas. Ni rabh sé le fághail thíos nó thuas. An oidhche sin nuair a bhí siad ag cuir isteach an eallaigh mhothuigh siad an glór beag astoigh i mbolg an tairbh. “A mamaí a’s a deaidí na bidhighidh ibhsé buadhartha nó tá mise ag feadhalaigh í mbolg an tairbh riabhaigh.
senior member (history)
2021-08-30 23:11
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal.
Bhí lanamhain ann i bhfad o shoin agus ní rabh teaghlach ar bith aca. Seainín a bhí ar an fhear, Nóra a bhí ar an mhnaoi.
Bhí siad i gcomhnaidhe ag urnaigh chuig Dia le gasúr beag a chuir chuca muna mbeadh ann ach méid d’ordóige féin. Maidin amháin mhothuigh Nora tórman faoi-n babhastar. Thóg sí an babhartar agus caidé a bhí ann ach gasúr beag fá mhéid d’ordóige. Má bhí sé beag féin bhí an lúthgair ortha roimhe agus thóg siad suas go cúramach é. Nuair a bhí sé cúig bliana ní rabh sé níos aoirde na do ghlún.
Má bhí sé beag féin bhí sé miotallach. Lá amháin bhí seainín ar an chnoc. Rinne Nóra an tae agus dubhairt Tómhas go rachfadh seisean leis suas fhad lé seainim. Cuir sé cheathramhadh an aráin ar mullach a chinn agus bamhail an tae idir a dhá
senior member (history)
2021-08-30 23:11
approved
rejected
awaiting decision
Le láimh luthmhair thriarthamhail, láidir,
Le h-eagna fhíor gan locht,
Chur sé múnadh ar an námhaid
‘Gus chur go leir faoil sinachd.
‘S da nglacfaidhe chómhairle ‘noidhche sin
Roimhe an bhriseach bhrónach, mhall,
Bheidheadh atharrachd dlighe indiu againn
Ó Ceann Sail’ do Dún na nGall.
senior member (history)
2021-08-30 23:10
approved
rejected
awaiting decision
‘Gus arm treun ‘na ngárdair
Da fhaire lá ‘gus oidhche.
Bhí carad measg námhaid
Lán carthanais ‘dáimheachd’
A d’fhág Aodh ‘gus a chomhráduidhe
‘Na bhfear fhaor anns a tslíge
Is moch amarach chluinnfear
Ar mhullaighibh chnoc ‘s ngleann
Guth bródamhail adharc Tírchonaill
Cur cuiridh ar a clann.
Ó Mhullaighibh dhuibh chnoc Inis Eóghain
‘S ó ghaineamh bán na dhTuadhaibh
Ó thír chnapanach na mbaoghlach
‘S é bhruach na h-eas Aoidh Ruaidh
Tháinic siad ‘na gceudthaibh
Fir triarthamhail ‘riamh nar fheall
Leis na sionnaigh ‘s na meictire
Díbhirt ‘mach as Dún na nGall.
senior member (history)
2021-08-30 23:05
approved
rejected
awaiting decision
Bloic ‘gus répaidhe calanach;
Cuir seóltaí geal air chrainn’
‘Gus garbh-ghuth na mairnealach
Deanadh con-ghaire gus grinn
‘S an long na rith ar bhráid na dtonn
Ag téitheadh roimhe an tsíon
‘S beidh dómhain amach ‘san fhairrge í
Sul ar [nocdeí]? níos an ghrian.
‘S beidh thugh a thómhais sí’n bealach
Thart timpeall condae’n Dúin
‘S air ais gur leag sí h-ancoirídhe
Trathnóna trasna’n chúain.
Tá mac Inghín Duibh go h-uaigneach
Anocht i mBaile Ath’ Cliath
A leabuidh luidh, na leacacha
Gan biotaille gan biadh.
Amhdheoin ballaidh árd ‘gus bádhbhain
Slabhraidhe fuar ‘s glais lámha
senior member (history)
2021-08-30 23:04
approved
rejected
awaiting decision
Is tapaidh shiubhail na móineintí
Mheasg imirteais a’s óil.
Ulgardais agus carthanais
Agus móran gleásaibh ceóil.
Cuireadh ‘s freagrabh ceisdearachd
Os cionn na ngloine lán
Fa’n bhuaireadh annsa bhaile ‘gainn
‘Gus gniómhaibh thall ‘sa Spáin.
‘S na briste fuibteach throidfidhe
Sul mbeidheadh duilleabhar úr air chrainn
Eadar bhainrioghan bhrodamhail Ise bheál
‘S an Spáineach uasal teann.
Acht nuair beidh mhise le’r gceannphort óg
Bhéith dul chuin n-a bhaile luidhe
Chualaidh a chluasa toraman
Bhain léimeag as a chroidhe.
senior member (history)
2021-08-30 23:03
approved
rejected
awaiting decision
Amhrann fa Aodh Ruadh Ó’Domhnaill.
“Ó trialluigh’ liom ar bhord mó luinge”,
Arsan caiptín béalbhinn breugach.
“Tá ár dtéad go teann, faoi bhruach na mbeann
Ar ucht Loch Súilighe chéimeach.
Tá a broinn lión lán de fhíon na spáin
Ceud ogsaod mhór ‘gus tuilleadh
Díghe ‘s measamhla i gcúirt a rígh
Beóir chroidheamhail, chaoin, gan mhilleadh.
‘Gus ólfamuid an íocsláinte
As corn oír araon
A’s bhéidh againn tamall cuideachta
Nach gcosd’ an duitse píghin”
Táitnigh cómhrádh ‘n bhitheamhnaigh
Go h-annsach le h-aodh Ruadh
‘S ar bhórd na luinge chuaidh sé mach
Mó bhrón mó mhíle thruaigh’.
senior member (history)
2021-08-29 20:46
approved
rejected
awaiting decision
Ar fheicheal dí an t-anró ar eadan lom an t-slighe
Do thuit do mháithrín ar an fhear le brón a’s le buaidhreadh croidhe
Do thóg mé in mó láimhe í mó stór a’s mó mhíle ghrádh
Och! bhí sí breoidhte, claoidhte lág, O! bhí sí ciúin go brath
A athair díl thiocfaidh an lá go fóill a mbéidh aithreachas ar an te.
A dhibir thusa i bhfád ón tír a’s do mhathairín sa chré
Nuair a thógfas Éire bocht a chinn a’s a bhratog glás le gaoth
Bheirfidh mise triall ar thír mó bhréith agus cuairt ar bháiligh an Rígh.
senior member (history)
2021-08-29 20:44
approved
rejected
awaiting decision
Bhí tusa a mhic sa chliabhain bheag do naoidhnean lag gan bhrígh
‘S cé tharlaigh ag mó dhoras ach fir’s báiligh an Rígh.
A dhia thuas ba bhocht mhó chas bá dona dhubh mó chroidhe.
‘S gan agam ach an t-aon bhó bhí thíos i gcionn a’ toighe
Sgáirt mé mar gheall ar Mhathair Dé mo dhíghean toighe go ló
Ach níor chríochnuigh mé mo phaidir go rabh lasóg le mó cró.
D’éirigh an toit a mhic go spéir a’s d’éirigh an caoineadh gear
Nuair a chaith siad amach dó mhathairín faoi dhílean lom an ear
“Thug mise tarrthail ort-sa a rún ach nuair a phil mé ‘un toighe.
Bhí mó shéan (mo) bhó ar shiubhail a thiomaint ag fir a’s bailigh a righ.
senior member (history)
2021-08-29 20:43
approved
rejected
awaiting decision
Deoraidhe as Éirinn.
A athair dhíl is minic thú ag cáinnt ar Éirinn thall.
A gleanntáin gleas, a sléibhte deas, cuid coillte caor agus cáil.
‘Sé deir tú liom gur tírín í, mbeadh ann an Bhainrioghain beo
‘Is goidé an fáth a thréig tú í, is na bpilleann tú go deo.
A mhic arún is mór mó ghrádh do’n tír ar a labhrann tú.
Mó Éire aoibhinn, fhearamhail, fhiall a fuair onóir agus cluí.
Ach ‘nois a mhic bí thusa glic is tabhair éisteacht do mó shéal.
‘S ní dhearfaidh tú anois nó arís gur thréig mé Éire dhíl.
Nuair a smaoinim ar an lá sin thiar tig sgannrié ar mó chroidhe
Bhí an tsneachta ag plúcadh anuas go dlúth gus bearradh [fuarargha]?
senior member (history)
2021-08-29 20:41
approved
rejected
awaiting decision
bhochtaibh, go ndéanaidh Dia trócaire uirthí.
‘Mbéadh chirteach agat fá dhéin an chréatúra seo atá gan snáithche leis an t-síon a chongbháilta amuigh? Go rathaigh Dia thú is go seolaidh Sé gach adh in do bhealach a’s gach mí-adh tharat go cionn bliadhna.
Nuair a imthigheann siad annsin gan dadaidh a fhaghail tusuigheann róisteacha mionna mór, annsin cluinntear Seacht mallacht ort féin, ‘s ar do shliocht, ‘s ar shliocht do shleachta. Ní thug le bacach dul ar thoir déirce mar théigheadh fád ó. Acht sé dtig leis an dlígheadh a sheachtaint go bog, ciúin, réidh, slightheach, sleaínain. Biónn barr-iallacha bróg, bioráin snáth, snathaidí, mála guirm a’s ithbhairt dén [tseo]? sin in a mhála. ‘Sa dóigh seo thig leis an cheírd a chleachtú faoi shróin an dlighe is é ar shéala ‘bheith ag díól no [dgrécbhillí]?
Aithnigheann ciaróg ciaróg eile ón chanamhaint cheilte is dual do bhacaí a chleach canamhaint atá níos seinne bó’n-mhór chuid de theangacha an lae indiú.
senior member (history)
2021-08-29 20:41
approved
rejected
awaiting decision
bhochtán agus bhéidh mé ag guidhe ar do son ó mhaidín go neóin” Acht gnídhthear dearmad de’n arán a ithtear agus ‘sé a dhálta sin ag paidir a bhacaigh é.
De réir chosamhlachta tá arán na bfear fuinnte an lá póstar iad nó chá n-iomchuraigheann siad mála féin ón lá sin amach. Tuige a n-iomchuróchadh, is comh maith is tá’n chéird ag na mnáibh? Ag dalladh an doras daobhtha -san túsaigheann an [delín]? “Go ndéanaidh Dia maith ort féin, ‘sar do mhuinntir atá ar Shlígh na Fírinne, an dtabharfá gráinín tae thirm damh féin is giota aráin do’n thachrán ‘nár bhlas aon greim indiu go foill”?
Nuair a imreann an t-achrán a chuid chaointeach féin de dhráma na ndeor thirin leanann an bhian, “feach tá mo chosa ar an talamh ‘sna bróga seo. Ní bhéadh an sean-phéidhre fa’n teach a bheirfeá dámh? ‘S furust aithne gur nighean do mháthara thú.
Leoga, bhí féin a bhí maith, fial agus cinealta do
senior member (history)
2021-08-29 20:40
approved
rejected
awaiting decision
Saoghal na mBacach.
Deir an feanrádh go dtig athrú le h-am, ach má thig is righin fadálach an t-athrú é a thig ar bhacaí. Goirid i ndiaidh sgéil chruthaighthe an t-saoghail léighimid go minic fa Bhíobla fa’n “bhacach ag an gheafta”. An doigh chéadhna air is tá ar bhacaí an lae indiú. An lám sínte aige dá reír riaghlach a chéirde. An port caointeach céadhna i mbárr a ghuib agus an díoghbháil ceadhna air - durce de gach seort, -déirce ó gach duine agus slígh [mhiallta]? déirce aige a fhócreas do gach seort meoin is croidhe.
Téigheann sé ó theach go teach le na mhála ar a mhuin, acht cé bheadh na dhiaidh air dá bhféachadh sé le cuid d’a shlighe bheatha bhaint amach nuair a chastar sonntachan air ina shiubhaltaí eadar toighe. ‘Se’n port céadna a bhíos aige i dtolamh. “Go gcuidighidh Dia leat, a dhuine dhoigheamhail, ní chasfaidhe an phíghin fá do pocaí a bheirfeá do
senior member (history)
2021-08-29 20:38
approved
rejected
awaiting decision
“A Rígh ní fhacha tú araimh an cinéal Cáislean atá aca agus ní cheannochadh do Ríaghacht an cíneal tábla atá aca. Bhí na mílte sáighdhuirí ag an doras”. Bhí an Righ sásta agus phós a inghean Chrúbhaidh.
senior member (history)
2021-08-29 20:37
approved
rejected
awaiting decision
ba mhaith leobhtha teach Crúbhaidh a fheiceal. D’imthigh beirt de theactairí an rí go Loch Bearra. Ní rabh siad abalta fhághail isteach go toighe Chrúbhaidh nó bhí scaifte gabhar taobh amhuigh de’n doras. Nuair a chuaidh siad isteach bhí athair Chrúbhaidh ag glachadh a dhínnear agus bhí póta eadar a dhá ghlúine aige agus é ag ithe sgádan guirt.
Chuaidh an bheirt na bhaile arais. Ba mhaith leobhtha an sgéal a b’fhearr a innse do’n Rí, ach san am chéadna ní thiocfadh leo breag a innse. Chuaidh siad go dtí an Rí agus dubhairt
senior member (history)
2021-08-29 20:37
approved
rejected
awaiting decision
an Rí leis go lochlann.
Bhí ar an bheirt aca dul thart fá’n caislean trí h-uaire ar beathach allta a’s an cead duine a bheadh an marcuidheacht deanta aca geobhadh sé an cáilin.
Nuair a bhí siad ag dul thart fa’n caislean thug inghean an Rí fá dear go rabh ball dearg ar mhuineal Chrúbhaidh. Nuair a bhí an marchuideacht déanta aca chuaidh mac an Rí isteach agus dubhairt gur’b eisean a rinn an mharchuidheacht ach dubhairt inghean an rí nár bhe, nó nach rabh ball dearg ar a mhuinéal. Chuaidh sé amach a’s tháinig Crúbaidh isteach.
Bhí an cáilin sásta leis ach sul a bpósadh iad
senior member (history)
2021-08-29 20:36
approved
rejected
awaiting decision
treas fhaobhar, faobhar os cionn fhaobhair, ag innse do’n [tsaoghal]? gur’b féin crotach shluagh na marbh, fear mhuirbhthe na mílte fear mílte na gceadtaí as da muirtidhe indé é go bhfuighthidhe sgríobhtha i n garradh na gréige gur’b fear treithe indiú é.
D’imthigh sé leis i mbeul a chinn agus ní dearn sé stad nó comhnuidhe gur sroich sé pálas an Rí. D’innis sé do’n rí go rabh sé ar lorg a fhórtúin.
Thug an Rí seirbhís do.
Bhí inghean ag an rí lochlann agus ba mhaith le mac Rí Shasana i a phósadh. D’imthigh Crúbhaidh leis a’s mac
senior member (history)
2021-08-29 20:35
approved
rejected
awaiting decision
Crubaidh Loch Bearra
Fad ó shoin agus is fad ó bhí, bhí fear i na chomhnuidhe i Loch Bearra darbh ‘ainm Crúbaidh. Rinn sé suas a inntin lá amháin go rachadh sé ar shiubhal ar lorg a fhortúin. Nuair a chuala a athair an sgéal thug sé cead do Chrubhaidh imteacht. D’imthigh sé leis i mbeul a cinn agus seo an dóigh a chuirthear síos ar a imteacht :-
Teann sé ar a dhá bhróig bheaga bromaidheacha bramaidheacha ospóir gréige. Teann a chlaideamh ar a taobh dheas a rabh na naoi bhfaobhair ar, mar bhí faobhar an geadh, faobhar an beadh,
senior member (history)
2021-08-29 20:34
approved
rejected
awaiting decision
í fhéin. Rínne Nel í fhéin ceol deas í ngaedhilg, agus fosta rinne Seán Mhaghnuis ceol eile dúin agus chuidigh muid leis uilig ins an chúrfa. Bhí damhsa mór againn agus bhí muid ag cur alluis go trom. Bhí breacadh an lae ann nuair a d’fhag muid teach an bhaneis agus is muid a bhí tuirseach claoidhte. Ní (A) rabh me ag banneis ariamh comh maith leis an oidhche sin a’s creidim nach mbéidh go brathach.
senior member (history)
2021-08-29 20:34
approved
rejected
awaiting decision
posadh. Bhí an baneis le bhéith i dteach Nel mar bá gnáth do a bhéith. D’iarr siad ormsa dul suas an lá roimh ré le cuduí leobhtha. Mhairbh siad cupla cearc a’s chuir siad ins an phota iad ar theine a bhí taobh amuigh d’en teach. Tugadh cuireadh do ceithre fhichead daoine dul chuig an bhanéis an oidhche cheadhna agus sin an oidhche a bhí an sport againn.
Bhí an dinnear mhór againn ag a seacht ó chlog, a’s sin an dinnear a bhí maith ach ní rabh an phléisiúr ceart againn go dtí go dtí go dtáinig Nel isteach le cnag mhór lán de phoitín, agus fuair achan duine againn ar saith le h-ól.
Ina dhiaidh sin bhí damhsa againn agus an lanamhain iad fhéin an cheadh bheirt a bhí ar an urlar a’s b’iad an bheirt a bhí abalta damhsa a dheanamh.
Rinne Cit Domhnaill Bheite corr damhsa dhuinn
senior member (history)
2021-08-29 20:33
approved
rejected
awaiting decision
Postaidhthe.
An oidhche fa dheireadh ní rabh dadaidh le deanamh agam a’s chuaidh mé ag áirneal chuig Mícheal Maghnus Ruadh. Nuair a shroich mé an doras d’iarr bean an toighe orm theacht isteach, cathaoir a fhaghail a’s suidhe chois na teineadh, agus rinne. Ní rabh mé i bhfad astoigh go dtearn beag a’ toighe bolgamh te damh nuair a bhí sin chaithe lás fear a toighe an phíopa agus thosuigh sé ag sgealuidheacht.
Ar dtús [Reidtigh]? sé a sgeadamán, shocruigh sé é fhéin ins an chathaoir, shín sé a chuid loirgne uaidh agus thusuigh sé.
Nuair a bhí mise mó bhuachaill óg ar seisean tugad chuireadh damh dul chuig [baneis]? Nel Mhicheal Mhór agus Sean Domhnaill bhig a bhí le
senior member (history)
2021-08-29 20:32
approved
rejected
awaiting decision
bháid eile. Bhí go maith a’s ní rabh go h-olc go dtáinig siad go Innis Séin. Bhí cuid mhór clocha mór annseo. Chonnaic na daoine a bhí sa chead bhád na clocha ach níor fhacaidh na daoine eile íad as chuaidh siad suas ortha a’s briseadh an bháid.
Thuit na daoine uilig amach ins an uisge ach níor baittheadh ach duine amháin. Ba é dearbhrathair de’n fhir mharbh a baittheadh a’s bhí brón mór ann. Thugadh an chorp na bhaile i ndiaidh an chorp eile a chur san uaigh, a’s la thár na bhárach cuireadh an corp le taobh a dhearbhrathara ar an Clochan Liath a’s ní dheachaid duine ar bith ón óilean leis án torraimh ach cupla fear a bhí ag stiuireadh an bhád
senior member (history)
2021-08-29 20:31
approved
rejected
awaiting decision
Lucht Torraidh
San bhliadhain aon mhíle naoi gcéad agus a tríochadh sa ceathar baitheadh fear darbh ainm Aodh Ó Dómhnaill as an óilean Innis Fraoch. Sgéal brónach a bhí ann agus seo cuntas ar an dóigh a tharlaidh sé :-
Bhí beirt dearbhrathair na gcómhnuidhe le chéile uair amháin darbh ainm Aodh agus Niall. Bhí Niall tinn ar feadh tamaill agus i gceann dhá mhí fuair sé bás. I gcionn trí lá rinneadh réid le dul go dtí an Clochan Liath leis an torramh.
