School: Cill Chuana (roll number 12782)

Location:
Kilcoona, Co. Galway
Teacher:
Liam Ó Conáin

Filter stories

Back
/ 0170 Forward
Resolution: Low | High
Na Breitheamhain

Archival Reference

The Schools’ Collection, Volume 0022, Page 0093

Image and data © National Folklore Collection, UCD. See copyright details »

On this page

Na Breitheamhain.
Bhí triúr dearbhráthair dár b'ainm Breitheamhain 'na gcomhnaidhe i gCill-Mhaolain i gCathairliostrain. Bhí siad féin agus a n-athair agus a máthair 'sa teach. Ní raibh i gConnacht chomh láidir leó. Ní raibh aon oighre dúithche in-ndhan cíos a bhainnt uatha. Ní leigeadh an faitchíos an tserríomh a gcuid stuic a thógáil. Ba é Iarla Turluachán an t-Oighre a bhí orra. Tháinig an t-iarla é féin agus a chuid fear go druim oidhche agus bhailigh sé leis a chuid bháilí agus a chuid tionótaí go dtógfadh siad an stoc ar na Breitheamhain. Ba leis Tuaim, Tul-na-Dálach agus Turluacháin. Bhailigh sé leis uilig iad. Nuair a d'eirigh athair na Breitheamhain lá ar n-a bhárach, chuaidh sé amach ag breathnughadh ar na stuic.
Tháinig sé isteach agus ghlaoidh sé ar a chlann mhac. "Eirigidh ó chodhladh", adeir sé. "Níl beithidheach ceithre gcos ar an talamh de bhárr na h-oidhche." D'eirigh an triúr mach agus níor fhan siad le leath a gcuid éadaigh a chuir ortha. Lean siad na fás caigh [?] in-dhiaidh an stuic agus a dtrí maidí aca. Ag dul

(continues on next page)
Informant
Seán Ó Cuinneagáin
Gender
male
Age
60
Occupation
feirmeoir
Address
Bunatober, Co. Galway
Language
Irish