School: Machaire Rabhartaigh

Location:
Magheraroarty, Co. Donegal
Teacher:
Seán Ó Gallchobhair

Filter stories

Back
/ 326 Forward
Resolution: Low | High
Machaire Rabhartaigh | The Schools’ Collection

Archival Reference

The Schools’ Collection, Volume 1070, Page 255

Image and data © National Folklore Collection, UCD. See copyright details »

On this page

(continued from previous page)

corraighe, Crugaide Cragaide, Brian beo, brian marbh, Ag caitheamh an úird, Dallóg, Lúrapóg, larapóg Dalladh éánach, tart an bhróig agus mar sin.

" Ag díol an ghé"
Gheobhadh fear de na h-imireóirí cleite de'n ghé, fear eile ruball, fear eile gob agus an fear eile an goile. Deirfeadh duine aca annsin:- " Tá mo chleite féin fuar, tá mo ruball féin giortach, " Tá mo ghob-sa salach", agus deurfadh an duine eile " Tá mo ghoile féin ar shiubhal leis." Caithfidh an mhuinntir eile na focla sin a rádh indiaidh an duine a deireas iad fá choinne gáiridhe a bhaint amach.

" Na Trí Chupa"
Cleas é seo a bhíos ar siubhal oidhche Shamhna. Fágthar trí chupan in-a suidhe ar an tábla; ceann acú lán de chré, ceann eile agus fáinne ann agus an tríomhadh ceann lán de uisge. Cuirtear dallóg ar an té a bhíos ag dul chun an tábla. Má chuireann sé a mhéar i gcupa an uisge rachfaidh sé sin trasna na fairrge; má chuireann sé a mhéar i gcupa na créfóige rachaidh sé san uaigh agus ma leagann sé a mhéar ar an fháinne pósfar é.

Collector
Nóra Ní Ghallchobhair
Gender
female
Informant
Aodh Ó Gallchobhair
Gender
male
Language
Irish

An cleas atá ag baint leis an Fhoghmhar.
Bíonn lúthgháir mhór ar na páistí nuair a thigeann an fóghmar fá choinne a bheith ag deánamh " Foláchan na gcruach", Nuair a chuireann siad isteach a gcuid eallaigh (cruigh) cruinnighean sgaifte aca agus téigheann siad go dtí gárrach a mbíonn cuid mhór cruach ann.

(continues on next page)