Bhí trí bádaí ag an torraimh agus bhí siad uilig lán daoine. Ins an céad bhád bhí an cómhnair agus bhí na daoine eile ins (is) an dá
senior member (history)
2021-08-26 14:22
approved
rejected
awaiting decision
Paidir
Luighfid Mise le Dia,
Agus luighfid Dia liom.
Sgath Dia fa mo cheann,
Dídean Mhicíl ag mo dhá bhuin.
Cras Mhuire tharaim.
Cheithre coirneal ar mo leabaidh,
Ceithre aingeal go rabh mo gárdai,
Dia go rabh amuigh,
Dia go rabh istigh,
Ma thig a dhath orm,
Agus mé mo chodladh
Ag Dia go rabh mo mhusgladh.
senior member (history)
2021-08-26 14:21
approved
rejected
awaiting decision
Paidir.
Síntear mé sa leabaidh
Mar a sintear mé san uaigh.
Ag súil le tárthail
On Sacramuinte Beannuighthe.
Ag súíl le cuideadh Muire,
Ag súil le grádh Dé.
Guidhim Dia mar athair,
Guidhim Muire mar mháthair.
Go mbéid aith comhnuidhe
Cóirighthe do m’anam,
Agus gach anam
A tháinig romhaim ariamh.
senior member (history)
2021-08-26 14:20
approved
rejected
awaiting decision
an fear igcúl na bairille.
Chuir siad ceist ar an chat a rabh tairnge i mbarr a rubaill caide ba cheart a déanamh leis.
Diarr sé ortha é a mharbhadh. Mharb siad é agus dith siad e annsin. Bhí na cait sasta nuair a bhí sin déanta acha.
senior member (history)
2021-08-26 14:19
approved
rejected
awaiting decision
seo. Chuir sé cuid ar an ait a rabh a chuid súil.
Fuair sé súile úr aríst. Nuair a thainig an mhaidín d’imthigh an fear ag tarraing ar an bhaile. Tháinig an fear eile agus d’fan sé igcul an bairille an ait a rabh an chead fhear an oidhche roimhe sin.
Nuair a thainig an oidhche chruinnigh na chait isteach. Bhí an fear agcul na bairille ag éisteacht leo. Dubhairt siad go rabh fear annseo aréir ag eisteacht leo ag radh go rabh uisge annseo a dheanfhadh biseach do an té nach rabh súil ar bith aige.
Dar leis an fhear i bhí ibhfolach. Seo mo am. [Thoisigh]? na cait a [cusartú]? Fuair siad
senior member (history)
2021-08-26 14:18
approved
rejected
awaiting decision
Cait Fiadhain.
Bhí beirt fhear ann uair amhain. Bhéadh siad ag troid a gcomhnuidhe le céile. Lá amhain nuair a bhí siad ag troid le ceile bhain fear aca na suile as an fhear eile.
Bhí an oidhche ag teacht agus bhí siad giota maith ar shiubhal o’n bhaile`. Chuaidh fear acu i sciobhal mór. Bhí cait fiadhain ‘na gcomhnuidhe sa sciobal seo. Bhí siad ag cainnt “Ca h-ait a geobhadh siad rud eigintacht le h-ithe.
Dubhairt ceann de na caith go rabh uisge i nait bheag i gcoirneal an sgiobail. Nuair a d’imthigh na cait chuaidh an fear seo fhad leis an uisge
senior member (history)
2021-08-26 14:18
approved
rejected
awaiting decision
agus siubhal siad uilig amach ar an doras.
Ach go béid go rabh an bainne aicí bhí sé iththe ag na caith fiadhain.
senior member (history)
2021-08-26 14:17
approved
rejected
awaiting decision
Cait Fiadhain.
Bhí bean ann uair amháin agus bhí sí na comhnuidhe suas faoí sereagh mhór. Oidhche amháin bhí a fear ar siubal a gáirneal. Bhí sé na shuidhe ar bhosca béag suas ag an téine. Ní rabh solas ar bith aichi ach an téine.
Bhí an aith uaighneach go leor. Ní rabh teach ar bith i n-aice leithe. Tháinic crap caith fiadhian isteach uirthi. Tháinic siad suas fhad leis an bhean. Bhí siad ag gabhail a h-ithe í.
Bhí dhá caith mhóra ann, ceann acu na rígh agus ceann eile na bháinrioghain. Ní rabh fhíos ag an bhean caidhe dheanfadh sí. Bhí maistreadh cruinnighthe aicí agus dhóirt sí an bainne ar an urlár. D’ol siad an bainne uilig. Nuair a bhí an bainne ólta acú chuir an an rí a ruball thart ar na cait eile
senior member (history)
2021-08-26 14:16
approved
rejected
awaiting decision
aige fhad as bhéadh sé sa chaisleán agus go dtiocfadh leis cáirde ar bith leis a thabhairt isteach sa tigh le comhnuidhe a dhéanamh ann. Chuir sé sgéala fa choinne a mhathair agus tháinig sí ag comhnuidhe leis agus mhair siad go sona sásta ó sin amach.
senior member (history)
2021-08-26 14:15
approved
rejected
awaiting decision
a leigint isteach. Lean na céadtaí agus na milte spideóg eile í, agus thosuigh siad uilig ar phiocad an gráin agus da chuir isteach ins na málaí é, agus nuair a bhí an lá ag glanadh ní rabh grainín coirce ins an lafta nach rabh istigh ins na málaí acu.
D’imthigh siad annsin, ceann indhiaidh an cinn eile go dti nach rabh nidh beo fagtha ins an lafta acht an ghasúr beag, agus é ag sranfuigh ann coirnéal de’n sgiobal. Táinig an rí thart ar maidín agus bhí ionghantas air nuair a chonnaic sé an obair a rinneadh rith na h-oidhche.
Mhusgail sé an ghasúr agus thug sé leis isteach sa chaisléan é. Thug sé trath maith bidh do agus dubhairt sé go ndéanfadh sé maor dó ar an chaisleán. Thug sé leis amach é agus thaisbean dó teach deas comhnuidhe agus dubhairt leis go mbeadh sé mar [árús]?
senior member (history)
2021-08-26 14:14
approved
rejected
awaiting decision
agus an gráin uilig cruinnighthe isteach ins na mhalaí.
“Béidh sé cineál deachar sin a dhéanamh roimh mhaidín” ars an ghasúr. “Níl teacht as agat air anois” ars an fear. Thug sé leis an ghasur agus chaith se isteach ar an lafta é, agus chuir sé glas ar an doras taobh amuigh.
Tháinig an oidhche, agus ní rabh solus ar bith ag an gasúr bocht le na dhath a déanamh. Shuidh sé síos ann coirnéal de’n lafta agus thosuigh sé ag caoineadh. Nuair a bhí sé tamaill ag caoineadh thuit se thart le tréan codhlata agus níor mhothuigh sé a dhath go maidín.
Nuair a bhí sé ag tarraingt suas ar an mheadhon oidhche tháinig spideóg beag isteach ar pholl a bhí ar bharr an dorais fa choinne ar
senior member (history)
2021-08-26 14:14
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a bhí an béile criochnuighthe ag an ghasúr tháinig fear thart agus é ag marcuidheacht ar each bhán. D’iarr an gasúr ur é a thabhairt leis giota de’n bhealach nó go rabh se tuirseach. “Bheirfidh agus fáilte” ars an fear. “Léim suas annseo ar mó chúl.
Léim an ghasúr suas ar chúl an fhir agus ar siubhail leo. Tháinig siad go dti caisleán an ríogh. “Tá giolla de dhith ar an ri” arsan fear. “Do bharamhail an ndéanfaidh mise gnaithe” arsan gasúr. “Dhéanfaidh” ars an fear. “Tá mise ‘má mhaor aige, agus thig liom chú a chuir ag obar.
“Caidé’n obair atá agam le déanamh?” arsan gasúr. “Tá” ars an fear, “caithfidh tú an méad coirce atá ins an sgiobal sin thall i bheith buailte agat roimh mhaidín
senior member (history)
2021-08-26 14:12
approved
rejected
awaiting decision
dha bhanóg aráin choirce. Bhí ceann acu níos mó na an ceann eile. D’fiafruigh an mhathair dó ciacú de’n dá bhanóg a d’tabharadh se leis. Dubhairt sé go mbéadh sé sásta leis an cheann beag.
Thug a mháthair an ceann beag agus a bheannacht dó agus ar shiubhail leis. D’imthigh se aithghiorra an t-sléibhe agus nuair a bhí sé ag tarraingt suas ar an meadhon lae tháinig se fhad le tobar fíor uisge.
Shuidh sé síos ag an tobar le na sgriste a ghlacadh bhuail ocras é, agus tarraing sé amach an banóg aráin choirce agus rinne béile air. Tháinig spideóg beag thart agus sheasuigh ag a thaobh. D’iarr an spideóg giota de’n aráin air. Thug an gasúr leath an bhanóig dó. Bhéir an spideóg ar an ghiota aráin agus ar shiubhail leis fríd an spéir.
senior member (history)
2021-08-26 14:12
approved
rejected
awaiting decision
se istigh. “Caithfidh tú an oiread coirce atá istigh annsin a bheith buailte agat ar maidin” ar se “agus an gráin uilig a bheith istigh i málaí”.
Chuir an fear annsin glas ar an doras agus d’imthigh sé leis. Táinig an rígh thart ar maidín, agus fuair sé an gasur na codladh ar mhullach an choirce. Ní rabh gas amháin de’n choirce buailte, agus ní rabh go fuí gráinín amháin de’n choirce istigh ins na málaí.
Ghearr an rí an lámh chlí de le na chlaidheamh, agus chuir sé ar shiubhail ag caoineadh é. Nuair a tháinig sé fhad le na mháthair, bhí sé chór a bheith marbh leis an méid fola a bhí caillte aige.
Ní rabh a dhath le déanamh annsin acht an gasúr is óige a chuir ar shiubhail le [seist]? a dhéanamh de’n teaghlach. Rinne an mháthair réidh
senior member (history)
2021-08-26 14:11
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a bhí an béile caithte tháinig fear thart ag marcuidheacht ar each bhán. D’iarr an gasúr air é a thabhairt leis giota de’n bhealach no go rabh se tuirseach. Maith go leor ars an fear. “Léim suas annseo ar mo chúl.
Léim an gasúr suas ar chúl an fhir agus d’imthigh siad leo. Ní rabh sé i bhfad go dtáinig siad fhad le caisleán an ríogh. “Tá giolla de dhith ar an rí” ars an fear. “Ce’n ait a bhfeicfidh me é”? arsan ghasúr. “Mise`a mhaor” arsan fear. “Thig liom thú a chuir ag obair”. “Maith go leor” arsan gasúr. “Tá mise sásta a dhul ag obar don righ”.
Thug an fear leis suas é go dti sgiobal a bhí ann agus caith se isteach ar an lasta é. Labhair se leis nuair a bhí
senior member (history)
2021-08-26 14:10
approved
rejected
awaiting decision
deas dé ó’n uille síos. Thoisigh an gasúr bocht ag caoineadh agus d’imthigh sé na bhaile chuig a mháthair.
Rinneadh togha eile annsin ar an bheirt gasúr a bhí fágtha. Thuit an rogha ar an darna gasúr. Rinne an máthair reidh dhá bhanóg aráin coirce, agus d’fiafruigh dé ciacú acu a dtubharfadh sé leis. “Bheirfhidh mé an ceann mór liom” ar se. Thug an mháthair a beannacht dó agus d’imthigh sé.
D’imthigh sé trasna aithghiorra an tsleibhe agus tháinig sé fhad leis an tobar fíor uisge. Bhí ocras air agus shuidh se síos ag an tobar go gcaithfeadh sé trath bidh. Nuair a bhí se tamaill ag ithe tháinig spidéog fhad leis. D’iarr an spidéog giota de’n arán choirce air ach ní thabarfadh sé oiread as gráinín amháin do. D’imthigh an spideóg beag agus é go brónach.
senior member (history)
2021-08-26 14:10
approved
rejected
awaiting decision
bhfeicidh mé é?” arsa an ghasúr? “Mise a mhaor” arsan fhear. “Thig liom thú a chuir a obair”. “Maith go leor” arsan gasúr. “Tá mise sásta a dhul ag obair don righ”. “Bhál” arsan fear, “caithfhidh mé isteach ar an lasta sin thall thu. Caithfidh tú an coirce atá ann a bhualadh agus an gráin a chuir isteach ann malaí”.
Chuaidh se sior chuig an sgiobal, beir ar an ghasúr agus [chait]? isteach é ar dhoras an sgiobail, agus chuir glas ar an doras taobh amuigh. Tháinig an righ thart ar maidín, agus fuair sé an gasúr ina codladh ‘san choirce. Ní rabh pioc amháin de [buail]? agus ní rabh go fuí le gráin amháin ins na málaí.
Mhusgáil an rí é. Thug sé air a lámh dheas a ríneadh amach. Tharraing sé amach a chlaidheamh, agus ghearr sé an [lámh]?
senior member (history)
2021-08-26 14:09
approved
rejected
awaiting decision
aithghiorra an t-sleibhe go dtáinig sé fhad le tobar fíor uisge a bhí istigh i lár an t-sleibhe. Bhí ocras air agus shuidh sé sios le béile a chathadh. Tharraing sé amach an bhanóg, bhris sé giota beag agus thoisigh sé ah ithe.
Tháinig spideóg beag chuige. D’iarr an spideóg giota aráin air. Dubhairt se nach dtubharfadh. D’imthigh an spideóg ar shiubhail go brónach. Tháinig fear chuige agus é ag marcuigheach ar each bhán.
D’iarr an stóchach ar é a thabhairt giota de’n bhealach. “Léim suas annseo ar mó chul” arsa fear an eich. Léim an gasur suas ar chul an fhir agus ar siubhail leo.
Tháinig siad chuig caisleán an ríogh. “Tá giolla de dhith ar an rí” ars an fear. “Ce’n ait a
senior member (history)
2021-08-26 14:08
approved
rejected
awaiting decision
Mic na Baintreabhaighe.
Bhí baintreabach ann uair amháin agus bhí triúr mac aicí. Ní rabh aici acht giota beag talamh agus beigean do dhuine de na mic imtheacht le déanamh as do féin. Rinne siad togha eatorra agus thuit an togha ar an duine is sinne.
An lá a bhí sé ag imtheacht rinne an mháthair dhá bhanóg aráin coirce. Nuair a bhí an dá bhanóg reidh bhí ceann acu níos mó na an ceann eile. Chuir sí ceist ar an fear is sinne ce’n bhanóg a ghlacad se. Dubhairt seisean an ceann mór. Thug a mhathair a bheannacht dó agus d’imthigh sé.
D’imthigh se trasna
senior member (history)
2021-08-25 11:49
approved
rejected
awaiting decision
There are many local customs held around here. On St. Stephen's Day all of the young boys of this place go around to gather the wren, and when they would come to the people's doors, they would sing the following song.
"The wren, the wren, the king of all birds,
St. Stephen's Day was caught in the furze,
Although he was little his family was great
Rise up you young ladies and give us a treat
But if the treat if of the small,
That won't agree with the boys at all
Up with the kettle and down with the pan
Give us our answer and let us be gone.
I followed this wren through frost and snow
I followed this wren ten miles and more
From bush to bush, and tree to tree,
At Carrig-an-Lish, I broke his knee
And brought him home on a holly-bush
Up with the kettle and down with the pan
Give us our answer and let us be gone.
On St. Brigid's night a piece of blue or white ribbon is put out and in the morning it is supposed to be an inch longer. The old people say that Saint Brigid flies around and chooses the ribbon. The ribbon is then kept, and if anyone had a head-ache
senior member (history)
2021-08-25 11:46
approved
rejected
awaiting decision
Our Lord's head- A drop of blood fell on her breast and since is it red.
The Thrush.
The Thrust is a bird about the same size as a black-bird. her colour is brown and her breast is grey. She lays about four eggs. The thrush lives on snails. When she finds a snail, she catches it in her beak and flies away with it to a stone. Then she hits the shell against the stone to break it. The stone on which she breaks it is called the thrush's anvil. There are three kinds of thrushes, the mistle thrush, the song thrush and and the wood thrush. The mistle thrush is seen only in winter, and the song thrush and the wood thrush are seen all through the year.
The Crow.
The crow is a fairly large bird. Her colour is black, and there is also a crow with a grew breast called a scawl crow. The crow begins to build their nests always on the first of Marc and it is said that if Sunday was the first of March, they would wait
senior member (history)
2021-08-25 11:44
approved
rejected
awaiting decision
Where the buglers are waiting in splendid rotation
All most amazing to hear the first news
The guides with their ponies preparing before them
The cannon-man minding his powder + fuel.
24
The celebrated Kate Kearney's with her shop neatly varnishes
On the brink of the water so merely is on
With the goats-milk + whiskey all porter + biscuits
For to nourish them all as they gallop along
25
Let us now come to Beaufort where you oft had resorted
That centre so noted for fame + renown
Then the beautiful building lies peacefully under
The seat of Judge Day by the banks by the banks of the Laune.
26
It was there I halted I was so exhausted
From boating + walking as you may have seen
So I had a few shillings both copper + silver
And at Patsy Breac's counter I went on a spree.
senior member (history)
2021-08-25 11:33
approved
rejected
awaiting decision
before him had been buried. He was buried at Ross-na-Ree.
Cormac married Ethnea. Ethnea lived with Brooa Buckee a wealthy grazier of Leinster who was most hospitable and kept a house for entertaining strangers. It was at this cottage he met Ethea who was the daughter of Dunlang, his fosterchild whom he had taken care of from her infancy.
To Buckee Cormac gave a great stock of cattle, and a tract of land situated near the palace of Tara.
senior member (history)
2021-08-25 11:29
approved
rejected
awaiting decision
agus é líonta o bhruach go bruach.
“Ó”, arsa Nóra, “beirfidh an bás orainn anois na ní thig linn dul trasna na habhna sin”. “Inreochaidh mise díbh an dóigh a geobhaidh sibh trasna”, arsan Gearán Bán. “Gabhadh Nóra agus Eoghan suas ar mo mhuin-sé, an Gearrfaidh ar mo shoc, agus an madadh ruadh ar mo ruball”.
[Cui] Chuaidh Nóra agus Eoghan suas ar dhruim an Ghearáin, an gearrfiadh ar a shoch agus an madadh ruadh ar a ruball. Chuaidh an Gearán isteach sa tule acht go díreach nuair a bhí sé i lár na habhna, bhris a dhruim agus scuabh (an) an tuile an tiomlán síos leí agus tháinic an bás orra uilig sa deireadh.
senior member (history)
2021-08-25 11:28
approved
rejected
awaiting decision
“Ó a mhadaid ruaidh” arsa Nóra “suid an bás”. “Cá bhfuil sé?” ars an madadh ruadh. “Le mo dhá shúil a chonnaiceas agus le mo dhá cluais a cualas, agus i mbún mo choisc atá sé”. Phill an madadh ruadh leo agus casadh gearrfiadh [orra]?
“Ó a gearrfhiaidh” arsa Nóra “suid an bás”. “Cá bhfúil sé?” arsa gearrfiadh “Le mo dhá shúil a chonnaiceas, le mo dhá chluais a chualas, agus i mbun mo chóisc atá sé”, arsa Nóra Nic a Smuilc. Phill an gearrfiadh leobhta agus d’imtigh siad. Annsin casadh Gearán Bán orthú.
