School: Béal Átha an Ghaorthaidh, Maghcromtha

Location:
Ballingeary, Co. Cork
Teacher:
Gobnait, Bean Uí Liatháin

Filter stories

Back
/ 202 Forward
Resolution: Low | High
Béaloideas - Scéal

Archival Reference

The Schools’ Collection, Volume 0338, Page 062

Image and data © National Folklore Collection, UCD. See copyright details »

On this page

Nós a bhíodh fadó ann dob ea bheith ag caoineadh ós cionn an té a bhíodh fé chlár, piocu fear nó bean, garsún nó gearrachaile a bheadh marbh. Ba chuma ciocu i mbláth a óige nó ’na sheanachlíona caite don chorp, déanfaí an caoineadh air ón neomat a sínfí amach ar an gclár nó ar an raca é de ló is d’oíche, go dtí go síntí síos sa chré é fé cheann trí lá is dhá oíche.
Ina ghreasaibh a deintí an gol nó an caoineadh, timpeall deich neomat i ngach greas acu agus véarsaí caointe dá ngabháil go huaigneach, ceolmhar leis an gcaoineadh ag na mnáibh caointe.
Chomh luath agus a thiocfadh aon duine muinteartha nó gaolmhar don té a bhíodh fé chlár isteach go tigh an tórraimh ghoilfeadh sé [nó sí] a ghreas caointe ós cionn an choirp agus d’éiríodh na mná caointe a bhíodh cois na tine chun cabhruithe leis [nó léi] go gcaoinfeadh sé a chara agus go gcuirfeadh sé a thocht de. Is minic a bheadh seisear ag gabháil don chaoineadh in éineacht agus ag greadadh a mbas agus ag crothadh a gceann agus ag cur véarsaí brónacha astu mar seo:-
“Mo ghrá thú, ’s mo chroí im’ lár thú
Agus mo chumha fé chlár thú!
Is ní inniu ná amáireach
Ná ar feadh seacht lá dhom

(continues on next page)
Collector
Máire Ní Chríodáin
Gender
female
Age
13
Address
Dromanallig, Co. Cork
Language
Irish