“Ó a Ghearan Bháin” arsa Nóra,”suid an bás”. “Cá bhfúil sé?” arsa Gearán Bán “le mo dhá shúil a chonnaiceas, le mo dhá chluais a chualas, agus i mbun na choisc ata sé”, arsa Nóra Nic a Smuilc. Phill an Gearán Bán leobhta agus d’imtigh an tiomlán aca gur casadh abhainn in a mbealach orra. Bhí tuile san abhainn
senior member (history)
2021-08-25 11:28
approved
rejected
awaiting decision
Nóra Nic a Smuilc agus Eoghan ‘ac a Chailc.
Chuaidh Nóra Nic a Smuilc agus Eoghan ‘ac a Chailc lá amháin go dtí an tráigh le beadh trágha fhághail. Bhí an eagla i dtólamh ar Nóra roimh an bhás. Ní rabh siad i bhfad ag déanadh an cnuasaigh go mbéiridh partan ar ladhair bhig Nóra. Shaoil sí cinnte gurb é an bás a bhí ann. Leig sí béic amháin aistí agus rith sí annsair Eoghan ag scairtigh amach comh h-árd as thainic léite.
“O a Eoghain suid an bás”. “Ca bhfuil sé?” arsa Eoghan ag tionntadh thart. “O lé mo dhá chluais a chualas agus le mo dhá shúil a chonnaiceas agus i mbun mo choisc atá sé” arsa Nóra Nic a Smuilc. Rith an bheirt aca annsin ag teicheadh roimh an bás. Rith siad leobhtha agus casadh madadh ruadh [orsa]?
senior member (history)
2021-08-20 21:10
approved
rejected
awaiting decision
There are fairy forts in the school district. They have different names such as lios, fort and cathar. They are known about here as forts. There are four forts in our district and they are within view of each other. They are circular in shape with a fence built around each of them and packed with bushes. There is an entrance to each one of them. There was a bucket of gold coins got in Grinny fort. Castleisland. Co Kerry
It is supposed that it was the Danes who built them, and that they used to be making wine out of heath there. The owner of forts never ploughed them. There was this man hunting in the bog and a fog arose and he went astray. He had two hounds and he saw a hare near a fort. He put up the hare and
senior member (history)
2021-08-20 20:59
approved
rejected
awaiting decision
D’imthigh sé na bhaile agus an scilling leis. Mo bhfuair sé buaileadh ag gabhail na bhaile mhór do fuair sé dha oiread on a mhathair ag teacht na bhaile do”.
senior member (history)
2021-08-20 20:59
approved
rejected
awaiting decision
ibfadh ag rad sin gur casadh fear air agus gan aige ach súil amhain.
“Ceann i mbliadna agus gan cionn ar bith ar an bhliadhain seo cugainn” ar seisean leis an fhear.
Bhuail an fhear é agus d’iarr sé ar gan sin a radh ach seo a radh. “An ceann a chaill sé gó bfuigheadh sé aris é”.
Dimthigh an gasúr leis annsin go dtainig sé fhad leis an t-siopa, “Ceann a chaill sé go bfuigeadh sé aris é”. Ní rabh fhios ag an bhean goide a bhí sé ag iarraidh leig sé achan cineál amuig ar an t-siopa ach ní rabh an rud ceart le fághail.
senior member (history)
2021-08-20 20:58
approved
rejected
awaiting decision
sin casadh [tórramh]? air.
“Ceann i mbliadhain na agus cead cionn ar an bhliadhain seo chugainn” a dubhairt seo leo.
Leig siad síos an corp agus bhuail siad é agus d’iarr siad ar gan in a rádh, ach seo a rád “Ceann i mbliadna agus gan cionn a bith ar an bhliadhain seo chugainn”.
Shiubhail sé leis agus é ag radh - “Ceann i mbliadhna agus gan cionn ar bith ar an bhliadhain seo cugainn. Ceann i mbliadhna agus gan cionn ar bith ar an bhliadhain seo chugainn.
Ní rabh sé
senior member (history)
2021-08-20 20:57
approved
rejected
awaiting decision
Dimthigh an gasúr leis agus é ag radh, “Nach dhtigidh siad anios níos mó, nach dhtigidh siad
Anios níos mó.
Ní rabh sé ibhfad ag siubhal go d’thainig sé fhad le fear agus é ag chuir prátaí. Nach d’tigidh siad aníos níos mo” a dubhairt sé leis an fhear. Rith an fhear na dhiaidh agus bhuail sé é.
“Abar seo” ar seisean, “Ceann i mbliadna agus céad cionn ar an mbhlian seo chugainn”. Shiubhail an gasur leis agus é ag radh, “Ceann i mbliadhna agus céad cionn ar an bhliadhain seo Cugainn”. Ceann i mbliadhna agus céad cionn ar an bhliadhain seo chughainn”.
Ní rabh sé ibhfad ag radh
senior member (history)
2021-08-20 20:56
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal Greanmhair.
Croidhe, Sgamhain, agus Cró Chaorach.
Bhí mháthair agus mác ann uair amháin. Bhí siad iongantach bocht. Ní rabh aca act aon sgilling amháin. Chuir an mháthair an gasúr ‘na bhaile mhóir fá choinne croidhe, Sgamhan agus Cró Caorach.
D’imthigh an gasur agus é ag radh. “Croidhe, Sgamhan agus Cró Caorach. Croidhe, Sgamhan agus Cró Caorach”.
Casadh fear air agus é ag cuir on a goile. Rith an fhear na dhiaidh agus bhuail sé é agus dhiarr sé ar gan sin a rádh. Ach [s]? a radh - “Nach dtigidh siad anios nios mó.
senior member (history)
2021-08-20 20:55
approved
rejected
awaiting decision
circe a chur oirthe sa doigh go mbeadh sí abalta an mhin uilig a phiocadh isteach sa mhala. Ní luaithe an paidir raidhte aicí go dtainic an gob oirthí agus phioc sí gach uile gráinín d’en mhin isteach na mhála. Nuair a bhí an gráinín deireanach istuigh chuaidh sí ar a glúinibh arais agus cuir sí paidir le Dia an gob a bhaint duithe anois acht níor éist Dia leí.
On lá sin amach bhí gob circe oirthi agus níor tugadh ariamh ó shoin oirthi acht Goban Circe.
senior member (history)
2021-08-20 20:55
approved
rejected
awaiting decision
Sean Sgéal.
Goban Circe.
In aimsir na gorta bhí an ganntanas bidh sa tir seo. Bhí bean ann agus luigh an ghorta go trom oirthí. D’imthig sí lá amháin agus mhala beag leithi go bhfeiceadh sí an bhfuigheadh sí grainín beag mine féin in ait ar bith.
Fuair sí cloch mine agus phill sí na bhaile. Bhí bealach achrannach aicé le dul trasna sleibhe clochach. Ag dul trasna duithe bhuail sí a cos anaghaidh cloch mhór, thuit sí agus dhoirt sí iomlán na mine ins an fhraoch imeasg na gcloch.
Thóg sí an méid a tháinic léithe acht ní bhfuair sí a leath. Sios leithe annsin ar a gluinibh agus ghuidhe sí Dia gob
senior member (history)
2021-08-20 20:54
approved
rejected
awaiting decision
libh. Slán leat arsa Pádraic agus nuair a rachas thú annsin na déan dearmad ormsa.
senior member (history)
2021-08-20 20:53
approved
rejected
awaiting decision
Bhí naoi genó ar gach uile craoibh agus naoi gcraobh ar gach uile fhlaith agus caidé ‘n fath nar bhfaca tú Dia na na Flaithis go fóill arsa Pádraic leis. Tá ar seisean mar nar bfuair mé an baisteadh.
Cinnte arsa Pádraic choinnigh sin thú acht mar mian leat bheárfaidh mise isteach un tsaoghail thú anois, ins an áit ceadna a rabh tú ann agus baisteochaidh mé thú. A Phádraic ar san scáile an mbéadh cruaidthean an bháis le fhuilstin arais. Nuair a chualaidh Naomh Pádraic comh doiligh as bhí sé bás a shághail chaoin sé go truachanta agus thuit na deora anuas leis.
Le sin tháinic séidean beag gnoithe agus [shéid]? sé na deóra anonn ar an scáile. Nuair a thuit na deora a shil Naomh Pádraic air scairt sé amach. Ó a Phádraic bhaisti thú mé lé do chuid deora. Tcím Dia agus na Flaithis anois tá mé ag imteacht uaibh slán
senior member (history)
2021-08-20 20:53
approved
rejected
awaiting decision
Seán Sgeál.
Cruaidhtean an Bháis.
Nuair a bhí Naomh Pádraic ag glanadh na Éireann bhí sé féin agus a ghiolla lá amháin ag siubhal ar an bhealach mhór. A Phádraic arsa an giolla. An bfeiceann tú dadaidh romhat ar an tslighe?
Tcím samhailt na toirt mar bhéadh scáile duine ann. A Phádraic arsa an ghiolla labhair leis. Rinne Pádraic sin agus ar sé. Mas duine thú a bhí ariamh ar an tsaoghal seo innis damh cé thú fhéin na caidé an tainm a bhí ort.
Labhair an taidhbshe agus ar sé. Mise Cormac Mac Airt tá mé marbh anois corradh agus dhá chéad bliadhain agus ní fhaca mé Dia na na Flaithis go fóill. Rinne Pádraic an iongantas nuair a chualaidh sé sin, na cualaidh sé go minic o thainic sé go Éireann fa Chormac Mac Airt an Rí maith a bhí ann.
senior member (history)
2021-08-20 20:53
approved
rejected
awaiting decision
Seán Sgeál.
Cruaidhtean an Bháis.
Nuair a bhí Naomh Pádraic ag glanadh na Éireann bhí sé féin agus a ghiolla lá amháin ag siubhal ar an bhealach mhór. A Phádraic arsa an giolla. An bfeiceann tú dadaidh romhat ar an tslighe?
Tcím samhailt na toirt mar bhéadh scáile duine ann. A Phádraic arsa an ghiolla labhair leis. Rinne Pádraic sin agus ar sé. Mas duine thú a bhí ariamh ar an tsaoghal seo innis damh cé thú fhéin na caidé an tainm a bhí ort.
Labhair an taidhbshe agus ar sé. Mise Cormac Mac Airt tá mé marbh anois corradh agus dhá chéad bliadhain agus ní fhaca mé Dia na na Flaithis go fóill. Rinne Pádraic an iongantas nuair a chualaidh sé sin, na cualaidh sé go minic o thainic sé go Éireann fa Chormac Mac Airt an Rí maith a bhí ann.
senior member (history)
2021-08-20 20:52
approved
rejected
awaiting decision
bith sa teach. Ach tainig fear isteach ar an doras agus amach ar an doras eile.
senior member (history)
2021-08-20 20:51
approved
rejected
awaiting decision
beag suas ar an traigh. Cuaidh sé suas agus connaich sé na daoine marbh uilig, agus iad tart ar an teine. Scairth sé agus cuaidh sé suas ag tharraint ar an bhaile. Ach ceap na daoine é.
Thoisigh siad ag geireadh urnaighe air. Ach ní rabh fios aighe duine ar bith acú.
Ta aith eile iongantach uaigneach suas ag teach an t-soluis. Bhí bean ag gabail thart aon uair amhain. Cualaidh sí an caoineadh agus ní rabh fios aicí ce bhí ann.
D’imthigh sí shios an bealach mór ach bhí an caoineadh ag gabail leithe. Scaipeadh sí agus [rath]? sí ach ní rabh maith ann Nuair a tháinig sí isteach ann toighe tuith sí a luighe. Nuair a chuaidh sí isteach ann toighe ní rabh duine ar
senior member (history)
2021-08-20 20:50
approved
rejected
awaiting decision
Tá aith iongantach uaigneath, shios ann thóin na h-Uillinch agus tá uaimh mór shios faoí an talamh, agus tá sé lán daoine beaga, ó bhi an togad mór ann, fad ó shoin
Chuaidh a rabh de dhaóine ar an oileán isteac ann, a bhfolach ar na saigduirí. Bhí na saigdhuirí ag tuartugadh ar feadh trí nó ceithre láete, sal a bhfuair siad iad
Sa deiread tháinig bean amach ag in leanbh leithí. Connaic na saigduirí iad agus bheir siad ar na daoine uilig ach dhá fhéar. D’imthigh siad amach ann bádh beag.
Bhí fear as an óileán seó thios ar an tráigh ag taobh an caiséal agh tuartugadh a dhearbratar, nuair a connaich sé solús
senior member (history)
2021-08-20 20:50
approved
rejected
awaiting decision
Bhí aith fá chóinne aifrinn a leigheadh Molaidh Na halthara an tainm a bhí aír.
Tá aith ann leabh gárbh a dthughann siad Ardh an Airghidh air Caithfidh Séach go rabh Airgheadh le faghail ann í bhfadh ó shóin.
senior member (history)
2021-08-20 20:49
approved
rejected
awaiting decision
Aitheacha Sthaireamhail
Tá uaimh ionghanthach mhór ar an taobh thiar dón oileán úaimh an Áir an táinm atha ar an uaimh sín. Bíonn dáoine ag eistheacht le ceól agus caóineadh ann. Aith ionghanthach [Panthabhairthe]? atha ann.
Tá aith ionghantach mhór ag caith fíadhian ann. Poll na gchaith fiadhian a tughthar ar an aith sín.
Tá aith ionghantach mhór eile ann Bún na Neidh ag Caith Fiadhian. Poll na Rónthach. Bhíonn na Caith í ghcomhnuidhe ag Caóineadh ann.
Tá aith eile a bfeidthir Chuidh mhór taibhse ann lagh mhanaigh.
senior member (history)
2021-08-20 20:48
approved
rejected
awaiting decision
ach bhí luthghair mór air go b’facaidh sé an tighearna ar shiubhail roimhe, agus a chuid trócaire.
Bhí an tighearna na comhnuidhe an ait a bfhuil a teac a dtabharaidh siad an teach an ghleann air. Ins an am sin bi se ainmiste an teach mór.
Níl rab talamh ar bith ag an tighearna do fein nuair a dfág sé an oileán. Bhí an talam uilig ceanuigte ag na tionnontaidhe.
senior member (history)
2021-08-20 20:47
approved
rejected
awaiting decision
agat le radh go dtiocfadh an lá agus go mbéadh oiread talamh agamsa leis an tighearna bas geobaid se, se troigte do uaig agus an la geobaid mise bás gheobhaidh mé sé troighthe le cuideadh Dé. D’iarr an tighearna ar Antoin a ghabhail ‘na bhaile agus a theacht go dtí ma theach ag an trí a chlog an lá sin.
Rinn Antoin mhór mar d’iarradh air. “Siubhail leat anois” arsa an tighearna le Antoin. Chuaidh siad suas an bealach mór dhá mhíle. Sheasaigh siad agus labhair an tighearna le Antoin. Beirfid mé an giota caorán seo duit. Thomhais sé amach 50 acara do Antoin.
Chuir Antoin isteach am iongantac cruaidh ag [oibear]? go moll agus go luath. Bhí sé beo go rabh sé 104 bliadhain do aois
senior member (history)
2021-08-20 20:47
approved
rejected
awaiting decision
agat le radh go dtiocfadh an lá agus go mbéadh oiread talamh agamsa leis an tighearna bas geobaid se, se troigte do uaig agus an la geobaid mise bás gheobhaidh mé sé troighthe le cuideadh Dé. D’iarr an tighearna ar Antoin a ghabhail ‘na bhaile agus a theacht go dtí ma theach ag an trí a chlog an lá sin.
Rinn Antoin mhór mar d’iarradh air. “Siubhail leat anois” arsa an tighearna le Antoin. Chuaidh siad suas an bealach mór dhá mhíle. Sheasaigh siad agus labhair an tighearna le Antoin. Beirfid mé an giota caorán seo duit. Thomhais sé amach 50 acara do Antoin.
Chuir Antoin isteach am iongantac cruaidh ag [oibear]? go moll agus go luath. Bhí sé beo go rabh sé 104 bliadhain do aois
senior member (history)
2021-08-20 20:46
approved
rejected
awaiting decision
chomhnuidhe ann.
Bhí sé na chomhnuidhe ann cupla mí nuair a chuilaidh an tighearna é, agus ní rabh sé sásta. Thug sé ‘an dlighe é. Dubhairt fear an go gcaitheadh se an talamh a fhágail.
Chuir an fear an dlighe ceist ar Antoin Ua Gallchobair an rabh a dhath le radh aige ar son féin. “Níl moran” arsa Antoin. “Tiocfaid an lá” arsa Antoin “a bhéid oíread talaimh agamsa leis an tighearna”. “Thig leat imteacht anois”, arsa a [giasadhpéas]? Nuair a d’imthigh Antoin d’éirigh an tighearna uimeneacht agus d’iorr se ar an guísach péas na gárdaí a cuir indé Antoine agus a thabhairt arais. Chuir an guiseach péus ceist ar Antoin. “Ba mhaith leis an Tighearna fios a bheith aige caidhé an t-ughdar a bhí
senior member (history)
2021-08-20 20:44
approved
rejected
awaiting decision
a caitheadh a thabhairt isteach ‘na ‘báid
Nuair a bhéadh an losta gearrtha acu. Thiocfadh siad un talaimh agus thiocfadh an tighearna anuas go mbainead se sgilling amach ar son na losta.
Bhí sé fein na guistas péis agus bhí an dlighe ar a lámh féin. Túg sé Antoin Ua Gallchobair ‘an dlige am amháin cionnis gur bhain se losta leathaig agus níor díol sé an tighearna ar a [shon]?
Nuair a thánaig an dlighe un toisigh se’n rud a dubáirt sé gur leis an tighearna an méid atá os cionn an talaimh agus faoi an fhairrge bhí am eile ar an oilean seo agus ní leogfead sé dhá thoit ar an fheirm amháin. Nuair a pósadh Antoine Ua Gallchobhair thug an tathair leath an talaimh dó agus seomra le gabhail a
senior member (history)
2021-08-20 20:43
approved
rejected
awaiting decision
Tighearna Talaimh
Bhí tigearna talaimh ar an oileán seo. Bhí sé ar an oileán 30 bliadain agus leoga ma bhí ba olc é. Bhí sé iontach cruaidh ar na tionnontaidhe a bhí faoí.
Nuair a bá ghnathach leobhtha ghabhail ‘na trágh ins an earrach rachadh siad amach dhá fhear ann achan bhád, agus chuid do na bádaí fear agus bean.
Bhéadh rud leobhtha a beiread siad an corrán mór air. Geobhadh siad an corrán déanta sa cheardcha. Tuirim ar tri troighthe a bhí ins an lann. As an lann seo bhéad cuig troigte déag do cos adhmad.
Rachad siad ag baint leathaigh ar na líonainn bhéadh feár ag baint ar doimhine an corráin mhóir agus fear eile ag tabhairt isteach an leathaigh ‘na bháid. Cor uair sean bhean
senior member (history)
2021-08-20 20:42
approved
rejected
awaiting decision
SéanFochal
Castar na daoine ar a céile acht nior castar na cnúich.
Is fada roimhe é agus is goirid ar indiaid é.
Is féarr go mioll no go bratach.
Ní thig sathach an seang.
Rúd nach mbaineann leat nach bain dó.
senior member (history)
2021-08-16 23:54
approved
rejected
awaiting decision
nuair a éirigheann siad ar maidin.
A dhiá sabail mé go rachaidh [?] mé a luighe anocht.
senior member (history)
2021-08-16 23:54
approved
rejected
awaiting decision
nuair a éirigheann siad ar maidin.
A dhiá sabail mé go rachaidh [?] mé a luighe anocht.
senior member (history)
2021-08-16 23:53
approved
rejected
awaiting decision
Nuair atá tú ag ghabhail a luighe abrann tú seó
“O mo Tighearna agus mo Dia (O) chuidhigh liom go maidin imbárach”
Tá paidir éile ann agús abrann na daoine iad nuair atá siad ag coigilt an téine :-
Glór don athair agus Cré an Easboigh go mbéardhidh muid beó go dtí maidín agus an dara oidhche.
Nuair a bhíonn na daoine ag gabhail a luighe abrann siad an paidir seó :-
A Dhia, déan trócaire orm go maidín imbárach.
Bionn paidir éile ag na daoine
senior member (history)
2021-08-16 23:52
approved
rejected
awaiting decision
iarraidh. Deireann na daoine “Caithfidh seadh gur speácloirí admaidh atá ortá, no sin”
“caill tú amarch na súil”.
Rinne tú fiúntas. Sin seán fhocal eile, Nuair nach itheann duine ndteach eile.
Seo paidir :- Seo mé ag teacht isteach go Teach De go n-eistigh me do fhocal.
Nach olch an baise duith é. Sé sin le radh
Níl maith ar bith ionnath Nach greanmhar an focal; dhath ar bith.
senior member (history)
2021-08-16 23:51
approved
rejected
awaiting decision
Sean Fhocla.
“Troncha Mhicheáil shiubhal siar an bháighe”. Deirtear sin nuair a ghnidh dhuine a dath as an chásan.
Deirtear an paidir seo nuair a bíonn duine ag gabail isteach go teach an phobal :-
Seo mé ag teacht isteach go teach dé; go n-eistighid’mé le do fhocal.
Ís fearr go mall no go brath.
Ní thuigh an sathach an seang.
Rudh nach mbaireinn duith na bain dó.
Nuair nach bhfághann na paistí an rudh athá siad ag
senior member (history)
2021-08-16 23:50
approved
rejected
awaiting decision
[-]
senior member (history)
2021-08-16 23:50
approved
rejected
awaiting decision
Deirtear an paidir seo nuair a bhíonn duine ag gabhail a luaighe. “Lúighe slán agus éirighe follán. Seo paidir éile ata achú.
Deirtear an paidir seó nuair a bhíonn duine i gconntabhairth “A Máire bheannuighthe, [geneadh]? gan peacaidh, bainrioghán na flaithis ar neamh agús ar talamh tar agús tártáil mé”.
Deirtear an paidir séo nuair a bhíonn duine ag gabáil a luighe. “Caithfidh me báis a fagáil. Níl fios agam (caid’én) an caid’en uair. Caid’en ait, act ma fagann mé báis ann peachaidh marbh thá tú mé caillthe go déo. A Dhia Déan trócaire orm”.
senior member (history)
2021-08-16 23:49
approved
rejected
awaiting decision
Deir na sean daoine an paidir seo nuair a bhíonn siad ag dul a luighe.
Naom Micheal, Naom Micheal. Ca chodlaigh tú aréir? Chodlaigh mé an neamh. Ca gcodlochaid tú anocht. Fa chosa Chríost. Caidé sin romat? Tá na h-aingle. Caidé sin do (diad) dhiaidh? Ta na h-Easbail. Caidé sin leat ann do lámh dhéas? Uisge coisrigthe chuir mac Dé liom as párthas le me shábail ar na pianta. Caidé na pianta? Pianta Ifrinn.
senior member (history)
2021-08-16 23:48
approved
rejected
awaiting decision
teach seo sin loch na luigheann ceo uirthí. Nach éagfaidh corp o’n teach seo is ná leagtar aon duine beo
senior member (history)
2021-08-16 23:48
approved
rejected
awaiting decision
Paidreacha.
(1) Deirtear an paidir seo fá choinne báis mhaith
A Mhaighdean Mhuire, a mháthair dé cuairth geal [gléigé]? an cainneal geal glórmach is airde ‘sna Flaithis gub rabh sí lostha ar calba mo leaptha ar uair mo bháis. Nuiar a béadhas mo anaim ag sgaradh leis an chalann.
(2) Deirtear an paidir seo nuair a bhíonn duine ag caigilth na teineadh.
Caigleann muid an teine ar crann de crann ná [paise]? loch ribe ar an
senior member (history)
2021-08-16 23:47
approved
rejected
awaiting decision
Bhí ghan aon rud.
senior member (history)
2021-08-16 23:46
approved
rejected
awaiting decision
An té ata amuigh Níl sé isthuigh.
Is fearr gho mall na gho bhrathach.
Múna n-íosadh tú anóis é íosaidh tú arais é.
An té atá a bhfadh amuigh fuarann a chuidh aír.
Is fada an lá acht tigh an oidhche.
Ní ceapann bheal druidhthe cuilleighai ar bith
Ceannuigh sean rudh aghus
senior member (history)
2021-08-16 23:45
approved
rejected
awaiting decision
Cartar na daoine ar a chéile, acht (nn) ní chartar na cnuic.
Is fada romhainn é. Is gairid ar indiaid é.
Is fearr go mall na go brathach.
Nígh thuig an sathach an seang
senior member (history)
2021-08-16 23:44
approved
rejected
awaiting decision
[-]
senior member (history)
2021-08-16 23:44
approved
rejected
awaiting decision
Sean Fochla
Bhí fear ag gabhail a bhaint lá amháin. Chuir bean a toighe ceist air caidé bhí sé gabhail a dhéanam. Dubhairt se leithe go rabh sé gabail ag gearradh fóghmhair. Mhol sí do gan toiseacht indiu no go gcuirfead sé an lá sin.
Nuair a d’éirigh sise ar maidin gur chualaidh si an fheannog ag seinm, agus gur éirig an ghrian iongantac luath.
Thoisigh sé agus d’obair sé an lá ag an fhóghmhar. Nuair a bhi an lá oibre déanta aige dubairt se. “Na creid feanóg, agus na cread fiadh, agus na creid briathra mná.
Mall no luath éirigheas an ghrian Is mar is toil le de Dia Bheás an lá”.
senior member (history)
2021-08-16 23:43
approved
rejected
awaiting decision
Is fusarth deas a bhainth as claigean carach
Aitheareachas mall (moll) mol gan ón.
Má tá thú láidir bí Críostama
Má is fada an lá tigh an oidhche
An rud a tcidh leanbh gnidheann leanbh.
senior member (history)
2021-08-16 23:42
approved
rejected
awaiting decision
Sean Fhocla.
(An)
An té nach bfuil ciall aige Bheirfidh an saoghal ciall dó.
Ceannuigh sean rud agus béadh gan ean rud.
Mas is gastha an madadh ruadh beirtear ar.
Is fada an bealach mór nach bhfuil caradh ann.
Ní cheapann béal droidthe cuilleogaí ar bith
Is binn béal na (Tire). [Thost]?
An the beas bfad amuigh fuarann a chuidh air.
senior member (history)
2021-08-16 23:41
approved
rejected
awaiting decision
Agus stad sé do chaoineadh.
senior member (history)
2021-08-16 23:41
approved
rejected
awaiting decision
Ach ag smaoitead air.
Lá amháin bí sé na suidhe,
Istoigh sa teach.
Agus ní rabh duine ar bith aige.
Ach e féin.
Agus bhí sé ag caoineadh.
Tháinig bean isteach,
Agus diarr sí air,
Gan a beath ag caoineadh;
Ach ní rab maith a beith leis.
Oidhche amháin.
Bhí sé ná codladh.
Agus mhusgail sé.
Agus labhair guth leis.
Dubhairt an guth
“Na bí ag caoineadh”.
Ce bhí ann (ach).
Acht a mach féin.
Nuair a d’éirigh sé ar maidín.
Thoisigh sé ag smaoiteadh.
Ar an rud a dubhairt an guth leis
senior member (history)
2021-08-16 23:40
approved
rejected
awaiting decision
Filí na h-Aithe.
Chuaidh stácach amach go Ailt a Chorráin aon lá amháin agus ní rabh leis ach é féin. Nuair a bhí sé ag teacht isteach líon an bádh do uisge agus baitheadh é. D’imthigh an bád. Bhí an t-athair ag fanacht leis achan bhomaithe ach ní tháinig sé.
Ar maidín chualaidh sé gur líon an bádh lán uisge agus gur baitheadh é. D’imthigh cuid mór daoine a chuartughadh ach fuair siad é sa deireadh. Tá amran fa’n baitheadh sin fostha.
Bí sé iongantach buadartha.
Ar an rud a torla.
Agus gan aige ach é.
Bhí sé ag caoineadh achan lá
Ní thiocfad leis rud ar bith a déanamh
senior member (history)
2021-08-11 20:18
approved
rejected
awaiting decision
air.
Baitheadh mór.
A bhuic a mhóra tar mo [chomhair]?
Go n-inniseothaidh mé mo sgeal
Sé sin an tús ata air. Níl fhíos agamsa an chuid eile de.
senior member (history)
2021-08-11 20:17
approved
rejected
awaiting decision
Lucht an bhrachán bhuidhe.
IIII
Ní éirigheann an Sagart amach a g’áirneal.
No is beag an cheall sin do.
No stróch sibh a chulaith Aifrinn.
Agus bhrís sibh a ghleás ceol.
Cuirfidh mé geall le muinntir na h-lollana go mbeirtear oraibh go fóill.
V
Tabhair mo mbeannacht ag na [crichairí]?
Sin muinntir an taobh thóir.
Ní bhéid acu acht a gcuid do nuair a rachaidh senne soir.
Tá fear ar an leabh garbh tá sé abalta amhráin a dhéanamh.
Seo an tus atá
senior member (history)
2021-08-11 20:16
approved
rejected
awaiting decision
gcroidhe.
Mbur gcuid [liobracha]? lán dé lipstich.
Agus mbur pláir ag séabhadh leis ann ghaoth.
Ag g-eístheacht leis na buachaillí ag gáiridhe ar mbur gcúl.
Agus ag cogarnaigh le na chéile.
“Bfhúil na márnalaigh ar shiubhal”.
III
Is beag a bhí cuir buadhartha oraibh.
Muinntir bhaile an t-Sratha.
Nuair a chuaidh sibh siar go h-Áth Port.
Cóirógthe suas ann fiche dath
Ag dúil go bfuigheadh sibh márnalac.
A mhealladh ann mbur dtóighe
Acht is beag a bhí cur buadártha oráibh.
senior member (history)
2021-08-11 20:14
approved
rejected
awaiting decision
Filí na hAithe
Tá fear na chomhnuidhe ann mbaile an t-Shratha dairbh ainm Padhruigh Ua Colla agus tá sé ábalta amhráin a chumadh. Tháinig bád isteach thiar ann Ath-Phort agus rinne sé amhráin fá dtaoib dithe
Seo cuidh dé:-
Mo chreach gan mé mo chaptaoin.
S’mo long ag gabhail faoi sheoil.
Is mise me fhéin a sheoladh í;
Amach siar go cladaigh dill.
Ar amráin agus ór.
Fir phosta gabhail le cailiní
Rudh nar gculalaidh muidh go fóill.
II
Gabhail ann Aifrinn dibh Dia Domnaigh
Nach b’íseal a bhí mbur
senior member (history)
2021-08-11 20:12
approved
rejected
awaiting decision
Fhuair sí bainne d’on leanbh agus thug na daoine (airgid) airgeadh daobhtha. Dhól an beirt an tairgead. Bhí an beirt ólta. Cháit siad an leánbh isteach in drian.
Bhí fear ag ghabhail ‘na báile an oidhche sin agus thoisig siad ag caitheam cloch ar. Chuaidh siad ar shiubhal annsin.
senior member (history)
2021-08-11 20:11
approved
rejected
awaiting decision
Tágann daoine istéach go dtí an oiléan séo ag díol agus ag criunniú airgidh. Agus ag iarraidh déirce. An chéad duine siubhal a tháinig isteach on oiléan seo, bfúil cuimhne agamsa ar Pádruig O’Malaigh an tainm a bhí air.
Bhí sé iongantach máith ag chéol. Bhí sé ar loistín shíar ag Máire Ní Luatgaire in Póll a Madadh. Bhí sé ag díol cíar chipiní solús agus [mugtín]? Nuair a bhí na rudaí sin díolta aige. Rachaidh sé amach as an oiléan.
Tháinig beirt mná isteach agus bhí leanbh daobhtha. Bhí siad ag iarraidh bainne. Bhí canna leobhtá Máire Ní Dúghan an tainm a bhí uirthe.
senior member (history)
2021-08-11 20:10
approved
rejected
awaiting decision
bfuil péire cráisin leis, tá a chos briste.
senior member (history)
2021-08-11 20:10
approved
rejected
awaiting decision
Mícheal Cordánn ar dhuine acu sin. Bhí fear ag teacht isteach Pat Bradán an t-ainm a bhí air.
Bíonn mála leis agus é lán de bhrístí cotaí móra, léinteacha, bearuidh éadach tábla, agus rudaí eile.
Róise Dhubh bean eile bhí gabhail thart. Ní rabh an caint aicíse acht oireadh.
Tagann fear isteach le péire cráisin ag criunniú airgidh.
Díolann seisean ar son an loistín. Chuaidh a chos í bfostach ann srathair agus sin an fath go
senior member (history)
2021-08-11 20:09
approved
rejected
awaiting decision
Ní rabh sé ábalta cainnt ar bhí a dhéanamh, acht bheirfeadh sé nota i gach uile duine agus dinniseocadh siad san do ca h-ait a rachadh sé. Airgead a bhí sé ag criunniú. Ní rabh sé ábalta sgéalta innse, siocar nach rabh an cainnt aige.
Bhí fear eile astoigh, níl sé i bfad. Bhí sé ábalt cárdaí a léigheadh na duilleogai a bhéadh ar cupa tae no croidhe do bhoise.
Bhíonn daoine ag teacht isteach go Árainn Mhóir ag criunniú no ag díol. Bhí
senior member (history)
2021-08-11 20:08
approved
rejected
awaiting decision
Lucht Siubhal.
Taghann daoine isteach go dtí an t-Óileán seo ag criunniú no ag díol. An chéad dhuine is cuimhne liom sa bean.
Máire Dine hú.
Bhí sí ag criunniú uibeacha, min, no siuchra, no dhath ar bith a gheobadh sí. Bhí sí ábalta sgéalta deasa innse acht bhí I piochán innte.
An dara duine is cuimhne liom fear a bhí ann. An t-ainm a bhí air Paddie Mullan no Pádruig Dún Phadhrúig.
senior member (history)
2021-08-11 20:07
approved
rejected
awaiting decision
amháin le barnaí agus marbugad i.
Oidhche féil Brighdhe téidheann duine amach le cliabh éadhaigh agus feaga. Bhíonn daoine istoigh ag urnaighe. Ní thuiteann fearthain ar bíth air an éadach a bhíos amuigh an oidhche sín. Bratach Brighdhe an t-ainm atá air.
senior member (history)
2021-08-11 20:07
approved
rejected
awaiting decision
Laetheanna Airithe.
Adh agus Mid adh.
Tá sé mí adhamail dhath ar bith ur a dhéanamh Dia hAoine. Níl sé ceart ag duine ar bith a ghabal ag iasgaireacht an lá sin.
Lá Bealtaine:-
Níl sé ceart a dhul ag iasgaireacht lá na bealtaine. Lá amain chuaidh beirt fear ag iasgaireacht tios faoi na mbeann. Thoisigh sé ag séadeadh ó thaob thiar. Tugadh ar shiubhal na rámhaí ortha. Fuaras an beirt aca ar uaig. Bhí siad cor a bheit báidhthe.
Níl sé ceart an t-éallach a leigean amach ‘na cnuic ar lá bealtaine gan an uisge coisgricé a cuir ortha.
Lá amháin trí na ceathrar bliadhain o shoin. Bhí an t-eallach amuigh os cionn na mbeann agus chaitheadh bó
senior member (history)
2021-08-11 20:06
approved
rejected
awaiting decision
Bíonn duine amháin amuigh agus duine eile asthóig. Abrann siad urrnaighe annsin. Annsin bheireann siad an cliabh éadaigh isteach airist.
Ghnidheann na daoine crois de na feagha agus de’n chóchan sgaiththe. Cuireann siad cupla cros i achan boitheach thart fa’n teach, Agus ceann ins cistinigh agus ann gach seomra sa’n teach.
senior member (history)
2021-08-11 20:05
approved
rejected
awaiting decision
Laetheanna Áirithe.
Téidheann na daoine ama Oidhche Fhéile Eoin nuar atá an teine mhór déanta acu, agus bíonn ag urnaighe thart fá an teine ar feadh tamaill.
Annsin beireann siad cupla aibleóg leobhtha agus téidéann siad thart fa na páirceannai a bhfuil coirce, agus caoitheann siad cupla aibleóg in (h)-achan pháirche.
Ar oidhche Féile Brighidhe téidheann na daoine go cúl an tóige le cliabh mhór éadaigh.
senior member (history)
2021-08-11 20:04
approved
rejected
awaiting decision
“Sé beatha na mná uaisle”. Annsín bíonn na daoine ag déanamh croicheannaí. Cuireann siad crois ann achan teach agus boitheach atá acu.
senior member (history)
2021-08-11 20:04
approved
rejected
awaiting decision
Tuiteann oidhche fhéile brighde ar an chéad lá do Fheabhra. Théinn duine amach go dtí an dóras druidthe le cochán sgaithte.
Sgairteann sí isteach “Gabhaigidh ar mhur nglúinaibh, foscailighe mbur shúile agus leigighidh isteach Brighidhe. Freagrann na daoine istigh cos na teineadh. “Sé beatha” Sgairt sé arais.
“Gabaigidh ar mbur nglúinaibh foscailigidh mbur súile agus leigigidh isteach Brighide. Freagareann na daoine airist “Sé beatha, Se beatha.
Sgairteanna daoine airíst “Gabhaighidh ar mbur nglúinaibh foscailigidh mur súile agus leigighidh isteach Brigid”. Freagarann na daoine a isthuigh
senior member (history)
2021-08-11 20:03
approved
rejected
awaiting decision
Mhuir tá duine tinn sa dteach. Théinn tú go dtí an thobar sín. Agus abrann tú paidrín. Agus teidhfidh tú eascon ag teacht go béal an thobair már atá an duine sín lé béit béo.
Agus nuair a rachaidh tú na báile béidh [beiseach]? ortha. Nuair a bhéith an truich ort deirinn na daoine gur feamrach agus fáile. A dhéanamh beiseac duit. Gnidheadh siad fhear achan oidhche gó dtí go mbéad beiseach ort.
senior member (history)
2021-08-05 14:26
approved
rejected
awaiting decision
Bruitaineach
Uisge beatha a bheirinn siad daobhtha. Nuair a bhíos an bruitaineach ortha. Agus beadh beireach ortha i-ncupla lá.
Truich
Bainne asáll a bheirinn siad daobhtha. Nuair a bhios an truich ortha.
Dheidheadh
Níl léigheas ar bith fa - choinne an déidhidh ach an fiach tharraingt amach.
Ruadh
Órtha an ruadidh
Tobair Beannuighthe
Tá tobair beannuighthe ar an oileán séo. Muir maith leat fios fhághail
senior member (history)
2021-08-05 14:25
approved
rejected
awaiting decision
Tá léigheas ann a beireann siad léigheas an ruaidh air, ach níl achan dhuíne ábhalta an léigheas seo dheánamh.
An duine atá gabhail a dheánamh an léighis seo téidheann siad ar a n-ghlúna agus coisgrinn siad iad fein, agus coingbhinn siad ann a lámha é go gcuireann siad an ortha ann.
An té a ghníos an léigheas iarann siad ar an té a tá tinn an im cumailt do féin trí mhaidín indé a chéile sul éirigheann an ghrian.
Tá léigheas eile ann beireann siad léigheas leonta air. An doigh a dheanamh siad a léigheas seo ghnidh siad snáithe agus ceanglannt siad thart ar an ait é atá tú leónta.
senior member (history)
2021-08-05 14:25
approved
rejected
awaiting decision
léigheasú Uisghe Beatá a ól agus neart teas a choingbheáil. Tá an bhean seo ábalta snáithe leontha a dhéanamh fosta. Tá snáithe leónta iontach mhaith ag chóis leónthá no ag láimh leóntha.
Tá bainne cé iongantach maith ag duine ar bith a bhfúil an truich air. Níl léigheas ar bith fa choinne an deídidh acht na fiaclá a fhághail amach.
Ceartú
salann.
salann.
senior member (history)
2021-08-05 14:24
approved
rejected
awaiting decision
Tá bean shíos ar an Chloch Cor agus tá sí iontach máith ag deanham leigheás. Tá fhios aichi an doigh lé aicid an rubaill a leígheasadh. Cuireann sí scoiltughadh beag ann rubhall na bó agus cuireann sí garlaich agus súithe agus sallann tharth ar an ruball.
Tá léigheas fosta ar an ruaid, giotha beag de ím úr agus uisge cosgarth agus urnaighe a rád. Tá sgannradh ionthach máith ag duine a bhfuil aicidh na gcrámh air.
Dha léimfeadh siad amach fridh fhuinneóigh na isteach frídh driseogaí na rudh ínteacht mar sin. An dóigh leis an bhruitineach a
senior member (history)
2021-08-05 14:23
approved
rejected
awaiting decision
do an duine sin.
Im agus ola a cuir ar an aghaidh agus geobaidh sé biseach.
Bruiteannach :- Nuair atá bruiteannach ar dhuine déanfaidh [sugh]? coill [faothigh]? biseach dó.
Pian na Gcnáimh:- Nuair áta pian na gcnáimh ar dhuine agus é ola róin a chuir ar an pian.
Ghnidh sé biseach dó.
senior member (history)
2021-08-05 14:22
approved
rejected
awaiting decision
Léigheasanna
Truith:- Nuair atá truith ar dhuine ba chóir do bainne asail a ól agus gheobaidh sé biseach.
Deidheadh:- Nuair ata déideadh ar dhuine ba chóir do uisge beatha a chuir suas ann a [ghaothsan]?
Snaithe Leontha :- Nuair a bíonn cos leónta ar dhuine, tá daoine ábalta snaithe leonta a dhéanamh agus gheobaodh sé biseach.
Ruadh :- Nuair ata an ruadh ar dhuine tá duine ábalta leigheas a
senior member (history)
2021-08-05 14:21
approved
rejected
awaiting decision
nuair a tháinig sé anuas bhí slat mára ann a láimh léis. Bhí féar éile agus bhí sé ionngantach máith ag spéaladoireacht. Padráig Mach Gabhainn an tainm a bhí air.
Bhí féar éile agus bhí sé iongantach maith ag iomradh agus baineadh sé na rásaí i dtálamh. Is iomradh am a bháin sé céathrar no cúig púnnta fa coinne rasaí.
Ceartú
Anios.
Anios.
senior member (history)
2021-08-05 14:20
approved
rejected
awaiting decision
Bí fear ann aon uair amháin agus bí sé iongantach láidir. Séan Uá Gallchobair an t-ainm a bhí air. Bhí sé na chomhnuidhe i bpollamhadhaidh bhí sé iongantach maith ag léimhnig agus ag tóghailt rudaí iongantach trom.
Bhí féar ann uair amháin agus Éaomann O [Granne]? an t-ainm a bhí air. Bhí sé iongantach maith ag snámh. Lá amháin shnámh sé on tráigh Cladach Bhán go dtí Óileann Gamhna. Agus snámh sé isteach arais go dtí an tráigh.
Bhí féar eile ann, Níall Ua Gallchobhair, agus lá amháin bhí sé amuígh ag iasgáireacht ann currach agus déirigh sé na sheasamh ins an currach agus. Tíonnthuigh an currach air agus bhí sé faoí an currach. Chuaidh sé síos go tóin na fáirrge agus
senior member (history)
2021-08-05 14:19
approved
rejected
awaiting decision
aír. Bhí féar ann í bhfad o shóin bhí sé ionghantach maith ag dámhsa. Anthoine Ua Gallchobhair a báinmh dó.
senior member (history)
2021-08-05 14:18
approved
rejected
awaiting decision
tainm a bhí aír. Bhí sé ábaltha bádh a congbhail súas le ocht ghclóighne fír. Rith: Bhí féar ann aón úair amháin bhí sé ionghanthach maith ag rith bháin sé chúidh mhóir rásaí ar an oileán seó. Eoghan Ua Ghallcobhar an táinm a bhí aír.
Leimhnigh.
Bhí féar ann uair amháin agus bhí sé maith ag léimnigh. Liam Ua Baoighill an táinm a bhí aír, ba as bún an neid é.
Bhí féar ann úair amháin agús bhí sé maith ag an spéal. Domhnaill Ua Dhomhnaill an tháinm a bhí aír. Bhí féar ann aón úair amháin agús bhí sé ionghanthach maith ag an chórrán Pádhraigh Ua Gallchobhair an táinm a bhí
senior member (history)
2021-08-05 14:17
approved
rejected
awaiting decision
Láidir = Bhí féar ann i bfad o shoin agus bhí sé ann laidír. Éogán Ua Gallachobhair an tainm a bhí aír. Bhí sé ábaltha malá plúir a thóghail le láimh amháin.
Sghealthaí. Bhí féar ann i bfad o shoin agus bhí sé maith ag innse sghealthaí.
Bhí féar ann aón uair amháin a bhí ionghanthach maith ag snámh. Eoghan Ua Rúraidh an táinm a bhí aír. Bhí sé ag ghabhail suas an bháighe lá amháin, agus thúith sé amach is an bhádh.
Shnámh sé leath mhile (Sárl) sul ar bhfúair sé gréim ar an bhádh. A Giomhrodh.
Bhí féar ann aón úair amháin agús bhí sé maitgh ag iómrodh. Cáthall mór Ua Gallochabhair an
senior member (history)
2021-08-05 14:16
approved
rejected
awaiting decision
sé thárt ar an oiléan séo Conall Ua Domhnaill an tainm a bhí air.
Bhí féar ann uair amháin agus bhí sé iongantach máith ag sgéalaideacht Aodh Ua Dhomnaill an tainm a bhí air. Bhí sé na gcomnuidhe ann Pluchog.
Tá féar na chomhnúide in Leabh-Garb. Tá sé iongantach mait ag céol. Míceal Ua Baoghill an tainm a bhí air.
senior member (history)
2021-08-05 14:15
approved
rejected
awaiting decision
Daoine Caileamla.
Bhí féar ann aon uair amháin agus d’iompar sé mála plúir on chéid go dtí an teach. Séan Ua Ghallchobhair an tainm a bhí air. Bhí sé na chomhnuidhe ar an Leabh-Gárb.
Tá féar na gcomhnuidhe in Gort Geárr. Bháin sé rasa. Rachaidh an Leabh-Gárb dhá bhliadhain o shóin. Bhí sé ocht ndeich mbliadhain de aois Séamus Ua Baoighill an t-ainm a bhí air.
Tá féar ann agus snám sé on tráigh caisil go dtí Innis Caorach. Séan Ua Baoghill an tainm a bhí air Bhí sé na gcomhnuidhe ann Pluchíg.
Bhí féar ann áon úair amháin agus d’iomraigh
senior member (history)
2021-08-05 14:15
approved
rejected
awaiting decision
tainm a bhí air. Bhí sé na spealadoir comh maith, agus bhi air an oiléan. Bhí sé ábalta páirc mhór a gearradh sa lá. Tá sé béo go feoill acht tá sé ro shean. Tá sé trí scór go leith.
Bhí féar na chomhnuidhe ar an leábgarbh, Pádhraigh Ua Baoighill an tainm a bhí air. Bhí sé comh maith ag gabhail don chorrán agus bí daoine eile ag gabhail don spéal.
senior member (history)
2021-08-05 14:14
approved
rejected
awaiting decision
mharbhadh.
Léim sé trásna na h-abhna, agus chuir sé a chos amach roimhe an tarbh agus bhris sé a mhuineáll. Liam Uá Baoighill an t-ainm a bhí air.
Bhí féar as Ach-Port, Conn Uá Donmhaill an tiainm a bhí air. Bhí sé ábalta snámh ó Innis Caorach go h-Árann, agus baitheadh é na dhiaidh sín e.
Bhí féar na chomhnuidhe inn Polla-Madaidh. Niall Ua Baoighill an t-ainm a bhí air. Ní thiocfaidh é a bhuaileadh ag iomradh. Bhí sé ábalta acan rása a bhaint.
Bí féar na chomhnuidhe in Poll-A-Madaidh.
Padhraig Mach Gabhainn an
senior member (history)
2021-08-05 14:13
approved
rejected
awaiting decision
Daoine Cáileamhla.
Bhí féar na chomhnuidhe ar an léabgharbh, Liam Uá Baoghill an t-ainm a bhÍ air.
Bhí sé ábalta achan fhéar a thróid.
Bhí féar na comhnuidhe ar an léabgharbh agus tá sé béo go fóill. Tá sé ceithre scór. Nuair a bhí sé óg bhí sé ábalta cuig clóch déag caitheamh siar a chinn.
Micheal Uá Baoghill an t-ainm a tá air.
Bhí féar as Árann annséo agus bhí aige le dhúl [faos]? go Dun na nGall fa choinne spád. Tháinig sé fhád lé abhainn connaich sé fhír ar an taobh eile do, loch dearg, agus bhí siad ag iarraidh tairle a
senior member (history)
2021-07-26 23:43
approved
rejected
awaiting decision
Bhain sí cuibhreann mór coirche ann aón lá amháin. Lé corán a bhain sí é. Ghlacfadh sí trí féar é a bhainnt anois. Sé an luach a fuair sí ar an ábair an lá sín scilling amháin.
Bhí féar ann bun a Neid agus Maghnus Ua Baoighill an t-ainm a bí áir. Bí sé iongantach maith ag an [sreal]? Bí sé ag bainnth leis an sréal achan ait fríd an óileán.
senior member (history)
2021-07-26 23:43
approved
rejected
awaiting decision
Daoine Cáileamhla
Bhí féar na comhnuidhe ar an cloch Corr fad ó shoin. Séamus Ua Baoigill an tainm a bhí air. Bhí sé iontach maith ag snámh. Snámh sé ó Árainn Mhór go n-Innis Caorach.
Bhí féar an bhfad ó shoin agus bhí sé ionghantach maith ag iomhradh. Séan Ua Domhnaill an t-ainm a bhí ar. Ba as chloch corr é. Ní rabh aige ach é féin. Tháinig se isteach ar an céad duine ag na rásaí shin.
Tá féar ná chomhnuidhe ann Baile an t-Snatha. Doncadh Ua [Griann]? an t-ainm atá air. Tá sé iongantach maith ag innse scéaltaí agus tamhaiseanna. Tá bean na chomhnuide ann bun - a Neid, Maire ní Baoigil an t-ainm atá uirtí.
senior member (history)
2021-07-26 23:42
approved
rejected
awaiting decision
táinm atha aír. Cónnaich míse é ag toghail asál lá amháin.
Ceartú
mála
mála
senior member (history)
2021-07-26 23:41
approved
rejected
awaiting decision
Fadh o Shóin bhí sé ionghanthach laidír. Bhí siad ag teacht isteach in Áilth-a-Chórrain agus bhí mállaí ionghanthach tróm leó. Agus bhí siad ag fánnacht léis fa chóinne é na mallaí a tábhairt amach.
Fúair séiseann ghréim ar a mhálla fhéin agus túgh léis ann a lámh é. Bhí féar ann Fálla Ghaibhne agus bhí sé ionghanthach maith ag ínnise sghéalthaí. Séan Ua Báoighill an táinm atha air.
Tá féar eile ann Fálla Gaibhne athá ionghanthach maith ag gearradh Chóirche Michéal Ua Báoighil an táinm atha aír. Tá féar eile an ann Cloch Córr athá ionghanthach láidir Brían Ua Gállachobhair an
senior member (history)
2021-07-26 23:40
approved
rejected
awaiting decision
Daoíne Cáileamhla.
Bhí féar na comhnuidhe ar an Chloch Chórr fhád o shóin. Séamús Ua Báoighill an táinm a bhí aír. Bhí sé ionghantach maith ag snámh.
Bhí sé ábaltha snámh ó Árainn gó h-Innis Caorach. Tá féar eile na chomhnuidhe ann Chloch Córr agus bá é bá gháisthe ar an oileán seó.
Bhí sé ag rith ag na rasaí amh amháin agús bhí féar a bá gháisthe ar an oileán. Rith an bheirt acú.
Bháin féar na gchloch Corr. An tháinm a bhí aír Michéal Ua Ghalláchobhair an táinm a bhí aír.
Bhí féar eile ann [Fálla Gubánn]?
senior member (history)
2021-07-26 23:39
approved
rejected
awaiting decision
eile ag carraich béal a trotha.
Damsa agus Gabhail Cheol.
Bhí Seosam Mach Amlaidhe iongantach maith ag damhsa agus gabháil cheoil. Ba as Leabhgarbh é.
senior member (history)
2021-07-26 23:38
approved
rejected
awaiting decision
Láidir :- Antoine Mac Amhlaidhe an fear a ba láidire ba as Gort Gearr e. Ag togáil mála plúir agus a caotheamh suas go dtí an cúpla agus beirint air aríst nuair a thiocfadh sé anuas.
Léimhnigh :- Aodh Ua Ruaidhrí, Inniscaorach, an fear a bfearr ag léimhnigh. Bhí sé ábalta 8’ 9’’ a léimhnigh le léim sheashaim. Le na chois sin bhí sé iongantach maith ag damhsa.
Iomradh :- Padruig Mach Amhlaidhe an fear a bfearr ag iomradh ann Árainn. Thoisigh sé fhéin agus Séamus Ua Gallchobair ag Ailt an Chorrain agus bhí seisean astoigh ar thráigh an Chasil nuair a bhí an fear
senior member (history)
2021-07-26 23:38
approved
rejected
awaiting decision
Daoine Caileamhla
Rith :- Brian Ua Gallchobhair a b’fearr ag rith ann Árainn ba as Cloch Corr é. Bhuail sé an fidileóir ar tráig Ath-Phort.
Snámh :- Séamus Ua Ruaidhrí an snaomhtar is fearr a bhí ann Árainn. Bhí sé na chomhnuidhe ann mbaile an t-Sratha.
Snámh sé as Inniscaorach go h-Árainn agus choinnigh sé suas le Domhnall Ua Baoigall ag iomhradh í mbádh beag. Léig an sagairt Aifreann ar an taobh amhuig de theach an phobail no shíl siad go rabh sé caillte.
senior member (history)
2021-07-26 23:37
approved
rejected
awaiting decision
Bhúaill na Tónnaí ar an tráigh gó láidhir le Sthóirm
senior member (history)
2021-07-26 23:36
approved
rejected
awaiting decision
Núair atá Túr Ceatha ins an spéir ar maidín. Sín Comhartha droch Áimsíre.
Nuair atá fáinne tárt ar an ghealaigh, Sín Comhartha droch aimsíre.
Núair athá ceó ar na cnuich, sín comhartha Áthruighthe ar an aimsír.
Núair atha túr Ceatha ins an Spéir tráthnóna, Sín comhartha aimhsire mhaithe.
Núair atha mádadh ag ithe féir. Sín Comhartha briséoidh aimsíre
Caóinéann na Rónnthaí le Sthóirrm
senior member (history)
2021-07-26 23:35
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a bhíonn éasóg ag sgreadaig :- sin comhartha ceo.
Nuair a bíonn na réaltaí le feiceáil go deas glan :- sin comhartha aimhsire mhaithe.
Arthuígeann an ghaoth i gcomhnaidhe ndiaidh fearthainne trom.
Nuair a bíonn dusta ag éiríge an bhealach mhór sin comhartha droch aimsire.
senior member (history)
2021-07-26 23:34
approved
rejected
awaiting decision
Nuair a bíonn dath dubh gorm ar an spéir :- sin comhartha tóirnige
Gaoth dheas is mo a bheireann fearthain léithe.
Nuair a bhíonn ceo ar thalamh iséal, sin comhartha feartaine.
Nuair a bhíonn an ghealach leath bháidhthe sin comhartha fearthaine
Nuair a bíonn teas mór as an teine bíonn gála air.
senior member (history)
2021-07-26 23:34
approved
rejected
awaiting decision
féir, sin comhartha baistighe.
Ma bhíonn na builgh agus na líneain uiligh briste le [Fearthaine] fairrge; Sin comharta Fearthaine.
Ma bhíonn cuidh mhór súithe ag tuitimh, sin comharta go bhfuil feartain in deas dúinn.
Ma bhíonn néaltaí móra thuas san spéir, sin comhartá sthoirme. “Madaidh gálaide” a bheirthear ortha sin.
Ma bhíonn teas mór as an teine sin comhartá go bhfuil sioth le theact.
senior member (history)
2021-07-26 23:33
approved
rejected
awaiting decision
Aimsir.
Nuair atá na cnuich lé feiceáil in dheas dáinn. Sin comhartha go mbeidh Feartain gan moill.
Ma bhionn cearcall tharth ar an ghealaigh sin comhartha droch aimsire.
Ma bhionn séideadh anuas ar an ghaoth sa t-simlear, Sin athrú atá ag teacht ar an aimsir.
Má bhíonn éanlaith ag eitheallaigh, sin comhartha fearthaine.
Ma bhíonn cath ag nighe a aghaidh no ag striobadh adhmhaidh, Sin comharthá fearthaine.
Ma bhíonn madadh ag ithe
senior member (history)
2021-07-26 23:31
approved
rejected
awaiting decision
Caidé atá na daoine uilig san domhain ag déanamh anois :- tá siad ag éirighe aosta
Thart fan teach, thart fan teach agus ball í n-achan choirnéal :- Clocha sneachta
Níl sé amuigh, níl sé isthoigh, agus ní deánfadh an teach gnaithe gan é :- fuinnéog
Caidé tá ag dúl thart i gcomhnuide agus a chloigeann san talamh :- tairnighé i mbróig
Caidé tá lán agus coingeann sé níos mó :- Pota lán préataí gan uisge
senior member (history)
2021-07-26 23:30
approved
rejected
awaiting decision
Tá sé go crúinn le h-ubhall Tá sé gó domháin lé cúpa. Ní choinneochadh a bhfúil dha fhir ín dhóire Súas é. :- Thobár
Curlir óir ar táobh toighe mhóir. Ní thárann sé tharth már gheasthar é :- Clógh.
Théidheann sé íséal, Théidheann sé árd. Cháitheann sé bróg agus níl bróga ar bith aír :- báll
senior member (history)
2021-07-26 23:29
approved
rejected
awaiting decision
Tá sé ins an téach agus níl aighe acht súil amháin :- Snathadh
Céithre ar Rith, Céithre ar Críath Bhéirt ag dheánamh eoláis agus an Rabhín ar dhéireidh :- Bhó.
Atháir ghásta, Matháir fhallsa dhá cloigeann déag dhé mhuirighinn :- Clogh
Cá thúighe amhárcann an bhó tár an cluidhe :- Ciúnnis nach bhfúil sé ábhaltha amharch frid.
Dréimhire Bheág ó théach gho téach, Codhlaigh -eann sé amúigh san oidhche :- Casán
senior member (history)
2021-07-26 23:29
approved
rejected
awaiting decision
Comh crainn le [miat]?, chomh leathan le plata taobh amain Fear an taobh eile bean :- Piginn
Sin tiar ar Ard an Aitinne é agus ní imtigheann sé gan cuidheactha :- Screadan Roilighe
Com crainn le miat, chom bhuaidhe le h-or :- An Grian
Ce An te a rinne é nior`caith sé ariam é agus an té a caith é ní facaidh sé ariam é :- Comnair
Ta cailín seibhire ann achan teach, agus nil aicí acht súil amháin :- Snathad
senior member (history)
2021-07-26 23:27
approved
rejected
awaiting decision
Theidhéann sé thart agus thart ar an theách agus Bhíonn sé ag feadhláoigh isteach ar an dhóras
:- gaoth.
Tá sé tharth agus tarth ar an theach agus Bheiréann sé uibh ann achan chóirneal :- sneáchtha.
Teidheánn sé súas ard agus thárann sé anúas iséal. Tá bhrogha aír agus nil bhroga aír :- Feár ag imírt Bhall.
senior member (history)
2021-07-16 23:37
approved
rejected
awaiting decision
Féar déarg faoí fear dhub :- Pota
Tá sé doimhin agus tá sé bóg tá sé fa choinne an bocht agus in nocht
: Uaigh.
Tháinig mé go dtí crann ubhaill. Ní rabh úblaí ar bith air agus níor báin mé ublaí ar bith do
:- Ubaill ámháin.
senior member (history)
2021-07-16 23:36
approved
rejected
awaiting decision
Thárth ar an Teach agus tárt agus gnonn sé feadh isteach í bpoll na heochrach :- An ghaoth.
Eithigh eithigh táobh amuigh dó cloidhe eithigh eithigh taoibh asthoigh dó Cloidhe
Má Chúireann tú istheach dhá lámh bruithigh eithigh eithigh tú
:- Coll Fáthaigh
Cáidhe tá lán agus Cóinneochas túilleadh :- Potha lán préathaí gán uisghe.
senior member (history)
2021-07-16 23:35
approved
rejected
awaiting decision
Caidhé an rud is lugha a rachaidh éan isteach ann :- [Claosg]?
Chuaidh sé isteach san gáraidhe agus fuair sé é. Táinig sé amach agus ní rabh sé ábalta é fhághail :- deilg un do chos.
Nuair a d’amharc mé amach ar an fhuínneoig chonnaich mé an marbh ag iompradh an béo :- bád agus daóine ann.
senior member (history)
2021-07-16 23:34
approved
rejected
awaiting decision
Astoigh ann gháraidhe atha an néad. Ins an neádh tá seacht n-éan chúidh acha maith. Agus chuidh achú olch. Tá a ainm fhéin ar gach chéann acha
:- Seacht lá na na Seachthmhaine.
Dhá chloighean d’éag féar na lúighe ar leabhaidh, agus gán duine ar bith ar lár :- Rotha Truchain.
senior member (history)
2021-07-16 23:33
approved
rejected
awaiting decision
Téidimh ar mo glúinibh, Amhaircimh frídh mó cuidh súil. Teidhim an marbh ag cur an beo. :- Coigilt na teineadh.
Ins an gháraidhe tá crann Ins an chrann tá nead. Ins an nead tá seacht h-éan. Chuidh acha maith, chuid acha olch. Tá a ainm fhéin ar achan cheann acha :- Seacht lá na seachtaine.
senior member (history)
2021-07-16 23:32
approved
rejected
awaiting decision
Thárt agus thárt ar an domháin agus níl dúine ar bith ábaltá fhághail fhad léis :- An tóit atá sá t-simléar.
Tá sé bán sá chórp agus déarg sa’n aghaidh :- Cipíní solas.
Tá sé amúigh agus istóig agus faoí chéann a tóige :- Fúinneóg.
Tá sé comh bán léis an sneachta agus comh crúinn lé h-ubhall :- Uibh.
senior member (history)
2021-07-16 23:31
approved
rejected
awaiting decision
[-]
senior member (history)
2021-07-16 23:31
approved
rejected
awaiting decision
Cá mhéad cós ar ucth muilt
:- dha chóis.
Cad chuighe mbheid [pisléni]? lé bhó. :- Níl ábaltha sileogh a chaitheadh amach.
Muiltsén iaraínn agus rubhall olna aír. :- Snathadh Mhór
Dá chóis faoí, trí chós as a ciónn, a claigheann ín á thóin agus a tóin as á dhéann :- Feár agus patha aír á chíonn.
Bhánnogh aráin agus chrap ghrámroghai. :- An ghealach agus ná réalthoghai.
senior member (history)
2021-07-16 23:30
approved
rejected
awaiting decision
An féar a rinne é ní cháit sé ariam é, An féar a chait é ní fhachaidh sé ariamh é :- Comhnar.
Sidh sa chlúdaig é agus dhá chéad súile air :- Criathar.
Tá ceann air már meireacán agus tá rubaill air már luchóg :- Piopa
Ceartú.
ruball.
ruball.
senior member (history)
2021-07-16 23:29
approved
rejected
awaiting decision
Toit ar an chnoc gan teine :- Céo.
Poca béag ag gol gan teine ar bith faoi :- Tobar fíor uisge.
Caidé ghnidheann péire bróg :- Dá bhróig
Tá sé fáda agus níl sé ró leathan, agus tá ríbín glas ar gach taobh
:- Bealach Mór
Tá sé bog agus tá sé domhan. Tá sé faoi talamh agus tá áit ann fa - coinne bocht agus nocht :- Uaigh.
Féar ar taobh amháin agus bean ar taobh eile.
senior member (history)
2021-07-16 23:28
approved
rejected
awaiting decision
[-]
senior member (history)
2021-07-16 23:27
approved
rejected
awaiting decision
Pota béag ag ghabail agus gan téine ar bith faoí = Tobar Fhíor Uisghe.
Athair gasta, máthair Fallsá, dhá chloigeann déag dé mhuirighinn
:- chlóg
Tá sé ag gabhail thárt agus thárt ar an teach, agus ag feadlaig i bpoll na leochroc :- An ghaoth.
Tá sé ins an teach agus ní aighe acht (suíl) shuíl amháin :- Snathad.
Tá sé ag gabhail thárt agus thárt ar an teach. Agus beireann sé uibh ann achan choirneál. : clocha [sneao]?
senior member (history)
2021-07-16 23:26
approved
rejected
awaiting decision
Tomhaiseanna.
Suas ar an láftha bí an feár na luaighe. Tá sé ag amharch fríd trí céad shúile
:- Criáthár
Tá sé gearrtá le slát agus caithte leis na cosa :- Éadach fá choinne urláir.
senior member (history)
2021-07-16 23:25
approved
rejected
awaiting decision
[-]
senior member (history)
2021-07-16 23:25
approved
rejected
awaiting decision
Comh cruinn le mias, com leathan le plata, taobh amhain Fear an taobh eile bean :- Pighinn
Sin thiar ar árd an aithinne é, agus ní imthigheann sé gan cuidheachta
:- Screachán Roilighe
Comh cruinn le mias comh buaidhe le h-ór :- An Ghrian
An té a rinne é níor thaith sé ariamh é agus an té a thaith é ní fhacaidh sé ariamh é :- comhair.
Tá chailín [seirbhire]? ann achan teach, agus níl aici acht [an] súil amáin :- Snathadh
senior member (history)
2021-07-16 23:24
approved
rejected
awaiting decision
[-]
senior member (history)
2021-07-16 23:24
approved
rejected
awaiting decision
Pota beag ag gol agus gan teine ar bith faoi :- Tobar fíor uisge.
Cé’n ait a rabh Maoise nuair a chuaidh an solas as :- Bhí sé ins an dorchadhas.
Caidé rachas trasna ar an abhainn agus fanann san ait a bhfuil sé
:- Droicheadh
Caidé siubhlainn ar a ceann
:- tairnge ann bróig.
Tá an fear dearg faoi an fhear dhubh :- pota ar an teine.
Ta se shuas ar an lafta ag amharch frídh dhá chéad sul :- Criathair
senior member (history)
2021-07-16 23:22
approved
rejected
awaiting decision
Sín thíos ar an tráigh é, agus e comh geal le plúr :- Cabhar na fairrge.
Dhá chloiginn déag mach agus an t-athair agus an mháthair
:- An dá láimh agus an dhá fhighúir déagh.
Sin thuas sa spéir é agus é go buide le h-ór :- An Ghrian.
Sin sios an báighe é agus ribín dearg ann a léine :- Gliomach.
senior member (history)
2021-07-16 23:21
approved
rejected
awaiting decision
Sin sa chlúdaigh é agus dhá chéadh súil air :- Criathar.
Sin sa uisge é agus ní bheireach an t-uisge ar :- Uibh ann lacha.
Go crainn lé h-ubhall, agus go leathan le h-oigheann, ar taobh amháin tá fear ar an taobh eile bean :- Pighinn.
Cuáidh dubh agus bán suas na laftha, d’fhán bán thuas agus tháinig dubh anuas :- Sin cearch dubh agus d’fág sí an uibh thuas.
Lán tháighe agus lán gárrdha, agus béirim do dhubrián lán scealá a bhaint as sán :- Taith
senior member (history)
2021-07-16 23:20
approved
rejected
awaiting decision
Théideann sé thart ar an teach, thart ar an teach ní fhághain sé acht lorg amháin.
:- barra roth
senior member (history)
2021-07-16 23:19
approved
rejected
awaiting decision
agus h-ata admaidh : pota.
Tá rud beag na (h)-shuidhe agus é comh bródhail leis an rígh. :- Feagh.
Suidh thiar ar ard an aitinne é, agus ní imthigheann sé gan cuideachta. :- Scréachan Roilige.
Caidhé déanas péire bróg :- dhá bhróg.
Teachtaire beag ó theach go teach agus é amuigh san oidhche :- Casán.
An dtiocfadh leat fear a chrothadh le cos admaidh? :- Ní tiocfadh ghlacfadh rópa le na chrothadh.
senior member (history)
2021-07-16 23:18
approved
rejected
awaiting decision
Tomhaiseannai
Pota beag ag gol gan teine ar bit faoi :- Tobar Fíor Uisge.
Ceathrar ar cruth Ceatrar ar an rit beirt ag deanamh an eolais agus an róibín ar deireadh :- bó.
Itheann sí bfágann sí sa lá agus codluigheann sí ins an oidhche :- Teine.
Caidhe tá lán agus coingheann sé tuilleadh :- potá preataí gan uisge.
Suidh siar an [bhaoge]? é agus [snaothe]? dearg ann a léinidh :- Gliomach.
Bolg mór, trí [cisa] beaga
senior member (history)
2021-07-16 23:17
approved
rejected
awaiting decision
[-]
Ceartú.
saidhbhir. ar eagla go muirbhfidhe
saidhbhir. ar eagla go muirbhfidhe
senior member (history)
2021-07-16 23:16
approved
rejected
awaiting decision
Chuaidh an fear amach leis an gaduidhe a chuir ar eagla go marbuigh e cionnus gur marbuig se an gaduidhe.
Nuair a bhí an fear amuigh, bhí Sean istoigh ag goidh an airgid. Chuaidh sé frid an teach agus thúg se leis rud ar bith ar mhian leis.
Chuaidh sé amach arais. Bhí an ghaduidhe dubh ag fanacht leis. Thug sé an t-airgeadh don ghaduidhe dubh.
D’imthigh siadh on a chéile annsin; níl fios ca deachaidh an gaduidhe dubh ach chuaidh Sean na bhaile aráis agus é saibreas. Chaith sé a shaoghail suaimhneach na dhiaidh sin
senior member (history)
2021-07-16 23:15
approved
rejected
awaiting decision
agus ghoid sé na caoirigh.
Nuair a tháinig an fear arais ní rábh na caoirigh le fághail. Béigin dó imtheacht ‘na bhaile ach bhí na bróga úra air. Dhíol Seán na caoirigh annsin. Bhí sé ag teach mhór lá amháin. Bhí buideal uisge beathadh leis. Túg sé an t-uisge beatha do na daoine agus chuir sé ólta iad.
An oidhche sin nuair a bhí siad na luighe fuair seisean isteach san oidhche. Bhí an gaduidhe dubh amuigh agus corp a cuireadh an oidhche sin leis. Thúg sé an corp go dtí an fhuinneóg.
Shíl an feár gur duine éiginteacht a bhí ag iorraidh a fághail isteach a bhí ann sgaol sé leis agus thuit sé síos.
senior member (history)
2021-07-16 23:14
approved
rejected
awaiting decision
Chonnaic siad fheár ag teacht aníos an n bealach mór agus dhá chaora leis ceangailte ar rópa.
Dubhairt an gadhuidhe dubh gur mháit leis na caóruigh sin a bhéith aige. Dubhairt Seán na mbéadh siad aige I b’fhád.
Bhí péire bróg ur ar Séan. Chuaidh sé síos go dti an bealach mór giota fada roimhe fear na caoirigh. Bhain sé na bróga de. Chuir sé ceann na luighe ar an bhealach mhór agus d’fág sé an ceann eile giota fada ar shiubhal. Chonnaich fear na caoirigh an bróg ach d’imhthigh se leis gur casadh an bróg eile air.
Cheangal sé na caoirigh agus d’imthigh sé arais ag cuartú na bróighe eile. Nuair a d’imthigh seisean tháinig s Seán amach os an choill
senior member (history)
2021-07-07 21:43
approved
rejected
awaiting decision
deoch ar bhean. Dubhairt an bhean go dtabrádh. Thug sí deoch do an a bróig. Líon sí an bróg do uisge le na cos sin lion sí an stocaí lán clocha.
Tháinig sí fhad leis agus bhuai sí stocai na gcloch anuas sa chlaigeann air. Mharbh sí é. Sin cugath anois a Maol Muire. Marbh thú mo fhear sa agus tha tuisa marbh anois Cuir Sín deireadh lé Maol Muire.
senior member (history)
2021-07-07 21:42
approved
rejected
awaiting decision
t-athair ag fanacht leis. Sa deireadh chonnaich sé an beathach agus é lán cabhar bán uiligh.
D’innis sé an sgéal do’n athair, agus d’iarr an t-athair ar bheith ar siubhal. Thug sé leis an dara beathach a ba bfearr sa stábla agus d’imthigh se leis fhad le doire.
Nuair a bí sé ag gabhail isteach ar an bhádh chonnaich sé maol Muire. Tógadh an geafta ar an bád agus ní leigfeadh isteach aon duine níos mó.
Bí fearg mhór ar Maol Muire. Béigeann do imtheacht ‘na bhaile. Indiaidh sin bí sé ag éirighe an bocht sa t-saogal. Bí sé ag gabhail thart le abainn lá amháin d’iarr sé
senior member (history)
2021-07-07 21:42
approved
rejected
awaiting decision
ar é fhéin a choimheadh ar Mhaol Muire no go marbhfadh sé é.
Thug sé leis an beathach a bhfearr a bí sa stáblá agus d’imthigh ag tarraingt ar Mhaol Mhuire. D’iarr sé céadh ar ná saighduirí é a leigean isteach go bfeicheadh sé Maol Muire. Leig ná saighdirí isteach é.
Fuair sé a saith lé ite. Sá deireadh thoisigh siad ag éirighe Feargach. Sa deireadh thorraing an baoghallach amach a chlaidheamh agus bhain sé barr an [ghaothson]? de Mhaol Mhuire.
Dimthigh an Baoghallach amach ar an doras, bhain sé an beathach do na saighduírí agus d’imthigh ar cois an áirde. Lean Maol Muire agus na saigduirí é. Bhí an
senior member (history)
2021-07-07 21:41
approved
rejected
awaiting decision
Maol Muire.
Bhí fear ann am amháin. An Baoghallach an t-ainm a bhí air. Feár amáin achu agus Maol Muire an t-ainm a bhí ar an fhear eile.
Bhí an Baoghallach ná chomhnuide ann Gleann ag einn glinne. i gCo Thir Chonaill. Bhí Maol Muire ná chomhnuidé ann id Bun Beagh. Bhí Maol Muire ná Thighearna talaimh ag Righ ná Sasana agus bhí sé cruaidh ar ná daoine.
Bhí an bheirth fear seo an shaidhbír. Bhí an beirth ag ead lé cheilé. Bhí mach ag an Bhaoghallach agus nuair a déirigh sé ná fhear. Ba maith lé Maol Muire a fheiceail. Lá amháin chuaidh sé ag amharch ar Maol Muire. Diarr an [t-athoir]?
senior member (history)
2021-07-07 21:40
approved
rejected
awaiting decision
Coínnigh siad ná trí focla ó lá an aonaigh amach.
Ceartú
mo dheirbhsiúr.
mo dheirbhsiúr.
senior member (history)
2021-07-07 21:39
approved
rejected
awaiting decision
agus dubháirth féar acha ín bhéarla (The three of us). Chóinnigh sé an fochal sín. Siubhail sé léis. Cásadh ar truír acha ar a chéile aristh. Núair a bhí siad ag théacht ‘ná bháile. Casadh féar ortha ar taobh an bhealaigh mhóir, agus é marbh (oll) óltha. Sheasuigh siad ag amharc aír.
Tháinigh gárdha thárth. Cúir sé céist (ar an féar) ortha caidé mharbh an (b) féar agus dubhairth siad ín bhearla (The three of us). Cúir sé céist ar an féar eile ca toighe. dubhairt sé in bhéarla (Fifty Shillings) Dubháirth an gardha go rachad siad gho dtí an cúairt.
Dubháirt siad in bhéarla (We Deserve It). Shiubhai siad leó. Núair a chuaidh siad ‘na bháile. Chúir a mátáir ceist ortha á bhfúair siad focal bheirla ar bhith. Dubháirt siad gho bhféarr siad tri fochal. Dinnis siad ná trí focal duite. Dubhairt sí go raibh sí máith a fúair na trí fóchla
senior member (history)
2021-07-07 21:38
approved
rejected
awaiting decision
Ag Foghluim Béarla.
Bhí bean ann úair amháin. Bhí trí mhach aichí. Ní rabh bhearla ar bhith achu. Cúir á matháir ún aonaigh lá amháin iad, ghó bhfeicfeadh sí á gcluinead siadh bhearla ar bhith Chúaidh siad an lá séo. Rínn siad súas eathórra gho rachadh ghach dhúine acha bhéalach dho féin. Agus gho gcasad siad ar á chéile arist.
Tháinig fhéar amháin acha fhód lé sgháifhthe mhna agus iad ag cháinnt Néil ar fhír á bhí ág throidh. Móithegh sé iadh ag radh. (He Deserved It) Chóinnigh sé an fhócal sín agus siubhail sé léis.
Mhóithigh an féar eile aca Bhéirth féar ag déanamh margidh fhá chaóirigh. Mhoithigh sé iad ag ródh ín bhearla (Fifty Shillings) Chóinnigh sé an fhochal sín, Shiubhail sé léis. Mhoithigh an féar eile acha trí fhéar ag cáinnth
senior member (history)
2021-07-07 21:37
approved
rejected
awaiting decision
acht ní [iosadh]? sé a dhath ar bith úatha. Núair a tháinigh sé arais, dínnis sé an Sghéal uiligh díobhtha agus chúir sé íonnthas mór ortha Núair a chúalaidh siad an sgéal.
Ceartú
céadna.
céadna.
senior member (history)
2021-07-07 21:36
approved
rejected
awaiting decision
Aráinn agus sól ar ímthigh siad fhád leis an uaimh. Túgh an féar seó comhairle do an féar ógh gán beagh nó mór a dhéanamh le dúine ar bith. go dthiochfadh siad amach aráis. Chuaidh síad isteach ins an uaimh.
Bhí an cáilín óg seó na luighe ins an leabaidh agus an scían a a saith an féar é gclár a headhan innthí.
Thárraingh an féar an sgían. D’éirigh an Cáilín slán follán. Ní rabh sé i bhfadh gorbh fhagh an féar ar an talamh chidhearna arais é.
Bhí siad ag iarraid air achan soirth a ithe
senior member (history)
2021-07-07 21:35
approved
rejected
awaiting decision
Chúaidh na fír istheach annsin an oileán. Bhí féar ar an Chárraigh rómpha. Agus d’íarr sé ar an fhéar a cáith an Sgían ins an Tonn.
D’íarr sé air a ghabháil amach leis go Cúl Aránn gó rábha inghean na lúighe annsín Agus an sghían a Cháith sé ins an Tónn sáithte é gclár a héadhain a a Ingheann.
Bhí bádh léis an fhéar seó. agus d’íarr se ar an fhéar óg a ghábhail isteach ins an bhád agus go bfhaghadh seisean ar an tálamh ehidhearna arais é í namh góiridh. D’ímthigh siad, Níorbh fhad go Shróith siadh cúl
senior member (history)
2021-07-07 21:34
approved
rejected
awaiting decision
Bhí fear agus a thriúr mach ag iasghaireachth thúas ag barra Tráigh éanach. Lá déas cuín a bhí ann. Agus bhí siad ag gól isteach béal an bharra.
D’éirigh trí thonnaí na ndiaidh. Bhí an chéad céasnn mór. Bhí an dára cinn níos mó. Agus bhí an tríomhadh cíonn ag dúl a mbhaitheadh.
D’íarr an tathair ar fhéar dó na mich Sghían a bhí ins an bhád a chaitheadh ins an túadh.
Cháith an mach an sgían ins an túadh. Sgabh an tuadh. Ní dhearn sé docháir ar bith.
senior member (history)
2021-07-07 21:33
approved
rejected
awaiting decision
Thug an rón léim mór agus chúir sé an pota ins an aer. Ní rabh rúd ar bith ag an féar annsin le h-ithe. Chúaidh sé ‘na bhaile innsin
senior member (history)
2021-07-07 21:32
approved
rejected
awaiting decision
Fear Agus Rón
Bhí fear ann uair amháin. Bhí sé na chomhnuidhe ann teach í gcos chládháigh. Ní rabh dúine ar bith na chomhnuidhe ins an téach séo acht an féar.
Lá amháin chuaidh sé amhach ag Iasgaireacht. Thúg sé póta mór préathaí leis ar éagla go dthiochfadh ocras air. Nuair a bhí sé amhúigh I lár na fairrge. Tháinig ocras mór air.
Chúaidh ann féar amach go dtí carraigh a bhí ann. Ce bhí ann acht rón mór agus é go laidir. Chúir sé síos na préataí air.
senior member (history)
2021-07-07 21:31
approved
rejected
awaiting decision
[-]
Ceartú
Connaich.
Connaic.
senior member (history)
2021-07-07 21:30
approved
rejected
awaiting decision
D’éirígh sé gó lúat ar maidín lá thár ná mhárach, agus chúir a bhean céist áir caidé bhí sé ag dól a dhéanamh. “Tá mé ag dól síos róime mó chómhraidhe”, arsá séisean; níor innís séisean díomsá an rabh admhadh ag téach fá Thír agus ní ínnseochaidh míse dó sín é.
Chúaidh sé, agus lúigh sé ar an adhmhadh. Tamhall róimhe seó. Tháinig an féar éile agus tháinig sé an féar éile ná luighe ar an adhmhadh. Sgánnrúigh sé agus dimhthígh sé ná bháile agus bhí an tadhmhadh uilig ag an fhéar éile.
D’éirígh an féar éile maidín amháin agus dimhthigh sé. Shíl a bhéan go dtíocfhadh sé isteach aráis. Acht ní tháinigh. Báitheadh é. Furás a chórp maidín la tár ná bhárach.
An Déireadh.
senior member (history)
2021-07-07 21:28
approved
rejected
awaiting decision
bhaile, agus bhí cruith eile air.
Chuaidh seisean amach fosta.’ Chualaidh sé na daoine beaga ag ceol, “Dia Luain Dia Mairt agus Dia Ceadaoine”, agus arsa an fear:- “Diar Daoin.”
Mhill sín an t-amhrán agus thug siad isteach an féar agus thúg siad (isteach) anuas an cruith a bhí ar an fhear eile, agus chur siad ar é. Cuaidh an féar ‘na bhaile, agus dhá cruith ar.
senior member (history)
2021-07-07 21:27
approved
rejected
awaiting decision
Séan Sgéal
Sgéal Greannmár
Dia Luan agus Dia Máirt agus Dia Ceadaoine.
Bhí féar ann fád ó shóin agus bhí cruith ar. Bhí sé ag tarraingt mónadh le asal. Nuair a bhí sé ah gabhail thart le taobh binne.
Mhothuigh sé ceol isthuigh sa bhinn. Thoisig sé ag éistheacht agus séo an t-amhrán a bhí siad ag ceol. “Dia Luan Dia Mairt”, agus ars’ an fhear “Dia Ceadaoine”.
Rinne sin an t-amhran níor deise. Thug siad isteach an fhear, agus bhain said an cruith do, agus chroch siad ar an bhinn é. Chuaidh an fear ‘na báile agus bhí féar eile ar an
senior member (history)
2021-06-22 20:16
approved
rejected
awaiting decision
bh’ás.
[-]
senior member (history)
2021-06-22 20:15
approved
rejected
awaiting decision
Thug sé na baile an ciste oír. D’íarr sé air a béan gan é a innshé. D’imthigh sé agús cheannuigh sé cúid mhór rudaí ar an óir.
Ní rabh fhíos ag an t-shéan bhean cha ráb sé ag faghail an airghidh. D’iarr sí air é a thabhairth go dtí an uaigh arais, go rabh éagla uirtí nach déarn sé an uaigh sán áit chéart.
Dubhairt an féar nach dtabharfadh, gur thúg sé úair amháin í agús nach dtabharfadh sé an d’ára h-uair í. Lúigh sí síos s’án leabhaidh. Fuair sí bás lé buaidhreadh agús bron.
Bhí sí trí lá súl a bh’fúair sí
senior member (history)
2021-06-22 20:14
approved
rejected
awaiting decision
an truchar agús d’imthigh. D’áithin an fear go rabh rúd éighintheacht leithe astoigh ar a brallach.
Tháinigh siad fhád leis an róiligh. Ghearr an féar amach an úaigh. D’íarr sí áir annsin dúl síos go dtí an aith a rabh an beathach, agus é a cheanghal gó maith d’ón géafta.
Dubhairt sí go rabh sí ag dul a cuir síos uisghe coisrithe san uaigh. D’imthigh sé amach agús chonnaic sé í ag cuir síos a lámh giotha fáda. D’aithín an féar gur rud éighintheacht eile a bhí ann.
Thúg sé na baile í. Tháinig sé fhéin araist agús thúg sé aníos an bhochsa. D’ fhosghail sé é agús bhí sé lán óir agús airghead.
senior member (history)
2021-06-22 20:13
approved
rejected
awaiting decision
Sean Sgéal.
Bhí béan na comhnuidhe ins na Rósa aon uair ámhain. Bhí mach aicí agús bhí sé pósta. Bhí sé an bhocht agús bhí muirín mór pháisté aige.
Bhí an t-thair ag abhair ag féar sioba. Bhí beathach agus trúcar aige. Bhí séan bhéan ins an teach agús ní thabarfhad sí airgead ar bith daobhthá.
Trathnóna amháin d’íarr an bhean aostá áir an athair í a thabairt go dtí an roilich go rabh an bás aichí. Go ndéanfhaidh séisean áit uaighe duithe.
Thúg siad léo
senior member (history)
2021-06-22 20:12
approved
rejected
awaiting decision
mhór agus mharbh sé úain. Tháinig an féar go dtí an teach.
“Tá mé ag iarraidh buach an tuain”, arsa an féar. Annsin túg an bhéan deich sghilling dó. Nuair a thainig sé leis an spéal cuir a matháir ceist ca tuighe marbh sé an tuain.
Béadh mé nios crionna an treas uair. Ní chúir an matháir e le díol no a ceanact ní ba mhó.
senior member (history)
2021-06-22 20:11
approved
rejected
awaiting decision
dréimre leis. Annsin chúir sé an dréimre na seasamh agus chúaidh sé suas ar an dréimre agus pighinn leis.
“Sin an pighinn is aoirde ar an aonaigh indiú”, agus tug sé an píginn do ar na trí caoirigh. Chuaidh sé na bhaile agus chuir sí ceist air ca méad a bhfuair sé ar na caoirigh.
Dubhairt seisean go bhfúair sé an pighinn air na caoirigh. “Ní sin an pighinn is aoirdhe”. Béidh mé níos [crionúa]? an dara uair.
Lá amháin chúir a mhátháir ar shiubháil é fá choinne spéal. Nuair a bhí sé ag teacht ‘na bhaile thosáig sé ag spealdoireacht. Agus bhí féar ag teacht an béalaigh
senior member (history)
2021-06-22 20:10
approved
rejected
awaiting decision
pighinn is aoirde a fhághail orthú.
Casadh féar ar agus chúir an féar céist ar cá mhéad a bhí sé ag iarraidh ar na chaoirig. “An pighinn is aoirde ar an aonaigh” ar seisean.
“Ocht sgillíng déag” arsa an féar. Ní sin an pighinn is aoirde”, arsa féar eile. D’imthigh an féar leis na caoiríg. Annain casadh féar eile ar agus chuir sé céist cá mead ar ná caoirigh.
“An pighinn is aoirdé” arsa an féar. “Bféirid[g] mé trí phúnt ar na trí cháoirig”. “Ní sín an pighinn is aóirde” arsa féar eile.
“Sin an pighinn is aoirde” arsa gasur beag. Bhí gasúr ar siubal na indiaidh agus
senior member (history)
2021-06-22 20:09
approved
rejected
awaiting decision
Sean Sgéal
Bhí fear beag ann úair amháin. Bhí a athair marbh bhí siad iongantach bocht. An lá (ní) séo ní rabh gréimh bíadh acú.
Chuaidh an féar ar shiúbháil lá amháin agus níor inns sé do an mháthair. Cá h-act a raibh sé ag gabháil.
Tháinig sé na bhaile agus lá thár na mhárach. Chuir a mhátháir chéist ar ca [h-?] a rabh sé. Dúbhairt seisean go rabh sé ar shíubail ag curtú bí[g]adh a bhí sé.
Bhí duisin caoirigh achú agus bhí lá an aonaigh ag teacht agus d’iarr an bhéan ar lá an áonaigh cupla chaoirigh a bhéith leis agus an
senior member (history)
2021-06-22 20:09
approved
rejected
awaiting decision
bhí ann maith ag an ghasúr agus ag an mháthair ó sín amach.
Ceartú.
Bealaigh ag an luchóig
Bealaigh ag an luchóig.
Chonnaich.
Chonnaich.
senior member (history)
2021-06-22 20:07
approved
rejected
awaiting decision
se féar ar taobh an Bheallaigh Mhóir. Chuir an gasúr ceist aír caidé bhí aír. Dubhairt an fhéar léis go raibh sé thurseach agus nach rabh sé ábhaltha a ghabhail níos fuidhe. Thug an gasúr amach an fidil agus an luchog agus thoisigh an fidil agus an lucogh ag dhamhsa.
Núair a bhí sín thart d’éirigh an féar agus tug sé [ghíní]? d’on ghasúr. [D’inn]? sé d’on ghasúr go raibh an Bhainrioghain na luighe ionntha tinn agus an té a dhéanfadh bhiseach daoithe go gheobhadh sé saidbhreas an Ríogh.
D’imthigh an gasúr annsín gho caisleán an ríogh. Chuaidh sé isteach go dtí an cisthineach. Díarr an gasúr ar an Ríogh é leighint síos ún na seomra. Chuaidh an gasúr síos. Tóisigh sé araist (lís) léis an fhuil agus léis an lucogh.
Nuair a bhí sín thart d’éirigh an bhainríoghain agus shuidh sé aír an chatháoir agus bhí bhíseach uirthi. Fúair an gasúr saidhbhrís mór an ríogh agus
senior member (history)
2021-06-22 20:06
approved
rejected
awaiting decision
Sgéal Gréannmhar An Gasúr An Luchógh agus An Fhideal.
Bhí bhean ann uair amháin agus ní rábh aicí acht gasúr amáin Bhainthreabhac a bhí innthe fhéin. Lá amháin chúir sí an gasúr ag an aonach léis an bhó a dhíol.
D’imthigh an gasúr agus ní raibh í bhfadh gur casadh ceannaidhe áir. Chúir sé ceist ar an ceann[g?]aidhe (an) sé an bhó. Dubhairt an fhéar ghó gceannochadh. Cúir an ghasúr ceist annsín cá mhéid.?
Tugh an fhéar amach luchóg agus fidil agus thug sé do’n ghasúr iad. D’imthigh an gasúr ‘na Bhaile agus d’innis sé dón mhátháir caidhé fúair sé, Bhéir an mháthár ar an fhidhil agus an luchogh agus chaith sé amach ar an doras iad.
Chúir sí an gasúr ar shiubhail go bhfuigheadh sé an bhó. D’imthigh an gasúr giotha máith acht níor casad duine ar bhith áir. Núair a chuaidh sé céithre míle tháinig
senior member (history)
2021-06-22 20:04
approved
rejected
awaiting decision
[-]
senior member (history)
2021-06-16 21:09
approved
rejected
awaiting decision
jerked it out of the ground. Some of the onlookers claim there was a ton of dirt fastened to the roots.
When Flanigan saw this he turned and got out of the country in a hurry; he never was heard of since.
Now here is some of the tales the old people tell of the Tully giant; By some freak of Nature, Tully Lough was the home of a mother whale and the giant would chase her to shallow water and milk her, and that milk was his principal food. Of course the whale would resist with all her strength, but Pat was too many for her; But poor Pat became the victim of a false friend. This friend told him of the North Pole and that he would became world famous by cutting it and bringing it home. So Pat headed North and when he got there he was attacked by three polar bears. He won the fight, but died of exposure for rumour has it. Percy and Cook found the bears and the skeleton of the poor giant.
senior member (history)
2021-06-16 20:39
approved
rejected
awaiting decision
355. Is olc an tríomhadh h-uair nach mbaineánn.
356. Strainseár in aice an dainsiúir agus eallach féaruigh in aice an dorais.
357. Taisbeán a chuid do’n duine bheo agus muna a n-íosaidh sé é leigidh sé dó.
senior member (history)
2021-06-16 20:38
approved
rejected
awaiting decision
a thabhairt dó.
345. Ní h-iad na fir mhóra a bhaineas an [(fom)] fhóghmhar.
346. Tuair maith gheobair maith.
347. “Am go leór - a chaill an rása”.
348. Nuair a bhionn sé againn bíonn sé againn go tuigh.
Nuair atá (rud) muid follamh bíonn muid follamh “go dubh.
349. Indiaidh an aimleasa a cídtear an leas do’n Éireannach”.
350. Is féarr eolas an uilc na an t-olc gan eolas.
351. “Droch ubh - droch éan”.
352. Síleann an t-amadan nach bhfuil duine ar bith crionna ach é fhéir.
Sláinte.
3’ Seo sláinte minic nach dtig
Comh minic le minic le minic a thig.
Is truagh nach dtig. Minic nach dtig
Comh minic le minic a thig.
353. Bíonn nuaidheacht ins na h-áthruigheacha.
354. Gheibh iarraidh iarraidh eile.
senior member (history)
2021-06-16 20:37
approved
rejected
awaiting decision
332. Mas maith leat siothchan, cáirdeas ‘s moladh éist amharc, agus fan balladh.
333. Thig leat breith ar an ghaduidhe ach cá dtig leat breith ar theangaidh an duine bhréagaigh.
334. “Is féarr péire maith bonn no dhá uachtar”.
335. “Cé gur h-olc an reamha is measa an chaoile agus is deacair a theacht ó briathra na ndaoine agus iad amuigh.”
336. “Níor bhlas biadh ariamh nach mblaisfidh an bás”.
337. Ní truimide dá lach an lach
Ní trumide do neach an radharc.
Ní trumide dón caoirigh a h-olann
Ní truimide do’n cholainn ciall.
338. Is féarr fuigheall madaidh nó fuigheall an mhagaidh.
339. Ní thuigeann an sathach an seang
Ach má thuigeann fhéin ní in am.
340. Sé an breitheamhnaigh a rinne an cléir an gamhain a chuir indiaidh na bó.
341. Mas maith leat eolas fhághail orm tar agus comhnuidhe liom.
342. Is maith an buachaill a geobhas a thuarastal nuair atá sé saothruighthe aige.
343. Sguab úr sguabann sí glan
344. Thig le duine ar bith airgead a shaothrughadh ach glacfaidh sé duine cráonna aire a
senior member (history)
2021-06-16 20:35
approved
rejected
awaiting decision
322. Is beo sinn gan ar ndaoine ach ní beo sinn gan toit an phíopa.
323. Buail an t-iarann nuair atá sé te.
324. Is deacar saoi gan locht d’fhághail.
325. Ní ólann na mná an leann ach téighe sé thart le na linn.
326. Ceann tinn, béal searbh. Intinn buadhartha agus pócaí fholamh.
327. Da mbéadh fhios agat do leas, ní [dheánfaidh]? d’aimhleas.
328. ‘S iomdha lá ag an uaigh orainn agus gheobhaidh sí uilig iad.
329. Tig an duine ionraice in a chuid [fhéi]?
330. Níl gar an buachaill a chur in áit an mhaighistir.
331. Ca dtig le duine (feadl) feadalaigh agus min a cogaint.
senior member (history)
2021-06-16 20:34
approved
rejected
awaiting decision
312. Ní fhóireann an teas nó an fuacht dó’n chailligh.
313. Is furust sean-cnámha a thuirsuighadh.
314. Ní i bhfad uaidh a mhothuigh sé an torman.
315. Tá an fhuil níos ruaidhe nó an t-uisge.
316. Is beag an rud a shásochadh leanbh.
317. Mothuighim an boladh ach ní ithim an bhiadh -- an té a ghnídheas an leith-cheal nár fheicidh sé Dia!.
318. Droch luibheanna - fásann siad go tuigh.
319. Níl amadán ar bith níos measa nó sean amadán.
320. Béal druidthe, ghnídheann sé ceann fada.
321. Níl (o) neart ar Thoil an Ríogh agus níl neart ar bhainne dóirte.
senior member (history)
2021-06-16 20:33
approved
rejected
awaiting decision
302. Ní raibh ann acht greim ar ruball eascoine.
303. Comháirle duine doseaidh agus é a fhágha in easgaidh.
304. Iomair ab bád nó fág ar fad e.
305. Na cuir do mhéar bog faoi a fhiaca cruaidh.
306. Bíonn an grádh caoch.
307. Duine dona do - chomháirleach, duine sona so - chomháirleach.
308. Is feárr go mall nó go bráthach.
309. Níor mhill fáilte maith aon duine ariamh.
310. Ní mar a shiltear ach mar a [chinntear]?
311. Na dtaradh sé amach as do bhéal an rud atá tú brath a dheánamh i mbárach.
senior member (history)
2021-06-16 20:32
approved
rejected
awaiting decision
293. ‘Sé iasacht an chroilshigh (croiligh) do’n faoilean (fhaoilóig) an t-iasacht na bhfuighfear a choidhche.
294. Is feárr an maith atá nó an maith a bhí.
295. Mairg a bhíonns olc fá rud agus a bheith go bhocht ina dhiaidh.
296. Tig an duine ionraice in a chuid fhéin.
297. Is mall agus is díreach a thig díoghaltas Dé.
298. Is maith leanbh go fiacail.
299. Muinéal lag in íochtar. Lámh láidir in uachtar
300. “’S iomdha gleús céoil a bhíonna ann”, arsa’n fear a raibh an trumpa maide aige.
301. Luach do píghne ar bhárr do theangan.
senior member (history)
2021-06-12 21:10
approved
rejected
awaiting decision
Daoine Cáileamhla. Ar Lean.
1. There was a woman in Curlane who name was Kate Farragher. One day when she was in she carried a bag of flour of top of her head and a basket of grocery under her arm.
2. There was a woman in Feeragh whose name was Mrs. Bohan. She was able to carry a churn of water on her head and she was also able to carry a basket of eggs on the top of her head going to Tuam.
3. My Grand-mother Mrs. Connell, who is now 93 years of age, was able to carry three buckets of water. One day she left at six o'clock in the morning to go to Brackloon. She cut seventy bearths of wheat with the hook and she was home at six in the evening.
4. There was a woman in Sylane and she carried a bag of Indian meal on her head, and a basket in each hand, from Tuam.
5. There was a man who lived in Derrymore, and his name was Richard Murphy. One day he left at half past six in the morning for to go to Cluide, and he cut two acres of hay with his scythe.
senior member (history)
2021-06-12 21:05
approved
rejected
awaiting decision
285. Cochán ar crith cuireann sé an t-eallach ag rith.
286. Arsán cat leis an coinín - “ná bí in mo mhuighbín”.
287. Caidé dheánfadh mac an chait ach luchóg a mharbhadh.
288. Má tá mé buidhe fhéin tá croidh geal agam.
289. Níl ins an áilneacht acht doimhne croiceann.
290. Ní luaithe croiceann na sean-caora ar an fhárthaigh nó croiceann na n-uan óg.
291. Is furust bróg a dheánamh acht is deacar cos a dheánamh.
292. Ma iteann na muca míne trusc caitfidh na muca garbha a theacht leis.
senior member (history)
2021-06-12 21:04
approved
rejected
awaiting decision
276. ‘Sé an fhírinne is fuide a rachas.
277. Dá mbéadh cáil eirigh go luath agat d’fhéadta codladh gho h-am dinnire.
278. Ni h-iongantaighe bluic a bheith ar madaidh nó cait a bheith ag dul i gcóisú.
279. Is fada an bealach nach tionntadh ann.
280. Sé cuid na madaidh luastair (ruaistear) duit é.
281. Is dearbhráthair dón [t-sac]? an mála.
282. In aice an cnámha is milse an fhéoil.
283. Féadhann amadán ar bith airgead do shaothrú ach glacann sé duine (GI) críonna (f) aire a thabhairt do.
284. As a béal a bhlíghtear an bhó.
senior member (history)
2021-06-12 21:03
approved
rejected
awaiting decision
269. Ní críonnaighe an cat nó an coimhéaduidhe.
270. Sean bhróga árda, sean lásaí agus sean saighduír, na trí neithe is lugha measa amuigh.
271. Níl sa tsaoghal acht gaoth agus toit
A chaírdeas Chríost as Mín na mBroc
Caith do phíopa agus bí do thost.
272. Fear gan airgead, is goirid a bhéidheas sé ag dul fríd an aonach.
273. Sean-fhocal agus é fíor.
A bhí ag daoinibh ó ghnáthach
An t-am a bristear ar an chruaidhe
Gur fusa do’n tsluagh í d’fhághail.
274. Tuar-ceatha ó dheas,
Grian agus teas,
Tuar-ceatha ó thuaidh,
Fearthainn agus fuacht.
275. Mac na mi-reatha a (tug) rachadh amach i mbéal ceatha.
senior member (history)
2021-06-12 21:02
approved
rejected
awaiting decision
259. Sgéal fhior é cé bí a dubhairt é.
Bain de thíos é agus cuir ar thuas é.
260. Imtheacht sruth an Mhuillinn leat.
[Deirtear seo indhiaidh imtheacht cuairtéoir nach raibh fáilte roimhe]
261. Siollsigheann an ghrian indhiaidh na fearthanna.
262. Toirt gan tairbhe.
263. Is leór do dhuine a dhithcheall.
264. Sgeitheann fíon fírinne.
265. Árd glór an ghlagaire.
266. Ná bain de’n rud na mbaineann duit.
267. Da réir mhar a shileas an deór.
268. Fághann cos ar siubhal rud nach bhfághann cos i nachomhnuidhe - mar bfuil ann ach dealg.
senior member (history)
2021-06-12 21:01
approved
rejected
awaiting decision
249. Ní bhíom-sa fad na fáilte amuigh.
250. Bíonn a bhuaidhreadh fhéin ar achan duine agus dhá bhauidhreadh ar an amadan.
251. Aithnigheann Tadhg Taidghín.
252. Tuigeann fhear léighinn leath-fhocal.
253. Bagair ‘s na buail ‘s na bí gan chiall.
254. Ceannuigh sean rud agus bí gan aon rud.
255. Ní bhíonn cuimhne ar an t-aran a h-ithtear.
256. Sainnt bun gach uilc.
257. Bruith thuas agus tabhair [nó chuir] anuas é.
[Ráidthe fá dhaoine atá iongantach carthannach le [ch]?
258.
1. Tá fáth le gach níd.
2. Tá ciall le gach aon rud ach ag ithe brachan le ‘grape’.
senior member (history)
2021-06-12 21:00
approved
rejected
awaiting decision
242. Níl ann acht seal duine indiu agus seal duine i mbárach agus ní bhíonn fhios ag fear an taoibh thall caidé maratá fear an taoibh i bhfus.
243. I gceann gach aon cnuic.
[Ráidhte fa dhuine a chaitheas a bheith ag gach cruinniú le gach rud a fheicilt agus a chluinstin]
244. Ní thig an [chuach] cruaidhteán go dtig an tEarrach agus go mbíonn dhá uibh ag an fheannóig.
245. Nead gugaide gó
Dhá uibh agus éan beo.
[Ráidhte fá rud gan mhaith a mbéidhtheá ag cur iongantais ann]
246. Ní bhíonn dlíghe ar Riachtannas.
247. Ní bhíonn maoin agus amadan i bhfad le chéile.
248. Bíonn an madadh dána ag a charn-aolaigh fhéin.
senior member (history)
2021-06-12 20:59
approved
rejected
awaiting decision
234. An rud a choigileas na sean-mná iteann na cait.
235. Chaill sé ‘sa chasadh é.
236. Nuair a thig ar an sean-chailleach ghní sí shean-rása.
237. Is olc an baile nach feárr é nó dá t-aonach.
Agus dá mbéinn se ag mná mo bhaile fhéin.
238. Gheobhainn-se crámh le piocadh.
238. Nuair a bhíonn’s an cat amuigh bíonn cead rinnce ag na luchógaibh.
239. Is minic a bhí grándha geanamhaill agus dathamhail dona.
240. Ní bhíonn ‘sa t-ádh ach maraglactar é.
241. Duine ag gol
Duine ag gáiradhe agus
Duine ag teacht chun tsaoghail.
senior member (history)
2021-06-12 20:58
approved
rejected
awaiting decision
225. Briseann an duthchas fríd súilibh an chait.
226. Baineann seangan greim as gearán.
227. ‘Sé giolla na ruaidhe an giolla gan buidheachas.
228. Ní bhíonn fear an chéad chuid buidheach no diom, buidheach.
229. Sean-fhocal agus é fíor - “Is deacar ceann críonna a chuir ar ghualaibh óga.
230. Airgead na n-óinseach a chuireas bróga ar bhean an phíobaire.
231. Seachnughadh cinn agus buaileadh muinéil.
232. Píghinn, píghinn i gcómhnuidhe.
233. Ní fhios ag duine ciacu is feárr luathas no moille.
senior member (history)
2021-06-12 20:51
approved
rejected
awaiting decision
216. Tá a dhóigh fhéin ag gach aon duine, ach tá dhá dhóigh ag Ned ‘s againne.
217. An té is mó a ólann, sé is mó a bhfuil dúil aige ann.
218. An rud is giorra do’n chroidhe, ‘sé is giorra do’n chab.
219. Ná bí bog ‘s
Ná bí cruaidh ‘s
Na tréig cara i gcruadhas.
220. Ní thig leis an gobadán fhéin an dá thráigh a fhreastal.
221. Tiocfaidh Earrach han aon sinéar.
222. An té na ndeánann a ghnoithe in ann, béidh sé ina phléidhseam.
223. Fuacht Gualann ‘sé a bhreacas loirge.
224. Ma’s maith leat a bheith buan ól fuar agus téigh. (te)?
senior member (history)
2021-06-12 20:50
approved
rejected
awaiting decision
207. Mura ghlacaidh tú comháirle bheárfaidh do ghaothsan fhéin cómhairle duit.
208. Is feárr beagan le beannacht nó mórán le mallacht.
209. Ná trí nídh is salaigh i dteach ar bith :-
Sgoinns girrsighe.
Cráin muice
Cearc ghuir.
210. Cuideadh a laighead is cuideadh é.
Cuideadh a mhéad is cuideadh é.
211. An rud a cídheann leanbh gnídheann leanbh.
212. Ní bhíonn crothnughadh ar an [d]tobar go dtráigheann sé.
213. Ma’s neas do dhuine a chóta is neise do a léine.
214. Cé bí a óas [ólfas] ‘sé Tadhg a íocas [iocfas].
215. An té is mó a itheas ní h-é is fuide a mhaireas.
senior member (history)
2021-06-08 10:37
approved
rejected
awaiting decision
198. I gcúirt nó i gcaisleán conhbhuigh na mná ar do leith.
199. Fear gan eolas - is furust a cheartughadh.
200. Is mairg a thréigfeadh cara buan ar dhuine dhá thráth nó trí.
201. Barraidheacht cócaireacht [cócáiridhe] a mhilleas an brat.
202. Ná thuigeann an sáthach an seang. Má thuigeann fhéin, ní in am.
203. Is fada ó’n cneadh an ceirín.
204. Níl nidh ‘sa domhan is measa le h-innse nó [éug]? na gcarad a’s sgaradh na gcomráduidhthe.
205. ‘Sé cnámh do mhuinéil an cnámh gan chineál.
206. B’fhéidir gur b’é lá do leasa é an tráth is measa leat.
senior member (history)
2021-06-08 10:36
approved
rejected
awaiting decision
189. Fear na bó ‘san abair agus greimh aige ar a ruball.
190. Na ceannuigh bó maol ‘s ná díol bó maol ‘s ná bhí (ariai) lá a choidhche gan bó maol.
191. Sionnach i gcroiceann na gcaorach.
192. Ná bí luath ‘s ná bí mall ‘s na tabhair do chéille ar cheal.
193. Cialltaí fada agus díoghbhail bróg ghnídh seádsean-duine do dhuine óg.
194. Obair [stánaire]? - ag cóiriú poill agus ag deánamh beirt. (dhá pholl)
195. Is giorra cabhair dé ná maide an dorais.
196. An t-uisge is ciúine ‘sé is doimhne. (a r)
197. Nuair a cruaidheas an t-slat is deacair í a lúbadh.
senior member (history)
2021-06-08 10:35
approved
rejected
awaiting decision
179
Áilneacht mná ionraice tógann sé pléidéal cruaidh.
180. Amaidigh gearr ‘sé is feárr.
181. Tús maith leath na h-oibre.
182. Bíonn adharca fada ar buaibh thar leár.
183. Mo mhathair ar meisge agus gan í ag ól ach an t-uisge.
184. Is glas an choill nach bhfuil a losgadh fhéin ann.
185. An rud is annamh is iongantaigh.
186. Tiócfaidh gach rud le aimsir ach a marbhán.
187. Buaidh na h-iasachta, na h-earraí do bhriseadh.
188. Fear na h-aon bhó fear gan aon bhó.
senior member (history)
2021-06-08 10:34
approved
rejected
awaiting decision
171. Na chuir sníom le do bhéal nach féidir a fhosgladh le do lámhaibh.
172. Is deacar olann a bhaint de ghabhair nó fuil as turnap.
173. Is deacar imirt ar chlár fhollamh.
174. Dean fóghmhar nuair atá an ghrian go h-árd.
175. Ní fhanann lán mara rabharta le comhrádh ban.
176. Can focal nó dhó Mura dtigidh leat, tar leo.
177. Na trí rud is géire amuigh :-
Amharc iolair I gceoidh
Tafann con i ngleann.
‘S amarc mná óige ag oireachtas.
178. A ghiolla an tóm iarainn - giolla gan biadh gan páigh.
senior member (history)
2021-06-08 10:33
approved
rejected
awaiting decision
162. Is fada cuimhne fear na h-iasachta.
163. Mar a dubhairt an t-éan - “Bíodh rud agat fhéin, sin no bí follamh”.
164. Níor dhruid Dia doras ariamh nár fhosgail Sé beirt.
165. Na mol ‘s na cáin an bárr go dtéighidh Mí Mheadhon amach.
166. Brisfidh an t-seagal a chroidhe nó béidh sé i gcraoibh ag Feil Eóin.
167. Tá poll ar an teach agus an ghaoth ag dul amach.
168. Deán cleamhnas ar an charn-aolaigh agus cara’s-Chríost i bhfad ó bhaile.
169. Itheann muca míne fhéin trust.
170. Is maith an tiománuidhe an fear ar an chlaidhe.
senior member (history)
2021-06-08 10:32
approved
rejected
awaiting decision
154. Na trí droch nósa :-
Ag ól an ghloine
Ag caitheamh an phíopa
As ag leagadh ‘na druichth’ go mall san oidhche.
155. Na trí cáirde is fearr agus na trí náimhde is measa :-
Teine, gaoth agus uisge.
156. Mas moch mall éireochas an ghrian is mar is toil le Dia a bhéas an lá.
157. Coimheád mhaith baineann sé an ceann de’n tubaiste.
158. Ia lom guala gan dearbhráthair.
159. An rabh tú ariamh i Mín na - mBroc.
Caith do phíopa agus bí ‘do thost.
160. Pós bean as gleann agus pósfaidh tú an gleann uilig.
161. Is maith Dia go lá.
senior member (history)
2021-06-08 10:32
approved
rejected
awaiting decision
143. Siad na muca ciúine a itheas an [mhuc]?
144. Ní cothuigheann na briathra na brathra.
145. Adharc tairbh.
Crudh chapaill.
Gáire Sasanach.
Trí rud le sheachnú.
146. An té chuireas sé a bhaineas.
147. Is minic a báidhtear long lámh le cuan.
148. Is feárr lúbadh na bristeadh.
149. Is feárr stuaim ná neart.
150. Níl neach beo ar an domhan cómh fágtha leis an duine.
151. Glacann fear críonna cómhairle.
152. Ní lia tír ná gnás.
153. Ní h-í an bhean is áilne is truime ciall.
senior member (history)
2021-06-08 10:30
approved
rejected
awaiting decision
133. Is fearr teine bheag a ghoras nó teine mhór a loisgeas.
134. Má’s olc maol is measa mullach.
135. Má’s maith leat síothchán, cairdeas ‘s moladh - éist, feic agus fan balladh.
136. Béal dúnta - ceann críonna.
137. Is maith an t-éoluidhe deireadh an lae.
138. Is cleasach an peata an saoghal agus is beag nach mbaineann sé liomógas.
139. Is maith an cóir an suaimhneas.
140. Níl fhios ag aoinne cá dteanann an bhróg ar an duine eile.
141. ‘Sé an carr follamh is mó a ghnídheas tormán.
142. ‘Sí an dias is truime is ísle a chromas a cheann.
senior member (history)
2021-06-08 10:30
approved
rejected
awaiting decision
123. Nuair a thig cómhar tig dhá chómhair.
124. Is feárr muinighin maith nó droch - aigneadh.
125. Ní raibh gann ariamh nach mbéadh fairsing.
126. An rud a gheibheas duine le meangaireacht chá ndéanann sé maith do.
127. Is buaine cluí nó saoghal.
128. Is uaisle onóir no ór.
129. Is maith sgéal go dtig sgéal eile.
130. B’fheárr liom do bhéal a bheith briste nó bréugach.
131. An cogadh a ba’ fhíochmara ariamh tháinig duine sábhailte as.
132. An té sanntuigheas an t-iomlán caillfidh sé an t-iomlán.
senior member (history)
2021-06-08 10:29
approved
rejected
awaiting decision
113. I dtús an ghalair ná bí mall - níl brígh ‘san luibh na bhfághtar in am.
114. Is liagh gach othar [tafiéis]? a léighis.
115. Caithfidhe gach aoinne deachmhaidh na sláinte d’íoc.
116. Bíodh rud agat fhéin nó bí ‘na éaghmhuis.
117. Dá iomad an aithne méaduightear ar an tarcuisne.
118. An seód is dó fhághalta sé is áilne.
119. Lán chuid gaolta ar bheagan carad.
120. Chan cara gach fluastar.
121. Is socair a chodluigheas duine ar chneadh duine eile.
122. Ní ualach do dhuine an fhóghluim.
senior member (history)
2021-06-08 10:28
approved
rejected
awaiting decision
103. Chá dóigheann sean - chat é fhéin.
104. Is minic a bhí cú mall sona agus an cú dona ‘na rith.
105. Mar a chapaill agus gheobhfaidh tú féar.
106. Ní luaithe an ghaoth Mhárta nó intinn mná óige.
Líontar an cárta so Sláinte na h-óige.
107. Is túisge deoch nó sgéal.
108. Ná bí luath chun labhartha nó leasc chun éisteachta.
109. Níor bhris focal maith fiacal ariamh.
110. Ní seirbhe an sugh na an umhlaidheacht gan iarraidh.
111. Is feárr an sláinte nó an táinte.
112. Tosach sláinte codladh - deireadh sláinte osna.
senior member (history)
2021-06-08 10:27
approved
rejected
awaiting decision
93. Níl aon crann ‘sna Flaitheas níos aoirde nó crann na Foighde.
94. Is minic a rug cú mall ar a chuid.
95. Bíonn eagla na teineadh ar an leanbh dóighte.
96. Is mall gach cos ar chasan gan eólas.
97. Mol an óige agus tiocfaidh sí.
98. An té go mbíonn sé ‘na cinneamhain a bheith crochta ní báidhthear go bráthé.
99. Labhair leis an donas nuair a castar ort é.
100. An rud a théigheann i bhfad, téigheann sé i bhfuaire.
101. Cáirde go lá - cáirde go bráthach.
102. Mol do ghad ach na mol do shlat. ‘Siomdha slat áluinn nach lúbann.
senior member (history)
2021-06-08 10:26
approved
rejected
awaiting decision
83. Is trom an t-ualach ain-eólas.
84. Na tabhair silíní do mhucaibh.
85. Is beag an ghaoth nach mbogfadh an gráinín.
86. Duine ar bith nár chuir Dia ciall ann ní thig é a chur ann le bata.
87. Nuair atá tú i dTír na nAmadán bí in d’amadan leo.
88. Is furust duine gan náire a chochú.
89. Glacann gach dath dubh, ach ní glacann dubh dath.
90. Dá mbéadh cluí daoine sgríobhtha ar a n-éadan bhfhearr leo fear dal a chastal ortha nó fear- léighinn.
91. Síleann gaduidhe na gcruach gur sladuidhthe an sluagh.
92. Bíonn an fhírinne searbh.
senior member (history)
2021-06-08 10:25
approved
rejected
awaiting decision